X
تبلیغات
iranian

iranian

فرهنگ سیاست حقوق تاریخ دیپلماسی و دوستی

مرورى بر پيشينه انتخابات ریاست جمهوری

 
هفتمين دوره (۶)
رئيس جمهور اصلاح طلب
جواد دليرى
212664.jpg
همزمان با بيانيه ميرحسين موسوى مبنى بر انصراف از كانديداتورى در انتخابات خرداد ۷۶ و در شرايطى در جناح چپ هنوز نامزدى معرفى نكرده بود، جامعه  روحانيت  مبارز و جامعه  مدرسين  حوزه  علميه  قم ، على  اكبر ناطق  نورى  را به  طوررسمى  نامزد خود معرفى  كردند. (رسالت  و ايران  ۷۵‎/۸‎/۱۶) و در فضاى  عدم  وجود رقيب  مطرح  و درحالى  كه  طرفداران  مير حسين  موسوى  به  عنوان  منتقدين  و معترضين  نظام  معرفى  مى شدند، اين  جناح خود را پيروز پنداشته  و دست  به  تبليغات  گسترده  در يك  رقابت  كاملاً يك  طرفه  زد.
محمدرضا باهنر در يك  جلسه  پرسش  و پاسخ  اينگونه  مى گويد: «... به  نظر من  كسانى  كه  تبليغ زيادى  براى  مهندس  موسوى  كردند، مجموعه  منتقدين  و معترضين  به  سياستهاى  كنونى  نظام  هستند.روزنامه  سلام ، دفتر تحكيم  وحدت  و مجمع  روحانيون  اين  گروهها هستند كه  به  سياستهاى  كنونى  نظام معترض  و منتقد هستند... پس  از امتناع  ميرحسين  موسوى  از نامزدى  رياست  جمهورى  گروههاى  ائتلاف خط امام  دچار تشتت  شده اند. مجمع  روحانيون  مبارز، به  دنبال  دكتر خاتمى  و تحكيم  وحدت  و انجمن اسلامى  دانشگاهها به دنبال  دكتر معين  هستند ولى  اين  افراد نيز تاكنون  نامزدى  رياست  جمهورى  راقبول نكرده اند... » (ايران  - ۷۵‎/۹‎/۱۸) هنوز اين  تبليغات  يكطرفه  پايان  نيافته  بود كه  در دى  ماه  ،۱۳۷۵ ۱۷۰ تن از نمايندگان  مجلس  ضمن  حمايت  از ناطق  نورى  از معرفى  وى  توسط جامعه  روحانيت  مبارز و جامعه مدرسين  شركت  كردند. (رسالت  - ۷۵‎/۱۰‎/۱۶)
در نخستين  روز بهمن  ماه ، نامزد مجمع  روحانيون  مبارز معرفى  شد. مهدى  كروبى  دوم  بهمن  ماه گفت : «... تنها فردى  كه  به  عنوان  نامزد مجمع  روى  آن  حساب  شده  فقط آقاى  خاتمى  است ... بعد ازامتناع  آقاى  موسوى  به  سرعت  اذهان  برادران  ما رفت  به  سراغ  آقاى  خاتمى ... پيروزى  در انتخابات ... حرف  اول  ما نيست . ما براى  انسجام  طيف هاى  فكرى  همسو با مجمع  در صحنه  سياسى  كشور حضورداريم ... » (كيهان ۷۵‎/۱۱‎/۲) سيد محمد خاتمى  چند روز بعد بود كه در نخستين  پيام  خود به  مناسبت نامزدى  در انتخابات  گفت : «... بناى  جدى  اينجانب  براين  بود كه  به  عنوان  يك  شهروند در عين  خدمت  به جمهورى  اسلامى  و مردم  شريف  ايران ، بيشتر به  كارهاى  علمى  و فكرى  بپردازم  اما پيشنهاد و اصرارمحبت آميز شخصيت ها و گروههايى  كه  آنان  را خيرخواه  انقلاب ، نظام  و مردم  مى دانم  مرا واداشت  كه  به حكم  ادب  و وظيفه  در بناى  اوليه  خود ترديد كنم . من  هم  در اين  عرصه  مهم  حاضر شوم ، با اين  اميد كه طرح  شدن  ديدگاههاى  مختلف  و متفاوت  و دامن  زدن  به  بحث  درباره  آنها، آن  هم  در موقعيت  ممتازانتخابات  رياست  جمهورى ، نشاط فكرى  و سياسى  را در جامعه  افزون  كند و قدرت  انتخاب  و اختيارمردم  را كه  صاحب  اصلى  كشور و انقلاب  اند، بالا ببرد » (سلام  ۷۵‎/۱۱‎/۱۱) به  نظر با ورود خاتمى رقابت ها جدى  شد و حتى  از حدتصور هم  گذشت . وى  در نخستين  اجتماع  بزرگ  شركت  كرد و پس  ازسالها سخن  گفت : در همين  ايام ، تجمع  بزرگ  دانشجويى  دانشگاه  صنعتى  شريف  در ۷۵‎/۱۲‎/۷ به عنوان يك  نقطه  عطف  در جريان  فعاليت هاى  تبليغاتى  و انتخابات  سيد محمد خاتمى  محسوب  شد كه  باحضور باشكوه  و كم  نظير هزاران  دانشجو برگزار شد.
همزمان  با پر شور شدن  فضاى  انتخاباتى  وزير وقت  كشور اعلام  كرد كه  ثبت  نام  از داوطلبان انتخابات  رياست  جمهورى  از ارديبهشت  ماه  آغاز مى شود.
گروههاى  ديگر نيز همزمان  نامزدهاى  خود را وارد صحنه  كردند. سعيد رجايى  خراسانى ، اعظم طالقانى ، حشمت الله  طبرزدى ، اسماعيل  ططرى ، عزت الله سحابى  و حبيب الله  پيمان  نامزد شدند.
نهضت  آزادى ، ابراهيم  يزدى  دبيركل  خود را به  عنوان  نامزد معرفى  كرد (همشهرى  - ۷۵‎/۱۲‎/۱۸)در پايان  سال  ،۱۳۷۵ چهار نام  مطرح تر از ديگر نام ها به  عنوان  نامزد احتمالى انتخابات رياست  جمهورى  بود اما در واقع رقابت  اصلى  بين  دو نام  بود. سيدمحمد خاتمى  و على  اكبر ناطق  نورى .
در نيمه  فروردين  وقتى  مردم  پايتخت  از مسافرت  نوروزى  به  شهرشان  برمى  گشتند، پيدا بود كه  درغياب  آنها گروههاى  سياسى  لحظه اى  نياسوده  و در كار بودند. تابلوهاى  زرد و سرمه اى  با امضاى «تشكل هاى  همسو » و «كارگزاران  سازندگى  » همه  جا به  چشم  مى آمد كه  نوروز را تبريك  مى گفت  (ايران  ۷۶‎/۱‎/۱۸) ولى  در حقيقت  خبر از آغاز بهارى  گرم  مى داد. در مقابل  هر سه  چهار تابلو اين  دو جمع ،تابلويى  هم  از جمعيت  دفاع  از ارزشهاى  اسلامى  ديده  مى شد. موجى  كه  از نخستين  روزهاى  بهارخيابانهاى  تهران  را فرا گرفته  بود و خبر از آغاز رقابت هاى  انتخاباتى  مى داد، در اواسط فروردين  رفته  رفته ديگر شهرهاى  ايران  را نيز فرا گرفت .
در اين  ايام ، مصاحبه  على اكبر ناطق  نورى  با راديو دولتى  بى .بى .سى  جنجال (۱) آفريد. وى  در اين مصاحبه  جدى ترين  رقيب  خود را سيد محمد خاتمى  دانست  (همشهرى  - ۷۶‎/۱‎/۲۲) وى  در اين مصاحبه  گفت : «من  عضو شوراى  مركزى  جامعه  روحانيت  مبارز هستم  اما اگر اين  سمت  را گرفتم  قطعاًرئيس  جمهور فقط طرفداران  جامعه  روحانيت  مبارز نيستم . رئيس  جمهور ايران  اسلامى  خواهم  بود. »
اواخر ارديبهشت  ماه  ثبت  نام  از نامزدان  انتخابات  رياست  جمهورى  آغاز شد.۲۳۴ داوطلب  نام نويسى  كردند، اما شوراى  نگهبان  فقط نام  چهار تن  راتأييد كرد. «سيد محمد خاتمى ، سيدرضا زواره اى ،محمد محمدى  نيك  رى  شهرى ، على  اكبر ناطق  نورى  » (كيهان  - ۷۶‎/۲‎/۱۷)
اما شوراى  نگهبان  اسامى  را به  يك  ترتيب  ديگر منتشر كرد و همين  مسأله  هم  اعتراض هاى  فراوانى به دنبال  داشت  و هم  طنزهاى  سياسى .
شوراى  نگهبان  اسامى  را اينگونه  اعلام  كرد: «على  اكبر ناطق  نورى ، محمد محمدى  نيك  رى  شهرى ،سيد محمد خاتمى ، سيد رضا زواره اى . » وزارت  كشور در اطلاعيه اى  به  اين  اقدام  اعتراض  كرد و اعلام نمود كه  اسامى  بايد به  صورت  الفبا معرفى  شود.
در مورد علل  رد صلاحيت  ۲۳۴ داوطلب  كه  در ميان  آنها سه  وزير سابق ، پنج  نماينده  سابق  مجلس و يك  نماينده  فعلى  از مجلس  پنجم  حضور داشتند، آيت الله  جنتى  دبير شوراى  نگهبان  به سوابق آنها اشاره  كرد: وى  آنها را ماركسيستها و ضد انقلابيون  داراى  مشكل  سياسى  ناميد «كه  يا سابقه  عضويت  درگروهكهاى  ضد انفلاب  ويا همكارى  در تحكيم  رژيم  طاغوت  داشتند.» (كيهان ۷۶‎/۲‎/۱۹ )
در ادامه  اين  روند، هرروزدر صفحات  اول  روزنامه هاى  رسالت  و سلام،  نظريه  يكى  از علماى قم  يا شهرستانها چاپ  شد كه  ناطق  نورى  خاتمى  را اصلح  مى خواندند.
در همين  ايام ، آيت الله  مهدوى  كنى  دبير جامعه  روحانيت  مبارز گفت : «من  به  عنوان  يك  روحانى  به ملت  عزيز ايران  هشدار مى دهم  مواظب  باشيد قضاياى  مشروطه  تكرار نشود... آقايان  اينجا آمريكا يااروپا نيست ، اينجا جمهورى  اسلامى  ايران  است  و ما مسلمانان  سالها به  خاطر اسلام  زجر كشيده ايم. دموكراسى  كه  در پايه  اسلام  نباشد را نمى خواهيم.  (رسالت  - ۷۶‎/۱‎/۲۷)
چند روز بعد از اين  اظهارات  مهدى  كروبى  دبير مجمع  روحانيون  مبارز در گفت  و گويى  با روزنامه همشهرى  شركت  كرد و به  اين  روزنامه  درباره  « خطر تكرار مشروطيت » گفت : «... متأسفانه  دو چيز را آنهامطرح  مى كنند... يكى  اين  است  كه  روحانيت  در خطر است  و ديگر آنكه  مى گويند قضيه  مشروطيت درحال  تكرار است ... قبلاً يك  اتمام  حجت  كرديم  كه  اينگونه  بحث ها به  مصلحت  نيست  و خصوصاًاينكه  همه  روحانى  هستند و به  روحانيت  ضربه  مى خورد و خسارت  براى  طرفين  است  و طرفين  هم  يكى هستند... برايمان  تلخ  است  كه  وارد اين  بحث  شويم ... ناچاريم ... خب  برادر محترم  و عزيز و سرور من ،بنى صدر كه  ماها را فالانژ مى دانست  شما را وزير كشور خودش  كرده  بود. همان  موقعى  كه  آقاى  دعايى ،آقاى  ميرحسين  موسوى ، آقاى  خاتمى ، آقاى  ناطق  نورى ، آقاى  نور بخش  هر كدام  اينها براى  وزارت معرفى  شدند، به  هيچ  صورتى  بنى صدر قبول  نكرد اما جنابعالى  را پذيرفت ... حالا جالب  است  كه خدمت  جناب  آقاى  مهدوى  كنى  عرض  كنيم  يكى  از همان  حضراتى  كه  عضو جامعه  روحانيت  مبارزبوده (۲) و هست  و به  طورى  جدى  سنگ  بنى صدر را آن  وقت  به  سينه  مى زد، اخيراً در يكى  ازشهرستانها غافل  از حافظه  تاريخى  ملت  و مسؤولين  نعل  وارونه  مى زند و به  شخصيت  ممتاز همچون آقاى  خاتمى  كه  از مخالفان  بنى صدر بوده ، جسارت  مى كند و قريب  به  اين  مضمون  كه  مثلاً اگر خاتمى بيايد، قضيه  بنى صدر تكرار مى شود... جل الاخالق !... مطلب  دوم  درباره  تكرار مشروطه ... در آن  موقع مردم ، آن  آگاهى  لازم  را نداشتند و روحانيون  هم  آن  ديد وسيع  و گسترده  را نداشتند. گروهى  از سياسيون هم  رفتند با خارج  بندو بست  هايى  كردند و سرنوشت  مشروطه  آن  طورى  شد كه  شد. لكن  امروز نظام  ماكه امام  در راهش  بود وتمام نهادها را با اين  استحكام  جا انداخت  و امروز ولى  فقيه  در راهش  هست  كه نزديكترين  شخصيت  به  امام  و انقلاب  است ... چطور مى شود كه  مشروطه  تكرار شود؟...» (همشهرى  -۷۶‎/۲‎/۲)
همزمان روزنامه رسالت  هر روز اعلاميه ها وبيانيه هايى  منتشر مى كرد كه  گروهها و انجمن ها و علما آقاى  ناطق  نورى را «اصلح  » شناخته اند. مجمع  روحانيون  و گروههاى  وابسته  به  آن  كه  اعتقاد داشتند علما و بزرگان  حوزه بايد فقط مصاديق  اصلح  را بيان  كنند و نه  آنكه  به  معرفى  كانديداى  مشخصى  بپردازند، هنگامى  كه  ديدندصحنه  از نداى  «اصلح  » پر شده  است ، دست  به  كار شدند. فرداى  سخنان  رهبر معظم  انقلاب  كه  از علما وفضلا و مبلغين  خواسته  بودند كه  فرد اصلح  را معرفى  كنند،(۳) مجمع  روحانيون  مبارز اعلام  داشت  كه حجت الاسلام  سيد محمد خاتمى  را اصلح  مى شناسد. (همشهرى  - ۷۶‎/۲‎/۱۴) در همين  ايام  جامعه روحانيت  مبارز در پيامى  به  رهبر معظم  انقلاب  نوشت : «... اين  بارنيز همچون  گذشته ، علاوه  برترغيب  ودعوت  مردم  براى  شركت  گسترده  در انتخابات ، نامزد اصلح  را نيز به  مردم  معرفى  كرده  است ... » (ابرار -۷۶‎/۲‎/۱۵). تنها جامعه  مدرسين  قم  بود كه موضع نگرفته بود اما در همان ايام كه  آيت الله  استادى  معتقد بود آنان  نيز ناطق  نورى  را دررأى گيرى  مهرماه  گذشته  «اصلح  » شناخته اند. هنوز صداى  آيت الله  استادى  در فضا بود كه  آيت الله مسعودى  عضو جامعه  مدرسين  و توليت  آستان  حضرت  معصومه  (س ) كه  مشغول  انجام  مناسك  حج بود در گفت وگويى  با خبرنگاران  به  اين  گفته  اعتراض  كرد و گفت : «... جامعه  مدرسين  حوزه  علميه  قم  هنوزنظر خود را درباره  نامزد اصلح  براى  رياست  جمهورى  اعلام  نكرده اند. من  به  عنوان  يكى  از اعضاى  اصلى اين  جامعه  كه  ۳۰ سال  است  با آن  ارتباط دارم  و در سال  گذشته  حتى  يك  جلسه  غيبت  نداشته ام ،مى گويم  اين  جامعه  تا امروز نه  پيرامون  معيارهاى  رئيس  جمهورى  بحث  كرده  و نه  مصداق هاى  آن ... »
حدود يك  سال  پيش ، در جامعه  مدرسين  بحثى  در گرفت  كه  معيارهاى  كلى  براى  امر خطير رياست جمهورى  را چه  كسى  داراست ؟ در آن  جلسه  اصلاً بحث  اصلحيت  مطرح  نبوده  است ... » (همشهرى  -۷۶‎/۲‎/۱) روز بعد، آيت الله  استادى  در جمع  نمايندگان  حزب الله  (اكثريت ) مجلس  گفت : «... حتى  ۳ نفرهم  در بين  اعضاى  ۳۰نفره  جامعه  مدرسين  سراغ  نداريم  كه  غير از آقاى  ناطق  نورى  كسى  را اصلح بداند... » (رسالت  - ۷۶‎/۲‎/۳) اينجا بود كه  در هفتم  ارديبهشت  ماه  آيت الله  مسعودى  در مصاحبه اى  باروزنامه  همشهرى  ماجرا را به  شكل  ديگرى  بيان  كرد.
وى  گفت : «بنده  به  عنوان  عضو ۳۰ ساله  جامعه  مدرسين ، خدا را شاهد مى گيرم  كه  براى  بقاى قداست اين  جامعه  گوشه اى  از مسائل  را ذيلاً عرض  مى كنم : ...در رابطه  بارأى  جامعه  مدرسين  نسبت  به  انتخابات رياست  جمهورى ، بايد عرض  كنم ... هنوز كسانى  خود را كانديداى  رياست  جمهورى  نكرده  بودند و فقط نام  عده اى  برده  مى شد منجمله  ناطق  نورى  و مير حسين  موسوى  نخست  وزير سابق ... كه  يك  روز جمعه يك  هيأت(!)  مؤتلفه  بدون  وقت  قبلى  به  قم  آمدند و گفتند هيأت  مؤتلفه  به  اتفاق  آرا به  اين  نتيجه  رسيده  كه از آقاى  ناطق  نورى  پشتيبانى  كند زيرا خطرى  از طرف  آقاى  مير حسين  موسوى  احساس  مى شود. شايدايشان  رياست  جمهورى  را ببرد و امور اقتصادى ، ما زير سؤال  برود و در اين  رابطه  داد سخن  دادند كه انتظار هم  اين  است  كه  آقايان  جامعه  مدرسين  هم  همراهى كنند و مارا راهنمايى  نمايند كه  ما هميشه  باروحانيت  بوده ايم ... در اينجا پس  از چند دقيقه اى  سكوت  حضرت  آيت الله  امينى  فرمودند: « وقتى هيأت  محترم  مؤتلفه  تصميم  گرفتند و به  اتفاق  رأى  دادند ديگر چه  معنا دارد كه  از جامعه  رهنمود بخواهدو اين  چه  انتظارى  است  كه  جامعه  دنبال  رو آقايان  باشد... حاج  آقا امينى  گفتند، جامعه  خود بحث مى كند... روز جمعه  بعد دو نفر از روحانيت  مبارز تهران  آمدند و جناب  آقاى  يزدى  هم  با آن  آقايان (اعضاى  مؤتلفه ) بودند و اين  آقايان  هم  بودند و اين  آقايان  هم  درباره  خطر كانديدا شدن  آقاى  موسوى سخن  گفتند... باز حضرت  آيت الله  امينى  جواب  گفتند: «در صورت  تصميم  بالاتفاق  اين  ديگر چه  معنايى دارد كه  رهنمودى  باشد و همكارى ... » اينجا بود كه  آقاى  استادى  و آقاى  يزدى  با لحنى  تند گفتند: «چراهى  اشكال  تراشى  مى كنيد. » كه  جناب آقاى  امينى  ناراحت  شدند و سكوت  كردند و جلسه  پايان  يافت ...در جلسه  سوم  باز آقايان  يزدى  و استادى  با شدت  وحدت  صحبت  كردند كه  آقا داريد وقت كشى مى كنيد... اما باز آيت الله  امينى  مقاومت  مى كند تا اينكه  «يك  نفر آقاى  امينى  را صدا كرد و ايشان  رفت بيرون ، در اين  حال  آقايان  گفتند حالا يك  رأيى  گرفته  شود كه  يك  نفر بلند شد و كاغذ هايى  را به  عنوان رأى  پخش  كرد و گفت  خطر آقاى  مير حسين  موسوى  در كار است  » به  اين  ترتيب  ۱۴ نفر از حاضران  به آقاى  ناطق  نورى  رأى  مى دهند. يك نفر به  آقاى  هاشمى . يك نفر به  آقاى  رى  شهرى ، ۵ نفر هم  رأى  ممتنع مى دهند.
آيت الله  مسعودى اضافه  كرد «اگر بعضى  آقايان  مايلند جامعه  مدرسين  را به جناح  خاصى  وابسته  كنند، والله  خيانت  است  » (روزنامه كارو كارگر - شماره  ۱۸۶۶)
آيت الله  استادى ، عضو ديگر جامعه  مدرسين  حوزه  علميه ، همان  روز در جمع  نمايندگان  حزب الله مجلس  (فراكسيون  اكثريت ) نظر اعلام  شده  قبلى  را قدرى  بيشتر باز كرد: «... در جامعه  برسر سه  موضوع  اتفاق  آرا حاصل  بود و هست : دعوت  از مردم  به  انتخابات ، بيان  معيارهاى  صلاحيت ، وديگر هدايت  مردم  به  سمت  همكارى  با هركس  كه  انتخاب  شد. «به  گفته  آيت الله  استادى  در مقابل  اين اتفاق  نظر، وقتى  موضوع  معرفى  يك  نفر پيش  مى آمد همه  موافق  نبودند. گروهى  هم  معتقد بودند نبايدعجله  كرد. اين  دو نظر رأى  لازم  را نداشت  پس  «در جلسه اى  باحضور بيست  و يك  نفر از اعضا، حجت الاسلام  ناطق  نورى  به  عنوان  صالح ترين  فرد به  تصويب  رسيد ». وى  افزود: «به  جرأت  مى گويم  در بين ۳۰نفر اعضاى  جامعه  مدرسين  حتى  ۳ نفر هم  سراغ  ندارم  كه  ديگرى  را از حضرت  آقاى  ناطق  نورى اصلح  بداند».(روزنامه كار و كارگر شماره  ۱۸۶۶)
212670.jpg
در كنار اين  ماجرا، روزنامه  سلام  نيز در عين  حال  نظرات  علمايى  هم  كه  معتقد به  نام  بردن  ازكانديدايى  نبودند منعكس  مى كرد، از آن  جمله  آيت الله  العظمى  فاضل  لنكرانى  كه  با نقل  قولى  از بنيانگذار انقلاب  مى گفت  مردم  قيم  نمى خواهند. وى اين  خبر را كه  از كانديدايى  حمايت  كرده  رد كرد وگفت  نظر خاصى  نسبت  به  هيچ  يك  از كانديداها ندارم . آيات  موسوى  اردبيلى  و حجت  هم  در بيانيه هايى مصاديق  اصلح  را برشمردند بى آنكه  نام  از كسى  ببرند. آيت الله  موسوى  اردبيلى  از لزوم  داشتن  «صبغه  واشتهار فرهنگى  » نوشت  و آن  را از شروط لازم  رياست  جمهور شمرد.
اما مشكل تر از همه  وضعيت  آيت الله  مشكينى  امام  جمعه  قم  و رئيس  مجلس  خبرگان  بود كه  دراوايل  ارديبهشت  از قول  وى  نيز نقل  شده  بود كه  آقاى  ناطق  نورى  را نامزد اصلح  دانسته  است .
وى  ۱۵ ارديبهشت  گفت : «من  برنظر جامعه  مدرسين  حوزه  علميه  قم  باقى  هستم ... » (ابرار - ۷۶‎/۲‎/۱۵)
اواسط ماه  آيت الله  مشكينى  در جواب  رئيس  ستاد انتخاباتى  آقاى  رى  شهرى ، اظهار داشت  كه  «من آقاى  رى  شهرى  را اصلح ، اعلم  و اتقى  از ساير كانديداها مى دانم  وآرزوى  قلبى  من  موفقيت  ايشان است ... لكن  مدتى  قبل  بعضى  از دوستان  از جامعه  مدرسين  به  من  مراجعه  كردند و معتقد بودند ايشان زمينه  كافى  براى  رأى  آوردن  ندارند. لذا از من  خواستند كه  چيزى  ننويسم  كه  ضربه اى  به  نظر آنها واردنشود... بنده  هيچ  مطلبى  مبنى  بر اصلح  بودن  آقاى  ناطق  نورى  به  صورت  كتبى  يا شفاهى  ابراز ننموده ام» (سلام  ۷۶‎/۲‎/۲۰) آيت الله  مشكينى  مهم ترين  فردى  بود كه ازنامزدى  آقاى  رى  شهرى  حمايت  كرد، درحالى  كه حجت  الاسلام  ابوترابى  نماينده  تهران  در مجلس  نيز به  شدت  براى  رى  شهرى  فعاليت  مى كرد،امادر بيستم  ارديبهشت  اعلاميه اى  كه  از سوى  دفتر آيت الله  مشكينى  بالاى  صفحه  اول  روزنامه  رسالت نشست  نشان  داد كه  امام  جمعه  قم  خود را تابع  نظر جامعه  مدرسين  قم  مى داند و به  آقاى  ناطق  نورى  رأى مى دهد در حالى كه  آقاى  رى  شهرى  را براى  احراز هر پستى  قابل  و شايسته  مى داند. (رسالت  ۷۶‎/۲‎/۲۰)
در آخرين  روزهاى  اريبهشت  ماه ، درست  در زمانى  كه  تبليغات  كانديداها به  طور رسمى  آغاز شدسرانجام  حجت الاسلام  معزى  سابقه  بحث ها رابيان  كرد، به  گفته  او در جلسه  ما قبل  آخر جامعه روحانيت  مبارز بحث  كانديداى  اصلح  پيش  آمد و در حضور وى  سخن  از آقاى  ناطق  نورى  به  ميان  آمد«آقاى  هاشمى  پيشنهاد كردند كه  با توجه  به  اين  جمعبندى  اگر جامعه  روحانيت  با جامعه  مدرسين  حوزه علميه  قم  به  يك  وحدت  نظر برسند و بتوانند همزمان  نظر خود را اعلام  دارند بهترين  زمان  است  وموجب  تقويت  كانديداى  ما خواهد شد... بنابراين  پيشنهاد كردند كه  چند نفر از اعضاى  جامعه  روحانيت مبارز با جامعه  مدرسين  قم  به  گفت وگو بنشينند و بگويند ما احتراماً نخواستيم  پيش  از اعلام  نظر شما،نظرمان  را اعلام  داريم . آقاى  هاشمى  برروى  كلمه  احترام  تكيه  كردند: و آيت الله  يزدى ، موحدى  كرمانى  ومعزى  (راوى  ماجرا) انتخاب  مى شوند و به  قم  مى روند و مسائل  را بيان  مى كنند. بعضى  مى گويند زوداست ، ولى  سرانجام  رأى  مى گيرند. «براساس  آيين  نامه  جامعه  مدرسين  اگر به  مسأله اى  ۱۴ نفر رأى  دادندآن  مسأله  تصويب  شده  و غير قابل  تغيير است. آن  روز هم از ۲۱ نفر حاضر ۱۴ نفر به  آقاى  ناطق  نورى رأى  دادند.»
در همين ايام  عنوان  بزرگ روزنامه  رسالت  چنين  شد «ناطق  نورى  به  اتفاق  آرا از سوى  جامعه  روحانيت  مبارز تهران  به  عنوان كانديداى  اصلح  شناخته  شد.» در جبهه  مقابل  نيز بحث  و گفت وگوهايى  در مورد نهادهاى  پشتيبان  خاتمى  رخ  داد.
محمد خاتمى  كه  بنا به  گفته  صادق  خلخالى  - عضو شوراى  مركزى  مجمع  روحانيون  مبارز - درجلسه  مجمع  حاضر نشد كه  نامزدى  انتخابات  را بپذيرد بعداً - وبه  دنبال  ملاقاتى  با مقام  معظم  رهبرى  - به عنوان  يك  فرد مستقل  خود را نامزد كرد. اين  شيوه  عمل  به  گروههاى  مختلف  امكان  مى داد تا بدون  پيوندو ائتلاف  با يكديگر از وى  حمايت  كنند. مجمع  روحانيون  مبارز كه  نخست  بار قطعى  شدن  نامزدى خاتمى  را اعلام  داشته  بود، مدت  زمانى  را بر سر راضى  كردن  محمد خاتمى  صرف  كرده  بود.
حجت  الاسلام  مهدى  كروبى  آن  روزها را چنين  شرح  داده  است : «وقتى  آقاى  موسوى  كانديدا تورى رانپذيرفت  ما به  آقاى  خاتمى  براى  پذيرفتن  فشار آورديم  و ايشان  نمى پذيرفت  تا آن  كه  منجر به  اين  شدكه  من  مأمور شدم  خدمت  مقام  معظم  رهبرى  بروم  و سؤالاتى  از ايشان  بكنم  تا ببينم  نظر معظم  له چيست  و ديدم  نظرشان  درباره  وى ، همانند سايرين  است . قبلاً فرموده  بودند هر كدامتان  بياييد و كانديدشويد به  شما مى گويم . هر كدامتان  كه  رأى  بياوريد تنفيذ و تأييد و حمايت  مى كنم ... وقتى  كه  من  رفتم  واين  خبر را آوردم ، بعد خودش  (آقاى  خاتمى ) به  محضر رهبرى  مشرف  شد و صحبت  كرد و پذيرفت . »(همشهرى  ۷۶‎/۲‎/۳)
در حالى كه ايام با حوادث كوچك و بزرگ مى گذشت، در چهارمين  روز آغاز تبليغات  انتخاباتى ، تيتر بزرگ  روزنامه  رسالت  خبر از تأييد كانديدا تورى  ناطق نورى  توسط ۱۹۰نماينده  مجلس  مى داد. در پاى  متنى  كه  چاپ  شد ۱۷۳ امضا به  چشم  مى آمد با اين توضيح  هفده  تن  ديگر محذور داشته اند. اين  حكايت  از آن  داشت  كه  فقط چند تن  از نمايندگانى  كه  درشروع  دوره  پنجم  به  رياست  عبداله  نورى  رأى  داده  بودند به  صف  هواخواهان  ناطق  نورى  پيوسته اند. امادر مقابل  جناح  اكثريت  توانسته  بود بسيارى  از تمامى  چهره هاى  مستقل  مجلس  را براى  امضاى  اين  بيانيه جلب  كند. (جمهورى  اسلامى  - ۷۶‎/۲‎/۲۲)
در روزى  كه  چنين  برگى  را جناح  اكثريت رو كرد، جناح  ديگر هم  توانست  در زير يك  آگهى تبليغاتى  كه  تصوير دكتر خاتمى و مهندس موسوى را در كنار يكديگر گذاشت نام ۱۷ نفر از وزيران و معاونان نخست وزير دوران دولت مهندس موسوى را درج كند كه همگى از نامزدى دكتر خاتمى حمايت مى كردند و باز در همين روز برپايى اجتماع بزرگ زنان كه به دعوت فائزه هاشمى نماينده تهران گردآمده بودند كه سخنان دكتر خاتمى را بشنوند، يك پيروزى براى جناح خط امام و كارگزاران به حساب آمد. (اخبار - ۷۶‎/۲‎/۲۲)
پيش از اين با اعلام حمايت گروههاى مختلف زنان از رياست جمهورى خاتمى آشكار گرديده بود كه جز فرهنگيان، دانشگاهيان، هنرمندان و بخش بزرگى از دانشجويان، محبوبيت دكتر خاتمى در بين زنان بيش از رقيب است در حالى كه اكثر نمايندگان  زن  مجلس  را كسانى  تشكيل  مى دهند كه  به جناح  ديگر تمايل  دارند و از ناطق  نورى  حمايت  مى كنند.
درحالى كه  در ده  روز آخر تمامى  درو ديوار شهرها توسط پوسترها، شعارهاى  انتخاباتى  و عكس هاى نامزدهاى  چهار گانه  پر بود، بيشترين  نكته اى  كه  به  چشم  مى آمد و خبرنگاران  خارجى  در تمام  گزارشهاى خود به  آن  اشاره  مى كردند، پاره  شدن  بعضى  پوسترهاى  انتخاباتى خاتمى بود. ولى  در مجموع  هفتمين  انتخابات رياست  جمهورى ، باكمترين  حادثه  به  روزهاى  پايانى  خود نزديك  شد و سرانجام  در حالى كه  قطار دوره هفتم  انتخابات  رياست  جمهورى  با عبور از ايستگاههايى  چند، رو به  مقصد نهايى  بود، قطار در ايستگاه  نماز جمعه  تهران  نيز توقفى  كرد.هاشمى  رفسنجانى  نخستين  رئيس  جمهور ايران  كه  دو دوره  كامل  براين  صندلى  نشست ، درمقام  امام جمعه  موقت  تهران  مردم  را به  پاى  صندوق هاى  رأى  فراخواند و گفت:«در جاهايى  ممكن  است  انتخابات  ساختگى  باشد، اما در ايران  چنين  نيست . » و در جاى  ديگر اضافه كرد «حتى  آنهايى  كه  ما را قبول  ندارند، اگر ايران  را قبول  دارند ، بدانند كه  آراى  زياد باعث  مى شود دشمن روى  ايران  حساب  جديدى  باز كند و اين  در كليت  به  نفع  كشور است ». رئيس  جمهور در زمينه  قانون  ونحوه  برخورد با رقيبان  انتخاباتى  چنين  گفت : «هيچ  كس  مايل  نباشد از حريم  قانون  تجاوز كند، هيچ  كس مايل  نباشد مردم  را فريب  دهد يا رقيب  خود را بشكند و بدنام  كند، اين  خلاف  شرع  و قانون  است . آنهايى كه  امروز مانده اند كسانى  هستند كه  بنا به  تأييد شوراى  نگهبان  صالحند، آدمهايى  كه  سالها به  كشورخدمت  كرده  و امروز پست  و مسؤوليت  دارند و مى خواهند در آينده  هم  خدمت  كنند. بدنام  كردن  كسى كه  شوراى  نگهبان  هم  او را عنوان  صالح  پست  رياست  جمهورى  قبول  كرده  است ، چه  معناى  پيش  خدامى تواند داشته  باشد.
عيب  درست  كردن  براى  كسى  كه  چنين  عيبى  ندارد، كه  اين  موضوع  در همه  جامعه  پخش  مى شود،بعد در تاريخ  مى ماند. اين  در نزد خداوند بى  مجازات  نمى ماند، تازه  چه  چيزى  عايد مى شود؟ اين اقدامات  از سوى  برخى  از طرفداران  ناآگاه  يا متعصب  صورت  مى گيرد كه  البته  مواظب  باشند گناه  مجانى نكنند ».
رئيس  قوه  مجريه  كشور هشدار داد «مسؤولان  اجرايى  و ناظر بايد واقعاً كارى  بكنند كه  همانى  كه  رأى مردم  است  در صندوق  بيايد و همان  خوانده  شود و همان  اعلام  شود. ممكن  است  كسى  فكر كند كه  اگرما تغييراتى  بدهيم  شخص  مقبولى  كه  خودمان  به  آن  ايمان  داريم  سر كارمى آيد و اين  نفعى  است  براى جامعه ، ولى  اين  كار ضرر بنيانى  دارد. ضعيف  كردن  اعتماد مردم  بزرگترين  جنايت  است  براى  ملت  ونظامى  كه  به  اتكاى  مردم  مى خواهد اين  همه  مشكلات  را حل  كند ».
رئيس  جمهور با اشاره  به  گفته  مقام  رهبرى  كه  بايد به  دنبال  صالح ترين  باشيم  گفت : «اگر فرد صالح  رامى شناسيد بهتر، اما برخى  ممكن  است  ترديد داشته  باشند «راههاى  متعارف  از جمله  پرس  و جوكردن  ومطالعه  كردن  و... در اين  زمينه  وجود دارد تا آن  كه  برسيم  به  يك  فضايى  كه  همه  مردم  احساس  كنند اين رأيى  كه  در درون  صندوق  مى اندازند تأثير خودش  را دارد. ما هميشه  با اعتماد مردم  كار كرديم ، با اعتمادمردم  در انقلاب  پيروز شديم ، در جنگ  فاتح  شديم ، كشور را ساختيم . اين  اعتماد سرمايه  عظيمى  است .چه  درآمدى  از اين  با ارزش تر است  كه  ما به خاطر آن  در دل  مردم  شك  بيندازيم  كه  انتخابات  آزاد است  يا نه آراى  مادزدى  مى شود يا نه . بايد واقعاً مسؤولان  اجرايى  و ناظران  به  گونه اى  كار كنند كه  خيال  مردم  راحت باشد. ما بايد پيش  خداوند جوابگو باشيم ، البته  هستند كه  هر كارى  هم  بكنيم  مى گويند تقلب  شده  است .اما اينكه  ما خودمان  كار كنيم  و سند بدهيم  و واقعاً اين  كار را بكنيم  بايد پيش  خدا جواب  بدهيم ، هر كس مى خواهد باشد، هرمقامى  از رئيس  جمهور، شوراى  نگهبان ، وزارت  كشور، ائمه  جمعه  و ناظران ، همه وهمه . فرض  براين  است  كه  ما طبق  قانون  اساسى  و توصيه هاى  رهبر انقلاب  اسلامى  انتخابات  رادرفضاى  آزاد برگزار مى كنيم . هرجا انبوه  مردم  بودند، سود برده ايم . امروز هيچ  گناهى  بدتر از اين  نمى دانم  كه كسى  به  خودش  حق  بدهد در آراى  مردم  دست  ببرد و جريان  را منحرف  كند. اين  خيانت  قابل  بخشش نيست  ».
رئيس  جمهور گفت  به  شدت  رأى  خودش  را مخفى  مى كند و به  بچه  هايش  هم  نمى گويد، براى  اينكه «اين  سرايت  نكند و در جايى  از آن  سوء استفاده  نشود ». و بار ديگر تأكيد كرد «من  به  عنوان  مجرى  كشورمى خواهم  مأموران  زيردست  من  در قلمرو مسؤوليت  من ، امانت  را به  شدت  مراعات  كنند ».(همشهرى  -۷۶‎/۲‎/۲۸) با اين  حال  در همين  ايام  يك  حادثه اى  رخ  داد كه  ماهها و سالهاست  كه  هرازگاهى  بحث  آن مطرح  مى شود روزنامه  اطلاعات  ۷۶‎/۲‎/۳۱ ده  روز مانده  نوشت : «شنيده  شده  است  گويا كسانى  براى رضاى  خدا(!)، معدود آدم  معلوم الحال  را به  نام  رپ  و بد حجاب  و غربگرا و همه  نامهاى  فاسدى  كه  درعالم  وجود، وجود دارد(!) گزينش  كرد، و از زبان  آنها بيرون  كشيده اند كه  به  فلان  كانديداى  خاص  رأى خواهند داد و از اين  مصاحبه هاى  خيالى  هم  ساخته  و پرداخته  و به  شهرستانها و مراكز عبادى  و سياسى ارسال  فرموده اند ! از موسيقى  خاصى  نيز به  عنوان  موزيك  فيلم ! و همچنين  از انواع  اصوات  و تصاويرديگر به  عنوان  چاشنى  اين  فيلم  كوتاه  بهره  برده اند. اين  اقدامات  كه  به  منظور تهييج  و تحريك  احساسات متدينين ، خصوصاً كسانى  كه  كمتر تحقيق  مى كنند انجام  مى گيرد. »
اين  ماجرا به  كارناوال  عصر عاشورا مشهور شد. رئيس  ستاد انتخاباتى  خاتمى  طى  نامه اى  به  وزيركشور خواستار رسيدگى  به  آن  شد.(۴)
سيد محمد خاتمى  خود در همين  روز در اطلاعيه اى  خطاب  به  مردم  با دعوت  از آنان  به  شركت  درانتخابات  نوشت : «... لازم  است ، صريحاً حركتهاى  شيطنت  آميز و جهت  دارى  نظير وارد كردن  چهره هاى مشهور و گروهك هاى  منزوى و مخصوصاً حادثه  دردناك  و دل  آزار عصر روز عاشورا كه  قلب  هرمسلمان  و هر آزاده اى  را به  درد آورده  است  محكوم  و انزجار خود را از هر حركت  منع  قانون  و خلاف شرع  و اخلاق  اعلام  نمايم ...» (همشهرى  ۷۶‎/۲‎/۳۱)
سرانجام ، قطار دور هفتم  انتخابات  كه  شايد بتوان  گفت  از ماهها پيش  حركت  خود را آغاز كرده  بود،جمعه  دوم  خرداد ماه  ۱۳۷۶ به  ايستگاه  سرنوشت  رسيد و مسافرى  از آن  پياده  شد كه  چهار سال  مديريت كشور را بر عهده  داشت .
در اين  انتخابات  سيد محمد خاتمى  با ۲۰ ميليون  و ۱۳۸ هزار و ۷۸۴ رأى  پنجمين  رئيس  جمهورايران  شد.
ناطق  نورى  ۷ ميليون  و ۲۴۸ هزار و ۳۱۷ رأى و محمد محمدى  نيك  رى  شهرى  ۷۴۴ هزار و ۲۰۵ رأى  به دست  آورد.زواره اى  نيز ۷۷۲ هزار و ۷۰۷ رأى  كسب  كرد.
رهبر انقلاب  بعد از نتايج ، انتخاب  آقاى  سيد محمد خاتمى  را به  رياست  جمهورى  به  وى  تبريك گفتند و انتخابات  را يك  حماسه  ملى  خواندند. و در ۱۴ مرداد نيز حكم  وى  را تنفيذ كردند.
ادامه مطلب در شماره فردا
زيرنويس ها:
۱- بسيارى  از شخصيت هاى  سياسى  جناح  چپ  و همچنين  مطبوعات  به ويژه  روزنامه  سلام  به  مصاحبه  على اكبر ناطق  نورى  با يك  رسانه خارجى  اعتراض  كردند. روزنامه  سلام  ارگان  مجمع  روحانيون  مبارز در نگاه  روز ۷۶‎/۲‎/۳۰ خود نوشت : «... سؤال  اين  است  كه  فارغ  از انگيزه  وقصد اين،  راديو و امثال  آن ، پذيرش  مصاحبه  از سوى  مسؤولين  با چه  هدفى  صورت  مى گيرد؟ آنان  با اين  مصاحبه ها قصد دارند از طريق راديو بى .بى .سى  حرفهاى  خود را با چه  مخاطبينى  در ميان  بگذارند؟ آنان  آيا در داخل  كشور، رسانه ها را براى  رساندن  پيامشان  به حزب اللهى ها و مردم  كافى  نمى بينند كه  مصاحبه ، بخش  فارسى  راديو بى .بى .سى  را نيز رد نمى كنند؟... شگفتى  بيشتر از مسؤولينى  است  كه  به دليل  مقام  و مسؤوليتشان  همه  رسانه هاى  كشور در اختيار آنان  است . ولى  باز هم  براى  ابلاغ  پيامشان  به  شهروند ايرانى  از راديو «بى .بى .سى  »بهره  مى گيرند! مصاحبه  جناب  آقاى  ناطق  نورى  به  همين  دليل  با راديو بى .بى .سى  بسيار عجيب  است .
حساسيت  گروه هاى  سياسى  نسبت  به  ترتيب  اسامى  و قرار گرفتن  آنها (به  همين  ترتيب ) در حوزه هاى  انتخاباتى ، از آنجا تشديد شد كه  يك ماه  پيش  از آن  رئيس  مجلس  در مصاحبه اى  با بى. بى .سى كه  در برنامه  فارسى  آن  شبكه  پخش  شد، در مقابل  سؤالى  در مورد علت  كم  بودن  آراى خود در آخرين  انتخابات  مجلس  گفته  بود: «مردم  تهران  روى  ليستى  كه  مى خواهند رأى  بدهند از بين  ۴۰۲ نفر مى خواهند ۳۰ نفر را انتخاب بكنند. با توجه  به  اينكه  تابلوهايى  كه  هم  زده  مى شود در حوزه  انتخابيه  اخذ رأى  روى  الفبا است ، ۴۰۲ اسم  نوشته  شده  ۳۰ تا مى خواهندانتخاب  بكنند. اولاً همه  مردم  حوصله  اينكه  ۴۰۲ تا اسم  را بخوانند تا بعد انتخاب  بكنند را ندارند. عده اى  هم  كه  نمى نويسند. اگر يك  كسى بيايد به  حوزه  اخذ رأى  نگاه  مى كند همان  اول  روى  الفبا مى گويد پنج  تا بنويسيم  وظيفه  شرعيمان  را انجام  مى دهيم  و مى رويم . روى  الفبا هم كه  بخواهد بيايد ناطق  نورى  (نون ) آخر ليست  است ، ديگر اصلاً به  آنجا نمى رسد. »
رئيس  مجلس  درمقابل  موج  حملات  اعلام  داشت  كه  با برنامه  فارسى  بى. بى. سى هرگز مصاحبه اى  نكرده ، بلكه  مصاحبه اى  با شبكه  تلويزيونى  بين المللى  بى.بى.سى صورت  داده  كه  آنها با شيطنت هاى  خود آن  را در بخش  فارسى  پخش  كرده اند. برنامه فارسى  بى.بى.سى در زمان  پخش  مصاحبه  خبرنگار خود با ناطق  نورى  اعلام  داشت  كه  كوشش هايى  براى  مصاحبه  با ديگر نامزدها به كار برده  ولى به  جهت  آنكه  آقاى  رى  شهرى  در موسم  حج  در سعودى  بوده  مصاحبه  با وى  ممكن  نشده  و دفتر حجت الاسلام  خاتمى  نيزبه  علت  آن  كه هنوز زمان  قانونى  تبليغات  انتخاباتى  فرا نرسيده  از انجام  اين  مصاحبه  سر باز زده  است . كانديداى  چهارم  (رضا زواره اى ) نيز پيش  از اين  در بى.بى.سى برنامه هاى  خود را اعلام  داشته  بود.
۲- در حقيقت  مجتهد شبسترى  مخاطب  بود. آقاى  شبسترى  در سخنرانى  دو هفته  قبل  خود در شهرستان  تسوج ، گفته  بود: «مردم  درانتخابات  رياست  جمهورى  بايد كاملاً هوشيار باشند. ليبرالها يك  بار ديگر به  ميدان  آمده  و مى خواهند با در دست  گرفتن  قدرت ، مردم  راگرفتار قدرتهاى  جهانى  نمايند. مردم  ايران  بيدار است  و به  ليبرالها اجازه  نخواهند داد در مملكت  حكومت  بكنند. » (منبع آرشيو شخصى)
۳- رهبر انقلاب  در ديدار جمع  زيادى  از علما، روحانيون ، فضلا و مبلغان  با ايشان  طى  سخنانى ، آگاهى  مبلغان  به  مسائل  سياسى  روز وضرورت هاى  تبليغ  را ضرورى  خواندند و با بيان  اهميت  حضور در انتخابات  رياست  جمهورى  از علما و روحانيون  خواستند كه  به  مردم براى  گزينش  فرد اصلح  كمك  كنند. رهبر معظم  انقلاب  در اين  ديدار كه  در آستانه  فرا رسيدن  ماه  محرم  انجام  شد، نسبت  به  غافل  نبودن  مردم از اهميت  انتخابات  رياست  جمهورى  ابراز اطمينان  كردند و فرمودند: «بر اساس  معيارهاى  سياسى  جهان ، حضور ايران  در صحنه هاى گوناگون ، نقش  تعيين  كننده اى  در قضاوت ها و تشخيص ها و تصميمات  ديگران  دارد و نفس  اتكاى  نظام  اسلامى  به  مردم  از حداكثر اهميت برخوردار است . بنابراين  در شرايطى  كه  دشمنان  اسلام  مايلند خود را به  همدستى  عليه  جمهورى  اسلامى  ايران  نائل  كنند، اهميت  حضورمردم  در صحنه  و از جمله  انتخابات  رياست  جمهورى  از هميشه  بالاتر و بيشتر است.حضرت  آيت الله  خامنه اى  فرمودند: «انتخاب  كنندگان  بايد براى  گزينش اصلح  تلاش  كنند و به  نامزدى  رأى  دهند كه  امين ترين  و در اداره  امور كشور قادرترين  فرد باشد...» (ايران  - ۱۴ ارديبهشت ۷۶)
۴- در اين  نامه  آمده  است : «... در مورد عصر روز عاشورا نيز در همان  زمان  اجراى  بخش  ديگر از اين  توطئه  تخريبى ، دفتر تبليغاتى   (ايشان خاتمى ) در شهرك  قدس  با شناخت  صحيح  مجريان  مغرض  با طرح  شكايت  در پاسگاه  انتظامى  شهرك  نسبت  به  هتك  حرمت  ايجاد شده اعلام  شكايت  نموده  و خواهان  شناسايى  و دستگيرى  عاملين  شده  است  كه  سابقه  آن  در پاسگاه  ياد شده  موجود و تصوير شكايت  به  تاريخ  ۷۶‎/۲‎/۲۶ضميمه  است ... از جنابعالى  به  عنوان  مجرى  بى طرف  انتخابات  و رئيس  شوراى  نظارت  بر تبليغات  انتظار مى رود به  حكم  وظيفه  وتكليف  قانونى  دستور فرماييد... » سلام  ۷۶‎/۲‎/۳۱
+ نوشته شده در  شنبه 31 اردیبهشت1384ساعت 21:12  توسط رضا  | 

نظريه معرفت به دو روايت سنتى و مدرن

 
مصطفى ملكيان
212742.jpg
شايد بشود گفت كه مهمترين خصيصه انسان سنتى يا به تعبير ديگرى مهمترين مؤلفه جهان بينى سنت گرايانه يك مؤلفه معرفت شناختى است و آن مؤلفه اى است كه مربوط مى شود به امر منابع معرفت. براى انسان مدرن منابع معرفت دوچيز بيشتر نيستند: يكى حس و مشاهده و آزمايش و تجربه و دوم عقل به معناى نيروى استدلال گر. بالمآل انسان مدرن به همين دو منبع قائل است. اينكه تأكيد مى كنم بالمآل به دليل اين است كه از نظر ظاهر تعداد منابعى كه در كتابهاى معرفت شناسى جديد شمرده مى شود بيشتر از آن دوتا است ولى مرجع همه آنها همين دو منبع است وگرنه غير از اين دو يعنى غير از حس و مشاهده و تجربه و آزمايش و از آن سو، غير از عقل به معناى نيروى استدلال گر، معمولاً منابع ديگرى هم از زمان لاك به اين سو، در كتابهاى معرفت شناسى جديد شمرده مى شود. اما آن منابع هم مرجع شان همين دومنبع است مثلاً گفته مى شود ما يك نوع علم تاريخى هم به امور مى توانيم داشته باشيم، يا گفته مى شود كه يكى از منابع ديگر شناخت هم درون نگرى است، يا گاهى گفته مى شود كه وجدان هم يك نوع منبع شناخت است... همه اينها گفته مى شود اما همه اينها هم باز برمى گردند به همان دومنبعى كه گفته شد.
جرج ادوارد مور فيلسوف اخلاق انگليسى نخستين كسى بود كه گفت: اگر چه ما چيزهاى فراوانى را به عنوان منابع شناخت تلقى مى كنيم، اما مآلاً منابع شناخت همين دوتا است. به زبان بسيار ساده: حس و عقل. عقل هم البته به معناى نيروى استدلال گر، يعنى به معناى نيرويى كه مواد خام را از حس مى گيرد، ولى بر روى اين موادخام يك سلسله عمليات منطقى انجام مى دهد و با استفاده از قواعد منطق صورت ما را به معلومات جديدى كه خود آن معلومات جديد محسوس ما و مورد مشاهده و آزمايش و تجربه ما نبوده اند مى رساند.
انسان سنتى اينجاست كه تفاوت عمده اى با انسان متجدد پيدا مى كند. انسان سنتى منابع شناخت را بيشتر از اينها مى داند و فقط منحصر در حس و عقل نمى كند. اين منابع شناخت بيشتر را به يك تعبير مى شود گفت كه بايد سه منبع ديگر غير از اين دومنبع به حساب آورد؛ به يك معنا دومنبع ديگر و به يك معنا، يك منبع ديگر، ولى بالاخره آن منبع يا منابع ديگر خيلى تفاوت ايجاد مى كند در تلقى انسان سنتى نسبت به تلقى انسان جديد.
منابع معرفتى انسان سنتى
۱. داده هاى وحيانى
منابع ديگرى كه انسان سنتى قائل بود يكى وحى است. وحى را واقعاً شناخت تلقى مى كردند، به اين معنا كه مى گفتند ما از طريق وحى يا كسانى كه به آنها وحى شده، داراى يك سلسله اطلاعات نسبت به عالم واقع مى شويم. اين چيزى است كه امروزه، انسانهاى مدرن تحت عنوان the given از آن ياد مى كنند و معمولاً تخطئه اش مى كنند. The given يعنى معطيات و داده هايى كه ما در آنها بدون اراده بوده ايم.
۲. كشف و شهودهاى عرفانى
كشف و شهودهاى عرفانى هم براى انسان سنتى منبع شناخت به حساب مى آمدند.
۳. تعقل به معناى شهود
منبع سوم هم چيزى به نام تعقل بود. البته غير از عقلى كه انسان مدرن هم به آن قائل بود؛ و به معناى به كارگيرى نيروى استدلال بود و كارش هم به كارگيرى نيروى استدلال بود بر روى داده ها، تعقل به معناى نوعى شهود.
اين سه منبع غير از آن دوتايى است كه انسان مدرن هم به آنها قائل بود.
در باب هر يك از اينها توضيح مى دهم.
الف - وحى
در باب وحى، اولاً بايد آن را به دو پديده متمايز از هم تقسيم بكنيم كه يك پديده اش در اسلام و يهوديت و در بخشى از مسيحيت كه مربوط به تعاليم عهد عتيقى مسيحيت مى شود مورد قبول است و يك پديده دومى هم هست كه در مسيحيت و آيين هندو و برخى اديان شرقى ديگر مورد قبول است. هر دو را تحت عنوان وحى نام مى برند، اگر چه تعبير دقيق تر اين است كه اين دو را تحت عنوان وحى نامگذارى نكنيم و فقط پديده اول را وحى بناميم.
در اديانى مثل يهوديت و اسلام چيزى به نام وحى به معناى دقيق كلمه وجود دارد، يعنى وحى بالمعنى الاخص و آن اين است كه در اين دو دين يك سلسله عقايدى، يك سلسله باورهايى روى هم رفته دست به دست هم داده اند و موجه و مجوز چيزى شده اند به نام پديده وحى و آن به زبان خيلى ساده و بدون طول و تفصيل، اين است كه انسان، چه فرد انسانى و چه نوع انسان، چه فرد انسان در طول عمر خودش، چه نوع انسان در طول تاريخ، نمى تواند فقط با اتكا به نيروهاى ادراكى و تحريكى خودش به سعادت دست پيدا كند. درست است كه انسان وقتى وارد اين دنيا مى شود چه فردش و چه نوع انسانى داراى يك سلسله قواى ادراكى و تحريكى است. ولى فقط اتكا ورزيدن بر قواى ادراكى و تحريكى خود انسانها كفايت نمى كند در اين كه انسانها به آنچه بايد برسند، برسند. اين مجموعه نيروهاى ادراكى ونيروهاى تحريكى كفايت نمى كند. نيروهاى ادراكى منظور همان حس و عقل است و نيروهاى تحريكى هم منظور اراده است. حس، عقل و اراده كفايت نمى كنند در اين كه ما را به آنجايى كه بايد و شايد برسانند. درست از باب تمثيل و تشبيه بخواهم بگويم ما انسانها وضعمان مثل طفل است. درست است كه طفل وقتى دنيا مى آيد، چشم، گوش، بينى و نيروهاى ادراكى و تحريكى در اختيارش است؛ ولى واقعاً بدون استمداد از پدر و مادر لااقل در طفل انسانى امكان ندارد كه به جايى كه بايد و شايد برسد؛ بالاخره بايد پدر و مادر او را تعليم و تربيت كنند، از او مراقبت كنند، به او راههاى خاصى را نشان بدهند؛ و در عين حال و اضافه بر همه آنها نوعى هم او را تحديد حدود كنند. اين تعليم ها و تربيت ها و هدايت ها و تحديد حدودها، اضافه بر آن نيروهايى است كه طفل با آن نيروها به دنيا مى آيد.
در اديانى مثل اسلام و يهوديت چنين تلقى وجود دارد و به سبب اينكه چنين تلقى هست و راسخ هم هست، اعتقاد بر اين است كه چون انسانها نيروهايشان براى رسيدن به سعادت كفايت نمى كند و از آن طرف، چون خداى متعال خيرخواه على الاطلاق است و نسبت به ماسواى خودش و از جمله و على الخصوص نسبت به انسانها به صورت بى نهايت، خيرخواه است، آن وقت خدا نمى تواند انسانها را در اين وضع بلاتكليف، در اين وضع سردرگمى و سرگردانى باقى بگذارد، پس بايد انسانها را هدايت كند. آن وقت گفته مى شود كه اين هدايت فقط از يك طريق امكانپذير است و آن اينكه انسانهايى مهبط پيام الهى واقع شوند و بعد اين انسانها، كه مهبط پيام الهى واقع مى شوند، اين پيام را درست دريافت كنند، درست نگهدارند و درست به انسانها برساند و انسانها از طريق اين پيامهايى كه از طريق اين انسانهاى برگزيده دريافت مى كنند، راه سعادت برايشان روشن مى شود؛ و مى توانند اين راه سعادت را - اگر بخواهند - بپيمايند؛ اگر هم نخواهند كه نه.
212568.jpg
اين انسانها كه برگزيدگان خدا هستند از آنها تعبير مى شود به پيامبر و اينها اين پيام را مى رسانند. اينها در واقع دريافت كننده پيامند از سويى و نگهدارنده پيامند از سوى دوم و رساننده پيامند از سوى سوم. به اين پديده مى گوييم وحى. اين وحى در اسلام مورد قبول و مورد تأكيد است. در يهوديت هم موردتأكيد است اين در واقع، به تعبير زبان انگليسى revelation است يعنى يك نوع انكشاف است. اين تلقى يك تلقى از بالا به پايين است. يعنى تلقى است كه در آن ابتكار عمل به دست عالم بالا است. يعنى اينكه اولاً چه زمانى وحى بشود و ثانياً بر چه كسانى وحى بشود، هر دو ابتكار عمل، در هر دو جهت به دست عالم بالا است و بنابراين هيچ وقت انسانها خودشان فرداً يا نوعاً نمى توانند تصميم بگيرند كه مثلاً امروز به ما وحى بشود. اصلاً معنا ندارد. به تعبير كلام مسيحى initiation ، يعنى ابتكار عمل به دست عالم بالا است، حالا از عالم بالا به هر چه مى خواهيد تعبير كنيد، به خدا تعبير كنيد، يا چيز ديگر مى خواهيد تعبير بكنيد، بالاخره ابتكار عمل آنجاست.
اين يك تلقى از وحى بود، اما يك معناى دومى هم از وحى است كه مسيحيان و آيين هندو و آيين جين به آن قائل اند و آن اينكه كس يا كسانى پيام رسان خدا نباشند، بلكه تجسد خود خدا بر روى زمين باشند. مسيحيان كه عيسى را پيغمبر نمى دانند و خود خدا مى دانند نمى گويند كه مسيح آمده و پيامى از سوى خدا آورده است. مى گويند مسيح تجسد خود خداست. در آيين هندو هم درواقع ما به تجسدهاى الهى قائل هستيم. به تعبير هندوها «اوتاره»ها تجسد خدا هستند، اينها پيام خدا را نمى آورند، خود خدا هستند كه آمده است در قالب انسانى تجسد پيدا كرده.اين تلقى در آيين هندو و در آيين مسيحيت مورد قبول است و عيسى در واقع در آيين مسيح همين كار را كرد. عيسى تجسد خدا بود، تجسد و تجسم انسانى خدا بود.
اين هم باز در زبان انگليسى و در زبان الهيات مسيحى به آن revelation گفته مى شود. اما به نظر من اين را به معناى دقيق كلمه، ديگر نمى شود تعبير به وحى كرد، اين را بايد گفت انكشاف ذات. خدا در واقع ذات خودش را در تاريخ براى بشر منكشف مى كند.
هر دوى اين پديده ها - چه آنى كه در مسيحيت عهد عتيقى و اسلام و يهوديت قابل قبول است و چه آنى كه در مسيحيت عهد جديد و در آيين هندو مورد قبول است - هر دو در يك جهت مشاركتى دارند با همديگر و آن اينكه در هر دو پديده پيام خدا به توسط انسانى به ما رسيده است؛ حالا آن انسان، يا تجسد خود خداست يا فقط پيام رسان خداى متعال؛ ولى بالاخره پيام از زبان يك انسان و در قالب و افعال و اقوال آن انسان پيامهاى خدا به ما آدميان مى رسد و لااقل جغرافياى كلى هدايت ترسيم مى شود و شاكله كلى هدايت به ما عرضه مى شود. از اين تعبير مى شود به وحى. در اين وحى، همان طور كه عرض كردم - در هر دو قسمش - ابتكار عمل واقعاً به دست عالم بالا است وما هيچ كارى نمى توانيم بكنيم.
ب - كشف و شهود عرفانى
يك چيز دومى هم وجود داشت كه انسان سنتى به عنوان يك منبع شناخت نگاه مى كرد و براى آن حرمت قائل بود و آن كشف شهود عرفانى است. كشف و شهود عرفانى، تفاوتهاى عمده اى دارد با آن چيزى كه از آن تعبير كرديم به revelation (وحى، انكشاف ذات الهى). شايد مهمترين تفاوتش اين باشد كه در اين كشف و شهود عرفانى، ابتكار عمل تا حد فراوانى به دست خود انسان است. البته مى گويم تا حد فراوانى، چون اينجا هم باز بحث هايى وجود دارد. در واقع عارفان با عزمى كه جزم مى كنند بر اينكه در خودشان تحولى ايجاد كنند و به وضع موجود خودشان رضا ندهند، سالك مى شوند و به راه مى افتند.در واقع سالك ، سالك بودنش به اين است كه عزم مى كند در خودش تحول ايجاد كند. اين عزم - اگر دقت كرده باشيد - در اكثر ما آدميان وجود ندارد. اين عزم اگر هم بالقوه وجود دارد ولى بالفعل وجود ندارد. اكثر ما آدميان نمى خواهيم خودمان را عوض كنيم، مى خواهيم در عين اينكه خودمان در همين ساحتى كه الآن داريم به لحاظ معنوى و روانى به سر مى بريم، در عين اينكه در همين ساحت به سر مى بريم، البته دوست داريم كه مناسباتمان با انسانهاى ديگر تغيير كند و بهتر بشود؛ مناسباتمان با طبيعت بهتر شود، تغيير كند. ولى بالاخره عزم بر تغيير خودمان را به صورت جدى - به صورت بالقوه هم اگر داشته باشيم - به صورت بالفعل نداريم.
سالك از وقتى سلوكش شروع مى شود كه تغيير خودش را، هم و غم خودش قرار مى دهد و مى گويد كه من بايد در درون خودم، خودم هم عوض شوم، نه اينكه من همانى كه هستم بمانم و با يك تمهيداتى مناسباتم با عالم طبيعت يا با ديگران عوض شود و بهتر شود.
به همين دليل هم هست كه سالكان معمولاً در همه اديان و مذاهب مى گويند: اولين نقطه كار ما آن تنبه و بيدارى است.
انسان معنوى تنبه پيدا مى كند، يعنى بيدار مى شود، يقظه برايش حاصل مى شود و مى گويد: چرا من خيلى كارها مى كنم كه نمى دانم چرا مى كنم؟ و نمى دانم چه آثار و نتايجى دارد؛ من بايد خودم را مورد مداقه قرار بدهم. اين مورد مداقه قرار دادن، يك سير و سلوك پنج مرحله اى را در درون آدم اقتضا مى كند كه حالا ديگر نمى خواهم وارد تفصيلش بشوم. بالاخره سير و سلوك از اينجا شروع مى شود. بعد از اينكه سير و سلوك شروع مى شود و مراحلى هم در اين سير و سلوك طى مى شود، آهسته آهسته ، زمينه فراهم مى شود براى اينكه عارف، چشمش به يك حقايقى، حوادثى، وقايعى باز مى شود كه چشم من و شما به آن حوادث بسته است و آنها را نمى بينيم. مجموعه اين يافته ها را كشف و شهودهاى عرفانى مى گوييم، حالا اين كشف و شهود عرفانى براى اينكه حاصل بيايد، آن رياضتها و سير و سلوك ها شرط لازمند، يا علاوه بر اينكه شرط لازمند، شرط كافى هم هستند و يا اينكه، نه شرط لازمند نه كافى، آن بحث هاى ديگرى دارد.عارفان بعد از اين كه چشمشان به آن حقايق باز مى شود، به تعبيرى كه در آيين بوداى تبتى به كار مى رود: چشم سومشان باز مى شود و حقايقى را مى بينند كه ما نمى بينيم. انسان سنتى به اين حقايق هم به عنوان منبع شناخت نگاه مى كرد و به اينها بها مى داد و واقعاً زندگى و برنامه ريزيهاى خودش را براساس حقايقى كه خودش هم نمى ديد، ولى گروهى از انسانها مى گفتند كه ما اينها را ديديم و كشف كرديم، مبتنى مى كرد و در محاسباتش به آنها هم بها مى داد، همچنان كه عارفان مى گفتند.
ادامه دارد

توضيح:
* صورت مكتوب و تلخيص شده اى از سخنرانى مصطفى ملكيان در دانشگاه صنعتى شريف در تاريخ ۷۹‎/۹‎/۲۹
+ نوشته شده در  شنبه 31 اردیبهشت1384ساعت 21:10  توسط رضا  | 

رويارويى سوريه با شيطان بين المللى


 
212652.jpg
فردين پازوكى
آيا نظام سياسى سوريه آنگونه كه آمريكايى ها تبليغ كرده اند، ميوه اى رسيده و آماده چيدن شده است و بزودى سقوط خواهد كرد؟
اين سؤالى است كه برخى تحليلگران آمريكايى از جمله «جاشوا لانديس» تحليلگر آمريكايى مسائل راهبردى از ماهها قبل آن را بارها طرح كرده و مكرر تعبير «ميوه رسيده» را در باره سوريه به كار گرفته اند.
پاسخ به اين پرسش مستلزم بررسى متغيرات و تحولات در داخل سوريه و خارج از مرزهاى آن در دو سطح منطقه اى و بين المللى است كه از جمله آنها تحولات در لبنان و عراق و فلسطين - طرح آمريكايى خاورميانه بزرگ - ديدگاه دولت دوم جورج بوش رئيس جمهورى آمريكا - تعامل دولت سوريه با چالش هاى داخلى و واكنش اين دولت به تهديدات و قدرت تحمل و موفقيت سياسى انفعالى آن است.اگرچه بسيارى از تحليلگران و كارشناسان مسائل سوريه معتقدند كه دولت «بشار اسد» اين بار حداقل در كوتاه مدت از معركه جان سالم به در خواهد برد اما «سعد محيو» كارشناس سياسى لبنانى معتقد است كه «بعد از سلسله تحولات رنج آورى كه اخيراً هلال خصيب و سوريه شاهد آن بودند؛ به نظر مى رسد كه اين سؤال ديگر، فرضى نباشد.»سوريه بعد از اينكه عقب نشينى نيروهاى نظامى خود از لبنان را تحت فشارهاى بين المللى به ويژه آمريكا و فرانسه كه در قطعنامه شماره ۱۵۵۹ شوراى امنيت سازمان ملل متحد تبلور يافت آغاز كرد، با چالش هاى داخلى مانند مسأله جولان و مشكلات سياسى و اقتصادى مواجه شده است؛ مسائلى كه از ۳۰ سال پيش وجود داشته است.
الف) اقتصادى: از مهمترين تحولات اقتصادى در سال گذشته در سوريه، امضاى توافقنامه شراكت اقتصادى با اتحاديه اروپا به عنوان بخشى از توافقنامه هاى تجارت آزاد اروپا با كشورهاى حاشيه درياى مديترانه و همچنين رژيم صهيونيستى است كه از سال ۲۰۱۰ به اجرا درمى آيد.
دولت سوريه اين توافقنامه را بارها «موفقيت بزرگ» ناميده است، چرا كه انتظار مى رود اين كشور را از انزواى استراتژيك كه اكنون درآن به سر مى برد، خارج كند و از سوى ديگر، وامها و سرمايه گذارى طرف هاى اروپايى را كه به شدت به آنها نياز دارد، براى خروج از تنگناهاى اقتصادى و اجتماعى كنونى گسيل دارد.بحران اقتصادى در سال ۲۰۰۴ در سوريه، اين كشور را تا مرز خطر پيش برد كه از جمله آنها كاهش درآمد سرانه تا يك هزاردلار در سال، افزايش نرخ بيكارى تابيش از ۳۲ درصد و رسيدن رشد اقتصادى تا ۱‎/۷ درصد زير صفر است و اين درحالى است كه سوريه يكى از كشورهايى است كه نرخ رشد جمعيت آن بالا رفته است (۲‎/۷ درصد) و به ۴۰۰ هزار فرصت شغلى جديد در سال نياز دارد.گذشته از اين مشكلات، دولت سوريه براى آنكه بتواند توافقنامه شراكت را با اروپا امضا كند، مجبور شده است كه به يك رشته اصلاحات اقتصادى دست بزند كه از جمله آنها، « طراحى برنامه اصلاحات اقتصادى بر مبناى بازار آزاد»، «برنامه اصلاحات نظام پولى و بانكى در مدت سه سال»، گشايش بانك هاى تجارى خصوصى كه از ۴۰ سال پيش در اين كشور وجود نداشته است»، «هزينه ميليون ها دلار براى توسعه صنعت گردشگرى به ويژه در سواحل «طرطوس» و «لاذقيه» و مناطق كوهپايه اى و كوهستانى مشرف بر اين سواحل» و «صدور صدها قانون و آيين نامه براى نوسازى اقتصادى» هستند.
به اعتقاد كارشناسان به رغم همه اين تمهيدات، اگر دولتمردان سورى موفق به عملى كردن آنها شوند، مردم سوريه نورى در پايان اين تونل تاريك اقتصادى نمى بينند. چرا؟ براى اينكه معتقدند موانع فراروى اصلاحات اقتصادى در كشورشان اقتصادى نيست، بلكه سياسى است.
محيو كارشناس لبنانى مى گويند كه دولت بشار اسد همچون ديگر نظام هاى عربى از جمله مصر دريافته است كه رسيدن به اقتصاد آزاد مستلزم دادن آزادى هاى سياسى و اجتماعى به شهروندان است و براين اساس، وى به محض اينكه جانشين پدرش مرحوم حافظ اسد شد، دستور آزادى بسيارى از زندانيان سياسى و خراب كردن زندان هاى خوفناك را داد و با شروع فعاليت هاى مختصر و تحت نظارت سياسى و اجتماعى در قالب محافل سياسى موافقت كرد، اما اين كار دوام نيافت.
«گرى كمبل» رئيس نشريه ادوارى «ميدل ايست انتليجنس بولتن» نيز معتقد است كه گسترش آزادى هاى سياسى و ايجاد گروههاى اجتماعى مستقل در سوريه تقريباً ناممكن است، چرا كه نظام اين كشور بر چهار ركن استوار است و هرگونه خلل حساب نشده در همپيمانى ميان آنها به تغييرات وسيع اقتصادى و سياسى و در نتيجه به فروپاشى دولت اسد منجر خواهد شد.وى اين چهار ركن را «افسران ارشد ارتش و دستگاههاى امنيتى كه اكثريت علوى مذهب هستند»، «تجار بزرگ سنى و طايفه در اقليت علوى ها»، «۱۲ ميليون كارگر و كارمند شاغل در مؤسسات دولتى» و «۸۰ درصد از كشاوران سورى كه عضو تعاونى هاى دولتى هستند» معرفى كرده است.
وى مى گويد: سورى ها اگرچه به توصيه هاى صندوق بين المللى پول در خصوص اقتصاد آزاد توجه كرده اند، اما هيچگاه ترس خود را از دادن آزادى هاى سياسى به مردم خود مخفى نكرده و در عين حال، دريافته اند كه اگر نتوانند در سال ۲۰۰۵ براى خود همپيمانان جديد سياسى و اقتصادى در منطقه و جهان پيدا كنند، اين سال براى آنان چندان خوشايند نخواهد بود.در هر صورت، به نظر سعد محيو سوريه اكنون وارد «مرحله انتقالى» شده است؛ مرحله اى كه سرنوشت نظام كنونى آن و چه بسا، سرنوشت ساختار رژيم سياسى موجود آن را مشخص مى كند. بنابراين سوريه در جدول كارى جديد آمريكا، انگليس و فرانسه در منطقه خاورميانه كه به نظر مى رسد «توافقنامه دوستانه اى» باشد، قرار گرفته است. اين توافقنامه بزودى روند مدت و رويكرد اين مرحله انتقالى را مشخص خواهد كرد.به اعتقاد اين كارشناس سياسى، هرگونه نتيجه گيرى سريع از بيانيه ها - بررسى ها و مواضع اساسى كه اخيراً در واشنگتن و همينطور پاريس و لندن منتشر شده است، نشان مى دهد كه سه گزينه فراروى سوريه وجود دارد:
۱- تعديل تدريجى گرايش ها و رويكردهاى نظام سوريه و اجراى تحولات و دگرگونى هاى اختيارى و ترسيم دوران جديد به گونه اى كه با دگرگونى هاى راهبردى در منطقه بعد از يازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ و به ويژه جنگ سال ۲۰۰۴ عراق هماهنگ و در سازش باشد و اين گزينه به «گزينه قذافى» شناخته مى شود.
۲- تغيير نظام با زور و قدرت از طريق عمليات نظامى سريع مرگبار و اين روش به «گزينه صدامى» معروف است.
۳- اجراى «كودتاى محدود كاخ نشينان» در دمشق و تشكيل نظام جديد با استفاده از تجربه تغيير نظام در عراق، اين گزينه به «گزينه پرويزى» معروف است. (منظور «پرويز مشرف» رئيس جمهورى پاكستان است).
هر يك از اين سه گزينه، طرفداران زيادى دارند:
۱- گزينه قذافى: اين گزينه از حمايت گسترده سازمان اطلاعات مركزى آمريكا (سيا) و وزارت خارجه اين كشور برخوردار است.
«سيا» معتقد است كه تعديل تدريجى نظام سوريه به واشنگتن كمك مى كند تا «گنج هاى اطلاعاتى» كه اكنون در جريان مبارزه با تروريسم از طريق دمشق به دست مى آورد، محفوظ بماند و وزارت خارجه آمريكا نيز باور دارد كه اين تعديل تدريجى موجب مى شود تا درها مقابل شراكت صلح كه در واقع و به طور مستمر از ۳۰سال پيش بين سوريه و اسرائيل باز بوده است گشوده بماند.
۲- گزينه صدامى: براى اين گزينه حاميان سرسختى در پنتاگون جاخوش كرده اند، جايى كه محافظه كاران و نومحافظه كاران بر آن سيطره دارند و برخى نيز از اعضاى شوراى امنيت ملى آمريكا هستند.
«مركز بررسى هاى استراتژيك و بين المللى در واشنگتن» چندى قبل فاش كرد كه وزارت دفاع آمريكا برنامه توجيه حمله نظامى به سوريه را وضع كرده و هدف از آن محروم كردن مقاومت عراق از تنها عمق استراتژى اش است.اين سناريو بعد از ترور «رفيق حريرى» نخست وزير سابق لبنان بار ديگر به اين شكل مطرح شد: جامعه جهانى، شروطى را براى سوريه وضع مى كند از جمله تحقيق بين المللى در خصوص اتهام ترور حريرى تا تغيير همه سياستهاى خارجى و امنيتى و اقتصادى سوريه و از آنجا كه دمشق هرگز نمى تواند به اين شروط پاسخ مثبت بدهد، واشنگتن و همپيمانانش عرصه را براى سوريه تنگ خواهندكرد تا بتوانند شرايط توجيه حمله نظامى را محقق كنند. اين مركز اشاره مى كند كه همه برآوردها تأكيد دارند كه ارتش سوريه به سرعت و در چند روز شكست خواهد خورد و دولت بشاراسد سقوط خواهد كرد و بعد از اشغالى كوتاه مدت، همه نيروهاى غربى به كشورشان بازخواهند گشت و تنها نيروى محدودى در سوريه و عراق باقى خواهند ماند و البته لازم است كه نظر نيروهاى عربى و اسلامى براى كمك به بازسازى سوريه جلب شود.
برمبناى گزارش «واشنگتن تايمز» - ارگان نومحافظه كاران - اين سناريو همچنين در برگيرنده طرح تشويق به ايجاد ناآرامى ها و تظاهرات مردمى در داخل سوريه و همچنين آماده ساختن كردها، دروزى ها و برخى گروههاى اسلامى سنى براى نافرمانى از نظام سوريه و دادن وعده هايى مبنى بر كمكهاى لجستيكى و حتى نظامى است.
۳- گزينه پرويزى: سازمان سيا و وزارت خارجه آمريكا در حالتى كه گزينه قذافى موفق نشود، اين گزينه را ترجيح مى دهند، زيرا اين دو نهاد، دوستان زيادى در ميان نخبگان حاكم بر سوريه دارند كه آماده كودتايى محدود و سپس اجراى تغييرات در رويكردهاى داخلى و خارجى سوريه هستند.
آيا در اينجا ما بايد متوجه مسأله مهمى باشيم؟ در هر يك از اين گزينه ها، يك وجه مشترك وجود دارد و آن نابود كردن سوريه كنونى و درصدر آن، نقش منطقه اى اين كشور است؛ هدفى كه به قبل از ۱۱سپتامبر ۲۰۰۱ بازمى گردد. به تعبيرى روشن تر، تصميم نهايى شيطان بين المللى به سركردگى آمريكا نابودى «امپراتورى سوريه» و بازگرداندن آن به داخل مرزهايش و سپس تعديل و يا تغيير نظام سوريه براين اساس است. اما مسأله اين است كه اين گزينه ها چگونه قابليت اجرا دارند؟
سعد محيو معتقد است كه پاسخ به اين پرسش بر چند اصل استوار است:
الف - جدول كارى آمريكا ، فرانسه و انگليس كه به موجب آن، اين سه دولت مناطق تحت نفوذى سوريه ، لبنان و عراق براى خود در نظر مى گيرند. اما آيا اين جدول كارى منتظر تغييرات آرام در سوريه مى ماند و يا اينكه به يك سلسله عمليات براى سرعت بخشيدن به نابودى امپراتورى سوريه نياز دارد؟
ب - نقش نيروهاى مخالف و معارض داخلى
بايد دانست كه نيروهاى داخلى سورى مخالف دولت چگونه با كودتاها و توطئه هاى ويرانگر تحت حمايت خارجى ها تعامل خواهند كرد؟ محيو از جمله اين نيروها به جمعيت ملى دموكراتيك شامل احزاب اتحاد سوسياليست عربى ناصرى (بزرگترين حزب است) ، حزب كمونيست به رياست رياض الترك ، حزب كارگران انقلابى عربى ، جمعيت ۲۳ فوريه ، جنبش سوسياليست هاى عرب و همچنين جنبش اخوان المسلمين و ديگر گروههاى سرى اسلامى ، حزب اصلاحات سوريه به رهبرى «وليد الغامدى» كه مدعى است هزاران طرفدار در داخل سوريه دارد ، احزاب كرد (نماينده دو ميليون كرد سورى) كه سال گذشته توانستند با ايجاد آشوبها و خشونتهاى گسترده كه دامنه آن از منطقه كردنشين «القامشلى» تا دمشق (پايتخت سوريه) كشيد دولت سوريه را با چالش خطرناكى مواجه كنند، اشاره دارد.وى معتقد است كه نيروهاى مخالف دولت سوريه به تنهايى قادر به تغيير دولت و نظام سوريه نيستند، چه از روش هاى دموكراتيك و چه روشهاى خشونت بار. در اين حوادث مناطق كردنشين قامشلى اين موضوع را ثابت كرد و به نقل از رياض الترك مخالف سرشناس سورى نيز مى گويد: «نظام سوريه بسيار ضعيف شده است، اما مخالفان آن هم ضعيف هستند و چاره اى ندارند جز اينكه به كمك خارجى متوسل شوند.»
پ - چگونگى رفتار سوريه بويژه در لبنان
محيو معتقد است كه اگر روشن شود دمشق قصد دارد وارد معركه شود تا نظام كنونى آن به بهاى انفجار لبنان پابرجا بماند، پس به سرعت گزينه صدامى در اولويت نخست قرار خواهد گرفت.
اما دمشق براى فرار از هرگونه گزينه خطرناك مانند حمله نظامى دست به ابتكارات و اقداماتى زده است كه مركز بررسى هاى راهبردى روسيه موسوم به (بنير) نام آن را «سياست سنگرسازى» گذاشته و در اين چارچوب، عقب نشينى نيروهاى نظامى و امنيتى سوريه از لبنان براساس پيمان طائف و يا به عبارتى ديگر، قطعنامه ،۱۵۵۹ آمادگى براى همكارى با آمريكا در زمينه مبارزه با تروريسم، از سرگيرى مذاكرات با رژيم اشغالگر اسرائيل و گسترش روابط با مصر، تركيه، اتحاديه اروپا و روسيه با هدف ايجاد موازنه قدرت در منطقه و كاهش فشارها و تهديدات سياسى و اقتصادى آمريكا را مى توان نام برد.
اگرچه درصد موفقيت اين سنگرسازى مشخص نيست، اما دمشق در انتظار كسب موفقيت به سر مى برد و مى پندارد كه بعد از بهبود اوضاع در عراق و لبنان ديگر تهديد خطرناكى متوجه اش نيست.
كارشناسان در پاسخ به اين پرسش كه آيا اين ارزيابى دمشق درست از كار درخواهد آمد، مى گويند: همه تحولات به درصد موفقيت آمريكايى ها در لبنان و عراق بويژه برنامه هاى «سياه و سفيد» آنان در اين دو كشور و ازجمله مسأله درگيرى اعراب و اسرائيل بستگى دارد.
برخى تحليلگران بعيد نمى دانند كه سوريه به همه خواست هاى آمريكا در لبنان از جمله خلع سلاح حزب الله لبنان و عدم دخالت در پرونده عراق تن در ندهد و واشنگتن نيز براى رهايى از شكستهاى پى در پى خود در منطقه و براى صدور بحران به سوريه و ديگر همسايگان عراق دست به كار شود.
اگر آمريكايى ها در عراق به توفيق و آرامش حتى نسبى نرسند، بعيد نسبت به سرزمين اموى ها رفته تا براساس ادعاى خودشان «مأموريتشان» را تمام كنند. زيرا آن را گامى بزرگ و بيشتر از ضرورى براى تكميل برنامه خاورميانه بزرگ مى دانند.
در هر صورت «شيطان بين المللى به سركردگى آمريكا» پشت درهاى سوريه است و در همسايگى آن در لبنان ، عراق ، اردن و فلسطين جولان مى دهد. محيو مى گويد كه به نظر مى رسد اكنون مسأله مهم، زمان و وقت كوبيدن درهاى سوريه است.
+ نوشته شده در  شنبه 31 اردیبهشت1384ساعت 21:7  توسط رضا  | 

مؤسسه فرهنگي و اطلاع‌رساني تبيان

به گزارش مهر، رئيس‌جمهور پس از بازديد از بخش‌هاي مختلف مؤسسه فرهنگي و اطلاع‌رساني تبيان، با مديران و مسئولان اين پايگاه اطلاع‌رساني سخن مي‌گفت، اظهار داشت: اين مجموعه مي‌تواند آثار بسيار ارزنده‌اي را به دنبال داشته باشد زيرا معتقديم نمي‌توانيم خود را از جهان جدا کنيم و بهتر است آن دريچه‌ها و کانال‌هايي که به طور شگفت‌انگيزي جهان را به هم وصل مي‌کند در اختيار داشته باشيم.

سيدمحمد خاتمي در پاسخ به سؤال جواني که با اشاره به انتخابات رياست‌جمهوري و برنامه‌هاي انتخاباتي کانديداها، وي را داراي شرايط و فضيلت‌هاي بسيار ارزنده و تلاش‌هاي موفق براي مديريت اجرايي کشور دانسته بود و از ناکامي ‌دولت در اشتغال‌زايي و رفع بيکاري جوانان سخن گفته بود اظهار داشت: من خود را صاحب فضيلت نمي‌دانم اما صاحبان فضيلت را دوست دارم، اميدوارم کساني که در آينده اين مسئوليت را به عهده مي‌گيرند با همه جانبه نگري در خدمت اين ملت و نظام باشند.

وي افزود: در مورد بيکاري انصاف اين است که مهمترين دغدغه رهبري و دولت بود اما بدانيد که چند علت آن راتشديد کرد، يکي رشد چند درصدي جامعه در سالهاي اوليه انقلاب بود که با تفاهم مراکز ديني و فرهنگي توانستيم جمعيت را کنترل کنيم و ديگري حجم بالاي ورود به بازار کار در زمان خدمتگزاري دولت من بود چرا که قبل از زمان کار اينجانب 20 ميليون دانش آموز داشتيم که حالا 17 ميليون است. مجبور بوديم دو سه برابر اشتغال ايجاد کنيم. اين کار را هم کرديم.

رئيس‌جمهور در ادامه گفت: به طور متوسط توانستيم 550 تا 560 هزار شغل ايجاد کنيم و الان رشد بيکاري تا آخر سال گذشته 4/10 درصد بود که از 15 درصد گذشته بالاتر است.
خاتمي افزود: علاقمند بودم که از دولت که بيرون مي‌روم بيکاري را يک رقمي ‌کنم اما مشکل ديگر بالا رفتن سطح تحصيلات بود. ما اکنون 4 ميليون فارغ التحصيل داريم و دو ميليون و چهارصد هزار دانشجو و خانمهايي که کمتر تحصيل مي‌کردند و اکنون جوياي کارند.

رئيس‌جمهور در ادامه پاسخ به اين فارغ التحصيل بيکار کشاورزي افزود: خوشبختانه در سالهاي اخير گامي‌بزرگي براي بکارگيري فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي مرتبط با کشاورزي برداشته شده است و ديروز ما نمونه کشت‌هاي گلخانه‌اي آب کشت را افتتاح کرديم که در آينده اگر در سراسر کشور توسعه يابد مي‌تواند تمامي‌فارغ التحصيلان کشاورزي را جذب کند زيرا نيمي ‌از افرادي که در اين گونه کارها بايد حضور داشته باشند کارشناسند و نيم ديگر کارگر.

خاتمي در پاسخ به سؤال ديگري مبني بر اينکه آيا مجددا به صحنه سياست و رياست جمهوري بازخواهد گشت يا خير گفت: تا چهار يا هشت سال بعد چه کسي زنده است و چه کسي مرده اما مطمئنم که بگويم ديگر در انتخابات رياست جمهوري شرکت نمي‌کنم حالا تا بعد ببينيم چه مي‌شود.

رئيس‌جمهور در پاسخ به سؤال ديگري درباره بهترين و موفقترين اقدامات خود در هشت سال گذشته و موانعي که با آن روبرو بود، گفت: براي تحقق آنچه من مي‌خواستم از دو جهت مانع ايجاد شد يکي تلقي‌هاي غلط و ناپسندي که از مسئله اصلاحات و تفکر نويني که مطرح کردم و سوءتفاهمهايي که در جامعه باعث ايجاد مشکلات شد و ديگري، ديدگاههاي تنگ نظرانه که تحول را نمي‌پذيرفت و با انگيزه خوب و بد که نمي‌خواهم درباره آن قضاوت کنم.

خاتمي اظهار داشت: از سه کار خود به عنوان دستاوردي که در نزد خدا و تاريخ باقي مي‌ماند، مي‌توانم ياد کنم: يکي اينکه توانستم زبان سياست را به فرهنگ نزديک کنم و اين کاري بود که در گفتمان سياسي داخلي و بين‌المللي آثار مشهودي داشت و توانست در عرصه جهاني و داخلي تحول چشمگيري ايجاد کند.
وي افزود: در گذشته تاريخ ديکتاتوري خداياني را شاهد بوديم که خوشبختانه با انقلاب اسلامي‌ حکومت به دست مردم افتاد و طومار حکومت ديکتاتورها در هم پيچيده شد و من امروز مي‌توانم بگويم در تمام مدت رياست جمهوري تلاش کردم تا فاصله حکومت با مردم را کم کنم و حکومت را امري زميني به جامعه القا کنم و اينکه مردم در برابر حاکمان براي احقاق حق بدون لکنت سخن بگويند.

رئيس‌جمهور تصريح کرد: من توانستم کاري کنم تا ابهت قدرت، کسي را نگيرد و او بتواند با اقتدار سخن خود را مطرح کند و هيچ فردي را به خاطر انتقاد به رئيس‌جمهور تحت تعقيب قرار ندادم.
خاتمي گفت: معتقدم در بسياري از زيرساخت‌ها، اصلاحات مناسبي در طول هشت سال گذشته صورت گرفت و توانستيم درزمينه تکنولوژي و نانو تکنولوژي، IT و ICT فاصله خود را با جهان کم کنيم. ما اکنون جزو 10کشوري هستيم که صاحب آفرينندگي و خلاقيت شده ايم و دنيا ما را قبول دارد.
وي اظهار داشت: ما توانستيم در خودروسازي، در هواپيماسازي و ساخت نيروگاه نيز به رشد معقولي برسيم.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 29 اردیبهشت1384ساعت 20:38  توسط رضا  | 

نقش و تاثير بر ژئوپولتيك منطقه

 
حاكميت هاى حواشى خليج فارس
معصومه طاهرى

در آستانه هزاره سوم ميلادى خليج فارس را با عناوين «استراتژيكى ترين نقطه دنيا و يا هارتلند سوخت جهان» معرفى مى كنند. اين قلمرو دريايى در گذشته دروازه ارتباطى تمدن هاى كهن بوده و راه مهم و تجارتى «ادويه» از بندر كاليگوت در هند آغاز و از جزيره هرمز و بندر نزديك آن (با نام قديمى هرمز) عبور مى كرده. صيد مرواريد و تجارت ابريشم و ديگر منافع، به سرعت بيگانگان را از سرزمين هاى دوردست به اين ناحيه كشاند؛ به طورى كه از حدود سال ۱۴۸۶م پرتغالى ها مدت يك صدوپنجاه سال عملاً حاكميت منطقه خليج فارس را در اختيار داشتند، سپس به ترتيب هلندى ها، اسپانيايى ها، فرانسوى ها و انگليسى ها تا دهه ۱۹۷۰ م از اين خوان طبيعى نعمت توانستند سودهاى كلان به كشورهاى خود سرازير كنند. آنچه مزيد بر اين حضور شد كشف اولين چاه هاى نفت در منطقه بود، سال هايى كه غرب ديگر تمايل چندانى به استفاده از انرژى ذغال سنگ نداشت و به دنبال سوخت مطلوب تر و در عين حال كم هزينه تر بود. اگر چه اولين چاه در ايران در سال ۱۹۰۸م به نفت رسيد لكن قبل از آن، امتياز كشف و استخراج نفت در سال ۱۹۰۱ به مدت سى سال و در سه چهارم خاك ايران طى قراردادى ميان مظفرالدين شاه و دارسى انگليسى به امضا و توافق رسيده بود، سپس به ترتيب عراق (۱۹۱۲م)، بحرين (۱۹۳۴م)، عربستان سعودى (۱۹۳۷م)، كويت (۱۹۳۸م)، قطر (۱۹۳۸م)، عمان (۱۹۶۹م) و امارات متحده عربى (۱۹۵۸م) به اين ماده حياتى دست يافتند. كشف و استخراج نفت موقعيت خاص جغرافيايى خليج فارس را تبديل به موقعيت ژئوپولتيكى كرد و پس از آن قدرت هاى خارجى صرفاً به خليج فارس به عنوان پل ارتباطى جنوب غرب آسيا به اقيانوس هند و شرق آسيا نمى نگريستند. هشت كشور و واحد سياسى در حواشى شمال، غرب و جنوب خليج فارس اهميت افزون تر يافتند.
ايران با ۱۲۵۹ كيلومتر (از دلتاى اروندرود تا بندرعباس) طولانى ترين ساحل را در حاشيه شمالى خليج  فارس به خود اختصاص داده و سلطان نشين عمان از طريق شبه جزيره مسندام كه به راس المسندام ختم مى شود در كنار تنگه هرمز و مقابل ساحل ايران با ۲۲ كيلومتر صاحب كمترين ساحل است. (بخش اعظم عمان در كنار درياى عمان و خليج عمان واقع شده است). به غير از ايران مابقى كشورهاى حوزه خليج فارس سابقه چندانى در احراز هويت سياسى و تحديد مرزهاى فيزيكى ندارند، مرزبندى ها در اين منطقه نوعاً در فاصله سال هاى ۱۹۲۳- ۱۸۳۰م صورت پذيرفته و از نظر جمعيتى حاصل مهاجرت مداوم مردم ايران از فلات مركزى و اعراب از قلب شبه جزيره عربستان و امتزاج اين دو گروه است، البته در حال حاضر درصد ناچيزى مهاجر از جنوب شرق آسيا و هند در اين مناطق ساكن هستند. در اكثر اين حاكميت ها مى توان همچنان، حاكميت قبيله اى و خانوادگى را مشاهده كرد؛ شيوخ و سلاطينى كه خود قانونگذار هستند و از هر نظر اختيار تام دارند و به صورت موروثى حكومت مى كنند، به عنوان مثال در سال ۱۹۰۳م تركان عثمانى از خاك عربستان بيرون رانده شدند و خاندان آل سعود و تعدادى از افراد قبيله آل شيخ حكومت را در اين كشور بنياد نهادند. در كويت از سال ۱۷۵۶م حكومت در اختيار شيخ نشين هاى آل صباح قرار گرفت، در قرن نوزده مورد تهاجم عثمانى ها واقع شد و طى قراردادى به طور انحصارى تحت تسلط انگلستان درآمد و در سال ۱۹۶۱ اعلام استقلال كرد. عراق نيز تا سال ۱۹۳۳ با حمايت مستقيم انگلستان به صورت پادشاهى اداره مى شد. در اين سال قيموميت انگلستان بر اين سرزمين به پايان رسيد و در سال ۱۹۵۸ با كودتاى عبدالكريم قاسم دوران پادشاهى تبديل به جمهورى شد و در سال ۱۹۶۳ بعثى هاى طرفدار شوروى سابق حكومت را در اين كشور به دست گرفتند. در ديگر كشورهاى عربى منطقه هم تا حدودى احراز حاكميت شبيه به موارد ذكر شده است. نوعاً مرزهاى تحميلى و ساختگى توسط قدرت هاى بزرگ و پس از فروپاشى امپراتورى عثمانى براى اين كشورها همچنان مسئله ساز بوده و مى توان اين منطقه از جهان را يكى از پراختلاف ترين از لحاظ مكان هاى مرزى خشكى و دريايى ذكر كرد. دهه ۱۹۷۰ و خروج انگلستان از منطقه خليج فارس به دليل هزينه هنگفت نگاهدارى نيرو و ديگر عوامل منطقه اى، حضور جايگزين هايى مانند ايران و عربستان به عنوان دو ژاندارم نظامى (ايران) و مالى (عربستان سعودى) تا حدودى براى انگلستان و ديگر قدرت ها اطمينان بخش بود. شاه ايران با حمايت مستقيم غرب در واقع نيابت حضور قدرت ها را در اختيار داشت و عربستان سعودى تامين كننده مسائل مالى در منطقه بود لكن سه رويداد، اين  دو حاكميت و ديگر حاكميت هاى منطقه را تحت الشعاع قرار دادند، به حكومت رسيدن بعثى ها در عراق (۱۹۶۳م)، انقلاب اسلامى ايران در اواخر دهه ،۱۹۷۰ هجوم اتحاد شوروى به افغانستان و نزديك شدن اين قدرت به آب هاى گرم خليج فارس (۱۹۸۸- ۱۹۷۹) موجب شد يكى از قطب هاى بزرگ جهان (در جهان دو قطبى) يعنى ايالات متحده آمريكا وارد اين عرصه شود زيرا وجود ۶۵ درصد ذخاير نفتى و ۴۰ درصد ذخيره گاز طبيعى جهان در اين منطقه و نياز مبرم به اين انرژى قابل اغماض و سهل نگرى نبود. ايران و عربستان خود صاحب ۳۴ درصد از ذخاير نفتى جهان به شمار مى آمدند و تصميم گيرى ايران مبنى بر زدودن سلطه بيگانگان و احراز خودكفايى، علاوه بر آن كه موقعيت ديگر حاكميت هاى منطقه را با خطر جدى مواجه ساخته بود تهديدى هم جهت منافع غرب به شمار مى آمد. بروز و تحميل جنگى فرسايشى و بدون ثمر ميان ايران و عراق به بهانه اختلاف مرزى بر سر ۸۰ كيلومتر مرز آبى دو كشور (اروندرود) از سپتامبر ۱۹۸۰تا جولاى ۱۹۸۸ و كمك هاى بى دريغ بسيارى از كشورهاى عربى به خصوص حوزه خليج فارس اگر چه با پذيرش قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل متحد از سوى ايران پايان پذيرفت لكن مقدمه اى براى جنگ دوم خليج  فارس در ۱۹۹۱- ۱۹۹۰ شد.
ايران پس از خاتمه جنگ تحميلى دچار آسيب جدى به خصوص در حاكميت نشد لكن در پايان جولاى ۱۹۸۸ شرايط بى ثباتى و شكنندگى در عراق محسوس مى نمود. عراق با حدود ۱۷ ميليون نفر جمعيت متحمل بيش از دويست هزار كشته شد و با ارتشى متورم (ده برابر در طول پانزده سال گذشته)، خزانه خالى با ۹۰ ميليارد دلار بدهى و زيان هاى اقتصادى بالغ بر ۲۰۸ ميليارد دلار مجبور بود به وعده هاى خود به مردم در رابطه با ارتقاى رفاه و سطح زندگى نيز پاسخگو باشد. ركود اقتصادى تورم سه رقمى و هزينه هنگفت نگهدارى ارتش موجب شد، اختلاف مرزى و قديمى اين كشور با كويت كه به ۱۹۳۰ بازمى گردد، مجدداً مطرح شود و عراق ضمن نام بردن كويت به عنوان «استان نوزدهم» در اوت ۱۹۹۱ به اين كشور حمله كند و تنها در مدت ۱۳ ساعت خاندان سلطنتى را به رياض فرارى دهد و ارتش ۱۲ هزار نفرى كويت را تقريباً مضمحل كند. آغاز دهه ۱۹۹۰ مصادف با چند رويداد مهم نيز بود، از جمله فروپاشى اتحاد شوروى، خروج مصر از انزواى ناشى از امضاى كمپ ديويد و برگشت مجدد اين كشور به دنياى عرب، تشكيل كنفرانس سران عرب در بغداد و وعده هاى صدام حسين مبنى بر آزادسازى بيت المقدس و موفقيت نسبى وى در اغواى حكومت هاى عربى با بهره گيرى از چهره ضدصهيونيستى، برخوردهاى اوليه ضعيف و بعضاً خونسردانه ايالات متحده نسبت به وقوع حمله عراق به كويت، پر كردن خلاء ناشى از عدم كسب امتياز در جنگ هشت ساله عراق عليه ايران، علاقه مندى صدام به نمايش قدرت و جبران خلاء فوق و... موجب شدند حاكميت كويت به عنوان يكى از كشورهاى عضو جامعه عرب و حوزه خليج فارس با خطر روبه رو شود و صدام حسين در يك ارزيابى غلط و نسنجيده بدون در نظر گرفتن ملاحظات جهانى به اين كشور حمله كند و بلافاصله از طريق قطعنامه هاى ۶۶۰ و ۶۶۱ سازمان ملل محكوم و تحريم اقتصادى شود. عراق تنها هفت ماه از آغاز حمله و بعد از عمليات «توفان صحرا» توسط متحدان در ۱۵ فوريه ۱۹۹۱ اعلام صلح مشروط كرد كه مورد قبول قرار نگرفت و طى جنگى زمينى (۲۷- ۲۳ فوريه ۱۹۹۱) نيروهاى عراقى به سرعت زمين گير شدند. تبعات جنگ دوم خليج فارس بر ديگر حاكميت هاى منطقه نيز محسوس و مشهود بود. به طورى كه بسيارى از اختلافات ارضى همزمان با جنگ فوق مجدداً مطرح شدند و اين احتمال مى رفت كه كل منطقه با آشوبى جدى و پرمخاطره روبه رو شود، مانند اختلافات مرزى يمن و عربستان، عمان و عربستان، قطر با بحرين، كويت و عربستان و بالاخره امارات متحده عربى با ايران بر سر سه جزيره ايرانى (تنب ها و ابوموسى). با اين وجود همزمان با اختتام جنگ دوم خليج فارس تقريباً تمامى اختلافات مرزى ميان حاكميت ها به توافق، صلح و يا گذشت انجاميد. تنها ادعايى كه هر روز به شكلى جديد مطرح و تكرار مى شود موضوع اختلاف شيخ نشين شارجه (امارات متحده عربى) با ايران و همان ادعاى قديمى بر سر سه جزيره ايرانى است و اين در حالى است كه تمامى شواهد و قراين تاريخى، حكايت از مالكيت ايران نسبت به جزاير فوق دارند و كمترين شك و شبهه اى در اين رابطه وجود ندارد. به هر تقدير رويداد ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۲ در ايالات متحده و تخريب برج هاى تجارتى اين كشور در نيويورك و تخريب چند مكان دولتى باعث شد مسئله اى به نام «تروريسم» مطرح شود و اسامى هفت كشور به عنوان حاميان تروريسم اعلام شود.لازم به ذكر است در فاصله سال هاى ۱۹۹۲-۱۹۹۰ ايالات متحده اقدام به كسب موافقتنامه هاى طويل المدت سياسى و نظامى با بعضى از كشورهاى حوزه خليج فارس كرد. با عمان (۱۹۹۰)، عربستان (۱۹۹۰)، بحرين (۱۹۹۰)، كويت (۱۹۹۱)، قطر (۱۹۹۲)، اهداف كلى اين موافقتنامه ها شامل همكارى هاى نظامى با ايالات متحده، اقدامات مشترك و برگزارى رزمايش نظامى، برنامه هاى آموزشى و تامين تجهيزات نظامى و دفاعى بود.
• نتيجه گيرى
استراتژى ايالات متحده را از آغاز حضور در خليج فارس مى توان بدين ترتيب از يكديگر تفكيك كرد. در دوره نيكسون سياست دوستونى (ايران نظامى و عربستان مالى)، در دوره جنگ ايران و عراق به صورت موازنه قوا و در دوره كلينتون به شكل مهار دوجانبه (تشويق كشورهاى حاشيه  خليج فارس به خريد جنگ افزار هاى پيشرفته آمريكايى و مهار كشور هاى به قول خودشان شورشى يا (Back Lash States) كه اين استراتژى همچنان دنبال مى شود به همين دليل بودجه ارتش هاى عربى خليج فارس در سال ۱۹۹۰ به نسبت سال هاى دهه ۱۹۸۰ جهشى بى سابقه يافت به طورى كه بودجه ارتش عربستان سعودى در ۱۹۹۱ به ۲۰۰/۲۶ ميليون دلار، عمان از ۶۱۲/۰ به ۱۴۰۴ ميليون دلار، امارات از ۹/۲ به ۱۶۳۴ ميليون دلار، كويت از ۵/۱ ميليون دلار به ۹۲۰۰ ميليون دلار، قطر از ۱۶۵/۰ به ۱۴۰ ميليون دلار و بحرين از ۲۵۳/۰ ميليون دلار در سال ۱۹۹۱ به ۱۸۹ ميليون دلار افزايش يافت و اين رقم ها حاكى از خريد بى محاباى جنگ افزارهاى غربى به خصوص آمريكايى و تشديد فعاليت دلالان اسلحه در اين منطقه است. اشغال نظامى عراق توسط ايالات متحده نيز تبعات چندى بر اوضاع اقتصادى حاكميت هاى خليج فارس داشت به طورى كه آن را ششمين بحران نفتى پس از جنگ جهانى دوم ذكر مى كنند. اين بحران ها به ترتيب عبارتند از: ملى شدن صنعت نفت در ايران (۱۹۵۱م)، ملى شدن كانال سوئز (۱۹۵۶)، جنگ شش روزه اعراب و اسرائيل (۱۹۶۷)، جنگ رمضان (۱۹۷۳)، نوسان شديد قيمت نفت و افزايش قابل توجه آن به دليل اوضاع بين المللى (۱۹۸۱- ۱۹۷۱). پس از جنگ دوم خليج فارس مسئله تامين امنيت ذخاير انرژى (نظم نوين جهانى نفت) مطرح شد. به علاوه آمار هاى موجود نشانگر افزايش توليد نفت خام در اكثر كشور هاى حوزه خليج فارس است و بيشترين افزايش توليد متعلق به عربستان سعودى است. در ۱۹۹۰ با ۷۱۰۵ ميليون بشكه در روز و در سال ۲۰۰۳ اين رقم به ۹۸۱۷ ميليون بشكه در روز افزايش يافته، اين روند به طور نسبى و متفاوت در ديگر كشور هاى منطقه نيز مشهود است. عوايد ناشى از افزايش ميزان صادرات اين فرآورده به دليل عدم برنامه ريزى هاى ساختارى و اتكاى بيش از حد به استخراج و صدور نفت اكثراً مصارف روبنايى اين كشورها را مانند صنعت ساختمان سازى و تجهيزات نفتى رو  آورى به تجمل و مصارف غيرضرورى، خريد كالا هاى ساخته شده و تكنولوژى هاى وارداتى را تامين ساخته و اين كشورها نوعاً با افزايش بيكارى پنهان، تورم اقتصادى، تك محصوله بودن و وابستگى به كشور هاى پيشرفته مواجهند و نمى توان جهش هاى اقتصادى بعضى از اين كشور ها را در يكى دو دهه گذشته دائمى و زيربنايى به حساب آورد به خصوص كه از لحاظ سياسى همواره با تنش و مخاطره هاى پيش بينى نشده روبه رو هستند و بحران هاى منطقه اى قادرند به سرعت شالوده هاى سياسى اين سرزمين ها را مورد تهديد قرار دهند. اختلافات حل نشده مرزى اعم از خشكى و دريايى، رقابت شيوخ و سلاطين حاكم در تحكيم و تثبيت موقعيت و ضعف ساختارهاى سياسى موجب شده اكثر حاكميت هاى عربى در حواشى خليج فارس در كنار قدرت هاى مطرح جهان به خصوص ايالات متحده همواره احساس آرامش و تامين امنيت كنند. بديهى است مشكل عمده اين حاكميت ها با جمهورى اسلامى ايران اختلاف عقيده و دكترينى است كه در پايان دهه ۱۹۷۰ در اثر تغيير حكومت در ايران به وجود آمده است و اين در حالى است كه جمهورى اسلامى ايران از آغاز مخالف هرگونه دخالت و سلطه  بيگانگان بر اين منطقه سوق الجيشى و با اهميت بوده است. تبديل تدريجى خليج فارس از يك موقعيت آبراهى و ارتباطى در قرن نوزدهم به موقعيت ژئوپولتيكى تا پايان دوره جنگ سرد و اولويت بهره گيرى هاى نظامى در نظام بين المللى دوقطبى در قرن بيست و يكم و آغاز هزاره سوم ميلادى تبديل به موقعيت ژئواكونوميكى و ژئواستراتژيكى به طور توامان شده. بديهى است تا زمانى كه نياز جهانى به نفت و گاز به عنوان منابع انرژى زا وجود دارد منطقه خليج فارس همچنان با تحولات و گاهاً تنش هاى ناشى از آن مواجه خواهد بود. نكته آخر اينكه به دليل كمرنگ شدن بعضى از مفاهيم سنتى سلطه از اين پس شاهد بهره گيرى افزون تر از متغير هايى جديد و مدرن نظير حفظ و تامين امنيت، بسط دموكراسى، مبارزه با تروريسم بين المللى، حقوق بشر و... خواهيم بود و آنچه از اولين حضور بيگانگان تا امروز همچنان ثابت و لايتغير باقى مانده در دو بعد محتوايى، استراتژيكى و ژئواكونوميكى تلخيص مى شود با اين تفاوت كه در حال حاضر استراتژيك بودن منطقه كاملاً منوط به شق ژئواكونوميكى آن است و اين دو كاملاً بر يكديگر اثر گذارند و نمى توان آنها را منفك و مستقل  كرد. حاكميت هاى عرب منطقه هم لاجرم از اين دو عامل تاثير مى پذيرند، و در رابطه با متغيرهاى ذكر شده ملزم به تدوين سياست خارجى و حتى سياست داخلى خود هستند.
منابع:
۱- دكتر اصغر جعفرى ولدانى، تحولات مرزها در خليج فارس، قومس، ۱۳۷۴
۲- دانيل برگين، تاريخ جهانى نفت، ترجمه صالحيار، اطلاعات، جلد ۱و ۲ ۱۳۷۶
۳- دنچف و كوهن، ديدگاه هاى بين المللى درباره خليج فارس، ترجمه محمدحسين آريا، دفتر مطالعات سياسى امور خارجه، ۱۳۷۵
۴- دكتر عزتى، دروس دوره دكترا، واحد علوم و تحقيقات تهران.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 29 اردیبهشت1384ساعت 15:19  توسط رضا  | 

چشم انداز مناسبات ايران و عراق


فرصت تازه در بين النهرين
نبى الله ابراهيمى

مناسبات ايران و عراق نوين با انتخاب ابراهيم الجعفرى به عنوان نخست وزير اين كشور و جلال طالبانى رهبر حزب ميهنى كردستان عراق در مقام رئيس جمهورى اين كشور فرصت هاى مناسب و ساخت روابط متقابل بر مبناى تنش زدايى و گذر از يك زمستان سرد ديپلماتيك است. يكى از مسائل مهم در سياست خارجى ايران پس از حمله مارس ۲۰۰۳ آمريكا عليه عراق، چگونگى روابط اين كشور با عراق است. در اين ميان آنچه اهميت مى يابد شناخت عراق، تعيين رفتارها و نهايتاً عملكرد موثر و مفيد با كسب حداكثر فرصت هايى است كه مى تواند موقعيت تهران را در اين برهه زمانى حساس منطقه خاورميانه و نظام بين الملل تضمين نمايد.
عراق نوين برخاسته از بستر خشك تضادهاى رفتارى ايدئولوژيكى و عربى است كه مى تواند وزنه اى مهم و منطقه اى و يا يك شريك استراتژيك تلقى شود. ايران پس از كنفرانس شرم الشيخ، اساس راهبردى خود را با عراق جديد مشخص كرده و حضور تهران در نشست هاى همسايگان عراق گواه اين مطلب است. جمهورى اسلامى ايران بر نگرش شيعيان عراق تاثير بسزايى داشته است و آمريكا نيز از اين مسئله آگاهى دارد. ايران نيز كه رهيافت عملى خود را حمايت از صلح و ثبات در عراق و برگزارى سالم انتخابات اين كشور نهاد، موضع بى طرفانه اى اتخاذ كرد چرا كه حمايت از حزب يا جريان خاصى مى توانست به ضرر تهران تمام شود. با نقش مهم شيعيان در فرآيند دولت سازى عراق جديد مرحله حساس و مهمى در انتظار گفتمان تحليلى و رفتارى ايران و عراق به وجود آمده است. لذا اين نقش نيز با انتخاب ابراهيم الجعفرى به عنوان نخست وزير عراق بعد ديگرى به خود گرفته است.
دكتر ابراهيم الاشيقر الجعفرى در سال ۱۹۴۷ در خانواده مذهبى در شهر مقدس كربلا به دنيا آمد. او تحصيلات خود را در دانشگاه موصل در رشته پزشكى ادامه داده و در سال ۱۹۷۴ از آن دانشگاه فارغ التحصيل شد. وى در سال ۱۹۶۶ به حزب الدعوه الاسلاميه كه در سال ۱۹۵۰ تاسيس شد پيوست. اين حزب يكى از قديمى ترين احزاب شيعى اين كشور است. جعفرى به عنوان دبيركل و سخنگوى رسمى اين حزب بوده است. حكومت بعثى صدام در سال ۱۹۸۰ با صدور حكمى فعاليت حزب الدعوه را غيرقانونى اعلام كرد و اعضاى آن محكوم به اعدام شدند كه موجب شد ابراهيم الجعفرى به اتفاق خانواده اش تا سال ۱۹۸۹ در ايران زندگى كرده و بعد از آن به لندن رفتند. ابراهيم الجعفرى از نخستين مخالفان حكومت بعثى به شمار مى رفت كه در آوريل ۲۰۰۳ و به دنبال سرنگونى صدام از تبعيد به عراق برگشت و بلافاصله به عنوان رئيس شوراى حكومتى موقت عراق برگزيده شد. نام او به همراه آيت الله على سيستانى و عبدالعزيز حكيم هم اكنون از محبوب ترين شخصيت هاى جامعه شيعى عراق محسوب مى شوند.
اكنون كه او پست نخست وزيرى را برعهده دارد مى توان اميدوار بود تا فرآيند سياسى تشتت قدرت در عراق روزهاى پرفراز و نشيبى را پيش رو بگذارند. فى الواقع خاتمى جزء اولين روساى كشورهايى بود كه پيام تبريك براى جعفرى فرستاد و اين نويد از رضايت عملى ايران در مسئله عراق دارد. اگرچه تاريخ نشان مى دهد كه روابط ايران و عراق از زمان استقلال اين كشور هيچگاه پايدار و نزديك نبوده است، ولى با تشكيل حكومتى جديد در عراق مى توان بازشناسى تناقض رفتارى دوجانبه را به خوبى شناخت و آن را درك كرد و در تنظيم مناسبات و موقعيت دو كشور، يك تحول ساختارى را شاهد بود. در كوتاه مدت پارامترهاى سلبى ميان بغداد و تهران از چندين عوامل تجاوز نخواهد كرد كه با تدبير و با الگوى منافع ملى به آسانى قابل حل است.
۱- از بين رفتن امنيت در مرزهاى طولانى ايران و عراق يك متغير منفى محسوب مى شود كه فعاليت هاى دوجانبه را براى آرام سازى مى طلبد.
۲- حضور نسبى بازماندگان سازمان مجاهدين خلق براى خروج از عراق كه مى تواند سوءاستفاده آمريكا را در روابط دوجانبه فراهم سازد.
۳- ناسيوناليسم و عربيسم جديد است كه امتيازى جهت حفظ منافع آمريكا و عليه ايران مى تواند باشد.
۴- بازتعريف چگونگى مسئوليت حكومت عراق در پرداخت غرامت جنگى است كه مى تواند از مهمترين مشكلات ساختارى سياست و روابط خارجى ايران و عراق در سطح خرد و كلان به حساب آيد.
ولى با وجود اين شاخص ها، متغيرهاى ايجابى ميان تهران _ بغداد كه مى تواند بيانگر ديپلماسى صلح و ثبات باشد بسيار است. از جمله اينكه:
۱- ايران شناختى دقيق از منطقه و شيعيان عراق داشته و در حال حاضر نقشى فعال را در عراق ايفا مى كند، و اين نقش در ماجراى كمك خارجيان از ايران براى حل مسئله گروگانگيرى كاملاً مشهود بوده است.
۲- خواست عراق براى نقشى فعال در ژئوپولتيك و ژئواكونوميك منطقه خليج فارس است كه بدون ايران اين مسئله منتفى خواهد بود.
۳- نياز شديد عراق براى همكارى با تهران جهت خريد امنيت مرزى و برون از گرداب عميق وهابيگرى و تروريسم.
۴- حمايت ايران براى نقش محورى عراق در سازمان كنفرانس اسلامى و حتى سازمان اوپك كه قرابت جغرافيايى و مشتركات مذهبى نيز مزيد بر علت خواهد بود.
پس با تبيين اين پارامترها مى توان پارادايم حداكثرى همكارى در زمينه سياست خارجى و امنيت ملى دو كشور با ورود شيعيان به اريكه قدرت و پيروى از آينده بدون چالش و تهديد را براى اين دو كشور متصور بود. البته حضور گروه هاى عربيسم و ضدايرانى و تلاش برخى كشورهاى فرامنطقه اى را نبايد ناديده گرفت. فاكتور ديگرى كه مى توان حد فاصل ميان شيعيان و ايران را از چشم انداز روابط تهران _ بغداد بدون صدام متصور بود، نقش نوين كردها در آينده سياسى عراق خواهد بود. با انتخاب جلال طالبانى رهبر حزب ميهنى كردستان عراق مى تواند رويكرد جديدى براى گذر از زمستان سرد عراق باشد. جلال طالبانى در سال۱۹۳۳ در روستاى كلكان در جنوب كردستان عراق متولد شد و او در سن ۱۴ سالگى به حزب دموكراتيك كردستان عراق ملحق شد و در سال۱۹۵۱ به عنوان يكى از اعضاى كميته مركزى اين حزب برگزيده شد. او در سال۱۹۵۳ وارد دانشگاه شده و در رشته حقوق در سال ۱۹۷۹ فارغ التحصيل شد. وى در سال۱۹۶۱ به عنوان فرمانده نظامى در بخشى كه بعدها در سال ۱۹۶۲ از حزب دموكراتيك كردستان منشعب شد وارد عمل شد. جلال طالبانى در سال ۱۹۷۵ پس از شكست انقلاب كردها، اتحاديه ميهنى كردستان عراق را تاسيس كرد. او تمامى عمر خويش را براى احقاق حقوق كردهاى عراق به كار بست و همراه شيعيان اين كشور از اپوزيسيون فعال دولت صدام به حساب مى آمدند. پس از خودمختارى شمال عراق پس از جنگ دوم خليج فارس در سال ۱۹۹۱ جلال طالبانى و مسعود بارزانى رهبر حزب دموكراتيك عراق بر سر كنترل اين بخش خودمختار با تضادهايى روبه رو شدند. كردها ۲۰درصد جمعيت عراق را تشكيل مى دهند و در انتخابات عراق سهم قابل توجهى را از كرسى هاى مجمع ملى به دست آوردند.
پديده طالبانى يك رويكرد نوين براى كردها و اقليت ها در خاورميانه محسوب مى شود زيرا نه تنها او يك رئيس جمهور كشور عربى است بلكه به عنوان اولين رئيس جمهور كرد در سراسر جهان شناخته شده است. طالبانى در فعاليت هاى سياسى خود بهبود روابط با ايران را در سرلوحه برنامه خويش داشته و ۱- همواره از كمك هاى ايران در دوران فعاليتش براى حقوق كردها استفاده كرده و ۲- طالبانى از وجود ايران براى توازن بخشيدن بين دو كشور تركيه و عراق در مسئله قوميت كرد بهره جسته است. او هم اكنون از مجموع ۲۷۵ راى مجمع ملى ۲۲۸ راى به عنوان رئيس جمهور برگزيده شده كه وزنه مثبتى جهت تعادل بخشى ميان ناسيوناليسم و عربيسم و همچنين فاكتور مهمى براى نزديك كردن هر چه بيشتر آراى كردها و شيعيان محسوب مى شود. لذا جلال طالبانى در مقام رياست جمهورى مى تواند خط مشى و الگوى ساخت جديدى از روابط متقابل بين تهران - بغداد به حساب آيد، كه مى تواند تقويت كننده خودباورى ميان اين دو كشور باشد. جمهورى اسلامى ايران نيز بايد از اين فرصت به وجود آمده در تغيير بافت سياسى و اجتماعى شمال عراق جهت بالابردن نقش منطقه اى خود در قبال تركيه و كشورهاى جنوبى خليج فارس از اين برهه زمانى استفاده كامل را ببرد.با توجه به اين فرضيه كه چالش، فرصت ها و تهديدهاى هر نظام سياسى ناشى از انسجام سيستماتيك داخلى و خارجى است و متاثر از ساختار و هنجارهاى نظام بين الملل است لذا موضع فعالانه ايران در قبال تحولات عراق و با توجه به اينكه مردم عراق يك چشم انداز جديدى نسبت به ايران داشته كه بر پايه و پشتوانه دين، فرهنگ و منافع اقتصادى مشترك استوار است، لذا استفاده از فرصت هاى همكارى اقتصادى ايران و عراق، همكارى هاى بانكى ، تجارت، صنعت، انرژى، امور زيربنايى و ساختمانى، كشاورزى و توسعه نيروى انسانى از راهكارهاى افق اين روابط خواهد بود. ساخت عراق حكايت از آن دارد كه مى تواند با همسايگان خود براى صلح و امنيت و همزيستى مسالمت آميز حركت كند و عراق باثبات مى تواند ضمن كمك به امنيت منطقه اى زمينه ائتلاف هاى آتى ميان اين دو كشور را فراهم سازد. اين پارامترها با توجه به فشارهاى بين المللى بر ايران و مسئله هسته اى، خود الزامات سياست خارجى و امنيت جمهورى اسلامى محسوب خواهد شد. البته در پايان فاكتورهايى همچون شناخت كلى از ۱- بافت ناهمگون عراق ۲ - توان و مقدورات منطقه اى و بين المللى ايران ۳ - منافع ملى ۴- و ملاحظات حكومت عراق با چگونگى همكارى با آمريكا و كشورهاى غربى و عربى از جانب ايران ضرورى به نظر مى رسد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 22:2  توسط رضا  | 

مرورى برپيشينه انتخابات رياست جمهورى

  پنجمين  و ششمين  دوره  (۴)
رئيس جمهور پس از جنگ
212157.jpg
جواد دليرى
نخستين  اتفاق  سياسى  از روى  كار آمدن  دولت  دوم  مير حسين  موسوى  در زمان  رياست  جمهورى آيت الله  خامنه اى  در طول  چهار سال  دوم  رياست  جمهورى  ايشان  نيز ادامه  يافت .
همزمان  با انتخابات  چهارم  رياست  جمهورى  اعلاميه  هايى  شديد عليه  نظام  و مقامات  درجه  اول آن  در شهرها پخش  شد.
اولين نمونه گسترده اين برخورد، اعلاميه اى بود كه در مورد انتخابات دوره دوم رياست جمهورى انتشار يافت و در آن از مردم دعوت شد كه براى نشان دادن مخالفت خود با آيت الله خامنه اى رأى سفيد بدهند:
«امت مسلمان ايران! مسائل پيرامون انتخابات زياد است، با هوشيارى اقدام به كار كنيد، همانطور كه گفتيم آقاى كاشانى به دليل عدم شناخت مردم نسبت به ايشان رأى نخواهد آورد و آقاى عسگراولادى نيز قبلاً خود را آزموده است و بنابراين فقط مى ماند آقاى خامنه اى، بنابراين قرار است رأى بدهيم همه با هم رأى سفيد مى دهيم... [!] » (محمد محمدى رى شهرى وزيروقت اطلاعات خاطرات سياسى ص ۱۷۷)
تندترين اين  اعلاميه ها كه  امضاى  «جمعى  از نمايندگان  مجلس  شوراى  اسلامى » راداشت  (۲) ،براى  تشكيلات  وزارت  اطلاعات  كه  يك  سال  پيش  از آن  از تركيب  واحدهاى  مختلف  اطلاعاتى انقلاب  به  وجود آمده  بود، سرنخى  محسوب  مى شد كه  در غياب  احزاب  سياسى  و گروههاى  چريكى مخالف  جمهورى ، كدام  تشكيلات  برجامانده  و به  چنين  كارى  جرأت  كرده  بود؟
مدت  كوتاهى  بعد از آن  كه  حكم رئيس  جمهور منتخب  از طرف  بنيانگذارانقلاب  اسلامى تنفيذ شد (۳) وزارت اطلاعات  به  اين  نتيجه  رسيد كه  اعلاميه ها كار گروه  مهدى  هاشمى  است . «آنان كسانى نبودند جز مهدى هاشمى و دوستان او» (خاطرات سياسى ص ۲۹) مهدى  هاشمى  از ابتداى  انقلاب  چهره  پرماجرايى  بود، گرچه  اصفهان  محل  اصلى  نفوذ و قدرت  او به  حساب  مى آمد ولى  در تهران  و قم  هم  صاحب  امكانات  گسترده  بود تا آن  اندازه  كه  مسؤولان  سپاه  درمناطق  مختلف  اصفهان  با پيشنهاد و نظر او تعيين  مى شدند.
محمدى رى شهرى مى گويد: «... با توجه به نفوذ مهدى هاشمى در اصفهان، قهوريجان، زادگاه وى و سپاه آن شهر مقرر شد تغييرات و اصلاحاتى در مديريت سپاه آن سامان صورت گيرد...» (خاطرات سياسى ص ۲۷)
فاش  شدن  ارتباط نامه هايى  كه  در انتخابات  چهارمين  دوره  رياست  جمهورى  عليه  مقامات  اصلى حكومت  نوشته  و پخش  شد، با سيد مهدى  هاشمى ، ماشينى  را به  حركت  درآورد كه  ابتدا به  انحلال واحد اطلاعات  سپاه  پاسداران  اصفهان  انجاميد، تا وزارت  اطلاعات  سيد مهدى  هاشمى  را احضار كند.
رهبر انقلاب  در نامه اى  به  قائم  مقام  خود آيت الله  منتظرى  از وى  خواستند  كه  «دامن  خود را از ارتباط با سيد مهدى  پاك  كنيد كه اين راه بهتر است... والا هيچ  عكس العملى  در رسيدگى  به  امر او از خود نشان  ندهيد كه  رسيدگى  به امر جنايت  مورد اتهام،  حتمى  است ...(۴)» (خاطرات سياسى ص ۴۶) چند روز گذشت، آيت الله  منتظرى  در يك  حركت  نامنتظر در نامه اى  به  امام ، جملاتى بسيار تند به  كار برد كه  حتى  در روزهاى  افشاگر بعدى  هم  مسؤولان  به  افشاى  تمامى  آن  نپرداختند و وزيراطلاعات  وقت  (حجت الاسلام  رى  شهرى ) نوشت  «قلم  از نقل  آن  شرم  دارد» (خاطرات سياسى ص ۵۰) در بخشى  از نامه درباره  مهدى  هاشمى  آمده  بود «... من  سيد مهدى  را از وقتى  كه  بچه  بود و با مرحوم  محمد هم  بحث  و به  درس  مكاسب  من  مى آمد مى شناختم ، پدرش  استاد من  بود و برادرش  داماد من  است . من  تمام  خصوصيات  او را مى دانم . او مردى  است  مخلص  به  اسلام  و انقلاب  و حتى  شخص  حضرتعالى . هم خوش  استعداد و خوش  درك  است  و هم  خوب  صحبت  مى كند و خوب  مى نويسد و در عقل  و مديريت  به  مراتب  از رئيس  سپاه  و وزير اطلاعات  با همه  كمالاتشان  بهتر است  و از تقوى  و تعهد از آنان  كمتر نيست ...(۵)»
چند روزى  پس  از اين  مكاتبات  اداره  اطلاعات  قم  سيد مهدى  هاشمى  را به ستاد وزارت اطلاعات در تهران احضار كرد، او دو سه روزى  بعد خود را معرفى  كرد و بازداشت  شد.
اولين  واكنش  آيت الله  منتظرى  اعتصاب  درس  و سخن  بود. (خاطرات سياسى ص ۵۳) در همين  فاصله  سيد مهدى  هاشمى  به سكوت  چند ماهه  خود در برابر بازجو پايان  داد و پذيرفت  كه  در مقابل  دوربين  صحبت  كند به  شرط آنكه فقط به  رهبر انقلاب ، آقاى  منتظرى  و حداكثر سران  سه قوه نشان  داده  شود.
«... او خود را آماده مصاحبه كرد و پذيرفت كه در دو مصاحبه شركت كند. مصاحبه اى مفصل كه تنها به حضرت امام، آقاى منتظرى و حداكثر سران سه قوه ارائه شود و مصاحبه اى كوتاه براى مردم...» اين را محمدى رى شهرى در خاطرات خود مى نويسد. (خاطرات سياسى ص۷۵)
از اين  جا به  بعد (پاييز سال  ۶۵) آقايان  خامنه اى ، هاشمى  رفسنجانى  و موسوى  اردبيلى  سران  سه قوه ، نظر به  اهميت  موضوع  در جريان  ماجرا قرار گرفتند و هر سه و وزير اطلاعات  زمانى  كه  سخن  از پخش  عمومى مصاحبه  سيد مهدى  هاشمى  برآمد با آن  مخالف  بودند و آن  را مغاير با حيثيت  قائم  مقام  رهبرى مى ديدند. وزير اطلاعات  از دفتر امام  چاره جويى  مى كند. پاسخ  اين  است  «نظر حضرت  امام  اين  است  كه آن  چه  دراين  مصاحبه  در رابطه  با آقاى  منتظرى  است  بايد پخش  شود تا مردم  در جريان  قرار گيرند». (خاطرات سياسى ص ۷۸)، با اينحال، مصاحبه مهدى هاشمى پخش شد،(۶) البته پخش  مصاحبه  تلويزيونى  سيد مهدى  هاشمى  و اقرار او به  بسيارى  از قتل ها و ماجراها در زمانى صورت  گرفت  كه  آقاى  منتظرى  تهديد كرده  بود «موضعگيرى  خواهم  كرد و عليه  وزارت  اطلاعات سخنرانى  و اعلاميه  خواهم  داد». ماجراى مهدى هاشمى با محاكمه و اعدام او پايان يافت اما سال  ۱۳۶۷ رسيد، سالى  كه  در تابستان  آن  با پذيرش  قطعنامه  ۵۹۸ شوراى  امنيت  توسط ايران ناگهان  نفس ها حبس  شد. در بهار سال  ۱۳۶۷ انتخابات  سومين  دوره  مجلس  شوراى  اسلامى  برگزار شد. درواقع  اين  آخرين  دوره  انتخابات  مجلس  با حضور امام  خمينى  بود. در آستانه  انتخابات  اين  دوره  جناح  «چپ » مرزبندى هاى  خود با جناح  «راست » را روشن تر و كامل تر كرد. شكل گيرى  «مجمع  روحانيون  مبارز»(۷) با تشويق  و حمايت  بنيانگذار فقيد جمهورى  اسلامى  از رخدادهاى  مهم  دوره  سوم  به  شمارمى رود. رقابت  شديد انتخاباتى  ميان  دو جناح  «راست » و «چپ » با به  ميدان  آمدن  «مجمع  روحانيون مبارز» به  اوج  خود رسيد. نهادهاى  قدرت  اجرايى  و نظارتى  به  نحو بالنسبه  برابرى  ميان  دو جناح  تقسيم  شده  بود. دولت  در مجموع  نزديك  به  جناح  «چپ » و دستگاههاى  نظارت  كننده  در انتخابات  نيز درمجموع  تحت  تأثير جناح  «راست » بود. نتيجه  انتخابات  اين  دوره  به  پيروزى  جناح  «چپ » و در دست گرفتن  اكثريت  كرسى هاى  پارلمانى  از سوى  آنان  منجر شد. عواملى  كه  در انتخابات  دوره  سوم  توفيق  را براى  جناح  «چپ » به  ارمغان  آورد افزون  بر خواسته هاى  انقلابى  مردم ، شرايط ملتهب  جامعه  و مقتضيات اجتماعى  - اقتصادى  جنگ  حضور فعال  امام  خمينى  (ره ) و حملات  سخت  و بى  سابقه  ايشان  عليه ديدگاهها و مواضع  فكرى  - سياسى  راستگرايانه  بود كه  در فرهنگ  سياسى  امام  عنوان  «اسلام  آمريكايى » و «اسلام  مرفهين  بى  درد» به  خود گرفت .
مجلس  سوم  در اواخر بهار آغاز به  كار كرد و تابستان  فرا رسيد. در اوايل  اين  فصل  هنوز اعلاميه پذيرش  قطعنامه  از سوى  شوراى  امنيت  سازمان  صادر نشده  بود كه  سازمان  مجاهدين  خلق  - منافقين  - كه از مدتها پيش  در عراق  مجتمع  شده  بود، در يك  طرح  گسترده  كه  اجزاى  آن  از پيش  در هماهنگى  با ارتش  عراق  - و در پيش بينى  همين  اتفاق  يعنى  پذيرش  قطعنامه  توسط ايران  - طراحى  شده  بود از مرزهاى غربى  كشور وارد شده  به  سوى  كرمانشاه  پيش  رفتند. عملياتى  كه  از سوى  رجوى  «فروغ  جاويدان » نام گرفته  بود، به  فاصله  يك  روز به  يك  ديوار سنگين  نظامى  برخورد كه  سپاه  و ارتش  در ضد عملياتى  با نام  «مرصاد» كشيدند و توسط هزاران  نفرى  كه  با اعلام  حكومت  و فرمان  امام  از سراسر كشور به  سوى  جبهه رهسپار شدند، پشتيبانى  شد. روز جمعه ، هاشمى  رفسنجانى  قائم  مقام  فرمانده  كل  قوا كه  دقايقى  قبل  از جبهه  مرصاد باز آمده  بود، در نماز جمعه  تهران  براى  مردم  فاش  كرد كه  مخالفان  مسلح  مستقر در عراق  كه قصد فتح  و استقرار در كرمانشاه  را داشتند و براين  گمان  بودند كه  با پيوستن  افراد ناراضى  داخل  كشور به آنان  خواهند توانست  به  تهران  بيايند، سركوب  شده اند. شب  هنگام تلويزيون  فيلمى  را پخش  كرد كه  ازصحنه  عمليات  مرصاد گرفته  شده  بود و دهها نفر بر، تانك  و زره پوش  سوخته  و منهدم  شده  را نشان مى داد و اجساد صدها كشته  از گروه  مهاجم  را.
با اين  همه ، يك  ماهى  بعد جنگ  پايان  گرفت . در تاريخ  ۲۷ تير ماه  ،۱۳۶۸ با پذيرش  قطعنامه  ۵۹۸شوراى  امنيت  سازمان  ملل  از سوى  ايران ، روند جديدى  در تاريخ  ايران  بوجود آمد.
امام  خمينى  به  هنگام  پذيرش  قبول  آن  به  عنوان  «زهر» ياد كرد كه  براى  «مصلحت  نظام » ضرورى مى دانستند. اين  اقدام  به  دنبال  ارائه  گزارشى  از سوى  مسؤولين  كشور و فرماندهان  جنگ  مبنى  بركمبودشديد امكانات  نظامى  و كاهش  منابع  درآمد كشور و افزايش  حملات  صورت  گرفت . بدين  ترتيب ، ۲۷مرداد ۱۳۶۷ «آغاز آتش  بس  رسمى  در جنگ  عراق  با ايران » طولانى ترين  جنگ  پس  از جنگ  جهانى ، ۲۷ مرداد رسماً آتش  بس  اعلام  شد. جنگى  كه  در ۳۱شهريور ۱۳۵۹ توسط رژيم  عراق  آغاز شد ۲۸۹۵ روز به  طول  انجاميد.
چندماه  بعد، جشن هاى  دهمين  سال  پيروزى  انقلاب  (۲۲ بهمن  ۶۷) در زمانى  برگزار شدكه  سفيران كشورهاى  غربى  در اعتراض  به  صدور فتواى  قتل  سلمان  رشدى  از طرف  رهبر انقلاب  ايران ، به كشورهايشان  فراخوانده  شده  بودند.
سلمان  رشدى  نويسنده  انگليسى  هندى  تبار با نوشتن  كتاب  آيات  شيطانى  و دادن  نسبت هاى  ناروا به  اسلام  و پيامبراكرم  (ص ) و صحابه  بزرگوار و ائمه  طاهرين  (ع ) و ساير مقدسات  مسلمانان  از سوى  امام خمينى  (ره ) به  عنوان  مرتد شناخته  شد. در حكم  امام  (ره ) هم  نويسنده  و هم  ناشر (انتشارات  پنگوئن ) درصورتى  كه  با اطلاع  از محتوى  ضد اسلامى  كتاب  نسبت  به  چاپ  كتاب  اقدام  كرده  باشد محكوم  به  مرگ بود. براساس  اين  حكم  از مسلمانان  غيور دعوت  شده  بود تا در هر لحظه اى  مؤلف  كتاب  را يافتند سريعاًاعدام  نمايند، تا ديگر كسى  جرأت  نكند به  مقدسات  مسلمين  توهين  نمايد و هركسى  در اين  راه  كشته  شدشهيد است . سال  ۶۸ در حالى  آغاز شد كه  پيش  بينى  مى شد، بهار پركارى  پيش  رو است .
اين  آخرين  سالى  است  كه  آيت الله  خامنه اى  به  عنوان  رئيس  جمهور پيام  نوروزى  مى فرستد ولى كسى  را تصور آن  نبود كه  اين  آخرين  پيام  نوروزى  بنيانگذار انقلاب  اسلامى  هم  هست .
بهار سال  ۶۸ با يك  واقعه  غيرقابل  باور شروع  شد. رهبر فقيد انقلاب  در نامه اى  آيت الله  منتظرى  را صريحاً از قائم  مقامى  عزل  كردند(۸) و مكاتباتى  بين  امام  و آقاى  منتظرى  صورت  گرفت  كه  بعدها فرزند امام ،مرحوم  حاج  احمدآقا، در كتابى  تحت عنوان  رنج نامه  چاپ  كرد. پيرامون  اين  حوادث  اختلاف نظر اساسى وجود دارد. برخى  مى گويند، يك  نامه  در تاريخ  ششم  فروردين  و يك  نامه  در هشتم  فروردين  منتشر شد وبرخى  اعتقاد دارند كه  نامه  ششم  فروردين  درست  است  و برخى  مى گويند نامه  هشتم  فروردين  صحت دارد و گروه  دوم  مى گويند: اگر نامه  هشتم  فروردين  درست  باشد، نامه  ششم  فروردين  كنار مى رود.
هاشمى  رفسنجانى  در اين  باره  مى گويد: «يك  شب  از شب هايى  كه  در جلسه  سران  خدمت  امام بوديم ، ايشان  گفتند كه  نمى توانيم  با آقاى  منتظرى  كار كنيم . مطلبى  گفتند كه  منظورشان  اين  بود كه  ايشان نبايد قائم  مقام  باشند. همه  ما ناراحت  شديم  و با امام  بحث  كرديم ... چيزى  كه  باعث  ناراحتى  امام  بود، حرف هايى  بود كه  از ايشان  پخش  مى شد. ايشان  در سخنرانى ها به  بسيارى  از ارگانها بد مى گفتند به  هرجا كه  اعتراض  داشتند، مثل  كسى  كه  در حاكميت  نقش  ندارد، علناً در سخنرانى ها مى گفتند... روز دوم فروردين  به  زيارت  امام  رفتم  در آنجا متوجه  شدم  كه  اخيراً نامه اى  از سوى  آقاى  منتظرى  به  امام  رسيده  و امام  ناراحتند و در آستانه  تصميم  قاطعى  در مورد ايشان  هستند...» (حقيقت ها و مصلحت ها ص ۱۱۲-۱۱۳)
هاشمى  رفسنجانى  ادامه  مى دهد: «[امام] به  جايى  رسيدند كه  يك  روز يعنى ۶۸‎/۱‎/۶ حاج  احمدآقا به  من  اطلاع  دادند كه  امام  مى خواهند عزل  آقاى  منتظرى  را به  نحو بدى  اعلام  كنند. من  فورى  به  آيت الله خامنه اى  كه  آن  موقع  - ايام  عيد - در مشهد بودند، تلفن  كردم  و گفتم : زود بياييد، من  تنها هستم  و اتفاق بدى  در حال  وقوع  است ، ايشان  فوراً به  تهران  برگشتند و يكسره  به  مجلس  آمدند. حاج  احمدآقا نامه ششم  فروردين  را براى  ما فرستاد و گفت : امام  مى گويند كه  آيت الله  خامنه اى  و شما اين  نامه  را به  آقاى منتظرى  بدهيد.
يك  نسخه  را هم  به  راديو مى دهند كه  اعلام  شود و پيش  از اعلام  بايد نامه  به  دست  آقاى  منتظرى برسد. ما نامه  را خوانديم . خيلى  تند بود...
با هيأت  رئيسه  خبرگان  كه  به  تهران  آمده  بودند، مشورت  كرديم . به  اتفاق  آرا با دادن  نامه  و خواندن آن  از راديو مخالف  بوديم  و عزل  را هم  صلاح  نمى دانستيم ... ايشان  [احمدآقا] كمك  كردند راديو نامه  رانخواند... آيت الله  خامنه اى ، آيت الله  مشكينى ، آيت الله  امينى  و من  رفتيم [خدمت  امام]... آيت الله خامنه اى  و من  بيشتر حرف  مى زديم ، خواست  اول  ما اين  بود كه  ايشان  از عزل  منصرف  شوند، نپذيرفتند. گفتيم  نامه  را ما نبريم  و ايشان  پذيرفتند... اين  بحث  به  ميان  آمد كه  اين  نامه  خيلى  تند است ، اگر بناست  كه نامه اى  داده  شود و خوانده  شود، عوض  شود و نامه  ملايم ترى  نوشته  شد، قول  ندادند اما... پذيرفتند آن شب  نامه  منتشر نشود... صبح  هنگام  طلوع  فجر كسى  از طرف  امام  آمد، گفت : آقا فرمودند به  شما بگويم كه  خيالتان  جمع  باشد، ما اين  نامه  را منتشر نمى كنيم ... من  الان  يادم  نيست  كه  آن  نامه  ششم  فروردين براى  آقاى  منتظرى  توسط چه  كسى  فرستاده  شد چون  آقاى  منتظرى  فردا يعنى  هفتم  فروردين  براى  آقانامه  مى فرستد كه  در آن  نامه  اظهار اطاعت  بود و گويا استعفا نوشته  بود: من  مطيع  شما هستم ، هر چه بگوييد، عمل  مى كنم ... در پاسخ  نامه  ملايمى  در تاريخ  هشتم  فروردين  از طرف  امام صادر شد...» (حقيقت ها و مصلحت ها ص  ۱۱۳ تا ۱۱۵)
هنوز تحليل ها و اظهارنظرها و بيانيه هاى  گروههاى  سياسى  درباره  ماجراى  استعفاى  قائم  مقام رهبرى  در روزنامه ها ادامه  داشت . جامعه  روحانيت  مبارز تهران  در اعلاميه اى  هاشمى  رفسنجانى  را نامزد رياست  جمهورى  آينده  اعلام  داشت .
در همين ايام، پس  از تصويب  قانون  اساسى  در سال  ۱۳۵۸ در طول  سالهايى  كه  از اجراى  آن  مى گذشت  برخى نواقص  و نارساييها عملاً محسوس  شد. در ۴ ارديبهشت  ۱۳۶۸ به درخواست ۱۳۰ نماينده تهران به  فرمان  امام  خمينى جمعى  براى بازنگرى  قانون  اساسى (۹) و اصلاحات  لازم  مأموريت  يافتند، اهم  اصلاحات  به  عمل  آمده  در بازنگرى  قانون اساسى  عبارت  بود از: حذف  پست  نخست  وزيرى  و دادن  اقتدار و اختيارات  ويژه  به  رئيس  جمهور و اختيارات  بيشتر به  قوه  مجريه ، حذف  نظام  شورايى  در قوه  قضاييه  و جايگزين  رياست  فردى  به  جاى  اداره  شورايى ، قانونمند كردن  مجمع  تشخيص  مصلحت  نظام  و اختصاص  اصلى  از قانون  اساسى  به  آن ، انجام  اصلاحات  در زمينه  اداره  راديو و تلويزيون ، حذف  قيد مرجعيت  براى  تصدى  منصب  رهبرى  و همچنين  پيش  بينى  راه  بازنگرى  به  قانون  اساسى  و تغيير نام  مجلس  شوراى  ملى  به  مجلس  شوراى اسلامى  بود.
چندى  بعد مجلس  طرحى  را به  فوريت  به  تصويب  رساند كه  به  دولت  اجازه  برگزارى  همه پرسى بازنگرى  قانون  اساسى  را مى داد.(۱۰)
بهارى  چنين  پركار در آغاز آخرين  ماه  خود با انتشار خبر عمل  جراحى  رهبر انقلاب ، به  پرهيجان ترين  فصل  از زندگى  جمهورى  اسلامى  بدل  مى شد. روزى  كه  فردايش  بيست  و ششمين  سالگرد قيام  ۱۵ خرداد (سال ۴۲) بود، روزنامه ها فوق  العاده اى  منتشر كردند با عنوان  «روح  خدا به  ملكوت  اعلاپيوست » بعد از پخش  خبر ارتحال ، از اعضاى  مجلس  خبرگان  رهبرى  خواسته  شد تا فوراً به  تهران  بيايند.رهبر كبير انقلاب  و بنيانگذار جمهورى  اسلامى  ايران  پس  از عارضه  سكته  مغزى  دارفانى  را وداع  گفت  وبه  ديار باقى  شتافت . مبارزه اى  كه  ايشان  بر عليه  شاه  از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ آغاز كرد در ۲۲ بهمن  ۱۳۷۵ بااستقرار حكومت  اسلامى  به  ثمر نشست . امام  مجتهدى  عالى  مقام ، فيلسوفى  فرزانه ، حكيمى  متأله ،سياستمدارى  برجسته ، رهبرى  بى  بديل ، و زاهدى  عارف  و پارسا بود.
پس  از در گذشت  حضرت  امام ، حضرت  آيت الله  خامنه اى  طى  يك  نشست  فوق  العاده  از سوى مجلس  خبرگان  رهبرى  به  مسؤوليت  رهبرى  جمهورى  اسلامى  ايران  برگزيده  شدند. هاشمى  رفسنجانى خاطرات  اين  روزهاى  حساس  را چنين  تشريح  مى كند: «... شامگاه  ۱۳ خرداد تلاش  پزشكان  ناكام  ماند وامام  رحلت  كردند. تصميم  گرفته  شد كه  خبر رحلت  را پس  از تعيين  تكليف  جانشين  امام  اعلان  كنيم . من فوراً به  نيروهاى  جبهه  گفتم  كه  آماده باش  كامل  داشته  باشند و از اعضاى  مجلس  خبرگان  خواستيم  كه  تافردا صبح  خودشان  را به  تهران  برسانند...» (حقيقت ها و مصلحت ها ص ۱۱۷-۱۱۸) بدين  ترتيب  بحث جانشينى  امام  (ره ) پيش  از آنكه  به  محافل  خبرى  و سياسى  كشانده  شود، پايان  يافت . هر چند امام  در زمان  حيات  خود يكبار نظرشان  را اعلام  كرده  بودند: «... يك  شب  از شب هايى  كه  در جلسه  سران ، خدمت  امام  بود[يم] ايشان  گفتند كه  نمى توانيم  با آقاى  منتظرى  كار كنيم . مطلبى  گفتند كه  منظورشان  اين بود كه  ايشان  نبايد قائم  مقام  باشند. همه  ما ناراحت  شديم  و با امام  بحث  كرديم . من  گفتم : از اول  كه ايشان  را انتخاب  كرديم ، به علت  مشكلات  و خطرها بود، بدون  جانشين  نمى شود. اين  وضع  نگرانى  دارد.حوادثى  پيش  مى آيد و ما كسى  را نداريم  كه  جانشين  كنيم . امام  در آن  جلسه  فرمودند: «چرا نداريد؟ آقاى خامنه اى  كه  هستند.» ما اين  جمله  را اولين  بار آنجا شنيديم  كه  خيلى  مهم  بود. در همان  جلسه  آيت الله خامنه اى  از امام  تقاضا كردند كه  حكم  كنند و بر ما حرام  كنند تا اين  حرفها را جايى  نگوييم ... امام  حكم كردند...» (حقيقت ها و مصلحت ها  ص ۱۱۲)
به نقل از مرحوم سيداحمد خمينى نيز نقل شده است: «وقتى كه آيت الله خامنه اى در سفر كره شمالى بودند امام گزارشهاى آن سفر را از تلويزيون مى ديدند. امام همانجا فرمودند: الحق كه ايشان شايستگى رهبرى را دارند.»
به  هر حال ، روز بعد از رحلت  امام ، ابتدا حاج  احمدآقا و آيت الله  خامنه اى  و هاشمى  رفسنجانى بحث  شوراى  رهبرى  را مطرح  مى كنند. «... نظر ما اين  بود كه  سه  نفر، آيت الله  موسوى  اردبيلى ، آيت الله خامنه اى  و آيت الله  مشكينى  را براى  شوراى  رهبرى  پيشنهاد كنيم . بعضى ها مى گفتند پنج  نفر. من  و حاج احمدآقا را هم  اضافه  مى كردند ولى  ما قبول  نكرديم  البته  آيت الله  خامنه اى  هم  قبول  نمى كردند... ادله ديگرى  هم  بود نقل  قول هايى  از دختران  امام ، حاج  احمدآقا و ديگران  بود كه  شنيده  بودند كه  نظر امام ،آيت الله  خامنه اى  بود. مسأله اى كه  مشكل  ما را حل  كرد، اين  بود كه  امام  در زمان  حيات  اين  نكته  را اعلام كردند كه  لازم  نيست  رهبر مرجع  باشند. مشكل  ما در مورد آقاى  خامنه اى  مرجعيت  ايشان  بود، آن مشكل  را امام  حل  كرده  بودند...» (هاشمى  رفسنجانى  - حقيقت ها و مصلحت ها ص  ۱۱۸)
هاشمى  رفسنجانى  درباره  پيشنهاد ديگر يعنى  «فرد» بود، رهبرى  مى گويد: «... آنهايى  كه  طرفدار فردبودند، بعضى  نظرشان  آيت الله  گلپايگانى  بود و بعضى  آيت الله  خامنه اى ، نظر ما رأى  نياورد، خودآيت الله  خامنه اى  سخنرانى  كردند و از شورا دفاع  كردند. من  هم  با فرد مخالفت  كردم . بعضى  ديگر هم مخالفت  كردند ولى  فرد رأى  آورد. فكر مى كنم  دليلش  اين  بود كه  عده اى  كه  طرفدار آيت الله  گلپايگانى بودند، به  فرد رأى  دادند و عده اى  هم  كه  طرفدار شخص  آيت الله  خامنه اى  بودند به  فرد رأى  دادند كه اكثريت  شدند... پيشنهاد آيت الله  گلپايگانى  كه  اول  مطرح  شده  بود، رأى  نياورد، نامزد ديگرى  براى  فردنبود لذا در مورد آيت الله  خامنه اى  رأى  گرفتيم . در مرحله  اول  با اكثريت  بيش  از ۲۳ رأى  آوردند، شصت  رأى  از هفتاد و چهار رأى  حاضر در جلسه . بعد كه  قانون  اساسى  اصلاح  شد، دوباره  رأى گيرى  كرديم  كه به  اجماع  رسيد...» (حقيقت ها و مصلحت ها ص ۱۲۰)
بدين  صورت،  حضرت  آيت الله  خامنه اى  به  عنوان  جانشين  امام  خمينى  (ره ) پرچم  ولايت  فقيه  را برداشت  و مردم  در مراسم  سوگوارى  پرشكوهى  در يك  زمان  با بنيانگذار انقلاب  وداع  گفتند و با جانشين  او بيعت  كردند. ايشان در تاريخ ۶۸‎/۵‎/۲۵ طى نامه اى از رياست جمهورى استعفا دادند تا رئيس جمهور منتخب مردم بتواند فعاليت خود را سريع تر آغاز نمايد. تابستان  رسيد و تدارك  پنجمين  انتخابات  رياست  جمهورى  آغاز شد از قبل  قابل پيش بينى  بود كه  رئيس  جمهور كسى  نيست  جز هاشمى  رفسنجانى . خود او مى گويد: «اين  تصميم [نامزدى] در زمان  امام  گرفته  شده  بود. امام  به  من  فرمودند كه  ما فكر كرديم  و در اين  شرايط به  فرد ديگرى نرسيديم . اجماعى  از همه  سليقه ها و جريانها بود كه  من  نامزد شوم . براى  من  هم  كار آسانى  نبود آن  موقع كه  مى خواستم  بپذيرم ، اوضاع  كشور را مى دانستم ...» (حقيقت ها و مصلحت ها ص  ۱۲۸)
به  جز هاشمى  رفسنجانى ، فرد مطرح  ديگرى  نبود. به  جز او ۷۹ نفر نامزد شدند كه  عباس  شيبانى، مطرح ترين  نامزد بود. در روز ششم  مرداد به  دعوت  رهبر جديد، انتخابات  برگزار شد. ۱۶ ميليون  و ۴۵۲هزار و ۶۷۷ نفر پاى  صندوق  انتخاباتى  رفتند و ۱۵ ميليون  و ۵۵۰ هزار و ۵۲۸ نفر آنان  به  اكبر هاشمى رفسنجانى  رأى  دادند. عباس  شيبانى  نيز ۶۳۵ هزار و ۱۶۵ رأى  را كسب  كرد.
روز ۲۵ مرداد آيت الله  خامنه اى  كه  همزمان رهبرى  و رياست  جمهورى  را بر عهده  داشت . از رياست  جمهورى  استعفا داد و همزمان  كار مير حسين  موسوى  به  عنوان  آخرين  نخست  وزيرى  درجمهورى  اسلامى  هم  پايان  يافت،  حضرت  آيت الله  خامنه اى  مستند به  قانون  اساسى  باز نگرى  شده باقدردانى  از خدمات  آقاى  موسوى  اردبيلى ، محمد يزدى  را به  عنوان  رئيس  دستگاه قوه  قضايى  برگزيد. در همان روز، مجلس  جاى  خالى  هاشمى  رفسنجانى  را به  معاون  او مهدى  كروبى  سپرد. بدين ترتيب هاشمى رفسنجانى پس تنفيذ حكمش از سوى رهبر انقلاب (۱۲) در شهريور ماه  ،۱۳۶۸ دولت  بازسازى  شده  را براساس  بازنگرى  قانون  اساسى  براى  نخستين  بار بدون  نخست  وزير آغاز به  كار كرد. اكبر هاشمى  رفسنجانى  رئيس  جمهور، حسن حبيبى  وزير دادگسترى  دولت  موسوى  را به  معاون  اولى  خود برگزيد و وزيران  خود را به  مجلسى  برد كه  تاماه  پيش  خودآن  را رياست  مى كرد. او از جمع  همكاران  خود در مجلس  چهار تن  را كسوت  وزارت پوشاند:
محسن  نوربخش ، مصطفى  معين ، حسين  كمالى  و حسين  محلوجى  براى  وزارت  هاى  امور اقتصادى  و دارايى ، فرهنگ  و آموزش  عالى ، كار و معادن  و فلزات  معرفى  شدند. نيمى  از كابينه  مير حسين  موسوى  را نگاه  داشت  و دو تن  را جا به  جا كرد: از وزيران  سابق : محمد على  نجفى ، على اكبر ولايتى ، محمدغرضى ، فروزش ، سعيدى  كيا، محمد خاتمى ، عيسى  كلانترى ، كازرونى ، غلامرضا آقازاده ، زنگنه  ووهاجى  ماندند فلاحيان ، عبداله  نورى ، شوشترى ، تركان  براى  اولين  بار كسوت  وزارت  پوشيدند و نژادحسينيان ، دكتر فاضل  و نعمت  زاده  از كابينه هاى  قبلى  وزير بودند. از جمله  كسانى  كه  در اين  كابينه عضويت  نيافت ، بهزاد نبوى  بود كه  مجلس  حتى  بعد از اعلام  اسامى  وزيران  جديد هم  دست  از گريبانش بر نداشت . (۱۳)
پى نوشت:
۱-  اين بيانيه به امضاى «حافظان انقلاب اسلامى» رسيده است
۲-  در اين اعلاميه كه در هشت صفحه صادر شده بود آمده بود «خدمت حضرت حجت الاسلام والمسلمين برادر خامنه اى، رئيس جمهور محترم جمهورى اسلامى ايران، مدتهاست بناداشتيم حضور رسيده و عرايضى را پيرامون وضعيت اسفبار عمومى جامعه و انقلاب معروض داريم اما به دليل برخوردها و قضاوتهايى كه حتى در مورد ملاقاتها مى شود و بنابر مصالحى، بهتر ديديم كه بخشى از عرايض را كتباً تقديم حضور كنيم [بخشى از مطلب در بسيارى از منابع به دليل داراى نكات تند و اهانت آميز است نيامده] اما ما نمايندگان با توجه به همه مفاسد و هواهاى نفسانى و سياست بازيها و سبك و سنگين كردنهاى آقايان و اينكه با ادامه اين وضع تنها چيزى كه مطرح نيست، خدمت صادقانه به مردم و اسلام است، چه حجت شرعى داريم كه به نخست وزير معرفى شده هر كه باشد، رأى بدهيم، جز عصيان يا رأى ممتنع و باز هم سكوت و منتظر قضاو قدر؟!...
والسلام عليك و رحمه  الله و بركاته
امضا محفوظ جمعى از نمايندگانمجلس شوراى اسلامى ۶۴‎/۶‎/۲۸
۳-  متن حكم تنفيذ آيت الله خامنه اى در مقام رياست جمهورى از سوى حضرت امام خمينى(ره) بدين شرح است:
«بحمدالله تعالى با تأييدات خداوند متعال- جل و علا- و دعاى خير حضرت ولى الله الاعظم - روحى المقدمه الفداء- چهار سال رياست جمهورى با خير و سلامت و قدرت و عظمت سپرى شد. اينك به پيروى از آراى محترم ملت عظيم الشأن و آشنايى به مقام تعهد و خدمتگزارى دانشمند محترم، جناب حجت الاسلام آقاى سيد على خامنه اى- ايده الله تعالى- آراى ملت را براى پس از پايان دوره كنونى تنفيذ و ايشان را به سمت رياست جمهورى ايران منصوب مى نمايم و از خداوند تعالى توفيق ايشان را در خدمت به اسلام و ملت و كشور اسلامى خواستارم.»
۴-  براى مطالعه متن كامل امام خمينى(ره) به آيت الله منتظرى مراجعه كنيد به خاطرات سياسى - محمدى رى شهرى، پاييز ،۶۹ مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ص۴۵ تا ۵۰
۵ - به مورد ۴ مراجعه كنيد
۶- براى مطالعه متن مصاحبه مهدى هاشمى به كتاب خاطرات سياسى به قلم محمدمحمدى رى شهرى فصل ضمائم مراجعه كنيد.
۷- در پى نامه تعدادى از روحانيون فعال در جامعه روحانيت مبارز تهران به حضرت امام( ره) و درخواست اظهارنظر از سوى ايشان نسبت به انشعاب امضاكنندگان نامه از تشكل يادشده و تشكيل مجمع روحانيون مبارز، حضرت امام (ره) در تاريخ ۶۷‎/۱‎/۲۵ به اين نامه پاسخ دادند.
۸- براى مطالعه متن كامل استعفاى آيت الله منتظرى و پاسخ حضرت امام به ايشان به خاطرات سياسى محمدى رى شهرى صص ۲۹۱-۲۹۰ مراجعه كنيد.
۹- اعضاى شوراى بررسى قانون اساسى عبارت بودند از حضرت آقايان: احمد آذرى قمى - حسن ابراهيم حبيبى - محمد امامى كاشانى - ابراهيم امينى - اسدالله بيات - محمدرضا توسلى - احمد جنتى - نجفقلى حبيبى - سيدعلى خامنه اى - سيدهادى خامنه اى - ابوالقاسم خزعلى - محمد دانش زاده مؤمن - سيدحسن طاهرى خرم آبادى - عباس على عميد زنجانى - مهدى كروبى - محمد محمدى گيلانى - على مشكينى - ميرحسين موسوى - سيد عبدالكريم موسوى اردبيلى - سيدمحمد موسوى خوئينى ها - محمدرضا مهدوى كنى - عبدالله نورى - اكبر هاشمى رفسنجانى - حسين هاشميان - محمد يزدى.
۱۰- انتخابات همه پرسى بازنگرى قانون اساسى همزمان با پنجمين دوره انتخابات رياست جمهورى ششم پنجم ۱۳۶۸ برگزار شد. در اين انتخابات از مجموعه ۳۰ ميليون و ۱۳۹ هزار و ۵۹۸ نفر، ۱۶ ميليون و ۴۲۸ هزار و ۹۷۶ نفر شركت كردند.
۱۱- آيت الله خامنه اى پس از انتخاب هاشمى رفسنجانى و تنفيذ حكم وى در نامه اى خطاب به او مى نويسد: «... با سلام و تحيت و تبريك مجدد كسب اعتماد عظيم ملت انقلابى و فداكار و انتصاب به مسؤوليت افتخارآميز رياست جمهورى اسلامى ايران و آرزوى توفيق و تأييد الهى براى جنابعالى در راه خدمت به اسلام و مسلمين و خدمت به اين ملت عزيز. به اطلاع جنابعالى مى رسانم كه اينجانب براى اينكه بتوانيد مسؤوليت خطير خود را رسماً آغاز نماييد، امروز (۶۸‎/۵‎/۲۵) از سمت رياست جمهورى استعفا داده ام!»
۱۲- متن حكم تنفيذ رياست جمهورى هاشمى رفسنجانى توسط رهبر معظم انقلاب: اينجانب، ضمن سپاس مجدد از الطاف نهان و آشكار حضرت حق تعالى (جلت عظمته)، به پيروى از ملت عظيم الشأن و با معرفت به مقام و مرتبت ياور صميمى امام و شخصيت برجسته نظام جمهورى اسلامى و بازوى توانا و زبان گوياى آن، جناب آقاى هاشمى رفسنجانى (دامت تأييداته) رأى ملت را تنفيذ و ايشان را به رياست جمهورى اسلامى ايران منصوب مى كنم - سيدعلى خامنه اى ۶۸‎/۵‎/۱۲
۱۳- بهزاد نبوى وزير صنايع دولت ميرحسين موسوى در ۲۹ مرداد ۶۸ چند روز قبل از تشكيل دولت جديد استيضاح شد اما رأى اعتماد مجدد گرفت.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 21:44  توسط رضا  | 

«زدي ضربتي، ضربتي نوش کن»

مهدي کروبي گفت: کلمه «رجال سياسي» در قانون اساسي به معناي مرد نيست بلکه شامل زنان نيز مي شود و بر اين اساس معتقدم نامزدي زنان براي انتخابات رياست جمهوري هيچ گونه ايرادي ندارد.

به گزارش مهر، مهدي کروبي که در جلسه پرسش و پاسخ با دانشجويان دانشگاه شهرکرد شرکت کرده بود، با انتقاد از تفسير شوراي نگهبان از «رجال سياسي» گفت: اگر چه تفسير قانون اساسي با شوراي نگهبان است اما بنده به عنوان شخصي که تحصيلات حوزوي و سال‌ها تجربه نمايندگي در مجلس شوراي اسلامي دارم، معتقدم منظور از کلمه رجال در قانون اساسي، شخصيتي است که هم شامل آقايان و هم خانم‌ها مي‌شود.
وي افزود: معتقدم هر چه امکان حضور خانم ها در عرصه سياسي و اجتماعي بيشتر باشد، جامعه نفع بيشتري از آن مي‌برد.

کروبي در خصوص علت شرکت خود در انتخابات مجلس هفتم با وجود رد صلاحيت گسترده نامزدهاي اصلاح‌طلب گفت: بنده قصد نداشتم در انتخابات مجلس هفتم شرکت کنم اما با اصرار و فشار دوستان در صحنه حاضر شدم و پس از ورود اعلام کردم که به هيچ وجه انصراف نخواهم داد.

وي افزود: من عدم شرکت در اين انتخابات را از آن جهت که رييس مجلس بودم و سابقه طولاني در نظام داشتم، به ضرر انقلاب و نظام مي‌ديدم چرا که احساس مي کردم انصراف من مقابله با حکومت و نظام تفسير مي‌شود.
کانديداي اصلاح‌طلبان عملگرا تصريح کرد: در جلسه‌اي که به همين منظور با خاتمي، موسوي بجنوردي و دوستان ديگر داشتيم، به صراحت گفتم که بنده در اين انتخابات قرباني مي‌شوم ولي بين بد و بدتر گرفتار شده‌ايم و چاره‌اي جز اين نداريم.

کانديداي نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري در خصوص علت انصراف خود بعد از برگزاري انتخابات نيز گفت: علت انصراف من به صورت مکتوب وجود دارد که در آن نوشته‌ام چون انتخابات برگزار شده است و دشمن ديگر نمي‌تواند از عدم حضورش در انتخابات سوءاستفاده کند، انصراف مي‌دهم.
وي طرح موضوع «انصراف به علت بالا بودن سن» را رد کرد و علت آن را تنها به خاطر حفظ مصالح نظام عنوان کرد.

کروبي گفت: در اين دوره از انتخابات رياست جمهوري نيز بنده مثل سالهاي گذشته همه تلاشم را براي حضور افراد ديگر به کار گرفتم چنانکه هشت سال پيش نيز در انتخابات رياست‌جمهوري چنين کاري را انجام داديم اما هر چه تلاش کرديم مهندس موسوي بيايد، ايشان نپذيرفت.

وي افزود: سال76 بسياري از آقايان از جمله کرباسچي و عبدالله نوري از من خواستند که وارد عرصه شوم چون شناخته شده تر بودم اما من نپذيرفتم و خاتمي آمد، اين بار نيز بنده تلاشهايم را بکار بردم تا اشخاص ديگري از جمله ميرحسين موسوي يا موسوي خوييني‌ها بيايند که به رغم پافشاري‌هاي ما، هيچ کدام نيامدند بنابراين خودم تصميم به حضور گرفتم.

کانديداي اصلاح‌طلبان عملگرا در پاسخ به سؤالي در خصوص احتمال رد صلاحيتش، گفت: چه کسي جرات مي‌کند مرا رد صلاحيت کند، چه کسي از من انقلابي تر و به امام (ره) نزديکتر بود که بخواهد مرا رد صلاحيت کند.

مهدي کروبي با بيان اينکه اصولا با رد صلاحيت مخالفم، گفت: من در تمامي رد صلاحيت‌ها به عملکرد شوراي نگهبان اعتراض کرده و گفته‌ام ردصلاحيت‌ها تنها در صورت داشتن مدارک مستند قانوني، صحيح است.

وي در پاسخ به سؤالي در خصوص مسئله شهرام جزايري، گفت: اين مسئله بحث مالي و پولي نبوده است بلکه به نوعي يک کار سياسي بود اما اينکه چه کسي يا چه جرياني اين فرد را وارد مجلس کرد، بماند.
کروبي، پروژه شهرام جزايري را مصداق بارز «زدي ضربتي، ضربتي نوش کن» دانست و گفت: ضربه‌اي که ما به قوه قضائيه زديم و حکم لقمانيان را در نطق خود کلنگي بر سر خانه ملت خواندم، باعث شد که قوه قضائيه با اين پرونده آن را جبران کند.


+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 21:2  توسط رضا  | 

ثبت نام ٩٢١ مرد و ٩٣ زن

 

 


خبرگزاري فارس:سخنگوي وزارت كشور آمار دقيق تعداد داوطلبان نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري را ١٠١٤نفر اعلام كرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري فارس، جهانبخش خانجاني كه صبح امروز در جمع خبرنگاران سخن مي‌گفت، افزود: آمار قبلي مبني بر اينكه ١٠١٠ نفر در انتخابات رياست جمهوري ثبت نام كرده‌اند به دليل وارد نشدن نام ٤ زن داوطلب در ليست نهايي دقيق نيست و آمار اصلي حكايت از ثبت نام ١٠١٤ نفر دارد.
وي شرايط داوطلبان را پس از تحليل و محتواي داده‌ها بدين گونه تشريح كرد؛
كل ثبت نام كنندگان ١٠١٤ مي‌باشند كه از ميان آنها ٩٢١نفر مرد و ٩٣نفر زن هستند.
از اين ميان ٨٤نفر بازنشسته، ٨ وكيل، ٢٢روحاني، يك دانش آموز، ٢٢ پزشك، ٢ نماينده مجلس شواري اسلامي، ٣٤ استاد دانشگاه، ٨ دانشجو، ٤١٨ شغل آزاد، ٣ نفر بدون تعيين شغل، ٢٨٦ كارمند و ١٢٦ بيكار.
وضعيت تحصيلي داوطلبين نيز عبارت است از : ٨٦ كارشناس ارشد، ٤ نفر تحصيلات خارج، ٣٥٨ ليسانس،يك نفر تحصيلات سطح، ١٥٢ فوق ديپلم، ٥ دانشجو، ١٤٨ ديپلم، ١١ نفر تحصيلات متوسطه، ٥٣ نفر راهنمايي، ٢٣ نفر ابتدايي،يك نفر اجتهاد و ٧٢ نفر دكترا.
از اين ميان ١٤٨ داوطلب ، چگونگي وضعيت نظام وظيفه خود را ذكر نكرده‌اند. ولي ٤٥ نفر اعلام كرده‌اند كه معافيت موقت دارند، ٥٠٣ نفر داراي كارت پايان خدمت و ٣١٨ نفر نيز داراي معافيت دائم هستند.
سخنگوي وزارت كشور اعلام كرد كه ٣٠ داوطلب كمتر از ٢٠ سال نيز براي حضور در اين رقابت ثبت نام كرده‌اند.همچنين ٢٣٦ نفر بين سن ٢٠ تا ٣٠ سال، ٣١٢ نفر بين ٣٠ تا ٤٠ سال، ٢٠٢ نفر بين سن ٤٠ تا ٥٠ سال، ١٤٨نفر بين ٥٠ تا ٦٠ سال، ٥٢ نفر بين سن ٦٠ تا ٧٠ سال، ٢٨ نفر بين ٧٠ تا ٨٠ سال و ٥ نفر نيز بالاي ٨٠ سال مي‌باشند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 1:29  توسط رضا  | 

۱۵ نامزد مشهورتر انتخابات رياست جمهورى

شرق، محمد قوچانى: از ميان ۱۵ نامزد مشهورتر انتخابات رياست جمهورى اسلامى ايران در ۲۷ خرداد ۱۳۸۴ دست كم ۴ تن از آنان داراى سوابق روشن نظامى هستند. محمدباقر قاليباف رئيس سابق پليس ايران در همين فصل بهار از مقام عالى رتبه نظامى خود انصراف داد و همچون محسن رضايى فرمانده سابق سپاه پاسداران به صف سياستمداران داوطلب ورود به كاخ رياست جمهورى پيوست. محمود احمدى نژاد شهردار كنونى تهران نيز «در سال ۱۳۶۵ به تيپ ويژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى پيوسته و با طى دوره اى در قرارگاه رمضان در عمليات برون مرزى كركوك شركت نمود و بعد از آن نيز به عنوان مسئول مهندسى رزمى لشگر ۶ ويژه سپاه» فعاليت كرد. به جز اين سه سردار، على لاريجانى نيز طى دهه ۶۰ «مدتى به عنوان معاون وزير سپاه و جانشين ستاد كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامى» محسوب مى شد. وجوه نظامى على لاريجانى در اين ميان از همه كمتر است چه او حتى در دوره حضور در وزارت سپاه در ستاد مركزى اين نهاد فعاليت مى كرد درحالى كه ديگر نامزدهاى نظامى انتخابات ۲۷ خرداد در زمره مردان عملياتى سپاه به شمار مى روند. از سوى ديگر سه نفر اول (قاليباف، رضايى و احمدى نژاد) از نظر پايگاه اجتماعى و ديدگاه فرهنگى تفاوت هاى جدى و روشنى با لاريجانى دارند. على لاريجانى يك راست سنتى اسم و رسم دار است كه پيوند مستقيم نسبى (از طريق پدر) و سببى (از طريق همسر) با نهاد روحانيت دارد و دوره هاى تحصيلى او (در حوزه فلسفه و رياضى) پيش از ورود وى به سپاه شكل گرفته است. اما نامزدهاى نظامى انتخابات ۲۷ خرداد نه تنها تلاش مى كنند خود را «عبور كرده از راست» (به ويژه راست سنتى) نشان دهند بلكه به دلايل اجتماعى و فرهنگى به طبقه متوسط سنتى (پايگاه محافظه كاران) تعلق ندارند و در مرز اين طبقه با طبقه فرودست مذهبى به دنيا آمده اند. محمدباقر قاليباف از زندگى خود شرح چندانى نمى دهد اما محسن رضايى محيط تولد و رشد خود را چنين توصيف مى كند: «در شهريور ۱۳۳۳ در حالى كه خانواده ها در حال ييلاق و قشلاق بودند در استان خوزستان به دنيا آمدم... برخى از عشاير كه در شركت نفت مشغول شده بودند نگهدارى گاو و گوسفندهاى خود را به يك چوپان مى سپردند پدر من يكى از اين چوپان ها بود و من در آن زمان ۴ يا ۵ سالم بود كه همراه پدرم چوپانى مى كردم.» (www.rezaee.ir) محسن رضايى تا ۱۴ سالگى نتوانست درس بخواند اما در گذر زمان به مبارزى سياسى و سپس يكى از فرماندهان نظامى تبديل شد و سرانجام توانست با تحصيل در «اقتصاد» به دكتر محسن رضايى تبديل شود. آموزه هاى دينى در وى نيز نه ميراثى طبقاتى و خانوادگى بلكه محصول تلاشى فردى بود: «ما يك كتاب داشتيم سال سوم دبستان كه نماز خواندن را آموزش مى داد و اذكار را در آن نوشته بود من كتاب را جلوى خودم مى گذاشتم و از رويش نماز مى خواندم. آنقدر اين كار را تكرار كردم تا نماز خواندن صحيح را ياد گرفتم.» (همان) ديگر نامزد نظامى؛ محمود احمدى نژاد نيز برخاسته از طبقات اجتماعى حاشيه شهرى است: «سال ۱۳۳۵ در شهرستان گرمسار به دنيا آمد پدر ايشان آهنگر بوده و هفت فرزند داشت... از يك سالگى به همراه خانواده خود از آن شهرستان كوچ كرده و در تهران اقامت گزيدند.» (www.mardomyar.ir) محمدباقر قاليباف هم درباره طبقه اجتماعى خود مى نويسد: «از طبقه اى برخاستم كه معيشت بزرگترين دغدغه ذهنى آن است. تلاش براى بقا را از همان كودكى در كنار تحصيل آموختم. اين دوران نسبتاً سخت نقشى موثر و كليدى در برخورد با چالش ها در طول زندگى من ايفا نموده است.( www.ghalibaf.ir )در مقابل على لاريجانى سياستمدار مازندرانى (يكى از مناطق مرفه ايران) و فرزند آيت الله ميرزا هاشم آملى (از مراجع تقليد شيعه) و داماد آيت الله مرتضى مطهرى (از متفكران شيعه) است كه در سال ۱۳۵۸ توانست ليسانس دانشگاه صنعتى شريف (آريامهر سابق) را به دست آورد. تفاوت ميان لاريجانى و سه نامزد نظامى ديگر تفاوت ميان دولايه از جريان راست ايران است كه اكنون حاضر نيستند به هيچ وجه به نفع هم از عرصه انتخابات كنار بروند. در آخرين اظهارنظر محسن آژينى قائم مقام ستاد على لاريجانى گفته است كه او به نفع كسى كنار نمى رود و اين حرفى است كه پيش از اين محمدباقر قاليباف هم گفته بود. احمدى نژاد و رضايى هم با ثبت نام خود نشان دادند كه به اين راحتى اهل انصراف نيستند. نكته جالب توجه آنكه رقابت هاى درون جناحى ميان اين افراد بدانجا رسيده كه حتى سايت اينترنتى دريچه (نزديك به جناح راست) در اين باره نوشته است: «از يكسو احمدى نژاد توانسته است با ايجاد يك تصوير مردمى و حزب اللهى هواداران مستحكمى را در ميان نيروهاى اصولگرا براى خود به دست آورد و از سوى ديگر قاليباف از ظرفيت هاى راى سازى خوبى برخوردار است و توانست با يك جهش راى خود را به عنوان فردى مطرح به جامعه بشناساند ولى مشكل هر دو آنها اين است كه به دليل سبد مشترك آنها حضور هر دو نفر آنها باعث افول هر دو خواهد شد لذا حضور دو نيروى متعارض عملاً لاريجانى را... تقويت مى نمايد.» (www.daricheh.org) نقطه تصادم ميان قاليباف و احمدى نژاد اما زمانى به اوج رسيد كه سايت شريف نيوز (نزديك به شهردار تهران) در خبرى اعلام كرد كه محمدباقر قاليباف گفته است: «من فكر مى كنم كشور احتياج به نظم و اقتدار دارد بايد راجع به همه امور حساب كشى كرد. هر كس بايد بفهمد جايگاهش چيست و مردم ديگر از نيروهاى سياسى كاملاً خسته شده اند شما نمى بينيد در تاكسى و ساندويچ فروشى مردم مى گويند خدا پدر رضاخان را بيامرزد؟ كشور نيازمند يك رضاخان است و من رضاخان حزب اللهى هستم.» فرمانده سابق پليس البته درباره اين خبر گفت: «اين هم از آن دسته كارهاى غيراخلاقى است كه در اين فضاهاى انتخاباتى پيش مى آيد... من چنين حرفى را نگفته ام و مسئولان آن جلسه (جامع الرضا ) هم آن را تكذيب كرده اند.» با وجود اين پديده افزايش حضور نظاميان سابق در رقابت هاى رياست جمهورى عملاً به همان چيزى منتهى مى شود كه پيش از اين در تاريخ ايران و جهان به عنوان «بناپارتيسم» از آن ياد شده است. بناپارتيسم وضعيتى در علوم سياسى مدرن است كه در شرايط بحرانى سياسى شكل مى گيرد. اولين مصداق اين وضعيت ناپلئون بناپارت در فرانسه بود. ناپلئون در ۱۵ اوت ۱۷۶۹ در شهرى حاشيه اى در جزيره كرس متولد شد و در سال ۱۷۷۹ راهى آكادمى نظامى برين نزديك پاريس شد. در عصر انقلاب فرانسه او جوانى بيش نبود اما هنگامى كه حكومت انقلابى از عصر ترور عبور كرد ستاره بخت ناپلئون هم طلوع كرد. سردار جوان سپاه جمهورى انقلابى فرانسه كنسول اول اين كشور شد و پس از مدتى مقام امپراتورى را از آن خود كرد. ناپلئون زمانى به قدرت رسيد كه مردم فرانسه از يكسو سختگيرى هاى ضددينى و نابسامانى هاى سياسى اولين جمهورى فرانسه را از سر گذرانده بودند. حكومت روبسپير كه به جمهورى فضيلت مشهور شده بود عملاً فضيلتى جز اعدام انقلابى با گيوتين نمى شناخت و حجم رشد سرطانى سياست عرصه را بر ديگر جنبه هاى زندگى مردم تنگ كرده بود. از سوى ديگر مردم فرانسه ميلى به احياى حكومت سلطنتى و اشرافيت بوربونى (خانواده سلطنت) نداشتند. آنان از چپ خسته و از راست بيزار بودند. در همين زمان ناپلئون ظهور كرد مردى كه از طبقه اشراف نبود و به لايه هاى فرودست تر جامعه تعلق داشت. پاريسى نبود و در حاشيه فرانسه متولد شده بود. راست نبود و با چپ زندگى كرده بود. اما چپ هم نبود. ناپلئون از يكسو فرزند آرمان هاى جديد بود و از سوى ديگر سنت هاى گذشته را احيا كرد. در مراسم تاجگذارى امپراتور، پاپ حضور يافت و كاتوليسم (مذهب مردم فرانسه) دوباره رسميت پيدا كرد. ناپلئون آميزه اى از ارتجاع و انقلاب را به مردم عرضه كرد و فرانسه را طى بيش از يك دهه در جنگ فروبرد تا در نهايت سران اروپا بر سر سقوط او اجماع كردند و عمر امپراتور پايان يافت. پيش از ناپلئون بارقه اى از بناپارتيسم در ايران شكل گرفته بود؛ زمانى كه نادرشاه افشار مردى از حاشيه ايران شورش افغان ها را سركوب كرد و نجات بخش دولت صفوى شد اما پس از مدتى خود دولت افشاريه راتشكيل داد. صورت مدرن تر نادر در ۸۴ سال قبل در ايران رخ داد. وقتى انقلاب مشروطه ايران به بن بست رسيد نظم كهن رخت بربسته بود و نظم نوين شكل نگرفته بود. مردم از قاجاريه تنفر داشتند و به انقلابيون هم اعتمادى نداشتند. در چنين وضعيتى مردى از لايه هاى فرودست جامعه توسط دولت بريتانيا انتخاب شد تا ناپلئون بناپارت ايران شود. رضاخان نه اشرافى بود نه انقلابى. در آغاز گمان مى كرد براى تشكيل دولت نمى تواند از نهاد سلطنت بهره جويد و در نتيجه به دنبال جمهوريت بود. نظامى متناسب با هويت اجتماعى او (برخاستن از طبقه عوام) اما چندى فرمانده كل قوا شد و سپس رضاشاه «پهلوى».نامى كه براى خاندان گمشده او در تاريخ لقبى اشرافى شد. رضاخان هم در نبرد نهايى قدرت هاى بزرگ سقوط كرد تا بناپارتيسم ايرانى هم همچون مدرنيسم و سوسياليسم و... آن مصنوعى و وارداتى باشد. ايران امروز نيز در معرض پديده بناپارتيسم قرار دارد. گرچه الگوى بناپارتيسم مانند همه مفاهيم علوم سياسى مدرن الزاماً در غرب و ايران به يك مفهوم نيست و بر همه تحولات ما مطابقت ندارد اما ايران كنونى در شرايطى قرار دارد كه اصلاح طلبان اعتماد مردم را از كف داده اند و محافظه كاران خاطره اى خوش در ذهن ملت به جاى نگذاشته اند عملاً دو انتخاب راستگرايانه پيش روى آنهاست: از يكسو بزرگان راست و سران راست سنتى گمان مى كنند در فقدان رقيبى كامل (چپ) و كارنامه ناقص آنها اين ستاره بخت راست است كه مى درخشد. پس از انصراف على اكبر ولايتى اكنون على لاريجانى است كه نامزد نهايى محافظه كاران سنتى (جامعه مدرسين، جامعه روحانيت، شوراى هماهنگى) خواهد بود و از سوى ديگر جوانان و نيروهايى قرار دارند كه معتقدند نه فقط سكه چپ كه اسكناس راست هم بى اعتبار شده و اكنون بايد كسانى ظهور كنند كه خود مى گويند «نه راست و نه چپ»اند.
محمدباقر قاليباف مى تواند به سوابق دوستى خود با سران چپ و پيوندهاى خويش با سران راست همزمان اشاره كند همچنان كه محسن رضايى بيش از او و محمود احمدى نژاد كمتر از او مى توانند چنين ادعايى كنند. سپاه، اين كوره ساخته شدن اصلى ترين نيروهاى انقلاب اسلامى، در شكل گيرى دوستى هاى فرزندان خود بيشترين نقش را داشت. تفاوت مواضع دو جناح راست؛ راست سنتى و راست انقلابى در ديدگاه هاى آنان هم مشهود است: در يك سو ايدئولوژى هاى فردگرايانه قرار دارند و در ديگرسو ايدئولوژى هاى جمع گرايانه. در يك سو تقويت اقتصاد خصوصى قرار دارد و در ديگر سو تقويت اقتصاد دولتى. در يك سو نخبه گرايى قرار دارد و در ديگرسو توده گرايى. آنان كه به روايت خود از كوچه ها برخاسته اند با آنان كه در خانه ها رشد كرده اند برابر نيستند و نمى توانند برادر هم باشند. ائتلاف راست سنتى و راست انقلابى ممكن نيست. در اين ميان حضور اكبر هاشمى رفسنجانى هم جز به آشفتگى نيروهاى راست منتهى نمى شود. راست انقلابى (كه در ائتلاف ۴ نفره، توكلى، رضايى قاليباف، احمدى نژاد از راست سنتى شوراى هماهنگى انشعاب كرده بود) تاكنون يك قربانى در راه نيامدن هاشمى داده است (احمد توكلى) بعيد است قربانى ديگرى از اين جناح در راه باشد. اما لاريجانى در بغرنج ترين موقعيت قرار دارد او كه با همه تلاشش براى پوشش دادن گرايش هاى راديكال راست در كنار گرايش هاى سنتى (مانند آبادگر ناميدن خويش) نتوانست «اجماع» راست را به دست آورد اكنون بخشى از پايگاه اجتماعى خود را به نامزدى واگذار مى كند كه جامعه مدرسين قم و جامعه روحانيت تهران به او اعتماد بيشترى دارند و آن هاشمى رفسنجانى است. هاشمى اكنون نه فقط نماد كارگزاران كه نماد بخشى از بزرگان سياسى و مذهبى كشور است كه از سوى جوانان راست مورد تهديد قرار گرفته اند. حمايت ضمنى آيت الله مهدوى كنى از هاشمى يا آنچه سايت دريچه نوشته است آينده را تغيير خواهد داد:  «اكنون در صف بندى انتخابات به مرور همه درمى يابند كه حمايت دو تشكل جامعه روحانيت و جامعه مدرسين اثر كليدى خواهد داشت... در روزهاى آينده گرايش اين دو تشكل صحنه انتخابات را تغيير مى دهد.»بدين ترتيب رقابت جريان هاى راستگراى ايران از صورت رقابتى سياسى خارج شده و شكل يك رقابت اجتماعى را به خود گرفته است. رقابتى نه فقط ميان نسل ها كه ميان طبقات اجتماعى. رقابت ميان معتقدان به گروه سالارى (راست سنتى) و يكه سالارى (راست انقلابى) برنده احتمالاً راست سنتى خواهد بود اما اين پايان بازى نيست.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 1:21  توسط رضا  | 

مرورى بر پيشينه انتخابات

 
رياست  جمهورى سومين  و چهارمين  دوره(۳) 
از رياست  جمهورى  تا رهبرى  انقلاب
جواد دليرى
212046.jpg
دوم  مرداد ۱۳۶۰ ، ۲۴ روز پس  از حادثه  هفتم  تير، محمد على  رجايى  به  عنوان  دومين  رئيس جمهور اسلامى  ايران  پس  از انتخاب  و تنفيذ حكم  رياست  جمهورى اش  توسط رهبر كبير انقلاب ،نخست  وزير خود را انتخاب  كرد.
از مدتها قبل از آن،  بحث  انتخاب  نخست  وزير ميان  سران  نظام  در جريان  بود. پيشاپيش  حتى  قبل  ازبرگزارى  انتخابات  مشخص  بود، محمد جواد باهنر نخست  وزير است . هاشمى رفسنجانى در خاطرات روزانه خود مى نويسد:«۲۳ تير ۱۳۶۰ ... شوراى  موقت رياست  جمهورى  [قبل  از انتخاب  رجايى  به  عنوان  رئيس  جمهور] در دفتر من  تشكيل  جلسه  داد. درباره اوضاع  جامعه ...و همچنين  نخست  وزير آينده  مذاكره  كرديم ... براى  نخست  وزيرى  آينده  بيشتر سراغ آقاى  باهنر رفتيم ...» (هاشمى رفسنجانى عبور از بحران  ص  ۲۰۱) همچنين  هاشمى  رفسنجانى  مى گويد: «[در] ۲۴ تير ۱۳۶۰... در بين  راه به  سمت  منزل  به  همراه  آقاى  باهنر، بحث  هايى  داشتيم ، آقاى  باهنر آمادگى  پذيرش  نخست وزيرى  را دارد...»او در ادامه  خاطرات  روزانه  خود در روز ۲۸ تيرماه  اين  چنين  مى نويسد: «... جلسه  شوراى  مركزى حزب ، در دفتر من  تشكيل  شد. بعد از بحث  زياد، با نخست  وزيرى  ايشان  [باهنر] موافقت  شد و تعدادى  اسم براى  وزيران  جديد به  ايشان  داده  شد...» (عبور از بحران  ص  ۲۰۲ و ۲۰۷) به  هر حال ، در دوازدهم  مرداد ۱۳۶۰ محمد على  رجايى  رئيس  جمهور در نامه اى  به  اكبر هاشمى رفسنجانى  رئيس  مجلس  شوراى  اسلامى ، محمد جواد باهنر را به  عنوان  نخست  وزير پيشنهاد مى كند: .«بر اساس  اصل  ۱۲۴ قانون  اساسى  برادر مجاهد و دانشمند متعهد محمد جواد باهنر را به  عنوان  نخست وزير معرفى  مى نمايم . اميد است  با شناختى  كه  اكثراً از ايشان  داريم  و با توجه  به  كارايى  هايى  كه  در انجام وظايف  محوله  در سمت هايى  از قبيل  وزارت  آموزش  و پرورش  از خودشان  داده اند مورد تأييد اكثريت قاطع  نمايندگان  محترم  قرار گيرند - رئيس  جمهور - محمد على  رجايى »
پس  از رأى  اعتماد مجلس  به  نخست  وزير، كابينه  محمدجوادباهنر،رأى  اعتماد را از مجلس  گرفت .(۱)دولت  جديد تازه  كار خود را آغاز كرده  بود كه  مهيب ترين  انفجار بعد از واقعه  هفتم  تير در روز هشتم شهريور ۱۳۶۰ اتفاق  افتاد.
آن  روز هم  مجلس  جلسه  داشت  و هم  در ساختمان  رياست  جمهورى  [محل  سابق  نخست وزيرى] هاشمى  رفسنجانى  رئيس  مجلس  بعد از گفت  و گويى  بارئيس  جمهورى در ساعتهاى  نخستين بعداز ظهر به  مجلس  رفت  و هنوز زنگ  تشكيل  جلسه  بعدازظهر را به  صدا در نياورده  بودكه  صداى  انفجارمهيبى  برخاست .«ساعت  ۳ بعدازظهر، هنگامى  كه  عازم  رفتن  به  جلسه  علنى  بودم ، صداى  انفجارى  شنيدم  و معلوم شد نخست  وزيرى بوده ، دود و آتش  بلند شد. از پنجره  دفترم  نگاه  كردم . گفتند اتاق  جلسات  دولت  است . فوراً خبر رسيد كه  جلسه  شوراى  امنيت  بوده  و آقايان  رجايى  و باهنر هم  حضور داشتند. يك  ربع بعد، بهزاد نبوى  آمد كه  خودش  در نخست  وزيرى  بوده ، سخت  ناراحت  و شوكه  بود، گفت : آقايان  باهنرو رجايى  شهيد شده اند و عده اى  نجات  يافتند. معتقد بودند به  خاطر نبودن  وسايل  آتش  نشانى  ونرسيدن  فورى ، در دو سه  دقيقه  اول  اينها شهيد شده اند و اگر سرعت  عمل  بيشتر مى  شد، نجات مى يافتند....» (عبور از بحران  ص  ۲۵۹)
آيت الله  مهدوى  كنى  وزير كشور هم  كه  قرار بود در جلسه  شوراى  امنيت  در دفتر رياست  جمهورى حاضر شود در راه  بود كه  نرسيده  به  محل  دفتر رياست  جمهورى ، با صداى  انفجار دريافت  حادثه اى  رخ داده  است . به  توصيه  مأموران ، وى  به  محل  وزارت  كشور رفت  تا به  وظيفه  خود به  عنوان  مسؤول  امورداخلى  كشور عمل  كند. دوشنبه  ۹ شهريور، اعلاميه اى  به  نام  شوراى  موقت  رياست  جمهورى  از سوى هاشمى  رفسنجانى  نوشته  و منتشر مى شود.(۲) شوراى  موقت  رياست  جمهورى  اعلام  داشت  كه  وزرا،سرپرستى  وزارتخانه ها را به  عهده  دارند. فرداى  آن  روز در جلسه  حزب  جمهورى  اسلامى  آيت الله  سيدعلى  خامنه اى  به  عنوان  دبير كل  حزب  به  جاى  شهيد باهنر انتخاب  شد. پس  از ديدار هاشمى  رفسنجانى و موسوى  اردبيلى  با حضرت  امام ، رهبر انقلاب  با نخست  وزيرى  موقت  مهدوى  كنى  موافقت  مى كند.ساعتى  قبل  از آن  در حزب  جمهورى  اسلامى  اعضاى  حزب  درباره  نخست  وزير صحبت  كرده  بودند. «...اعضاى  شوراى  حزب  با آقايان  مهدوى  كنى  و غرضى  كه  بيشتر مطرح  بودند، موافق  نبودند، و آقاى پرورش  را پيشنهاد مى كردند. آقاى  پرورش  مايل  نبود... با آقاى  موسوى  اردبيلى  براى  مشورت  خدمت امام  رسيديم ... با صدارت  آقاى  مهدوى  كنى  موافقت  نمودند... شب  را در منزل  احمد آقا ماندم ، آقاى مهدوى  قبول  نمى كردند و دچار مشكل  شديم . با تلفن  در اين  باره ، با خيلى ها صحبت  كردم ...» (عبورازبحران  ص  ۲۶۳) روز بعد - ۱۰ شهريور - جلسه  دولت  با حضور هاشمى  رفسنجانى  تشكيل  مى شود. درجلسه ، مهدوى  كنى ، غرضى  و پرورش  براى  سمت نخست  وزيرى پيشنهاد  مى شوند. «... قرار شد به  طور غيررسمى  از مجلسيان  بپرسيم ، هر كس  بيشتر رأى  آورد، بپذيرد و پذيرفته  شود. از ۱۷۹ رأى ، ۱۴۸ رأى  به آقاى  مهدوى  و ۲۳ رأى  به  غرضى  و ۸ رأى  به  پرورش  دادند.» (عبور از بحران  ص  ۲۶۴)
با اين  تصميم ، شوراى  رياست  جمهورى  يعنى  هاشمى  رفسنجانى  و موسوى  اردبيلى  (نفر سوم  بايدنخست  وزير باشد كه  او شهيد شده  بود)، مهدوى  كنى  را به  مجلس  معرفى  كرد. مجلس  دو روز پس  ازانفجار دفتر رياست  جمهورى  پيشنهاد نخست  وزيرى  آيت الله  مهدوى  كنى  را در جلسه اى  پرهيجان مطرح  كرد. آيت الله  مهدوى  كنى  به  عنوان  نخست  وزير تا برگزارى  انتخابات  فعاليت  خواهد كرد.
هاشمى  رفسنجانى  در خاطرات  خود مى نويسد: «[روز چهارشنبه  ۱۱ شهريور]... براى  مشورت  وتكميل  كابينه  و انجام  وظايف  شوراى  رياست  جمهورى ، به  منزل  آقاى  موسوى  اردبيلى  در كاخ  نخست وزيرى  رفتم . آقايان  مهدوى ، ربانى  املشى  و بهزاد نبوى  هم  آمدند. بهزاد (نبوى) گزارش  كشف  توطئه  انفجارنخست  وزيرى  را داد... با آقايان  مهدوى  و اردبيلى  درباره  كابينه ، مخصوصاً وزير كشور و وزير راه  خيلى سريع  توافق  كرديم  و كابينه  كاملى  را تصويب  كرديم  و آقاى  مهدوى ، كابينه  را به  مجلس  معرفى  كرد. اين كارها در ظرف  يكى ، دو ساعت  انجام  شد... بعد از شروع  جلسه  عصر مجلس ، با نامه آقاى  مهدوى  به مجلس  رفتم  و نامه  را خواندم ...» (عبور از بحران  ص  ۲۶۵) دوازدهم  شهريور، مجلس ، راى گيرى  درباره كابينه  را آغاز كرد.
چند تن  مانند موحدى  ساوجى  و سيد هادى  خامنه اى  به  عنوان  مخالف  نام  نويسى  كردند ولى  آنهادر حقيقت  مخالف  دولت  نبودند و به  دو وزير تازه  (نيك  روش  وزير كشور و نژاد حسينيان  وزيرراه ) ايرادمى گرفتند. سرانجام  مجلس  با ۱۷۸ رأى  موافق ، ۴ رأى  مخالف  و ۱۳ رأى  ممتنع  مهدوى  كنى  را به  رياست دولت  منصوب  كرد، بدين ترتيب او  مأمور شد تا هر چه  زودتر مقدمات  انتخابات  رياست  جمهورى را فراهم  آورد. همان روز در مناطقى  از كشور نيز كه  نمايندگانشان  كه  در انفجار حزب  جمهورى  اسلامى  جان  باخته  بودند،انتخابات  برگزار مى شد. در چنين  شرايطى ، دولت  كار خود را آغاز كرد.
اما ماشين  ترور و خشونت  به  كار افتاده  بود و سر ايستايى  نداشت ، چندان  كه  در همان  روزها،آيت الله  مدنى  امام  جمعه  تبريز و چند ماه  بعد، آيت الله  دستغيب  امام  جمعه  شيراز عنوان  شهيد «محراب» گرفتند و پس  از چند ماه  آيت الله  صدوقى  در يزد و آنگاه  اشرفى  اصفهانى  امام  جمعه كرمانشاه ، در شرايط مشابهى  جان  باختند. افزون  بر اين  جمع  امام هاى  جمعه ، آيت الله  قدوسى  دادستان كل  انقلاب  و دكتر حسن  آيت  نماينده  تهران  در مجلس  ترور شدند كه  از بنيادگذاران  حزب  جمهورى اسلامى  و از ديد بنى صدر تئوريسين  حذف  او از مقام  رئيس  جمهور اسلامى  ايران  بود. حجت  الاسلام هاشمى  نژاد، انصارى  استاندار گيلان  و استكى  فرماندار شهركرد هدفهاى  بعدى  بودند. تيمسار وحيددستگردى  هم  به  علت  زخمى  شدن  در انفجار دفتر رئيس  جمهور درگذشت .
در چنين  فضايى ، دولت  زمان  برگزارى  انتخابات  رئيس  جمهورى  را اعلام  كرد. بلافاصله ، بحث هادرباره  كانديداتورى  افراد مطرح  آغاز شد. مهمترين  بحث  اين  بود كه  آيا نامزد روحانى  باشد يا خير. دريكى  از جلسات  حزب  جمهورى  اسلامى ، هاشمى  رفسنجانى  مأمور مى شود تا نظر امام  خمينى  درباره روحانى  بودن  يا نبودن  رئيس  جمهور را استفسار كند. «... قرار شد، تعقيب  كنيم  كه  امام  با روحانى  بودن رئيس  جمهور موافقت  كنند. زيرا كانديدايى  كه  رأى  طبيعى  داشته  باشد، از غير روحانيون  نداريم ...»(عبور از بحران  ص  ۲۷۷) امام  خمينى  فرداى  اين  روز ۱۹ شهريور بارياست  جمهور روحانى  موافقت مى كنند «... براى  ساعت  يازده  با آقاى  خامنه اى  و احمد آقا در دفتر امام  به  خاطر بحث  در موضوع رياست  جمهورى  آينده  قرار گذاشتيم . احمد آقا اطلاع  داد كه  امام  به  طور اصولى  با روحانى  بودن موافقت  كرده اند. همراه  آقايان  خامنه اى ، خزعلى ، (مهدى ) شاه آبادى  و احمد آقا به  حضور امام  رفتيم ،قبل  از ما آقاى  (موسوى ) اردبيلى  رفته  بودندو همين  مطلب  را مطرح  كرده  بودند. امام  صريحاً موافقت كردند. ولى  گفتند چون  اضطرار است  و افراد ديگر مطرحند، رأى  طبيعى ندارند، مى پذيرند...در همان دفتر امام  با احمد آقا و آقاى  خامنه اى ، درباره  رئيس  جمهور صحبت  كرديم،  بيشتر آقاى  خامنه اى  مطرح بودند ولى  كسالت  و ضعف  ايشان ، ترديدى  ايجاد كرد و آقاى  مهدوى  كنى  به  عنوان  فرد دوم  مطرح  شد.قرار شد فعلاً هر دو اسم  بنويسند، تا بعداً تصميم  بگيريم ... شب  آقايان  (موسوى ) اردبيلى  و مهدوى  تلفن كردند و درباره  شخص  رئيس  جمهور صحبت  كردند به  نظر مى رسد، حركتى  در كار است  كه  از حزب نباشد ولى  ضعف  (بنيه ) آقاى  خامنه اى  بهانه  است ...» (عبور از بحران  ص  ۲۷۷ - ۲۷۸)
در همين  حال ، در اواخر شهريور ماه ، عده اى  در جامعه  مدرسين  قم  با كانديداتورى  فرد روحانى مخالفت  مى كنند. همزمان  مهدوى  كنى  نيز تصميم  مى گيرد كه  نامزد نشود. هاشمى  رفسنجانى  مى گويد:«... از لحظه  ورود به  تهران  [هاشمى  رفسنجانى  به  كره  شمالى  و مالزى  سفرى  چند روزه  داشت]، معلوم شد كه  مسأله  كانديداتورى  آقاى  خامنه اى  براى  رياست  جمهورى  دچار مشكلاتى  شده  است ، در جامعه مدرسين  قم ، عده اى  معتقدند كه  روحانى  نبايد باشد و آقاى  مهدوى  كنى  هم ، احتمالاً ممكن  است ،نخواهد در نامزدى  خود به  طور جدى  بمانند با امام  و احمد آقا در اين  خصوص  صحبت  كردم . امام  گفتندبا آقايان  قم  و آقاى  مهدوى  (كنى ) مسأله  را حل  كنيم  كه  آرا متفرق  نشود و همبستگى  محفوظ باشد... باآقايان  خامنه اى ، مهدوى  و محمد يزدى  در خصوص انتخابات  رياست  جمهورى  مذاكره  كردم ، عصر،عده اى  از اعضاى جامعه  مدرسين ، آقايان  (احمد) آذر (قمى )، كريمى ، راستى  و ابطحى  آمدند و نماينده سازمان  مجاهدين  انقلاب  اسلامى  هم  آمد. پس  از مذاكره  همگى  در مورد آقاى  خامنه اى  توافق  كرديم ...»(عبور از بحران  ص  ۲۹۲) زمان  انتخابات  دهم  مهر ماه  ۱۳۶۰ اعلام  شد. در مجموع  ۴۶ نفر كانديدا شدند. يك  هفته  مانده  به  انتخابات  اتفاقات  مهمى  و بعضاً ناگوار اتفاق  افتاد.
212043.jpg
در جبهه هاى  جنگ ، عمليات  ثامن  الائمه  با پيروزى  به  پايان  رسيد و هدف  عمليات  كه  شكست حصر آبادان  بود، به دست  آمد. سيد حبيب  الله  طاهرى  عضو مجلس  خبرگان  در گرگان  ترور شد. ۷ مهرماه ، شهادت  سيد عبدالكريم  هاشمى  نژاد دبير حزب  جمهورى  اسلامى  در مشهد و از نمايندگان  مردم خراسان  در مجلس  خبرگان  به  شهادت  رسيد. امام  در صحبت هاى  اين  روز خود «اين  جنايت  را براى اخلال  در انتخابات » عنوان  كردند. در همين  روز، هواپيماى  ۱۳۰ - C حامل  سران  كشور از جمله  تيمسارفلاحى  رئيس  ستاد مشترك  ارتش ، سرهنگ  نامجو وزير دفاع ، كلاهدوز قائم  مقام  سپاه و سرهنگ  جوادفكورى  در اطراف  تهران  سقوط كرد. با تمام  اين  احوال ، سرانجام  انتخابات  در دهم  مهرماه  ۱۳۶۰ برگزارشد، ابتدا ۴۶ نفر خود را نامزد كرده  بودند اما در نهايت  ۴ چهار نفر باقى  ماند.
آيت الله  سيد على  خامنه اى ، اكبر پرورش ، حسن  غفورى  فرد و سيد رضا زواره اى  و مهدوى  كنى  هم بود كه  انصراف  داده  بود.
شعار اصلى  انتخابات  اين  بود: «امام  جمعه  تهران ، رئيس  جمهورى  ايران » روز بعد نتايج  آرا اعلام شد. با اعلام  نتايج  انتخابات  آشكار گرديد، كه  آقاى  خامنه اى  رئيس  جمهور شده اند.ازمجموع  ۱۶ ميليون و ۸۴۷ هزار و ۷۱۷ رأى  مأخوذه ، آيت الله  سيد على  خامنه اى  با ۱۵ ميليون  و ۹۰۵ هزار و ۹۸۷ رأى ۷۰‎/۸۸ در صد آرارا به  خود اختصاص  داد و به  عنوان  سومين  رئيس  جمهورى  اسلامى  ايران  آغاز به  كاركرد.
پس  از ايشان ، اكبر پرورش  با ۳۳۸ هزار و ۲۹۴ رأى  حسن  غفورى فرد، ۸۰ هزار و ۵۴۵ رأى  و سيدرضازواره اى  ۵۹ هزار و ۵۸ رأى  قرار گرفتند.
يك  هفته  پس  از انتخابات  رياست  جمهورى ، حضرت  امام  خمينى ، در ۱۷ مهرماه ۱۳۶۰ حكم  رياست  جمهورى آيت الله  خامنه اى  را تنفيذ كردند.امام در حكم تنفيذ نوشتند: «اينجانب به پيروى از ملت عظيم الشأن و با اطلاع از مقام و مرتبت متفكر و دانشمند محترم، جناب حجت الاسلام آقاى سيدعلى خامنه اى - ايده الله تعالى - رأى ملت را تنفيذ و ايشان را به سمت رياست جمهورى اسلامى ايران منصوب نمودم.» (صحيفه امام، ج ،۱۱ ص ۲۷۹). ۲۱ مهرماه ، مراسم  تحليف  ايشان  در مجلس  برگزار شد.
۲۳ مهر ماه ، دو روز پس  از انجام  اين  مراسم ،، مهدوى  كنى  از سمت  نخست  وزير استعفا داد تا دست رئيس  جمهور جديد براى  انتخاب  نخست وزير باز باشد. وى  در نامه  استعفاى خود خطاب  به  رئيس جمهور نوشت : «... در جلسه  مورخه  ۱۳۶۰‎/۷‎/۲۳ دولت ، موضوع  ادامه  كار يا استعفاى مورد بررسى  قرارگرفت  و در نتيجه  هيأت  دولت  به  منظور باز گذاشتن  دست  جنابعالى  در انتخاب  نخست  وزير و اعضاى كابينه  استعفا را ارجح  واصلح  تشخيص  داد، لذا اينجانب  استعفاى خود را تقديم  مى دارم  و به مقتضى  اصل ۱۳۵ قانون  اساسى  تا تعيين  دولت  جديد وظايف  خود را كماكان  ادامه  داده ...»
با اين  استعفا نگاهها به  رئيس  جمهور بود كه  چه  كسى  را به  عنوان  نخست  وزير به  مجلس  معرفى خواهد كرد و مجلس  با نخست  وزير و دولت  تازه  چه  خواهد كرد؟
در محافل  خبرى  سياسى ، سيد على  اكبر پرورش ، محمد غرضى ، مير حسين  موسوى  و مصطفى  ميرسليم  مطرح  بود. در حزب  جمهورى  اسلامى،  پرورش  بيش  از ديگران  مورد حمايت  بود. (عبور از بحران ص  ۳۲۳) در ۲۳ مهر، در مجلس  به  طور غير رسمى ، درباره  نخست  وزير رأى گيرى  شد. پرورش ، غرضى ،ولايتى  و مير سليم  رأى  آوردند.
رئيس  جمهور منتخب  با نامزدى  يك  فرد روحانى  همچون  مهدوى  كنى  براى  نخست  وزير موافق نبود. هاشمى  رفسنجانى  در خاطرات  خود در اين  باره  مى نويسد: «... آقاى  خامنه اى  هم  به  دليل  اينكه معتقدند نبايد همه  رؤساى  درجه  اول ، رئيس  جمهور، رئيس  مجلس ، نخست  وزير و رئيس  ديوان  عالى كشور، روحانى  باشد، با ايشان  (مهدوى  كنى ) موافق  نيستند...» (عبور از بحران  ص  ۳۹۹) انتظارها ديرى نپاييد و روز ۲۷ مهر ماه ، رئيس  جمهور، على  اكبر ولايتى  نماينده  مردم  تهران در مجلس  را براى  نخست  وزيرى معرفى  كرد. با اين  حال ، در اين  جلسه  مشخص  شد كه  گروهى  از نمايندگان  با نخست  وزيرى  ولايتى مخالفند.
هاشمى  رفسنجانى  مى گويد: « ۲۹ [مهرماه]... بهزاد نبوى  و دو نفر ديگر از اعضاى كادر مركزى مجاهدين  انقلاب  اسلامى  آمدند، براى  منصرف  كردن  من  از موافقت  با نخست  وزيرى  دكتر ولايتى  وبيش  از يك  ساعت  صحبت  كردند، نه  آنهاقانع  شدند و نه  من ، آنها مى گويند ضعيف  است ، چهره  نيست يا سابقه  افتخارآميز مبارزه  ندارد و من  مى گويم  ديناميك،  پركار و پشت  كار دار و متقى  و مكتبى  است .بيشتر روى  پرورش  و مهندس  موسوى  تكيه  مى كنند...» (عبور از بحران  ص  ۳۳۵)
او در خاطرات  اين  روز خود مى نويسد: «... احمد آقا از قم  تلفن  كرد. گفت : امام  براى  مراعات  امنيت  وحفاظت ، با پيشنهاد من  در خصوص  اجازه  رفتن  دوستان  ديگر، جهت  اقامه  نماز جمعه  به  جاى  من موافقت  كرده اند و از احتمال  رأى  نياوردن  دكتر ولايتى  اظهار نگرانى  كرد...» (عبور از بحران  ص  ۳۳۵) ۳۰مهر ماه  پس  از آنكه  مجلس  براى  بررسى  به  نخست  وزير جلسه  غير علنى  تشكيل  دهد، نطق  سيدمحمدخاتمى  وكيل  اردكان  ناظران  سياسى  را به  اين  تصور انداخت  كه  احتمالاً نخست  وزير جديد رأى نمى آورد. خاتمى  معتقد بود، تنها اصول  اعتقادى  براى  نخست  وزير در آن  شرايط حاد شرط نيست «شرط اول ، شخصيت  اوست ... امروز جامعه  ما در كار سامان  دادن  به  يك  نظام  اجتماعى  است ... امروزجامعه ، نيازمند يك  نخست  وزير توانا و در عين  حال  برخوردار از منطق  است  كه  بتواند تمركز در قوه اجرايى  ايجاد كند... نخست  وزيرى  كه  قدرت  تميز اصول  گرايى  را از سليقه  گرايى  داشته  باشد.»
اولين  دستور آن  روز، رأى گيرى  براى  نخست  وزيرى  على  اكبر ولايتى  بود. اما وى  رأى  نياورد. از ۲۰۷نفر رأى  حاضر در جلسه ، ۷۴ نفر موافق ، ۸۰ نفر مخالف  و ۱۵ نفر بى  رأى  و ۳۸ نفر ممتنع  بودند.
رئيس  جمهور، روز بعد در بيانيه اى  شرايطى  را كه  از نظر وى  براى  نخست  وزير لازم  است ، چنين برشمرد: از قدرت  و تحركى  بالا برخوردار باشد... قدرت  بر تنوع  كار است ... سياسى  باشد... انسانى اميدوار و خستگى ناپذير و معتقد به  پيشرفت  كارها باشد... مصمم  و قادر به  تصميم گيرى  باشد... از لحاظ روحى  فردى  متين ، بى  شتاب ، پخته  و مصلحت  انديش  باشد. آقاى  خامنه اى  در حالى  كه  اين  شش ويژگى  را براى  نخست  وزير كشور انقلابى  ايران  لازم  مى دانست ، براى  آن  شرايط، سه  شرط ديگر را نيزمهم  دانست : بينش  اسلامى ، تقوى  و پايبندى  عملى  به  دين  و اعتقاد به  انقلاب . در بيانيه  رئيس  جمهورآمده  بود كه  با اين  مبنا و اساس ، «نزديك ترين  فرد به  ايده آل » را به  مجلس  معرفى  كرده  است . در كنار اين مسائل، بحث  درباره  معرفى  نخست  وزير جديد همچنان  ادامه  داشت ، هاشمى  رفسنجانى  مى گويد: «...در جلسه  شوراى  حزب  در دفتر آقاى  خامنه اى ، شركت  كردم ، براى  انتخاب  نخست  وزير بحث  شد قرارشد آقاى  (محمد) غرضى ، وزير نفت ، معرفى  شود. چون  امام  گفته اند، مصلحت  حزب  نيست  كه  نخست وزير حزبى  باشد، از معرفى  آقايان  پرورش  و موسوى  خوددارى  شد...» (عبور از بحران  ص  ۳۴۲)
رئيس  جمهورى  پس  از ملاقات  امام  و موافقت  حزب  جمهورى  اسلامى  تصميم  به  معرفى   غرضى  مى گيرد. «ولى  موج  مخالفت ، وسيع  است . سپاه ، مجاهدين  انقلاب  اسلامى ، جامعه  مدرسين حوزه  علميه  قم ، متفرقه ها و عده اى  از حزب  جمهورى  اسلامى ، تماس  گرفتند و اظهار مخالفت  كردند...»(خاطرات  هاشمى  رفسنجانى ، ص  ۳۴۲)
هاشمى  رفسنجانى  مى گويد: «... [يكشنبه  ۳ آبان] در جلسه اى  با شركت  آقايان  احمد آقا خمينى ،اردبيلى ، (عباس  واعظ) طبسى  و (سيد على ) خامنه اى  شركت  كرديم ، با بحث هاى  زياد، قرار شد احمدآقا به  عرض  امام  برساند كه  غيرممكن  است  آقاى  غرضى  رأى  بياورد و بهتر است  آقاى  مهندس  [ميرحسين] موسوى  را معرفى  كنيم ...» (عبور از بحران  ص  ۳۴۳)
با اين  حال ، نمايندگان  مجلس  در يك  جلسه  غير علنى ، درباره  نخست  وزيرى  غرضى  نظر دادند. از۱۸۴ نفر صاحب  رأى ، ۶۰ نفر موافق ، ۸۰ نفر مخالف  و ۴۴ نفر ممتنع  بودند.
پس  از اين  نظرخواهى ، رئيس  جمهور، ميرحسين  موسوى  را به  عنوان  نخست  وزير معرفى  كرد. درنامه  رئيس  جمهور آمده  است : «پيرو عدم  موافقت  اكثريت  نمايندگان  محترم  با نخست  وزيرى  برادرگرامى  و ارجمند آقاى  دكتر على  اكبر ولايتى ، اينك  مجدداً برابر اصل  يكصدوبيست  وچهارم  قانون اساسى ، برادر عزيز و گرانمايه  آقاى  مير حسين  موسوى  به عنوان  نخست  وزير معرفى  مى گردد. خواهشمنداست ، مجلس  محترم  را در جهت  اخذ رأى  تمايل  در جريان  امر قراردهيد. سيد على  خامنه اى  - رئيس جمهورى  اسلامى  ايران  - بلافاصله  مجلس  وارد شور مى شود و مهندس  ميرحسين  موسوى  با ۱۱۵ رأى موافق ، ۴۸ رأى  مخالف  و ۳۹ رأى  ممتنع  مجلس  به  نخست  وزيرى  برگزيده  شد و در همين  روز ۱۹۰نماينده  مجلس  از خدمات  آيت الله  مهدوى  كنى  قدردانى  كردند و اعلام  شد كه  او به  دبيرى  جامعه روحانيت  مبارز برگزيده  شد. پس  از اين  مجلس  دوشنبه ، ۱۱ آبان  بحث  درباره  كابينه  ميرحسين  موسوى را آغاز كرد.
بيشتر وزيرانى  كه  ميرحسين  موسوى  به  مجلس  معرفى  كرد، اعضاى  كابينه هاى  رجايى ، باهنر ومهدوى  كنى  بودند: شهاب  گنابادى  (مسكن  و شهرسازى )، على  اكبر پرورش  (آموزش  و پرورش )،كمال الدين  نيك روش  (كشور)، محمد على  نجفى  (فرهنگ  وآموزش  عالى )، بهزاد نبوى  (مشاور در اموراجرايى )، محمد غرضى  (نفت )، اصغرى  (دادگسترى )، سرهنگ  سليمى  (دفاع )، نژاد حسينيان  (راه  وترابرى )، دكتر منافى  (بهدارى )، حسن  غفورى  فرد (نيرو)، مرتضى  نبوى  (پست  و تلگراف )، احمد توكلى (كار)، سلامتى  (كشاورزى )، حسين  نمازى  (امور اقتصادى  و دارايى )، عسگراولادى  (بازرگانى )، مصطفى هاشمى  (صنايع )، محمد روحانى  (مشاور و سرپرست  بهزيستى )، محمد تقى  بانكى  (مشاور و رئيس سازمان  برنامه )، موسويانى  (مشاور و سرپرست  فولاد)، سرپرستى  وزارت  امور خارجه  را نخست  وزيرخود برعهده  گرفت . در مجلس ، مخالفان  بيشتر به  وزيران  صنايع  و كار و كشور اعتراض  داشتند اماسرانجام  كابينه  رأى  آورد. پس  از انتخاب  كابينه ، مهم ترين  موضوع  روز، «جنگ » بود. در مجلس  قوانين مورد نياز تصويب  مى شد. در همين  روزها امام  خمينى  در فرمانى  خطاب  به  شوراى  عالى  قضايى ،دادستان  انقلاب  اسلامى  در خصوص  «تعرض  افراد غير مسؤول  و گروههاى  منحرف  و برخى  مقامات مسؤول  به  اموال  واملاك  مردم » فرمان  دادند: «... گزارشهايى  مى رسد كه ... افرادغير مسؤول ... به  طورسرخودبه  تقسيم  املاك  و مصادره  اموال  اشخاص  مى پردازند وگاهى  به  منازل  اشخاص  بدون  مجوزشرعى  و قانونى  وارد شده ، آنان  را جلب  مى نمايند و اگر شخص  مورد نظر نباشد، بستگان  و زن  و فرزنداورا جلب  مى كنند و گاهى  به  بهانه  هايى  هتك  آبرو و حيثيت  اشخاص  را مى نمايند و با اين  اعمال  غيرشرعى ، هتك  جمهورى  اسلامى  و مقامات  قضايى  را مى كنند مقرر فرماييد، سازمان  بازرسى  كل  كشور باسرعت  عمل  رسيدگى  كرده  و به  مقامات  قضايى  گزارش  دهند...» (۱۶ آذر ماه  ۱۳۶۰) در اواخر پاييز ، مجلس  لايحه اى  را تصويب  كرد كه  با ميانجيگرى  الجزاير، قراردادى  منعقد شد و گروگانهاى سفارت  آمريكا در ماجراى  ۱۳ آبان  آزاد شدند.
براساس  تصويب  مجلس  كه  به  بيانيه  «الجزاير» مشهور شد، «كميسيون  ويژه  بررسى  مسأله  جاسوسان  آمريكايى » براساس  رهنمودهاى  امام  پيشنهاد دادند كه  «...آمريكا بايد تعهدو تضمين  دهد از اين  پس  هيچ گونه  دخالت  مستقيم  وغير مستقيم  نظامى  در امور جمهورى  اسلامى  ايران  ننمايد... آزاد گذاشتن  تمامى سرمايه هاى  ما و در اختيار قراردادن  اين  سرمايه ها و كليه  اموال  و دارايى هاى  ايران ...لغو و ابطال  كليه تصميمات  و اقدامات  اقتصادى  ومالى  عليه  جمهورى  اسلامى  و...لغو ابطال  تمامى  دعاوى  وادعاهاى دولت  آمريكا عليه  ايران ... باز پس  دادن  اموال  شاه  معدوم  با به رسميت  شناختن  و نافذ دانستن  اقدام  دولت ايران  در اعمال  حاكميت  خود مبنى  بر مصادره  اموال  شاه  معدوم ... بر اساس  اين  پيشنهاد، دولت جمهورى  اسلامى  ايران  در برابر انجام  كليه  شرايط فوق ، توسط دولت  آمريكا تمامى  پنجاه ودو مجرم آمريكايى  را آزاد خواهد كرد...»
در همين  ايام ، على  اكبر ولايتى  براى  وزارت  امور خارجه  واكبرناطق  نورى  براى  وزارت  كشور به مجلس  معرفى  شدند.در جلسه  سه  شنبه  ۲۴ آذر ۱۳۶۰ ناطق  نورى  با ۱۷۶ از ۱۸۶ رأى  حاضر در مجلس  وولايتى  با۱۵۵ رأى  از همان  ۱۸۶ رأى  به  عنوان  وزيران كشور و خارجه انتخاب  شدند. در اواخر سال  ۱۳۶۰ هاشمى  رفسنجانى ، در بازگشت  از جبهه  در پاسخ  پيشنهاد مذاكره  صدام حسين  كه  «حبيب  شطى » رئيس  كنفرانس  اسلامى  آن  را به  دولت  ايران  خبر داده  بود گفت ، به  هيچ  وجه حاضر نيستيم  پيش  از بيرون  رفتن  نيروهاى  عراق  از خاكمان  مذاكره اى  بكنيم . وى  در پاسخ  پيشنهادمذاكره  بى  قيد و شرط صدام  حسين  گفت : رئيس  جمهور عراق  براى  خروج  از بن  بست  فعلى  دنبال بهانه اى  مى گردد و مى خواهد قول  مذاكره  بگيرد.
هاشمى  رفسنجانى  در خاطرات  ۱۷ اسفند ۱۳۶۰ مى نويسد: «... در نخست  وزيرى  در جلسه  مذاكره با نمايندگان  كنفرانس  اسلامى  كه  براى  ميانجيگرى  در جنگ  با عراق  آمده اند، شركت  كردم ، آقايان سكوتوره  رئيس  گينه ، ضياءالحق  رئيس  جمهور پاكستان ، عبدالستار رئيس  جمهورى  بنگلادش ، بلنداون سو نخست  وزير تركيه ، حبيب  شطى  دبير كل  اتحاديه  عرب  و وزراى  خارجه  آنها بودند. دو ساعتى  درجلسه  رسمى  و دوساعتى  هم  در جلسه  غير رسمى  بحث  كرديم . پيشنهاد قابل  قبولى  نداشتند، مى گفتند:آتش  بس  را بپذيرد و با مذاكره  درباره  اروندرود، موافقت  كنيد. مرزهاى  زمينى  همان  باشد كه  در قرارداد الجزاير است. 
صدام  مى گويد كه  پس  از آتش  بس ، مذاكره  و سپس  خروج  نيروهاى  عراق . ما روى  شرطهاى  قبلى  پا فشارى  كرديم ، خروج  بى  قيد و شرط، پرداخت  خسارت  و كيفرمتجاوز و برگشت  آوارگان عراقى ...» (عبور از بحران  ص  ۵۰۳) سال  ۱۳۶۰ بدين  ترتيب  پايان  يافت  اما سال  ۱۳۶۱ با پيروزى افتخارآميز فتح  المبين  شروع  شد. روزهاى  اول  سال  با جشن  و شادى  عميق  همراه  بود. هر ساعت  خبرجديدى  از پيشرفت  رزمندگان  در جبهه ها مى رسيد. در ۱۰ ارديبهشت  ،۱۳۶۱ عمليات  بيت  المقدس  آغازشد و طوفان  عظيمى  به  پا كرد. سه  روز بعد، سوم  خرداد ،۱۳۶۱ انتشار خبر بازگشت  خرمشهر به  آغوش ميهن  اسلامى  ايران را يكپارچه  شور و نشاط و جشن  و سرود و سرور كرد.
در همين  ماه  بهزاد نبوى  و غلامرضا آقازاده  براى  سمت هاى  وزارت  صنايع  و وزير مشاور در اموراجرايى  به  مجلس  معرفى  شدند و از مجلس  رأى  اعتمادگرفتند.
در مهر ماه  سال  ،۶۱ طرح  تأسيس  وزارت  اطلاعات  تصويب  شد.
در نيمه  دوم  سال  وزير مسكن  (شهاب  الدين  گنابادى ) استيضاح  شد اما رأى  اعتماد مجدد گرفت .۱۸ آبان  ماه ، نخست  وزير سه  وزير خود را تغيير داد، محمد خاتمى  به  عنوان  وزير فرهنگ  و ارشاداسلامى ، جواد اژه اى  وزير مشاور و رئيس  سازمان  بهزيستى  و محسن  رفيق  دوست  وزير سپاه  پاسداران .
در جلسه  رأى  اعتماد به  محمد خاتمى ، هاشمى  رفسنجانى  رئيس  مجلس  گفت : «آقاى  خاتمى  رابنده  از سال  ۴۲ و ۴۳ مى شناسم  و دوستان  ما اكثراً آنهايى  كه  سابقه  زياد در حوزه  دارند، ايشان  رامى شناسند. از آن  روزى  كه  ما ايشان  را در حوزه  شناختيم  وتا امروز هميشه  به  عنوان  يك  چهره  زحمتكش محصل  خوش  فكر براى  ما مطرح  بوده  است . هميشه  اين  طورى  بوده ، يعنى  من  در تمام  دوره  تاريخم  كه با ايشان  آشنا هستم ، يك  نقطه  ضعف  مشخصى  از ايشان  ندارم  كه  براى  ما كه  در كارهاى  ظريف  بااينها كار مى كرديم ، بايد اين  مسائل روشن تر از ديگران  باشد. ايشان  در سال  ۵۷ وقتى  كه  بنا شد به  آلمان بروند، ما با شهيد بهشتى  مشورت  كرديم ، به  نظر ما ايشان  بهترين  چهره اى  بود كه  لازم  بود آنجا برود. من ايشان  را اين  طور مى شناسم . شما كيهان  پيش  از رفتن  ايشان  و كيهان  بعد از رفتن  ايشان  را در نظربگيريد...» (هاشمى  رفسنجانى ، نطق  قبل  از دستور) با اين حال وزيران جديد از جمله سيدمحمد خاتمى رأى لازم را گرفتند. در اين ايام، اما مسائل داخلى  باز هم  اجازه  نمى داد مسأله  جنگ فراموش  شود.
جنگ  ايران  و عراق  به  پنجمين  سالگرد خود نزديك  مى شد، گسترش  ابعاد جنگ  و در اولويت  قرارگرفتن  آن  به  دستور رهبر انقلاب  همه  حوادث  داخلى  را تحت  الشعاع  خود قرار داده  بود. نزديك  به  هفتاد درصد مواد مصرفى  و مايحتاج  عمومى  از طريق  سيستم  كوپن  و جيره  بندى  توسط دولت  تأمين  مى شد. شهرها زير بمباران  دشمن  بود و راديو مدام  در حال پخش  مارش  هايى  كه  نشان  ازحمله  دشمن ، حمله  ايران ، ضد حمله ، و يا حملات  هوايى  به  شهرها داشت .
با اين  همه  نخستين  دور رياست  جمهورى،  آيت الله  خامنه اى  پايان  يافت ، نظام  جمهورى  اسلامى ايران  براى  اولين  بار چهار سال  را با يك  «هيأت  دولت » گذرانده  بود. مخالفان  مسلح  از پاريس  به  عراق رفته  بودند، خرمشهر پس  گرفته  شده  بود، عراق  پذيرفته  بود به  جنگ  پايان  دهد و ايران  مى خواست متجاوز مجازات  شود و به  جنگى  كه  با حمايت  صدام  حسين  از سوى  كشورهاى  عربى  و اروپايى ، آمريكاو شوروى  ابعاد تازه اى  گرفته  بود، ادامه  مى داد، در اين  فاصله ، علاوه  بر گروههاى  مسلح  و چپ ، حزب توده و احزاب  ميانه  رو و راست  نيز متلاشى  شده  بودند. هر كوچه اى  از شهرها به  نام  شهيدى  نامگذارى شده  بود كه  يا در ترورهاى  داخلى  يا در جبهه هاى  جنگ  جان  خود را نثار كرده  بودند. بمباران  شهرها آغازشده  بود كه  مردم  آماده  حضور در انتخاباتى  ديگر شدند.
212028.jpg
آيت الله  خامنه اى  نخستين  فردى  بود كه  دوره  چهارساله  رياست  جمهورى  رابه  پايان  مى برد، مردم  باز با شعار «امام  جمعه  تهران ، رئيس  جمهور ايران » آماده  مى شدند، تا در انتخاباتى  كه  نتيجه  آن  از پيش  قطعى به  نظر مى رسيد، وى  رابراى  چهار سال  ديگر در رأس  قوه  مجريه  تثبيت  كنند.
همزمان  با انتخابات  چهارم  رياست  جمهورى  اعلاميه  هايى  شديد عليه  نظام  و مقامات  درجه  اول نظام  در شهرها پخش  شد. اين  اعلاميه ها كه  امضاى  «جمعى  از نمايندگان  مجلس  شوراى  اسلامى » راداشت ، براى  تشكيلات  وزارت  اطلاعات  سرحلقه  عمليات  گسترده اى  شد كه  در تمام  طول  چهار سال دوم  رياست  جمهورى  آيت الله  خامنه اى  ادامه  يافت  و در پايان  كار به  جايى  رسيد كه  «هولناك ترين بحران » يا «مهيب ترين  مهلكه » براى  جمهورى  اسلامى  توصيف  شد.(۳)
در انتخابات  دوره  چهارم  رياست  جمهورى  از ميان  حدود ۵۰ داوطلب ، سه  نفر به عنوان  نامزدهاى رقيب  اين  دوره  تعيين  شدند. آيت الله  خامنه اى  رئيس  جمهور پيشين  با شعار مردمى  «امام  جمعه  تهران رئيس  جمهور ايران » بار ديگر بالاترين  شانس  را براى  پيروزى  داشت و تا حدودى  نتيجه  انتخابات  ازپيش  قطعى  به  نظر مى رسيد. حبيب الله  عسگر اولادى  و دكتر محمود كاشانى  نيز به عنوان  نامزد در صحنه بودند. در پايان  كار آيت الله  خامنه اى  با (۰۱۲ ، ۲۰۵ ، ۱۲) بر آقاى  كاشانى  با (۹۵۳ ، ۴۰۲ ، ۱) و عسگر اولادى  با (۱۱۳ ، ۲۷۸) پيروز شد.
مدت  كوتاهى  بعد از آنكه  حكم  رئيس  جمهور منتخب  از طرف  رهبرانقلاب  تنفيذ شد(۴)، وزارت اطلاعات  به  اين  نتيجه  رسيد كه  اعلاميه ها كارگروه  مهدى  هاشمى  است . از آن  كه  قدرت اوحمايت  كسى راهمراه  داشت  كه  با عنوان  قائم  مقام  رهبرى ، بعد از بنيانگذار انقلاب ، دومين  فرد جمهورى  اسلامى  به حساب  مى آمد، ماجراى  هاشمى  به  يك  بحران  تبديل  شد. بعدها دامنه  اين  بحران  به  خارج  از ايران كشيده  شد، چرا كه  بعد از دستگيرى  مهدى  هاشمى  اعلاميه  هايى  در بين  روحانيون  در قم  و اصفهان پخش  مى شد كه  در آن  اشاراتى  مبهم  و گاه  آشكار به  ارتباط بين  دستگيرى  مهدى  هاشمى  با فاش  شدن ماجراى  سفر مك  فارلين  به  ايران  داشت . مضمون  اين  بيانيه ها از طرف  هواخواهان  سيد مهدى  هاشمى نوشته شده  بود. اين  ماجرا كه  در سطح  بين  المللى  انعكاس  داشت ، بزرگترين  بحران  سياسى  دوران  هشت  ساله ريگان  بود و به  «ايران  گيت » شهرت  يافت  و در ايران  حواشى  آن  در چهار سال  بعد نيز همچنان  ادامه يافت .
زيرنويس ها:
۱- كابينه  پيشنهادى  دكتر باهنر عبارت  بودند از: عبدالمجيد معاديخواه  وزير ارشاد، حبيب  الله  عسگراولادى  وزير بازرگانى ، محمد غرضى وزير نفت ، محمد على  نجفى  وزير فرهنگ  و آموزش  عالى ، سيد حسين  تاج  گردون  وزير راه  و ترابرى ، سرهنگ  سيد موسى  نامجو وزيردفاع ، دكتر محمود روحانى  رئيس  بهزيستى ، على  اكبر پرورش  وزير آموزش  و پرورش ، مصطفى  هاشمى  وزير صنايع  و معادن ، محمد تقى بانكى  وزير برنامه  و بودجه ، حسن  غفورى  فرد وزير نيرو، مرتضى  نبوى  وزير پست  و تلگراف  و تلفن ، سلامتى  وزير كشاورزى ، محمد ميرمحمد صادقى  وزير كار، محمدرضا مهدوى  كنى  وزير كشور، بهزاد نبوى  وزير مشاور در امور اجرايى ، حسين  نمازى  وزير اقتصاد، سيدمحمد اصغرى  وزير دادگسترى ، مير حسين  موسوى  وزير خارجه ، حسين  موسويانى  وزير مشاور و سرپرست  صنايع  فولاد، شهاب  گنابادى وزير مسكن  و منافى  وزير بهدارى . از بين  افراد مذكور فقط تاج  گردون  رأى  اعتماد نگرفت .
۲- براى  مطالعه  متن  اطلاعيه  شوراى  موقت  رياست  جمهورى  رجوع  كنيد به  عبور از بحران ، خاطرات  هاشمى  رفسنجانى ، به  اهتمام  ياسرهاشمى  نشر معارف  انقلاب  ص  ۲۶۱
۳-جريان  باند مهدى  هاشمى  و سرآغاز كناره گيرى  قائم  مقام  رهبرى 
۴-امام خمينى در حكم تنفيذ حضرت آيت الله خامنه اى نوشتند: «... بحمدالله تعالى با تأييدات خداوند متعال - جل و علا - و دعاى خير حضرت ولى الله الاعظم - روحى لمعه الفداء - چهار سال رياست جمهورى اسلامى با خير و سلامت و قدرت و عظمت سپرى شد. اينك به پيروى از آراى محترم ملت عظيم الشأن و آشنايى به مقام تعهد و خدمتگزار دانشمند محترم، جناب حجت الاسلام آقاى سيدعلى خامنه اى - ايده الله تعالى - آراى ملت را براى پس از پايان دوره كنونى تنفيذ و ايشان را به سمت رياست جمهورى اسلامى ايران منصوب مى نمايم و از خداوند تعالى توفيق ايشان را در خدمت به اسلام و ملت و كشور اسلامى خواستارم.»
+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 1:17  توسط رضا  | 

انتقاد شديد هوشنگ اميراحمدي از اپوزيسيون، پس از كانديداتوري

هوشنگ اميراحمدي، در سخنراني انتخاباتي خود كه براي «بازتاب» ارسال كرده است، ضمن بيان ديدگاه‌هاي خود، به انتقاد از اپوزيسيون جمهوري اسلامي‌ پرداخت.

دکتر اميراحمدي طي سخنراني خود، با تاکيد بر روي لزوم در انداختن طرحي نو براي ايراني نو که بايد شامل بينش نو و اصالت عمل باشد، برنامه عمل حداقلي را براي برون‌رفت ايران از معضلات خارجي و داخلي تشريح کرد که محورهاي اصلي آن عبارت است از؛ عادي‌سازي رابطه با آمريكا، پيشرفت اقتصادي در جهت افزايش اشتغال جوانان و زنان و توسعه صنعت و تکنولوژي، برگزاري انتخابات آزاد و نهادينه کردن حزب سازي و تشکيل دولت ائتلاف هستند.

وي با اشاره به وضعيت شکننده ايران گفت: کشور ما ايران، دوستان عزيز، اين روزها وضعيت بسيار شکننده‌اي دارد. يعني وضعيتي که به سوي يک نوع فروپاشي پيش مي‌رود. همه شما مسائل داخل کشور را مي‌شناسيد. مسائل سياسي کشور را هم همين‌طور. دولتي که به طور فراينده‌اي انحصارطلبي و تصدي‌گري مي‌کند، ملتي که به طور فزاينده‌اي مشروعيت دولت را به زير سؤال برده و نيروهاي مخالفي که جز غر زدن راه‌حلي را پيش پاي ملت نمي‌‌گذارد.

اميراحمدي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به مسئولان اين وضعيت گفت: ما مي‌‌توانيم بحث کنيم که مسئول اين وضعيت کيست. من فکر مي‌کنم که اين به تنهايي کافي نيست. مسئول آن جمهوري اسلامي‌ است، مسئول آن ما هستيم. مسئول آن همه هستيم. من اعتقاد ندارم که همه اين مشکلاتي را که از آنها حرف مي‌زنيم، مسئولش جمهوري اسلامي‌ است. همه ما مسئول هستيم. مسئول کسي است که مشکل ايجاد مي‌كند و مسئول کسي است که براي مشکل راه‌حل ندارد. ما حداقل اگر مستقيما مشکل ايجاد نکرديم، نتوانستيم براي حل مشکل هم راه‌حلي را که منطق داشته باشد و بتواند عملي باشد، به وجود بياوريم. من فکر مي‌كنم که الان در وضعيتي قرار گرفته‌ايم که بايد کمتر حرف بزنيم و بيشتر عمل کنيم.

وي با اشاره به راه‌حل‌هاي موجود در آرايش سياسي كنوني گفت: اما ابتدا اجازه بدهيد راه‌حل‌هاي موجود شامل راه‌حل‌هاي حکومت ايران، از جمله پيشنهادات جناح راست و چپ حکومت را توضيح بدهم. جناح راست راه‌حلش اين است که ابتدا هرچه بيشتر قدرت را قبضه کند، انحصار کند و به قول خودش سيستم را يكدست کند. بعد از يكدست کردن سيستم و از بين بردن تضادها، براي جامعه راه‌حلي را پيدا کند.

وي افزود: راه‌حل آمريكا براي ايران چيست؟ آمريكا راه‌حلش از گفت‌وگو‌ است تا جنگ تمام‌عيار. يعني نيروهاي سياست‌گذاري متفاوتي در درون جامعه آمريكا هستند. عده کوچکي از آنها فکر مي‌کنند که هنوز مي‌توان با جمهوري اسلامي‌ گفت‌وگو‌ کرد و مي‌گويند آنجا که منافع آمريكا ايجاب مي‌کند، آمريكا با جمهوري اسلامي‌ گفت‌وگو‌ کند و آنجا که منافع جمهوري اسلامي‌ ايجاب مي‌کند با ايران گفت‌وگو‌ نکند. مي‌بينيد که حتي اين عده اندک موافق با گفت‌وگو‌ با جمهوري اسلامي‌ نيز، خيلي يك طرفه و فقط از ديد منافع آمريكا به اين جريان نگاه مي‌کند. يك عده ديگر به اين سياست رضايت نمي‌دهند و صحبت از Surgical Strikes يعني جراحي نظامي‌ مي‌کنند و يا حداقل خواهان تحريم همه‌جانبه بين‌المللي هستند. و بالاخره عده ديگري هم مستقيما خواهان سرنگوني جمهوري اسلامي‌ هستند. من اعتقاد دارم، نبايد بگويم اعتقاد دارم بلکه اطلاع دارم که اگر جمهوري اسلامي‌ اين انتخاباتي که در پيش است را هم مانند انتخابات مجلس هفتم برگزار کند و اين روند کنوني را ادامه دهد، دولت آمريكا مسئله سرنگوني حکومت را به طور رسمي‌ در دستور کار خود قرار خواهد داد.

اميراحمدي درخصوص اپوزيسيون جمهوري اسلامي‌ گفت: اما مخالفين حکومت چه راه‌حلي دارند و چطور به اين جريان فکر مي‌کنند؟ مي‌دانيد درون اين نيروها، کساني هستند که به چيزي جز سرنگوني حکومت راضي نمي‌شوند. اينها مجاهدين، بخشي از سلطنت‌طلبان، و بخشي از نيروهاي چپ انقلابي هستند و براي سرنگوني حکومت با آمريكا، اسرائيل، اعراب و هر نيرويي که بتواند به صورت ابزار براي آنها درآيد کار مي‌کنند. از آنجا که اين نيروها به قدرتهاي خارجي به عنوان ابزار نگاه مي‌کنند، خود به ابزار تبديل مي‌شوند.

مي‌خواهم بگويم که نيروهايي هستند که سرنگوني را مي‌خواهند و شما اينها را مي‌شناسيد و منطقشان را هم مي‌دانيد. 26-25 سال است که سرنگوني را مي‌خواهند ولي موفق نمي‌شوند و من فکر نمي‌کنم که در آينده اي نزديك هم بتوانند موفق شوند. اين نيروها تقريبا تمامي‌ ابزارهاي لازم را براي هدف خود به کار گرفته‌اند و حالا تنها اميدشان آمريكا و دولت بوش است. ولي نکته مهم اينجاست که آنها مي‌توانند دولت بوش را بگيرند و قدرت حکومت و کشور ايران را از بين ببرند، ولي نمي‌توانند جمهوري اسلامي‌ را سرنگون کنند. براي سرنگوني حکومت بايد تهران تصرف شود و يا اينکه مردم ايران، در پروسه جنگ ايران و آمريكا بر عليه حکومت بشورانيد. من اعتقاد ندارم که هيچ کدام از اين دو وضعيت به وجود بيايد.

وي افزود: من از لحاظ مفهومي‌ نه تنها با رفراندوم هيچ مشکلي ندارم، بلکه فکر مي‌کنم که ايده بسيار زيبايي است و بايد روي آن کار کرد. اما اين جريان و فکر در ايران امروز عمل نمي‌كند و اين دو دليل دارد. يكي اينکه حکومت‌هاي خارجي از آمريكا گرفته تا سازمان ملل و نيروهاي مترقي و غير مترقي غير ايراني دنيا پشت سر رفراندوم قرار نمي‌گيرند. چرا كه حمايت از رفراندوم از ديد خارجي‌ها دخالت مستقيم در امور داخلي کشور ديگري است. به شما قول مي‌دهم كه سازمان ملل و هر كشوري كه هدفش دخالت در امور داخلي كشور ديگري نباشد، اين كار را نخواهد كرد.

وي در پايان گفته است: متاسفانه، هيچ كدام از كانديداهاي رئيس‌جمهوري فعلي قادر به حل مشكل رابطه ايران و آمريكا نيستند. در تحليل نهايي اين رابطه به ملت ايران مرتبط مي‌شود. بيش از 85 درصد مردم ايران خواهان رابطه با آمريكا هستند. اما نه به نحوي كه ايران مانند دوره محمدرضا، نوكر و گوش به فرمان آمريكا بشود، بلكه با حفظ منافع ملي ايران، احترام متقابل و حقوق برابر طرفين. به جاي اين‌كه براي اين رابطه رفراندوم بخواهيم، به دنبال رفراندوم براي تغيير قانون اساسي ايران هستيم. اين در حالي است كه مي‌دانيم 85 درصد ملت عادي سازي رابطه ايران با آمريكا را خواست خود مي‌دانند. ما اين جمعيت 85 درصدي را ناديده مي‌گيريم و به دنبال 35 هزار نفر امضاكننده تغيير قانون اساسي مي‌رويم. تكرار مي‌كنم. در سياست فاكتور اصلي مردم است، مردم است و مردم است. كسي كه مي‌خواهد رئيس‌جمهور شود، بايد براي حل همه مسائل مستقيما به مردم رجوع كند. يعني به مردم تكيه كند، از مردم كسب تكليف كند، از مردم كمك بگيرد و مردم را به صحنه بياورد. از مرحوم آيت‌الله خميني نقل قول مي‌كنند كه در مواردي كه دولت نمي‌دانست چه راهي را انتخاب كند و براي كسب تكليف پيش ايشان مي‌رفتند، ايشان هميشه يك جواب داشتند و آن اين‌كه «ميزان رأي مردم است». اين حرف زيبا، مردمي‌، انساني و اسلامي‌ است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اردیبهشت1384ساعت 1:9  توسط رضا  | 

رئيس جمهور شهيد

مرورى  بر پيشينه  انتخابات  رياست  جمهورى  در ايران  - دومين  دوره(۲) 

 
جواد دليرى
211923.jpg
با انتخاب  ابوالحسن  بنى صدر به  رياست  جمهورى ، دور تازه اى  از رخدادهاى  سياسى  در كشور آغازشد. در نيمه  بهمن  ماه  ،۱۳۵۸ بنى صدر در بيمارستان  قلب  تهران  حكم  رياست  جمهورى  خود را ازحضرت  امام  خمينى  روى  سربرگ  بيمارستان  دريافت  داشت  و سوگند وفادارى  به  قانون  اساسى  را درحضور امام  و شوراى  انقلاب  و مقامات  مملكتى  ياد كرد. امام  در هنگام  تنفيذ حكم  رياست  جمهورى بنى صدركه  يك  هفته  پيش  از برگزارى  مراسم  سالگرد پيروزى  انقلاب  اسلامى  صورت  مى گرفتند، گفتند:«... من از قشرهاى مختلف ايران مخصوصاً متفكران و دانشمندان و احزاب اسلامى و قواى انتظامى مى خواهم كه در اين لحظات حساس كه به كشور مى گذرد با حسن نيت از ايشان و دولت اسلامى پشتيبانى نمايند. از آقاى  بنى صدر مى خواهم  كه  مابين  قبل  و بعد از رياست  جمهورى  در اخلاق روحى شان  تفاوتى  نباشد. (صحيفه نور، ج ،۱۲ ص ۱۳۹ حكم تنفيذ) بحث  درباره  شوراى  انقلاب ، پس  از انتخاب  رئيس  جمهور فوراً آغاز شد. در روزتنفيذ حكم ، اكبر هاشمى  رفسنجانى  در مقام  وزارت  كشور، درباره  تشكيل  دولت  جديد در سخنانى  اظهارعقيده  كرد: «... در مورد چگونگى  تشكيل  دولت  جديد تا تشكيل  مجلس  شوراى  ملى  بحث هاى  مختلفى در شوراى  انقلاب  انجام  شده  است  و شوراى  انقلاب  براساس  مذاكراتى  كه  در اين  باره  صورت  گرفته است ، سه  پيشنهاد را به  صورت  گزارش  تهيه  كرده  است  كه  بزودى  تسليم  امام  خمينى  خواهد شد... يكى از پيشنهادهاى  شوراى  انقلاب  اين  است  كه  آقاى  بنى صدر دولتى  را معرفى  كند و شوراى  انقلاب  به  جاى مجلس ، دولت  ايشان  را تأييد كند و شورا به  جاى  پارلمان  كار كند... پيشنهاد ديگر، ادامه  وضع  فعلى است ، يعنى  شوراى  انقلاب  و دولت  فعلى  كماكان  تا تشكيل  مجلس  شوراى  ملى  به  كار خود ادامه دهد...» (كيهان  ۱۳۵۸‎/۱۱‎/۱۶) هاشمى  رفسنجانى همچنين  به  بنى صدر پيشنهاد كرد: «... خود را براى  اداره  آينده مملكت  آماده  كند و در اين  زمينه  مطالعاتى  انجام  دهد...» با اين  حال ، اين  پيشنهاد مورد پذيرش  بنى صدرنبود. او در تريبون  مطبوعاتى  خود - روزنامه  انقلاب  اسلامى  - مرتب  بر مسأله  دو قطبى  بودن  و تعدادمراكز تصميم گيرى  پاى  مى فشرد و سعى  داشت  «علل  ناهنجاريهاو مشكلات  را، دخالت هاى  شوراى انقلاب  وانمود كند» (هاشمى  و انقلاب  ص  ۲۳۳ و ۲۳۴) بنى صدر ۱۸ بهمن  ۱۳۵۸ مسأله  را بدين  گونه تشريح  كرد: «... گروههايى  بر آنند كه  امواج  فتنه  را برانگيزند. در اين  ميان  مردم  با رأى  قاطعى  رئيس جمهورى  خود را انتخاب  كرده اند. اينك  اين  مسأله  مطرح  است  كه  مسؤول  امور كشور كيست ؟ شوراى انقلاب  يا رئيس  جمهور؟...» (كيهان  ۱۳۵۸‎/۱۱‎/۱۹)
على رغم  اظهارات  بنى صدر، شوراى  انقلاب  او را به  عنوان  دبير شوراى  انقلاب  به  امام خمينى  پيشنهاد كرد. هاشمى  رفسنجانى  در اين  زمينه  توضيح  مى دهد: «... در صورتى  كه  تصويب  نامه شوراى  انقلاب  در مورد آقاى  بنى صدر مورد تأييد امام  نيز قرار گيرد هيچ  تغيير اساسى  صورت  نخواهدگرفت  و منظور از اين  پيشنهاد اين  بوده  است  كه  آقاى  بنى صدر اگر اين  مسؤوليت  را بر عهده  گيرند، ناچارخواهند بود كه  كليه  لوايحى  را كه  از تصويب  مى گذرد، به  طور دقيق  ببينند كه  در اين  صورت  بيشتر باجريانات  كشور آشنا خواهند شد و براى  آينده  آماده تر خواهند شد، اين  حقيقتاً تصميمى  بود كه  ايشان  درمتن  جريانات  قرار گيرند...» (كيهان  - ۱۳۵۸‎/۱۱‎/۱۸) علاوه  براين ، اقتدار اجرايى  بنى صدر افزون  بر اين  شد.
در اواخر بهمن  ماه ، امام  خمينى  با اعلام  اينكه  «در اين  مرحله  حساس  بيش  از هر مرحله اى  به  تمركزقوا نياز است »، بنى صدر را به  فرماندهى  كل  قوا برگزيدند. (كيهان  - ۵۸‎/۱۱‎/۳۰) هاشمى  رفسنجانى  اين  ماجرا را اينگونه  تشريح  مى كند: «... چندى  پيش  كه  به  حضور امام  رسيديم ، امام  از من  وحجت الاسلام  خامنه اى  خواست  كه  با معرفى  يك  يا سه  نفر، تشكيل  يك  شوراى  سه  يا پنج  نفرى  بدهيم .براين  اساس  در جلسه اى  با حضور عده اى  از آقايان  از جمله  بهشتى ، موسوى  اردبيلى  و باهنر اين  مسأله به  بحث  و بررسى  گذاشته  شد و سرانجام  تصميم  گرفتيم  از آنجايى  كه  كشور نيازمند تمركز بيشتر است ، به اين  خاطر نظر به  حسن  تفاهمى  كه  بين  ما و بنى صدر وجود دارد و از آنجاكه  بنى صدر از سوى  مردم  به عنوان  رئيس  جمهور انتخاب  شده  و مردم  انتظاراتى  از او دارند. بنابراين  مصلحت  انقلاب  در اين  است  كه اين  مقام  به  او تعويض  شود. نتيجه  شور خود را با امام  در ميان  گذاشتيم  و امام  نيز با اين  پيشنهاد موافقت كرد.» (هاشمى  و انقلاب  ص  ۳۶۱) با اين  حال ، مدتى  بعد، با آشكار شدن  برخى  تضادها كه  در اثرحملات  گاه  و بيگاه  بنى صدر و انتقادات  وى  به  روحانيون  حزب  جمهورى  اسلامى  هويداتر شده  بود،حزب  جمهورى  اسلامى ، حركت  خود را در جهت  تسخير برخى  مواضع  سياسى  آغاز نمود (هاشمى  وانقلاب  ص  ۳۶۲) پس  از برگزارى  انتخابات  مجلس  شورا و كسب  اكثر كرسى هاى  نمايندگى  توسط كانديداهاى  حزب  جمهورى  اسلامى ، قوه  مجريه  وماهيت  كابينه اى  كه  بايد ارگان  قوه  مجريه  راشكل مى داد، وضع  پيچيده  اى  به  خود گرفت . حزب  جمهورى  اسلامى  كه  خود را بر مجلس  مسلط مى ديد، درابتدا با صدور بيانيه اى  خطاب  به  نمايندگان  مجلس ، شروط مورد نظر خود را براى  نخست  وزير آينده ،مشخص  ساخت . در اين  بيانيه  هشت  شرط اساسى  براى  رئيس  كابينه  در نظر گرفته  شده  بود.از ميان  اين هشت  شرط براى  مكتبى  بودن  و پاى  بندى  عملى  و فكرى  به  اسلام  جايگاه  ويژه اى  در نظر گرفته  شده بود و در تكميل  اين  شرط تبعيت  مطلق  از امام  و فقدان  روحيه  سازشكارى  نيز ذكر گرديده  بود. (هاشمى  وانقلاب  ص  ۳۶۲) با اين  همه ، باز هم  حزب  نظر خود را نسبت  به  نخست  وزير مشروط كرد: «...حزب جمهورى  اسلامى  هيچكس  را در هيچ  مقامى  (از جمله  نمايندگى  مجلس ) به  طور مطلق  تأييد نمى كرد وهر تأييدى  از جانب  اين  حزب  به  هر كس ، تا وقتى  معتبر است كه  آن  شخص ، خود در خط انقلاب اسلامى  و خط امام  باشد و عملاً از مسير قانون  اساسى  جمهورى  اسلامى  منحرف  نشود...» (روزنامه جمهورى  اسلامى  - ۱۳۵۹‎/۳‎/۵) اين  مواضع ، عرصه  را بر بنى صدر تنگ  مى كرد و او نيز متقابلاً به  انتقاداز حزب  جمهورى  اسلامى  مى پرداخت . اين  مسائل  اختلافات  شديدى  را در هرم  قدرت  سياسى  كشوردامن  زد و دامنه  آنها را به  مرحله  خطرناكى  كشاند. (هاشمى  و انقلاب  ص  ۲۶۳) امام  خمينى  سرانجام ناچار شد با ابراز نگرانى  از اختلافات  داخلى  بگويند: «اين  طور نباشد كه  هركدام  بگويد، ما اسلامى هستيم  و ديگران  نيستند... نگرانى  من  از داخل  خودمان  است . توطئه ها و دسته  بنديهايى  كه  مخالفان دارند، اين  چيز مهمى  به  نظر من  نيست .... آنچه  مهم  است  ناسازگاريهايى  است  كه  در ارگانهاى  اسلامى است ... مرتباً دعوت  به  توافق  (مى )كنند، همه  ليكن  خودشان  هم  توافق  ندارند...» (كيهان -
۱۳۵۹‎/۳‎/۲۲) اين  مسائل  در حالى  رخ  مى داد كه  دو هفته  قبل  از آن  در ۷ خرداد ۵۹ مجلس  رسماً باقرائت  پيام  و توصيه هاى  يازده گانه  امام  رسماً افتتاح  شده  بود امام  كه  پيش  از اين  باتكيه  بر اهميت مجلس  و اعلام  اينكه  «مجلس  مهم ترين  ركنى  است  كه  در ارگانهاى  كشور وجود دارد و بايد به  عنوان اصيل ترين ، عميق ترين  و عاليترين  مرجع  كشور شناخته  شود، جريان  اداره  كشور و سياستگذاريهارا به سمت  اين  ارگان  هدايت  مى كرد.» (هاشمى  و انقلاب  ص  ۲۶۳) در پيام  روز افتتاح  خود مجدداً تأكيد كرد:«مركز همه  قانونها و قدرتها مجلس  است » ايشان  با توجه  به  رقابت ها و درگيريهاى  پيچيده  در تمام  سطوح سياسى  كشور گفت : «مجلس  جاى  تسويه  حساب هاى  شخصى  و گروهى  نيست  (كيهان  - ۱۳۵۹‎/۳‎/۵)مجلس  رسماً افتتاح  شد و بلافاصله  رسيدگى  به  اعتبار نامه هاى  نمايندگان  آغاز شد. اين  موضوع  داغ  بابحث ها و اظهارات  تند و متنوع  درباره  رياست  مجلس  و نخست  وزير احتمالى  آينده  همراه  بود. همزمان اختلافات  سياسى  در سطح  كشور تشديد شد و حتى  بازتابهاى  آن  به  مجلس  و نطق هاى  نمايندگان  نيزسرايت  كرد. در روز ۲۹ تير ۱۳۵۹ هاشمى  رفسنجانى  با ۱۴۶رأى  موافق  به  رياست  مجلس  برگزيده  شد.در نخستين  جلسه  رسمى  مجلس  كه  هاشمى  به  رياست  برگزيده  شد، بحث  كانديداهاى  نخست  وزير وتغييرنام  مجلس  از «شوراى  ملى » به  شوراى  اسلامى  نيز در گرفت  كه  بزودى  تكليف  آن  روشن  شد ونمايندگان  بر سر دومى  توافق  كردند (هاشمى  و انقلاب  - ص  ۳۸۷). در روز ۳۰ تير ۱۳۵۹ رئيس  جمهوردر مجلس  سوگند خورد و بحث  انتخاب  نخست  وزير آغاز شد. در اول  مرداد ۱۳۵۹ بنى صدر با ارسال نامه اى  به  مجلس  آقايان  حبيبى ، رجايى ، غروى، مير سليم  و كلانترى  را به  عنوان  نخست  وزير پيشنهادكرد. در آن  ايام  هر روز نام  يك  نفر به  عنوان  نخست  وزير مطرح  مى شد.
بنى صدر يك  روز سيد احمد خمينى  فرزند امام  را به  عنوان  نخست  وزير پيشنهاد داد، اما امام نپذيرفتند. به  دنبال  آن ، روزنامه  جمهورى  اسلامى  اعلام  كرد كه  حزب  جمهورى  اسلامى  جلال  الدين فارسى  را براى  نخست  وزيرى  پيشنهاد كرده  است . (جمهورى  اسلامى  ‎/۵‎/۲۷ ۱۳۵۸)، تب وتاب انتخاب  نخست  وزير همچنان  مطرح  بود كه بدنبال  معرفى  مير سليم  براى  نخست  وزيرى  از سوى  بنى صدر، روزنامه  انقلاب  اسلامى  از ملاقات وى  بارهبر انقلاب  خبر دادو از قول  يكى  از نزديكان  مير سليم  نوشت : «... موضوع  اصلى  گفت  وگو با امام درباره  خصوصيات  وزيران  دولت  آينده  بود...» با اين  همه،  بنى صدر در ابتداى  نامه  معرفى  مير سليم  به مجلس  نوشت : «به  مقتضاى  جو موجود» مصطفى  مير سليم  براى  پست  نخست  وزيرى  پيشنهاد مى شودو به  اين  ترتيب  ناخشنودى  خود را از آن  پيشنهاد نشان  داد. مجلس  بعد از دريافت  نامه  بنى صدر قرار برتشكيل  يك  جلسه  خصوصى  گذاشت  كه  بعد از ظهر همان  روز پنجم  مردادتشكيل  شد و آشكار گرديد كه مصطفى  ميرسليم  كانديداى  مورد نظر مجلس  نيست . دراثر مجموع  اختلافات  بين  مجلس  و رئيس جمهور بر سر تعيين  نخست  وزير «هيأت  تشخيص  صلاحيت  نخست  وزير و وزرا با حضور يك  نماينده  ازسوى  امام  يك  نماينده  از طرف  رئيس  جمهور و ۵ نماينده  مجلس  شركت  داشتند، اما امام  تعيين  نماينده از سوى  خود را نپذيرفت  و آن  را به  مجلس  و رئيس  جمهور واگذار كرد» (كيهان  و جمهورى  اسلامى  ۱۳۵۹‎/۵‎/۷)(۱) حزب  جمهورى  اسلامى  در همين  ايام  اعلاميه اى  صادر كرد و ضمن  رعايت  حق  رئيس جمهور، اعلام  كرد كه  الزاماً مى بايد كابينه اى  مكتبى  و متناسب  با روح  اسلامى  انقلاب ، در رأس  كار قرارگيرد. در اين  اعلاميه  تلويحاً آمده  بود كه  مجلس  به  نامزدهايى  كه  ناهماهنگ  با اكثريت  حزبى  باشد رأى مثبت  نخواهد داد. به  هر حال  بنى صدر در نامه اى  به  هيأت  نوشت  كه  ۱۴ نفر به  من  پيشنهاد شده اند كه من  از ميان  آنها يك  يا چند تن  را به  مجلس  پيشنهاد خواهم  كرد آن  چهارده  نفر عبارت  بودند از:سيد محمد كاظم  بجنوردى ، حسن  حبيبى ، صادق  خلخالى ، مصطفى  چمران ، محمد على  رجايى ، عزت الله  سحابى ، احمد سلامتيان ، رضا صدر، محمد غرضى ، محمد غروى ، جلال  الدين  فارسى ،موسى  كلانترى ، مصطفى  مير سليم  و محسن  يحيوى  (حسن  حبيبى  بلافاصله  اعلام  داشت  كه  آمادگى ندارد و استعفاداد). هيأت  بعد از روزها بحث  با بنى صدر و نمايندگان  وى  به  آنجا رسيد كه  از بين  اسامى هر كس  را مجلس  به  وى  رأى  قابل  اعتنايى  داد به  عنوان  نخست  وزير تعيين  شودو بنى صدر فقط سه  تن  رانپذيرفت ، فارسى ، غرضى ، خلخالى ، با اين  حال  هيأت  محمد على  رجايى  را به  مجلس  معرفى  كرد ومجلس  نيز با ۱۵۳ رأى  موافق  از ۱۹۶ رأى  روز ۱۹ مرداد او را پذيرفت  و ۱۰ روز بعد بنى صدر در حكمى خطاب  به  رجايى  نوشت : «با توجه  به  جريان  گزينش  شما و رأى  تمايل  نمايندگان  محترم » به  نخست وزيرى  منصوب  مى كنم . در اوايل  شهريور ماه  درگيرى  بعدى  برسر وزيران  رخ  داد. رئيس  جمهور درزيرفهرست  پيشنهادى  را كه  رجايى  نوشته  بود با وزرا كارى  ندارد و فقط به  لحاظ حساسيت  وضع  كشوردرباره  وزيران  دفاع  و كشور تصويب  خود را لازم  مى داند. به همين دليل، وى  در هنگام  معرفى  كابينه  با وزير كشور يعنى  على اكبر ناطق  نورى  مخالفت  كرد. بنى صدر گفت :«من  وزير كشور را نپذيرفتم  و مى خواستم  وزيرى  باشد كه  بى  طرف  باشد و عامل  اجراى  يك  حزب  ياگروه  معين  نباشد.» با اين  حال ، رجايى  آمادگى  خود را براى  دفاع  از كابينه  طى  نامه اى  خطاب  به  هاشمى اعلام  كرد: «... حال  كه  با دريافت  ابلاغ  رسمى  مورخ  ۲۹ مرداد ۱۳۵۹ رياست  جمهورى  به  نخست وزيرى  منصوب  شده ام ، آمادگى  خود را جهت  معرفى  كابينه  اعلام  مى نمايم ...» (كيهان  - ۱۳۵۹‎/۶‎/۳) همزمان ، بنى صدر تلاش  گسترده اى  را براى  دستيابى  به  كابينه اى  مطابق  خواست خود و مطيع  اوامر خودآغاز كرد. با امام  و سيداحمد خمينى  ديدار كرد. افكار عمومى  را با عباراتى  تند مورد خطاب  قرار داد و رجايى  را به  انحاء مختلف ، فردى  تحميلى  معرفى  كرد (هاشمى  و انقلاب  ص  ۳۶۵) بالاخره  كابينه  رجايى كه  دو تن  از اعضاى  حزب  جمهورى  اسلامى  عضو آن  بودند در تاريخ  ۹ شهريور ۱۳۵۹ به  مجلس  معرفى شد. رئيس  جمهور كه  مى بايست  وظيفه  معرفى  وزرا را به  عهده  بگيرد، اصلاً حضور نيافت  و در صحن مجلس  فقط به  خواندن  نامه  رجايى  اكتفا شد. (كيهان  ۱۳۵۹‎/۶‎/۹) بنى صدر پس  از مدت  كوتاهى  سكوت ،سرانجام  دونامه  درباره  كابينه  آينده  خطاب  به  امام  و مجلس  نگاشت . وى  در نامه  خود خطاب  به  امام نوشت : «... معلوم  شد اعضاى  هيأت  وزيران  مثل  خود نخست  وزير را لايتغيرند.» او سپس  از امام  خواسته بود كه  تصميم  خود را امر نمايد (هاشمى  و انقلاب  ص  ۳۶۶)، امام  خمينى  آب  پاك  را روى  دست بنى صدر ريخت  و چنين  پاسخ  داد: «... اينجانب  دخالتى  در اين  امور نمى كنم  و موازين  همان  بود كه  كراراًگفته ام ...» (كيهان  - ۱۳۵۹‎/۶‎/۱۱) علاوه  براين ، بنى صدر دو نامه  نيز خطاب  به  مجلس  نوشت (۲).اختلاف  همچنان  ادامه  داشت (۳). به همين دليل در جلسه  ۱۶ شهريور۱۳۵۹ هاشمى  رفسنجانى  ناچار شد كه  دو ليست  جداگانه  و دو نامه  معرفى  كابينه  راقرائت  كند: نامه  اول متعلق  به  بنى صدر بود كه  طى  آن  ۱۴ وزير را كه  ادعا مى كرد مورد تصويب  او قرار گرفته اند، به  مجلس معرفى  كرده  بود، اما رجايى  در نامه  خود اسامى  ۲۰ تن  از وزيران  پيشنهادى اش  را به  مجلس  معرفى  كرد. (كيهان ۱۳۵۹‎/۶‎/۱۶) در جلسه  ۱۷ شهريور همچنين  بحث  درباره  كابينه  به  تندى  در گرفت . در اين  جلسه رجايى  مفصلاً درباره  مسائل  مبهم  و اختلاف  نظر با رئيس  جمهور و بالاخره  وظايفى  كه  در برابر مجلس دارد، سخن  گفت . در اين  جلسه  اكثر وزيران  رأى  اعتماد گرفتند. بنى صدر سريعاً موضع  گرفت . اما نامه اى به  هاشمى  نوشت  و با ۷ تن  از ۲۱ وزير منتخب  رجايى  مخالفت  كرد(۴).
همزمان  باجلسه  ۱۷ شهريور در مجلس  و مباحث  نمايندگان ، بنى صدر در مراسمى  به  مناسبت سالگرد شهداى  ۱۷ شهريور در ميدان  شهداى  تهران ، سخنرانى  بسيار تندى  پيرامون  مسائل  جارى  كشورايراد كرد. او در سخنان  خود از اقليتى  سخن  گفت  كه  قصد تسخير همه  امكانات  سياسى  و نظامى  كشور رادارند و اولين  هدف  آنها رويارويى  با رئيس  جمهور و از ميان  بردن  قدرت  اوست  (هاشمى  وانقلاب  ص ۳۷۰)
هاشمى  رفسنجانى  در پاسخ  به  اين  اظهارات  گفت : «...سخنان  بنى صدر نه  تنها به  جو تفاهم  كشوركمك  نكرد بلكه  جو را خراب تر كرده  است ...» (كيهان  ۱۳۵۹‎/۶‎/۱۹) هاشمى  رفسنجانى  در سخنرانى  ديگرى خطاب  به  بنى صدر گفت : «... من  دلم  مى خواست  كه  ايشان  آنقدر صداقت  به  خرج  مى دادند كه  صريح نام  آن  اقليت  را مى بردند. آيا اين  اقليت  حزب  جمهورى  اسلامى  است ؟ آيا... اين  در شأن  رئيس  جمهورنبود...»(هاشمى  و انقلاب  ص  ۳۷۴) هاشمى  اما سپس  اصل  مطلب  را اينگونه  گفت : «من  آماده ام  تادلايل خود را مبنى بر عدم  توافق  صددرصد با بنى صدر اعلام  كنم  و بگويم  كه  چرامانمى  توانيم  به  طورهمه جانبه  با ايشان  مثل  آقاى  رجايى  موافق  باشيم . خلاصه  همانقدر كه  ايشان  از حكومت  وحشت  مى كنند ماهم  به  همان  اندازه  از حكومت  ليبرالها وحشت  داريم ... در واقع  اين  يك  اعلان  جنگ  بود كه  من  به  خودم حق  مى دهم  با اجازه  امام ، آن  مسائلى  را كه  بايد مردم  بدانند بگويم كه چرا ما با رئيس  جمهور، شخصى  كه وقتى  از فرانسه  تشريف  آوردند، ما بوديم  كه  ايشان  را در شوراى  انقلاب  دعوت  كرديم  و حمايت كرديم ...» (هاشمى  و انقلاب  ص  ۳۷۴) دو هفته  بعد با حمله  عراق  به  ايران  جنگ  تحميلى  آغاز شد ولى مشكلات  اداره  كشور و مخالفت هاى  رئيس  جمهور و نخست  وزير با يكديگرادامه  يافت .
211926.jpg
در اين  زمان كشور به شدت  از سوى  عراق  تهديد مى شد. روزى  نبود كه  خبر از حمله  هواپيماها يا تانكها و سربازان عراقى  نرسد. ابعاد اين  حملات  به  شديدترين  حد خود نزديك  مى شد. بنابراين  نيروهاى  سياسى  ونظامى  كشور و رهبران  حزب  تصميم  گرفتند، ازشدت  حملات  به  بنى صدر بكاهند اما استقلال  رأى  خودرا حفظ كنند. حضرت  آيت الله  خامنه اى  كه  درآن  اوضاع  حساس  حكم  مشاورنظامى  امام  راداشت  گفت :«توضيح  تفصيلى  نسبت  به  اظهارات  رئيس  جمهور را در شرايط كنونى  به  مصلحت  انقلاب  نمى دانم والبته  اگر روزى  اين  كاربه  صلاح  مملكت  باشد از گفتن  حقايق  دريغ  نخواهم  داشت .» در روز ۴ آذر ۱۳۵۹صد و سى  و پنج  تن  از نمايندگان  مجلس  طى  نامه اى  اعلام  كردند «عدم  تكميل  كابينه  در امور دولت  و درشؤون  جامعه  و نيز در كار مجلس  تأثيرات  نگران كننده اى  دارد...» با اين  همه  تااسفندماه  همچنان  سه وزارتخانه  بى وزير باقى  مانده  بود (هاشمى  وانقلاب ص  ۳۹۸) درماه  پايانى  سال  دعواى  رئيس  جمهور ورئيس  دولت  به  انتخاب  رئيس  كل  بانك  مركزى  به  نوشتن نامه هاى  تند انجاميده  بود. در اين  ايام،  مجلس  به  دليل سخنان  اهانت آميز و تشنج  آفرين  بنى صدر، حساسيت  زيادى  نسبت  به  موضوعات  پيدا كرده  بود. در ۳اسفند ،۱۳۵۹ طرح  دوفوريتى  درمجلس  به  تصويب  رسيد كه  براساس  آن  به  نخست  وزير اجازه  مى دادبراى  وزارتخانه هاى  بى وزير سرپرست  تعيين  كند.
چند روز بعد، بنى صدربه  اين  مصوبه  انتقاد كرد. مجلس  در نامه اى  خطاب  به  رئيس  جمهور از طرح تصدى  وزارتخانه هاى  بى وزير دفاع  كرد. دو روز بعد از اين  جريان . واقعه  ۱۴ اسفند و سخنرانى  معروف بنى صدر در دانشگاه  تهران  پيش  آمد. در جريان  اين  سخنرانى  درگيرى  شديدى  ما بين  گارد رياست جمهورى  و نيروهاى  مجاهدين  با پاسداران  و نيروهاى  طرفدار نظام  رخ  داد و پايتخت  بسيارى  ازشهرهاى  ديگر در آشوب  و درگيرى  فرو رفتند. با اين  وجود به  رغم  موضع  فعال  مجلس  براى  حل  مشكل كابينه  دشواريهاى  ديگرى  نيز وجود داشت . در تاريخ  ۱۹ اسفند ۱۳۵۹ براى  جلوگيرى  از تصويب  طرح قانونى  سرپرستى  وزارتخانه هاى  بى  وزير توسط نخست  وزير ۱۳ نفر از نمايندگان  براى  جلوگيرى  ازرأى گيرى  جلسه  راترك  كردند اما با اين  حال  اين  طرح  تصويب  شد و مجلس  به  دو عضو ديگر وزيراقتصاد و وزير بازرگانى  رأى  اعتماد داد. با شدت  يافتن  درگيريها در آستانه  نوروز سال  ،۱۳۵۹ امام ، دكتربهشتى ، آيت الله  خامنه اى ، آقايان  هاشمى  رفسنجانى ، موسوى  اردبيلى ، بنى صدر، رجايى  و مهندس بازرگان  را به  جماران  فراخواندند. طبق  برخى  نوشته ها در اين  جلسه  امام  درباره  رفع  اختلافات  صحبت كردند. نتيجه  آن  جلسه  اين  بود كه  امام  در بيانيه اى  ده  ماده اى  تكليف  را روشن  مى كنند و با اين  تأكيد كه در  معيارهاى  قانون  اساسى  توهين  به  مقامات  مملكت  تخلف  است  و از فرماندهان  قواى  مسلح  خواسته شدكه  از رئيس  جمهور كه  به  فرماندهى  كل  قوا منصوب  شده  پيروى  كنند، شوراى  دفاع  براساس  قانون معمول  (و نمايندگان  اينجانب  آقاى  خامنه اى  و آقاى  چمران  مى باشند) مسائل  دفاع  درشوراى  دفاع مطرح  و رسيدگى  مى شود تصميم  در اجرا با فرمانده  كل  قواست . براى  رسيدگى  به  شكايت ها هيأتى مركب  از يك  نماينده  از سوى  رئيس  جمهور، يكى  از طرف  ديگر و يكى  از طرف  اينجانب  تعيين  مى شود.رئيس  جمهور نخست  وزير، رئيس  ديوانعالى  كشور و رئيس  مجلس  تا پايان  جنگ  سخنرانى  نكنند،مصاحبه  ارشادى  مانعى  ندارد، همه  با هم  در راه  حل  مشكلات  مملكت  يارى  دهند.بنى صدر با پذيرش  اوامر امام ، آيت الله  اشراقى  را به  عنوان  نماينده  خود در هيأت  حل  اختلاف تعيين  كرد. آقاى  يزدى  نماينده  آقايان  بهشتى ، خامنه اى ، رفسنجانى  و شهيد رجائى  شد و آيت الله  مهدوى  كنى به  عنوان  نماينده  امام . اما توصيه هاى  هيأت  بى جواب  ماند. اختلافات  در بهار ۱۳۶۰ كاهش  پيدانكرد.امام  خمينى  در ۶ خرداد ،۱۳۶۰ با تأكيد بر قانونى  بودن هرگونه  حركت  و فعاليت ، تحت  مصوبات  مجلس  گفت : «بعد از اين  كه  چيزى  قانونى  شد، ديگر نق زدن  ندارد، اگر بخواهد مردم  راتحريك  كند، مفسدفى  الارض  است  و بايد او دادگاهها عمل  مفسد فى الارض بكنند... من اول سال به آقايان عرض كردم كه اين سال خوب است سال قانون باشد بايد حدود معلوم بشود آقاى رئيس جمهور حدودش در قانون اساسى چه هست يك قدم آن ور بگذارند من با او مخالفت مى كنم اگر همه مردم هم موافق باشند من مخالفت مى كنم. نمى شود از شما پذيرفت  كه  ما قانون  را قبول  نداريم ، غلط مى كنى  كه  قانون  را قبول  ندارى ، قانون تو را قبول  ندارد...»(صحيفه امام،ج ،۱۴ ص ۳۷۷ـ ۶۰‎/۳‎/۶)با اشارات  ضمنى  امام  و قطعى  شدن  فعاليت هاى  كارشكنانه  بنى صدراعتبار نخستين  رئيس  جمهور از ميان  رفت .روز ۱۲ خرداد هيأت  حل  اختلاف  سخنرانى ها و مصاحبه هاى  بنى صدر را تخلف  از بيانيه  ده ماده اى  امام  و قانون  اساسى  اعلام  كرد. به  دنبال  آن  منوچهر مسعودى  مشاور حقوقى  دفتر رئيس  جمهوردستگير مى شود، اتهام  او ارتباط با شبكه هاى  غيرقانونى  ارز و افراد ضد انقلاب ، سوءاستفاده  از موقعيت دفتر رياست  جمهورى ، همكارى  با عوامل  خود فروخته  رژيم  سابق  بود.بنى صدر در مصاحبه اى  اعلام  داشت  به  جاى  مسعودى  بايد معاون  وزارت  خارجه  زندانى  مى شد.با پخش  اين  سخنان  حسين  صادقى  معاون  وزارت  خارجه  بااعلام  جرم  عليه  بنى صدر تقاضاى  تعقيب جزائى  و ۳۰۰ ميليون  ريال  خسارت  معنوى  كرد.
روز ۱۸ خرداد دادستان  انقلاب  روزنامه هاى  آرمان  ملت ، انقلاب  اسلامى ، جبهه  ملى ، ميزان ، نامه مردم  و عدالت  رابه  علت  نشر مطالب  تشنج  آفرين را  تا اطلاع  ثانوى  توقيف  كرد، بنى صدر در همدان  بود ودر آنجا در اجتماعى  توقيف  روزنامه ها را مقدمه  سانسور رئيس  جمهور خواند و خواستار مقاومت  شد.
مردم  به  حمايت  ازاوبادادن  شعارهايى  عليه  حزب  جمهورى  اسلامى  و دكتر بهشتى  و نخست  وزيردر خيابانها به  راه  افتادند. درگيريهاى  همدان  تا شب  ادامه  داشت . اين  حوادث  ادامه  داشت  كه  در روزبيستم  خرداد اعلاميه  دو سطرى  رهبر انقلاب  از راديو پخش  شد: «بسم الله الرحمن الرحيم. ستاد مشترك  نيروهاى مسلح جمهورى  اسلامى ايران . آقاى  ابوالحسن  بنى صدر فرماندهى  نيروهاى  مسلح  بركنار شده اند. روح الله  موسوى الخمينى ‎/۲۰خرداد۱۳۶۰‎/» (صحيفه امام، ج ،۱۴ص ۴۲۰) (۵) با اين  اعلاميه  در نقاط مختلف  كشور، نيروهاى  مختلف  حزب اللهى  ومردمى  به  دفترهاى  همكارى  مردم  با رئيس  جمهور ريختند، وساعتى  بعد محل  سكونت  و كار او به تصرف  در آمد. رجوى  حفاظت  ازجان  وى  رابراى  سازمانش  وظيفه  انقلابى  خواند و او خود در بيانيه اى اوضاع  مملكت  را انفجارآميز توصيف  كرد و آينده  را تيره  و تار خواند و پيش  بينى  كردكه  اگر او از رياست جمهورى  بركنار شود، برخوردهاى  مسلحانه  رخ  خواهد داد. جنگ  تحميلى  به  زيان  ايران  تمام  خواهدشد.
هاشمى  رفسنجانى  در ۲۳ خرداد ،۱۳۶۰ پس  از ديدار با امام  گفت : «... صلاحيت  رئيس  جمهور زيرسؤال  رفته  است ... بعد از عزل  آقاى  بنى صدر از سمت  جانشين  فرماندهى  كل  قوا، در مجلس  فشارشديدى  وارد مى آيد كه  مسأله  كفايت  سياسى  ايشان  مطرح  بشود... معمولاً امام  در كارهايى  كه  مربوط به خودشان  نيست ، دخالت  نمى كنند و چون  اين  مسأله  از وظايف  مجلس  است ، مايل اند كه  مجلس  مستقل كار خودش  را انجام  دهد...» (كيهان  ۲۴ - ۱۳۶۰‎/۳).
هاشمى  ادامه  مى دهد: «...نظرمن  اين  بود كه  آقاى  رئيس  جمهور بپذيرند در محدوده  حقوق  وتكاليفى  كه  قانون  اساسى  براى  رئيس  جمهور و همه  ارگانهاى  ديگر تعيين  كرده  است  عمل  بكنند، ترجيح دارد كه  ايشان  در اين  سمت  باقى  بمانند، حتى  اگر من  بتوانم  با تقاضا و توضيح  مجلس  را از طرح  بحث كفايت  سياسى  منصرف  كنم . فكرمى  كنم  مصلحت  همين  باشد...» (كيهان  ۲۴ ۱۳۶۰‎/۳‎/). در همين روز ۱۲۰ نفر از نمايندگان  مجلس  خواستار طرح  مسأله  عدم  كفايت  سياسى  بنى صدر شدند. (كيهان  ۲۵ ۱۳۶۰‎/۳‎/) (۶)
در روز ۲۶ خرداد امام  در اجتماع  اقشار مردم  خطاب  به  بنى صدر گفت : «...من الان هم نصيحت مى كنم آقاى بنى صدر را به اينكه مبادا در دام اين گرگ هايى كه در خارج از كشور نشستند و كمين كردند، بيفتند و اين آبرويى كه از دست داديد بدتر شود. من علاقه دارم كه تو بيشتر از اين خود را تباه نكنى من علاقه دارم كه همه اشخاصى كه در اين مملكت زندگى مى كنند يك زندگى انسانى الهى داشته باشند. چنانچه توبه كنى و برگردى و علاقه خودت را از اين گروه هاى مفسد، فاسد، جنايتكار، سلب كنى و در يك كنار بنشينى مشغول تصنيف و تأليف بشوى، صلاح تو است...»
(صحيفه امام، ج ،۱۴ ص ۴۹۲-۴۹۳)
با اين حال، طرح  عدم  كفايت  سياسى  رئيس  جمهور در روزهاى  ۳۰ و ۳۱ خردادمورد بحث  و بالاخره  مورد تصويب  قرار گرفت . نتيجه  اين  جلسات  تاريخى  كه  حين  برگزارى  جمعيت فراوانى  بيرون  مجلس  جمع  مى شدند، اعلام  شد. صدوهفتادوهفت  نفر به  بى كفايتى  بنى صدر رأى دادند. ده  تن  رأى  ممتنع  و يك  نفر رأى  مخالف  داشتند.
امام  صبح  اول  تيرماه  ۱۳۶۰ درپاسخ  به  نامه  على اكبر هاشمى  رفسنجانى  رئيس  مجلس  فرمان  سه  خطى خود را صادر كرد كه  در آن  پس  از اشاره  به  رأى  اكثريت  قاطع  مجلس  تأكيد شده  بود «ايشان  را از رياست جمهورى  عزل  نمودم » متن  پيام  اين  چنين  بود: «پس  از رأى  اكثريت  قاطع  نمايندگان  محترم  مجلس  مبنى بر اينكه  آقاى  ابوالحسن  بنى صدربراى  رياست  جمهورى  اسلامى  ايران  كفايت  سياسى  ندارد، ايشان  را ازرياست  جمهورى  اسلامى  ايران  عزل  نمودم » (صحيفه امام، ج ۱۴ ص ۴۸۰).
راديو با پخش  فرمان  امام  خبردادشوراى  رياست  جمهورى  عهده دار وظايف  رياست  جمهورى مى شود و بايد ظرف  ۵۰ روز مطابق  با مواد ۱۳۰ تا ۱۳۲ قانون  اساسى  ترتيب  برگزارى  انتخابات  رياست جمهورى  رابدهند.اعضاى  شوراى  عبارت  بودند از آيت الله  بهشتى ، هاشمى  رفسنجانى  و محمدعلى رجايى  رئيس  شوراى  عالى  قضايى ، رئيس  مجلس  و نخست  وزير، ظهرهمان  روزاول  تيرماه  امام  در يك سخنرانى  گفتند: «... من  بسيار متأسفم  ازاينكه  كوشش  كردم  كه  دراين  دوره  اول  جمهورى  اسلامى  اينطورمسائل  پيش  نيايد و اينطور عزل  و نصب ها نشود، لاكن  با كمال  كوششى  كه  كردم  اينها نتوانستند،بفهمند... من  با زبانهاى  مختلف  آنها را دعوت  كردم  به  اينكه  رها كنند اين  راهى  را در پيش  دارند... من  قبلاًهم  گفته  بودم  كه  اگر من  احساس  خطر بكنم  آن  چيزى  را كه  به  شما داده ام  پس  مى گيرم ...» (كيهان  ۲ تيرماه ۱۳۶۰)
در همين روزها خبرگزارى ها از احتمال  فرار بنى صدر به  يك  پايگاه  نظامى  در جنوب  مى نوشتند. سپاه  پاسداران  كرمانشاه وى  را در غرب  كشور سراغ  مى داد. دادستانى  كل  انقلاب  دراطلاعيه اى  اعلام  كرد كه  بنى صدر در ايران است  و تأكيد داشت  كه  مخفى  كنندگان  و فراردهندگان  وى  به  مجازات  خواهند رسيد.
جست وجو براى  يافتن  رئيس  جمهور معزول  ادامه  داشت  حتى  اعضاى  دستگيرشده  دفتر وى  ازمحل  اختفايش  خبرى  نداشتند. انفجار، زد و خورد مسلحانه  و دستگيرى  ادامه  داشت . در چنين  زمانى  وفرداى  برگزارى  اولين  نمازجمعه  پس  ازعزل  بنى صدر، آيت الله  خامنه اى  امام  جمعه  تهران ، هنگام سخنرانى  در مسجد اباذر با انفجار بمب  صوتى  كه  در ضبط صوت  كوچكى  كار گذاشته  شده  بود، به شدت  مجروح  شد. كشور در بهت  اين  ماجرا بود كه  انفجار مهيبى  در محل  حزب  جمهورى  اسلامى  رخ داد. دكتر بهشتى  رئيس  شوراى  عالى  قضايى ، محمدمنتظرى ، ۱۰ وزير و ۲۰ نماينده  مجلس  و چهل  تن  ازفعالان  حزب  شهيد شدند. هاشمى  رفسنجانى  و محمدعلى  رجايى  و باهنر و بهزاد نبوى  چند دقيقه اى قبل  از انفجار جلسه  را ترك  كرده  بودند. وضعيت  كشور هر روز پيچيده تر و خاص تر مى شد. موسوى اردبيلى  به  رياست  ديوانعالى  كشور منصوب  شد و امامت  نماز جمعه  تهران  موقتاً به  هاشمى  رفسنجانى سپرده  شد. دكتر محمدجواد باهنر نيز به  دبير كلى  حزب  جمهورى  اسلامى{انتخاب}  شده  بودند، حضور يازده  نماينده اى  كه  جمعه  قبل  در انتخابات  مياندوره اى  برگزيده  شده بودند، مجلس  را يارى  داد تا جلسه  خود را بر پا دارد.
در چنين  شرايطى  دولت  در تدارك  برگزارى  دومين  انتخابات  رياست  جمهورى  بود. ثبت  نام داوطلبان  رياست  جمهورى  از روز شنبه  ۱۳ تيرماه  آغاز شد پيش  از آنكه  گروه  و حزبى  رسماً كانديداى خود را معرفى  كند، پيدا بود كه  محمدعلى  رجايى  نخست  وزير اصلى ترين  نامزد جانشين  بنى صدرخواهد بود.
هاشمى  رفسنجانى  در خاطرات روزانه خود مى نويسد: «...ساعت  هشت  ونيم  صبح  (۸ تير) با آقايان  محمدرضا مهدوى كنى ، اكبر پرورش ، رجايى  و موسوى  اردبيلى  خدمت  امام  رسيديم . امام  متأثر بودند و ما را دلدارى  دادند.رئيس  ديوان  عالى  كشور و دادستان  را تعيين  كردند و از ما خواستند زودتر كابينه  را ترميم  و مجلس  رافعال  كنيم ، كه  كارها عادى  باشد. قرار شد، آقاى  رجايى  براى  رياست  جمهورى  كانديدا شود. من  پيشنهادكردم ، دولت  بماند و آقاى  خامنه اى  كانديداى  رياست  جمهورى  شوند. امام  صلاح  ندانستند و معتقدبودند، روحانى  نباشد، بهتر است ، در گذشته  هم  به  همين  دليل  نامزد روحانى  براى  رياست  جمهورى نداشتيم  البته  وضع  جسمى  آقاى  خامنه اى  در آن  سوءقصد هم ، مانع  ديگرى  بود...» (عبور از بحران  ص ۱۸۰ و ۱۸۱)
از ميان  (۷ نفر - از جمله  شش  روحانى  سرشناس كه  داوطلب  نامزدى  رياست  جمهورى  شده  بودند سرانجام  چهار تن  واجد شرايط شناخته  شدند.
محمد على  رجايى ، حبيب  الله  عسگر اولادى  (نايب  رئيس  وقت  مجلس )، عباس  شيبانى  و على اكبر پرورش  (نايب  رئيس  وقت  مجلس ) جامعه  روحانيت  مبارز، حزب  جمهورى  اسلامى  و سازمان مجاهدين  از محمد على  رجايى  حمايت  كردند. سه  روز مانده به برگزارى  انتخابات  عسگر اولادى  نامزدانتخابات  از يك  ترور جان  سالم  بدر برد. همزمان  بيش  از ۱۵۰ سازمان  و انجمن  از رجايى  حمايت  كردند.دو روز مانده  به  انتخابات  پرورش  و عسگر اولادى  نيز اعلام  كردند به  نفع  رجايى  رأى  مى دهند.
هاشمى  رفسنجانى  مى گويد: «... غير از چهار نفر آقايان  رجايى ، عسگر اولادى ، شيبانى  و پرورش چهره  مشهورى  در آنها نيست  و انتخابات  بى  رقيب  و كم  رونق  خواهد بود...» (عبور از بحران  ص  ۱۹۸)   در چنين شرايطى امام در ۶۰‎/۵‎/۱۱ حكم رياست جمهورى محمدعلى  رجايى  راتنفيذكردند در تنفيذ حكم، امام فرمودند: «... به رغم تبليغات دشمنان خارج و داخل، با اكثريت قاطع افزون از دوره سابق، جناب آقاى محمدعلى رجايى - ايده الله تعالى را به رياست جمهورى كشور برگزيده و اين مسؤوليت بزرگ و بار سنگين را بر عهده او گذاشته است و چون مشروعيت آن بايد با نصب فقيه ولى امر باشد، اينجانب رأى ملت شريف را تنفيذ و ايشان را به سمت رياست جمهورى اسلامى ايران منصوب نمودم. (صحيفه امام ج ،۱۵ ص ۶۷) رجايى فرداى  آن  روزدرمجلس  مراسم  تحليف  رابه  جاآورد و دكتر محمد جواد باهنر دبيركل  حزب  جمهورى  اسلامى  رابه  نخست  وزيرى  برگزيد.
اما دولت  جديد هنوز كار خود را آغاز نكرده  بود كه مهيب ترين  انفجار بعد از واقعه  هفتم  تير در روز هشتم  شهريور ۱۳۶۰ اتفاق  افتاد. رئيس  جمهور و نخست وزير هر دو شهيد شدند.
ادامه دارد
زيرنويس ها:
۱- مجلس  پنج  نفر را براى  اين  هيأت  برگزيد. آيت الله  خامنه اى ، باهنر، پرورش،  امامى  كاشانى  و محمد يزدى . بنى صدر ضمن  آنكه  با دو نفراز اين  افراد به  علت  اينكه  عضو حزب  جمهورى  اسلامى  بودند مخالفت  كرد، آقاى  موسوى  اردبيلى  را به  عنوان  نماينده  خود برگزيد.
۲ - بنى صدر يك نامه  نيز خطاب  به  مجلس  نوشت : «در نامه  اظهار داشته  بود: به  نخست  وزير گفته  بودم  جز وزراى  كشور و دفاع  درباره  ديگروزيران  نظر مى دهم  از بابت  رويه  سكوت  كه  بنا گذاشته  بودم  درپيش  بگيرم ، از فهرستى  كه  ايشان  در اختيار من  گذاشته اند كسانى  هستند كه درباره  بعضى  از آنها نظر موافق  دارم  درباره  تنى  چند نمى توانم  حتى  بى  نظر باشم ، بااين  همه  كار را به  نظر آن  مجلس  محترم مى گذارم ...»(كيهان  -۱۳۵۹‎/۶‎/۱۱)
۳- دو روز بعد از اين  تاريخ  در صحن  مجلس  اتفاقات  تازه اى  رخ  داد.هاشمى  رفسنجانى  در پاسخ  به  يك  خبر راديو تلويزيون  مبنى  براعضاى  كابينه  در جلسه اى  با شركت  رئيس  مجلس ، رئيس  جمهور و هيأت  صلاحيت  معرفى  شده اند گفت : «متأسفانه  رفته  رفته  تفسيرها وبياناتى  در جامعه  مطرح  مى شود كه  نمايندگان  مجلس  احساس  كردند اين  روش  صحيح  نيست  و براى  اينكه  در آينده  ادعا نشود كه  مجلس  دراين  كار دخالت  كرده ، نمايندگان  خواستار اتخاذ موضع  بى طرفى  مجلس  شدند... من  صريحاً اعلام  مى كنم  هيچگونه  دخالتى  از طرف  مجلس تاكنون  در كابينه  نشده  و در آينده  نيز فقط نقش  تصويب  كننده  را خواهد داشت .» (كيهان  - ۱۳۵۹‎/۶‎/۱۶)
۴- در ميان  وزيران  مورد مخالفت  بنى صدر، نام  مير حسين  موسوى  عضو حزب  جمهورى  اسلامى  كه  به  عنوان  وزير خارجه  معرفى  شده  بود،به  چشم  مى خورد ساير  وزيرانى كه  با آنان  مخالفت  شده  بود عبارت  بودند از وزيران  اصغر ابراهيمى  (نفت )، احمد توكلى  (كار)، داودى  (برنامه و بودجه )، نوربخش  (اقتصاد) و على  اكبر پرورش  (آموزش  و پرورش ) و هفت  وزارتخانه  نيز بدون  وزير ماندند كه  بعضى  از آنها تا پايان رياست  جمهورى  بنى صدر نيز با سرپرست  اداره  شدند.
۵ - پس از حكم عزل بنى صدر از فرماندهى كل قوا، حضرت امام خمينى(ره) خود مسؤوليت خطير فرماندهى كل قوا را بر عهده گرفتند.
۶ - متن  نامه  ۱۲۰ نماينده  مجلس  خطاب  به  هاشمى  رفسنجانى  رئيس  مجلس درباره  مسأله  عدم  كف
+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اردیبهشت1384ساعت 21:31  توسط رضا  | 

حركت در مسيرجدى شدن بحران هاى هسته اى

تحليل « ايران» از نشست ۱۸۸ كشور عضو «ان پى تى» در نيويورك
 
 
م. الف. موسوى
گزارش وضعيت: نقض اصول معاهده
معاهده عدم گسترش سلاح هاى هسته اى يا به اختصار (ان پى تى) كه در سال ۱۹۷۰ بر اساس توافقى جهانى وارد مرحله اجرايى شد، به اعتقاد بسيارى از ناظران، در وضعيت مناسبى قرار ندارد. اساس معاهده ان پى تى، يك معامله بود كه بر اساس آن، قرار شد كشورهاى داراى سلاح هاى هسته اى به سمت كنار گذاشتن و خلع سلاح داوطلبانه هسته اى حركت كنند و كشورهاى خارج از باشگاه دارندگان اين دسته از تسليحات در صدد پيوستن به جمع اعضاى پنج گانه (آمريكا، اتحاد شوروى سابق يا روسيه فعلى، چين، فرانسه و بريتانيا) برنيايند. اما كاملاً مشخص است كه بنيان هاى اين توافق جهانى از هر دو جهت زيرپا گذاشته شده است.
در نشستى كه در نيويورك در حال برگزارى است و حدود دو هفته از زمان چهار هفته اى كار آن (تا بيست و هفتم ماه مه جارى) سپرى شده است، ۱۸۸ كشور عضو ان پى تى مطابق نظم هر پنج سال يكبار گردهم آمده اند تا نحوه عملكرد معاهده را بررسى كنند تا هدف اصلى اين معاهده كه همانا عدم گسترش سلاح هاى هسته اى در جهان است، تأمين شود.
اين برداشت تقريباً در ميان اغلب تحليلگران به چشم مى خورد كه مى گويند ان پى تى در عمر ۳۵ ساله اش توانسته يكى از موفقترين معاهدات بين المللى باشد كه در عمل از گسترش تسليحات هسته اى در جهان به شكل موفقى جلوگيرى كرده است. البته نبايد از ياد برد كه ان پى تى به تنهايى چنان درجه اى از جامعيت و مانعيت را نداشته است كه بتواند از توليد و گسترش سلاح هاى هسته اى در جهان جلوگيرى كند. علاوه بر تغييراتى كه در ان پى تى بطور مستمر داده شد تا با مقتضيات روز هماهنگ تر باشد، ترتيبات بين المللى و توافقات چند جانبه ميان كشورهاى هسته اى و غير هسته اى نيز جهت تكميل نقايص ان پى تى به وجود آمده اند: در درون ان پى تى (مانند افزودن پروتكل الحاقى براى انجام بازرسى هاى سرزده از تمامى اماكن مورد تقاضاى بازرسان) و به موازات معاهده (مانند « ابتكار امنيت هسته اى»، ايجاد شده توسط آمريكايى ها و يا خلق معاهده جديد مبارزه با تروريسم هسته اى).
نقاط كور در رادار بازرسى ها
اين شناخت حاصل شده است كه امكان گمراه كردن روند بازرسى هاى آژانس براى كشورهاى عضو زياد است، چون مبناى كار بر مطلع كردن آژانس از فعاليت كشورها استوار بوده است. از همين روست كه آژانس بين المللى انرژى هسته اى سازمان ملل متحد كه توجه اصلى خود را روى كره شمالى متمركز كرده بود، ناگهان از پى بردن به عمليات كره جنوبى در برخى حوزه هاى حساس هسته اى غافلگير شد.
آژانس پس از شكست ارتش صدام در مقابل ائتلاف تحت رهبرى آمريكا بر سر عقب راندن عراقى ها از كويت و ورود بازرسان به عراق از گستره و عمق برنامه هسته اى صدام بهت زده شد. هرچند كه بازرسان آژانس در برچيدن برنامه هسته اى عراق تا زمان اخراج بازرسان در سال ۱۹۹۸ بخوبى ازعهده كار برآمدند، اما اين آژانس در كشف فعاليت هاى كره شمالى با پلوتونيوم چندان موفق نبود و فشار آمريكا بر كره شمالى براى اذعان به انجام اين فعاليت ها نيز عاقبت به خروج« پيونگ يانگ» از ان پى تى انجاميد. توانايى كشورها براى انجام فعاليت هاى هسته اى بدون اطلاع آژانس و سپس طفره رفتن از پاسخگويى و يا توجيه تراشى با تعابير مختلف باعث شده است تا نياز به خلق روش هاى قابل اتكا و معيارمند بيشتر احساس شود.
اگرچه جهان گسترش تعداد كشورهاى مسلح شده به توانايى هسته اى را در ميان اعضاى ان پى تى شاهد نبوده است، اما خروج كره شمالى مايه نگرانى شده و از سوى ديگر، كشورهاى اصلى داراى توان هسته اى در زمان تولد ان پى تى در مسير عمل به توافق بنيادين براى خلع سلاح خود حركت نكرده اند و اين امر مايه سردرگمى اين معاهده شده است. آمريكا و اتحاد شوروى سابق (روسيه كنونى) با توافق هاى دوجانبه، كاهش تعداد كلاهك هاى عملياتى در وضعيت آماده پرتاب با حساسيت بالا را در دستور كار قرار داده اند، اما اقدام دولت «جورج بوش» در خروج از برخى معاهدات تسليحاتى و سفارش ساخت بمب هاى نسل جديد هسته اى و عدم الحاق به معاهده منع آزمايش هاى هسته اى، همگى از جمله اقداماتى هستند كه پايبندى كشورهاى هسته اى، بويژه آمريكا، به ان پى تى را زير علامت جدى سؤال برده اند.
تضعيف معاهده از سوى آمريكا
نگاه كاملاً منفعت محور آمريكا به مقوله اينكه چه كشورى مى تواند از نعمت چراغ سبز واشنگتن جهت داشتن سلاح هسته اى برخوردار شود (مانند نمونه اسرائيل و پاكستان) و چه كشورى حتى حق داشتن فرايند هاى به رسميت شناخته شده در معاهده ان پى تى را ندارد (نمونه ايران و چرخه غنى سازى اورانيوم)؛ بر كل معاهده ان پى تى سايه خطرناكى را افكنده كه امنيت جهانى را به خطر انداخته است. عجيب نيست كه وزير دفاع سابق آمريكا خود اذعان مى كند كه آمريكا خود بزرگترين اشاعه دهنده خطر سلاح هاى هسته اى در جهان است.
« هانس بليكس» از بازرسان تسليحاتى آژانس در پرونده عراق، در زمينه آينده ان پى تى آشكارا مى گويد: « اين احساس وجود دارد كه توافق مشترك جامعه بين المللى در حال فروپاشى است.»علت اين امر از نظر اين كارشناس طراز اول جهانى آن است كه آمريكا اصول معامله بنيادين در ذات وجودى معاهده ان پى تى، يعنى حركت به سمت خلع سلاح كشورهاى هسته اى مانند گذشته جدى نمى گيرد و اين امر به ساير اعضاى هسته اى معاهده نيز قابل تعميم است.
به نظرم اصلاً عجيب نيست كه نمايندگان ۱۸۸ كشور جهان در نيويورك دور هم جمع شده و پس از دو هفته بحث و جدل روى دستور به توافقى براى نشستى چنين مهم دست نيافته باشند. علت اين وقفه نه در دو هفته آغاز نشست، بلكه ريشه در مذاكرات مقدماتى يكسال پيش داشته است. «جان بولتون»، معاون وزارت خارجه آمريكا در امور خلع سلاح با روش رفتارى گردن كلفتانه اى كه در حال حاضر نامزدى وى براى پست سازمان ملل متحد را به خطر انداخته و به شدت مايه دستپاچگى بوش را فراهم كرده است، در مذاكرات سال گذشته به صراحت به الزام آور بودن توافقات نشست سال هاى ۱۹۹۵ و ۲۰۰۰ ترديد وارد كرد. از زمان آغاز نشست جارى در نيويورك نيز دولت بوش تنها اصرار دارد كه نگاه خود را بر همگان تحميل كند و به دو روش از موفقيت اين اجلاس جلوگيرى كرده است:
۱- به صراحت خواستار كنار گذاشته شدن توافق اعضاى ان پى تى در دو نشست قبلى شده است. علت اين حركت نيز آن است كه در سال ۱۹۹۵ توافق شد تا اولويت ايجاد خاورميانه عارى از سلاح هسته اى در دستور كار قرار گيرد. پر واضح است كه پذيرش اولويت ماندن اين پيشنهاد در نشست فعلى از يك سو درخواست آمريكا براى تمركز نشست روى كره شمالى و ايران را منحرف مى كند و ديگر اينكه، فشار زيادى را براى شفافيت هسته اى اسرائيل و آغاز حركت براى خلع سلاح اين رژيم توليد خواهد كرد. نماينده مصر در نشست جارى به شدت خواهان حفظ توافق ۱۹۹۵ در دستور مذاكرات كنونى بود و مصرانه مى خواست تا بررسى ميزان پايبندى كشورهاى عضو به توافقات نشست هاى قبلى اعضا در دستور كار باشد. به گزارش آسوشيتدپرس قفل بن بست زمانى شكسته شد كه قرار شد تا در پاورقى دستوركار نشست فعالى ارجاعى به اين موضوع بشود. آمريكا تلاش مى كند تا برخلاف اصرار ۱۱۶ كشور عضو جنبش غيرمتعهدها عمل بشود كه خواهان ارزيابى ميزان عمل به توافق هاى به عمل آمده در نشست هاى قبلى اعضاى ان پى تى هستند.
۲- دولت بوش در سطح پايينى در مذاكرات نيويورك شركت كرده است. در سال ،۲۰۰۰ «مادلين آلبرايت» ، وزير خارجه وقت اين كشور افتتاح كننده نشست وزيران خارجه كشورهاى عضو ان پى تى بود. اما در نشست جارى، هيأت آمريكايى به سرپرستى ديپلمات نسبتاً جوانى به نام«استيون ردميكر» شركت كرده است.
اين احتمال بسيار قوى به نظر مى رسد كه نشست جارى در نيويورك از دست يافتن به توافقاتى عينى و قابل اتكا بازبماند. تركيب اين وضع با احتمال وخامت شرايط براى حفظ موفقيت ان پى تى در بازداشتن كشورها از گرايش به برنامه هاى نظامى هسته اى، در صورت آزمايش هسته اى كره شمالى، چشم انداز نامناسبى را تصوير خواهد كرد.
آزمايش در راه است!
كره شمالى در حال حاضر بزرگترين تهديد براى عملكرد و حيثيت معاهده ان پى تى محسوب مى شود.
در سال ،۲۰۰۳ كره شمالى اولين كشورى بود كه از معاهده ان پى تى خارج شد و چندى پيش (دهم فوريه) خود را يك قدرت هسته اى خواند و احتمالات جارى از نزديك بودن آزمايش هسته اى از سوى اين كشور حكايت دارند.
هفته گذشته، خبرگزارى ها از قول منابع كره شمالى اعلام كردند كه اين كشور عمليات خارج كردن ميله هاى سوخت از نيروگاه هسته اى« يونگ بيونگ»را به پايان رسانده است و اكنون مواد كافى براى ساخت دو بمب هسته اى را دارد.«محمد برادعى» ، رئيس آژانس بين المللى انرژى هسته اى سازمان ملل متحد ساعاتى قبل از وقوع اين تحول به شبكه آمريكايى« سى ان ان »گفته بود كه كره شمالى به احتمال قوى داراى پنج يا شش سلاح هسته اى است. رئيس مصرى آژانس به سى ان ان گفت « بسيار بسيار نگران»   احتمال آزمايش هسته اى كره شمالى است، هرچند به سرعت افزود كه «ما به عنوان يك آژانس بين المللى كار چندانى نمى توانيم انجام دهيم و فقط مى توانيم نگرانى خود را ابراز نماييم».
نگاه غالب درغرب اين است كه كره شمالى از معاهده ان پى تى و اصل مندرج در آن، يعنى دادن امكان به اعضاى معاهده در داشتن يك برنامه هسته اى صلح آميز، نهايت استفاده را كرد و پس از دستيابى به تكنولوژى و توان فنى مناسب از معاهده خارج شد.
در معاهده ان پى تى، حق خروج از معاهده براى تمامى اعضا به رسميت شناخته شده و هيچ مجازاتى براى آن در نظر گرفته نشده است. برخى كشورها معتقدند كه مقررات جديدى بايد در اصول ان پى تى ايجاد شود كه در كنار حذف حق داشتن چرخه سوخت و انجام كارهايى نظير غنى سازى اورانيوم براى اعضا، بايد ترتيبى اتخاذ شود كه خروج هر عضو از معاهده با مجازات هايى نظير ارجاع پرونده به شوراى امنيت سازمان ملل متحد براى بررسى اعمال تحريم اقتصادى و اقدامات ديگر همراه باشد.
يك نگاه اين است كه سلاح هسته اى براى كره شمالى «شيشه عمربقاى رژيم» است و اين كشور انگيزه هاى كافى براى انجام آزمايش هسته اى را دارد. برخى گزارش ها از وجود تصاوير ماهواره اى حكايت دارند كه نشان مى دهند كره شمالى تونل هايى براى انجام آزمايش حفر كرده و مكان مناسب براى استقرار ناظران انفجار نيز تعبيه شده است! اينكه اين تصاوير واقعاً وجود دارند يا نه، نمى توان قاطعانه اظهار نظرى كرد
از نظر مردان شمالى، اين توانمندى يك وسيله دفاع از خود است و اينكه خوددارى آمريكا براى دادن تضمين امنيتى در راستاى عدم تلاش براى براندازى حكومت پيونگ يانگ و عدم مذاكره مستقيم چاره اى براى اين رژيم باقى نگذاشته است. جورج بوش، حكومت پيونگ يانگ را در سخنرانى ساليانه ،۲۰۰۲ از جمله حكومت هاى محور شرارت خواند كه ايران و عراق نيز جزو اين محور عنوان شدند. در سخنرانى امسال نيز بوش از اين كشور به عنوان پايگاه استبداد نام برد. اين خصومت در موضع گيرى جاى چندانى براى خوش بينى باقى نمى گذارد و نگرانى از بابت تلاش براى تغيير رژيم از بيرون، انگيزه كافى به يك كشور براى دفاع از خود به هر روش ممكن را مى دهد.
اگر كره شمالى دست به انجام آزمايش هسته اى بزند، معاهده ان پى تى با وضعيت بغرنجى روبرو خواهد شد. شمارى از كشورهاى عضو ان پى تى به شدت روى عدم آزمايش هسته اى اصرار دارند. از سوى ديگر، انجام آزمايش هسته اى از سوى كره شمالى موجى از عوامل برهم زننده معادلات حاكم را در شبه جزيره كره، منطقه مجاور و جهان به راه خواهند انداخت.
تلاش ها و معامله ها
تلاش ها براى بازگرداندن كره شمالى به پاى ميز مذاكرات گروه شش جانبه ادامه دارد. واشنگتن علائمى از احتمال مذاكره مستقيم با كره شمالى را بروز داده است. اقدامات كره شمالى نشان مى دهد كه اين كشور قصد دارد از توان نظامى - هسته اى خود براى معامله استراتژيك استفاده كند. شليك اخير موشك بر فراز درياى ژاپن يك نمونه تاكتيكى بود و تلاش براى مهار چين جهت جلوگيرى از ايفاى نقش عامل فشار آمريكا در مذاكرات شش جانبه از طريق صدور علائم هشدار دهنده مبنى بر قريب الوقوع بودن يك آزمايش هسته اى يك نمونه استراتژيك از سياست فوق الذكر كره شمالى است.
هدف پيونگ يانگ انجام معامله استراتژيك با آمريكاست. سلاح هاى هسته اى براى استفاده شدن ساخته نمى شوند، چون استفاده از آنها به معناى آغاز فرايند نابودى متقابل است. در كنار كسب تضمين واشنگتن در راستاى عدم تغيير رژيم كره شمالى، اين كشور در مقابل دادن امتيازاتى، حتى نظير كنار گذاشتن تدريجى برنامه نظامى خود مى تواند از امتيازات اقتصادى همسايگان پيشرفته اى چون ژاپن، چين و كره جنوبى استفاده كند. در مقابل، دولت بوش كه فاقد توانايى عملى براى انجام حمله نظامى عليه كره شمالى در صورت انجام آزمايش هسته اى است، مصرانه خواهان بازگشت پيونگ يانگ به پاى ميز مذاكرات است. از يك منظر، بهترين استراتژى متقابل براى محدود كردن رژيم كره شمالى (البته تا قبل از انجام آزمايش هسته اى) شايد آن باشد كه تركيبى از فشار اقتصادى به همراه اعطاى تضمين هاى امنيتى در راستاى عدم توسل به تغيير رژيم به كار گرفته شود.
اما در جمع، سناريوى كره شمالى با نشست جارى در نيويورك ميان كشورهاى عضو ان پى تى بايد گفت كه بازنگشتن كره شمالى به اين معاهده خطرى براى پيوستگى تركيب اعضا است. از سوى ديگر، استمرار فشارهاى خود - منفعت محور آمريكا در قبال برنامه هسته اى ساير كشورهاى عضو مى تواند احتمال ضربه پذيرى معاهده در قالب خروج اعضاى بيشتر را افزايش دهد.
به هرحال بايد منتظر بود و ديد كه نشست نيويورك آيا خواهد توانست به نتيجه ملموسى دست يابد يا خير. نظر به حساسيت پرونده هسته اى ايران در اين دور از مذاكرات، مناسب خواهد بود كه تحليلى از وضعيت طرف هاى درگير و سناريوهاى احتمالى، براى روزهاى حساس پيش رو در اين پرونده، ارائه شود.
+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اردیبهشت1384ساعت 21:28  توسط رضا  | 

نسل‌‏كشي شيعيان

آيت‌‏الله سيدعبدالكريم موسوي اردبيلي، از مراجع تقليد، با صدور بيانيه‌‏اي شديداللحن، كشتار و نسل‌‏كشي شيعيان و هتك‌ ‏حرمت مقدسات ديني در اين كشور را به‌‏شدت محكوم كردند و خواستار دخالت سازمان‌‏هاي بين‌‏المللي براي رسيدگي به اين حوادث شدند.

به گزارش ايلنا، متن كامل اين بيانيه كه نسخه‌‏اي از آن براي اين خبرگزاري ارسال شده است، به اين شرح است:
«مَنْ سَمِعَ رَجُلاً يُنَادي يَا لَلْمُسْلِمينَ فَلَمْ يَجِبْهُ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ

در پي اخبار نگران‌‏كننده‌‏اي كه از كشتار و قتل‌‏عام مسلمانان در كشور اسلامي يمن در چند هفته گذشته مي‌‏رسيد، هيأتي از علماي ديني اين كشور طي ديداري با اين‌‏جانب، گزارشات بسيار تأسف‌‏باري از فجايع اخير و يورش نيروهاي نظامي دولت يمن به مناطق شيعه‌‏نشين ارائه دادند. كشتار زنان و كودكان، تنها به جرم تشيع و پيروي از اهل‌‏بيت عصمت و طهارت (عليهم‌‏السلام) و وسعت‌‏بخشيدن به دامنه قتل‌‏عام‌‏ها تا مرز نسل‌‏كشي و به‌‏آتش‌‏كشيدن كتاب‌‏هاي ديني و اعتقادي مردم مسلمان يمن كه برخي از آنها ميراث گرانمايه فرهنگي انديشمندان و علماي گذشته از تمدن اسلامي است بخشي از اين حوادث تلخ و اسفبار خوانده شده است. اين حوادث ياد آور ددمنشي و خونريزي حكومت‌‏هاي سفاكي چون رژيم سابق بعثي عراق است كه سال‌‏ها با اين روش‌‏ها سعي در نابودي و محو آثار شيعيان و محبين اهل‌‏بيت(عليهم‌‏السلام) داشتند ولي اراده خداوند برتر از خواست آنان است. «يُريدُونَ أَنْ يُطْفِؤوُا نُورَاللهِ بِأفوَاهِهِم وَاللهُ متمُ نُورِه وَلَو كَرِهَ الكَافِروُنَ»

اينجانب ضمن ابراز همدردي باقربانيان بي‌‏گناه اين حوادث و اعلام تنفر و انزجار از اين‌‏گونه اعمال ضد انساني و اسلامي، از همه علما و دولت‌‏هاي اسلامي و همچنين سازمان كنفرانس اسلامي مي‌‏خواهم تا در پي اقدام عملي جهت بازگرداندن صلح و آرامش به جامعه مسلمان آن ديار باشند و به فرياد دادخواهي شيعيان مظلوم آن سامان، ترتيب اثر دهند و از تداوم نسل‌‏كشي و جنايات دولت يمن، ممانعت به عمل آورند و يادآوري مي‌‏نمايم كه در شرايط حساس كنوني كه اجانب و دشمنان اسلام در پي تسلط بر منطقه مي‌‏باشند آتش اين‌‏گونه فتنه‌‏ها بايد هر چه سريع‌‏تر توسط دولت‌‏هاي اسلامي خاموش شود تا زمينه‌‏ساز دخالت بيشتر بيگانگان بر ممالك اسلامي نگردد.

به حاكمان دولت يمن نيز هشدار مي‌‏دهم كه از قيام مسلمين و آتش قهر و غضب الهي بهراسند و از عاقبت اسلاف خود در ساير مناطق اسلامي درس عبرت بگيرند و بدانند كه وعده نصرت خداوند به مؤمنين و عذاب او بر ظالمين حتمي است.
وَ سَيَعلَمُ الَّذينَ ظَلَمُوا أيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبوُنَ».

+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اردیبهشت1384ساعت 20:32  توسط رضا  | 

انصراف مير حسين موسوى

حضورم نافى مصالح جمهورى اسلامى بود
۲۵ ارديبهشت ۱۳۸۴
109044.jpg
شرق آن لاين : آخرين نخست وزير ايران همچنان از نامزدى براى رياست جمهورى پرهيزكرد.
ميرحسين موسوى امروز در بيانيه اى تصريح كرد: در عرصه اين گزينش بزرگ (انتخابات رياست جمهورى)، كسانى بايد داوطلب شوند كه علاوه بر شايستگى هاى فردى، متناسب با اين مسئوليت عظيم از ابزارها و امكانات لازم جهت اداى حق اين منصب برخوردار باشند .
موسوى در اين بيانيه كه از سوى ايسنا منتشر شده افزوده است "حسن ظن و ابراز لطف اقشار مردم اعم از خانواده معزز شهدا و ايثارگران، روحانيت و طلاب، اساتيد، دانشجويان، دانش آموزان، رسانه ها، شخصيت ها، احزاب و گروه هاى مختلف كه موجب دعوت آنها از اينجانب براى شركت در صحنه رقابت انتخاباتى شد از يك سو مرا منفعل كرد. از خداوند متعال مسئلت دارم آن مقدار از كاستى هاى من كه از ديدگان هنرور و زيبابين آنان دور مانده است ببخشايد و در من جبران كند. "
به گفته موسوى همين گمان نيك آنان تا واپسين ساعات مرا به تامل و تعمق چندين باره در اين موضوع واداشت. هرچه بيشتر در اين موضوع غور كردم دخالت خود در اين صحنه را درهم تنيده با مشكلات و پيچيدگى هايى يافتم كه نافى مصالح جمهورى اسلامى و ناقض نيت هاى پاك دعوت كنندگان از اينجانب است.
+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اردیبهشت1384ساعت 20:31  توسط رضا  | 

کاش هميشه قبل از انتخابات بود

محمد علی ابطحی:

 

ديگر اين يک عادت شده است که قبل از انتخابات همه چيز حال و هواي ديگري دارد.

تلويزيون تحت عنوان «جمهوريت» برنامه دارد، فيلم­هاي سينمايي خيلي خوبي نمايش مي­دهد، مرتب فوتبال پخش مي­کند، مردم خيلي محترم هستند، چهره­هاي دختر و پسراي خوش تيپ را نمايش مي­دهد و مهم­تر با آن­ها مصاحبه هم مي­کند.

در صحنه­ي سياست بعد از سال­ها زندان معلوم مي­شود عباس عبدي بي­گناه بوده، زندان باقي لغو مي­شود، فرمانده­ي نيروي انتظامي سابق لبخند مي­زند، شهردار تهران براي ثبت نام کت و شلوار و پيراهن خوش­رنگ مي­پوشد. رابطه با آمريکا مزه­ي سخنان کانديداها مي­شود و قوه­ی قضائيه عليه ضابطان بخشنامه صادر مي­کند.

در عرصه­ي فرهنگي وبلاگ­نويسان عزيز مي­شوند. کانديداها پشت اينترنت عکس مي­گيرند. مسؤلان کشوري و لشگري دست به سينه راه مي­روند. همه به نمايشگاه کتاب مي­روند وبه اهالي مطبوعات عرض ارادت مي­نمايند و ايرانيان خارج از کشور هم عزيزان مي­شوند.

در سياست خارجي هم وقتي بحث همه دنيا در مورد غني سازي در ايران هست، هيچ کانديدايي به آن حوزه نزديک نمي­شود.

و از همه مهم­تر ، همه خاکستري و با احتياط حرف مي­زنند و مواظبند بفهمند که حرف­ها شان چه تأثيري روي مردم دارد و اگر هم گافی بدهند فوري تکذيب مي­کنند.

و خلاصه زندگي قبل از انتخابات براي يکي دو ماهي شيرين مي­شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 اردیبهشت1384ساعت 16:59  توسط رضا  | 

نامه ايران به سازمان ملل درباره سه جزيره

بی‌‌بی‌سی: محمدجواد ظريف، نماينده ايران در سازمان ملل متحد با ارسال نامه ‌ای به کوفی عنان، دبيرکل اين سازمان، ادعای دولت امارات متحده عربی بر سه جزيره ايرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک در خليج بيفارس را 'قاطعانه' رد کرده و تأکيد ‌کرده است که اين جزاير، "بخش يکپارچه و هميشگی خاک ايرانند و باقی خواهند ماند".
ارسال اين نامه به دبيرکل سازمان ملل واکنشی است به نامه ديگری که عبدالعزيز بن ناصر شمسی، نماينده امارات متحده عربی در سازمان ملل، جمعه هفته گذشته به دبيرکل اين سازمان ارسال کرده و در آن خواسته بود که رسيدگی به ادعای کشورش بر سه جزيره ايرانی در دستور کار شورای امنيت سازمان ملل قرار گيرد.
در اين نامه که پس از انتشار با واکنش اعتراض آميز دولت ايران مواجه شد آمده بود که دولت امارات نتوانسته است راهی برای حل اختلاف خود با ايران بر سر اين جزاير "از راههای مسالمت آميز، مذاکره مستقيم و ارجاع به ديوان بين‌ المللی دادگستری لاهه" بيابد و از اين رو خواستار رسيدگی شورای امنيت به اين موضوع است.
نماينده امارات در سازمان ملل در نامه خود، رسيدگی شورای امنيت به موضوع جزاير سه گانه را تضمين کننده راه حلی جامع و پايدار برای حفظ دستاوردهای منطقه ‌ای و صلح، امنيت و ثبات بين‌المللی خوانده بود.
نماينده ايران در سازمان ملل ضمن اعتراض به اين نامه، نوشته است که کشورش به مذاکره "مثبت و سازنده" با مقامهای ذيربط امارات "به ‌منظور گسترش روابط و از ميان برداشتن هرگونه سوء تفاهم در ارتباط با اجرای يادداشت تفاهم سال ‪۱۹۷۱‬ ميان ايران و اميرنشين شارجه درباره جزيره ايرانی ابوموسی ادامه می‌ دهد".
ايران بارها اعلام کرده است که جزاير سه گانه را جزء جدايی ناپذير خاک خود می داند و ادعای امارات بر اين جزاير بايد تنها در چارچوب يادداشت تفاهمی بررسی شود که در ۲۵ نوامبر ۱۹۷۱ و در آستانه استقلال امارات از بريتانيا ميان دولت وقت ايران و اميرنشين شارجه، يکی از اميرنشينهای هفتگانه امارات عربی متحده، در مورد اين حاکميت ايران بر جزيره ابوموسی به امضا رسيد.
اين تفاهمنامه شامل دو جزيره غيرمسکونی تنب کوچک و بزرگ که مورد ادعای اميرنشين رأس الخيمه، يکی ديگر از اميرنشينهای هفتگانه است نمی شود.
ارتش ايران در سی ام نوامبر ۱۹۷۱ (نهم آذر ۱۳۵۰) يک روز پيش از آنکه امارات از تحت الحمايگی بريتانيا خارج شود بر اساس اين تفاهمنامه در جزاير سه گانه مستقر شد اما دولت امارات بلافاصله پس از استقلال همراه با چهار دولت عربی ديگر (از جمله عراق) نامه ای به شورای امنيت سازمان ملل نوشت و بر جزاير ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک ادعای مالکيت کرد.
شورای امنيت طی نشستی در دسامبر ۱۹۷۱ درخواست امارات را از دستور کار خود خارج کرد و رسيدگی به آن را نپذيرفت.
با اين حال امارات متحده عربی همواره بر ادعای خود بر جزاير سه گانه پافشاری کرده و بويژه از سال ۱۹۹۲ بدين سو بر تلاش ديپلماتيک خود برای به کرسی نشاندن اين ادعا افزوده است.
طی اين سالها، اعلام پشتيبانی دولتهای عربی از ادعای امارات بخش ثابت بيانيه هايی بوده که اتحاديه عرب و شورای همکاری خليج فارس، دو تشکل عمده بين المللی عربی در پايان نشستهای خود صادر کرده اند.
اين بيانيه ها همواره واکنش ايران را در پی داشته است.
امارات متحده عربی مرکز فعاليت بسياری از شرکتهای ايرانی است اما تبادلات اقتصادی گسترده ای که ميان دو کشور جريان دارد تاکنون تحت تأثير اختلافاتشان قرار نگرفته است.
+ نوشته شده در  جمعه 23 اردیبهشت1384ساعت 19:36  توسط رضا  | 

آقای کروبي

متن بالا مربوط به مردي است که با گذشت بيش از 67 سال از عمرش برگهايي زرين از افتخارات و موفقيت هاي مبارزاتي ، ملي ، سياسي و مديريتي در کارنامه خود دارد . بگونه اي که با آغاز مبارزات امام خميني (ره) در سال 1341 به عنوان يکي از فعالان و متفکران اين نهضت بيش از ده بار زندان و شکنجه و تبعيد را تحمل کرد .

ترتيب دستگيريهاي ايشان به نحوي بود که پس از رخ دادن حوادث مهمي صورت مي گرفت . مانند : بازداشت امام در سال 1342 ، فعاليتهاي گسترده در کاشان ، آبادان ، کرمانشاه ، قم ، توزيع نامه سرگشاده امام به هويدا و پخش کتاب هاي ايشان ، حماسه 15 خرداد و توزيع منابع مالي براي مبارزان انقلابي و خانواده هايشان و ... .
وي با توجه به مدت زمان زيادي که در زندان ساواک گذراند ، با ديگر مبارزان و فعالان سياسي از گروه هاي مختلف آشنايي گسترده تر و بيشتري يافت . افرادي چون حاج‌آقا مصطفي خميني،آيت‌الله منتظري، مرحوم آيت‌الله طالقاني، آيت‌الله انواري، شهيد مهدي عراقي هاشمي رفسنجاني، مرحوم رباني شيرازي، شريعتي سبزواري،شهيد محمد منتظري، آقاي علوي (داماد آيت‌الله طالقاني) ، فهيم كرماني و مرآتي (داماد مرحوم سيد حسن معيني) محسن طاهري، امير حسيني،آقا تقي درچه‌اي، دكتر شيباني، علي بابايي و مفيدي (از نهضت‌آزادي) ،عمويي و كي‌منش (از كمونيست‌هاي سرشناس)، پرويز حكمت‌جو و پاك‌نژاد (از گروههاي مبارز غيرمذهبي آقاي دكتر شيباني (از نهضت آزادي) و مرحوم لا‌جوردي  و ...

آقاي مهدي کروبي با داشتن تحصيلات حوزوي و دانشگاهي ( ليسانس فقه و حقوق اسلامي از دانشگاه تهران ) و تجارب

 گرانبهاي دوران مبارزات انقلاب فرصت يافت تا توانايي هاي خود را در عرصه هاي بسياري به اثبات برساند.


 بگونه اي که سمت هاي دولتي و مديريتي متفاوتي به وي محول گرديدند و او توانست با شايستگي هرچه تمامتربه
انجام


 وظيفه و خدمت بپردازد .

 

 گوشه اي از مسئوليتهاي آيت الله کروبي به شرح زير مي باشد :

-         جمع آوري و توزيع كمك هاي نقدي و غير نقدي بين خانواده زندانيان و برخي اؤ اعتصابيون در آستانه پيروزي انقلا‌ب اسلامي

-         مسئوليت كميته امداد به دستور امام خميني (ره) به همراه آقايان عسگراولا‌دي و شفيق (57)

-         نماينده تام الا‌ختيار امام خميني (ره)  در لرستان(58)

-         عضويت در اولين دوره مجلس شوراي اسلا‌مي نمايندگي از سوي مردم اليگودرز(58)

-         سركشي به امور لرستان در خرم آباد(58)

-         تأسيس بنياد شهيد به دستور امام خميني (ره)(59)

-         نماينده مردم تهران در دومين دوره مجلس شوراي اسلا‌مي(62)
 

-         عهده دار مسووليت نمايندگي امام خميني (ره) در امور حج (64)

-         تأسيس مجمع روحانيون مبارز بهمراه آقايان موسوي خوئيني‌ها، خاتمي و با انشعاب از جامعه روحانيت مبارز تهران(67)

-         راه يابي به سومين دوره مجلس شوراي اسلامي به عنوان نماينده دوم مردم تهران و رياست مجلس (66)

-         سرپرستي برخي از اموال به وکالت از طرف امام خميني (ره)(68)

-         عضويت در مجلس بازنگري قانون اساسي (68)

-         نمايندگي و رياست مجلس ششم شوراي اسلامي (78)

-         عضويت در مجمع تشخيص مصلحت نظام (82)

+ نوشته شده در  چهارشنبه 21 اردیبهشت1384ساعت 15:0  توسط رضا  | 

سرانجام هاشمى رفسنجانى آمد

211134.jpg

«بسم الله الرحمن الرحيم

مردم شريف ايران
خواهران و برادران صبور و آينده نگر
جوانان و نوجوانان آينده ساز

هشت سال پيش كه مسئوليت اجرايي را با خاطري آسوده از قرار گرفتن كشور در مسير توسعه و اعتدال به منتخب شما مي‌سپردم، هرگز گمان نمي‎بردم شرايط چنان رقم خورد كه در معرض آزموني دوباره قرار گيرم.
اما گذر زمان هم اكنون مرا در مسير تكرار تجربه‎اي تازه قرار داده است. تصميم به حضور در انتخابات 27 خرداد يكي از سخت‎ترين تصميماتم در سراسر سالهاي فعاليت سياسي من بوده است‌، نه از آن جهت كه قبول مسئوليت خللي بر آرامش شخصي‎ام وارد مي‎كند, كه هرگز در خدمتگزاري عافيت طلب نبوده‎ام, بلكه به سبب ترديدهايي بود كه تصميم‎گيري را براي من سخت مي‎ساخت.
نمي‌خواستم گمان شود كه نظام جمهوري اسلامي توان زايش‌نخبگان و مديران تازه‌ را ندارد و يا شائبه اين تحليل ناصواب كه برخي تصور كنند اينجانب تنها شكل خدمت به انقلاب و ميهن عزيز را منحصر در مديريت اجرايي مي‌دانم و يا اينكه مجال براي خدمتگزاري نيروهاي تازه نفس و توانا محدود گردد.
با تأمل در رويدادهاي داخلي و خارجي اخير و نيز ماه‌ها ديدار و هم فكري و رايزني با نخبگان، فرهيختگان، احزاب و گروه‌هاي مختلف سني، صنفي، قومي و ديني و كارشناسان، و متخصصان و اصحاب فكر و قلم، تحليل‌ها و نگراني‌هاي ديگري در فضاي ذهني‌ام نسبت به آينده شكل‌ گرفت كه با مباني فلسفي ترديدهاي اوليه‌ام در تعارض بود و خطيرتر از ترديدهايم مي‌نمود و سرانجام نگراني‌ها و اميدهايم به از آينده بر ترديدهايم غلبه كرد كه بخشي از آنها را در اين مجال با شما در ميان مي‌گذارم:
1- گسترش تنش‌ها و تنازعات زيانبار كه اكنون مانع جدي پيشرفت كشور است و مي‌تواند به كينه‌هاي عميق و طرد و انزواي نيروهاي گرانقدر انقلاب منجر شود.
2- بروز گرايش‌هاي افراطي كه زحمات مديران نظام را ناديده مي‌گيرند و متأسفانه با بزرگنمايي نقصان‌هايي كه نوعاً جناح‌هاي سياسي در آن بي‌نقش نبوده‌اند، مي‌كوشند دامان خود را پاك جلوه دهند و چهره نظام را بيالايند.
3- شكل‌گيري فضاي سردي كه مردم را در وضعيت نگران كننده از جهت تضعيف ارزش‌ها، كاهش شأن و منزلت فردي، آسيب‌پذيري معيشت، امنيت ملي و حقوق و آزادي‌هاي اساسي قرار مي‌دهد. بخشي از اين فضا به فرسايش توان نخبگان در بسط حقوق و آزادي‌هاي اجتماعي باز مي‌گردد و بخش ديگر بازتاب برخوردهاي نسنجيده و تنش‌هاي سياسي است كه با دامن زدن به بي‌اعتمادي عمومي جامعه، ويژه جوانان را در معرض بحران اعتماد قرار مي‌دهد.
4- شرايط حساس منطقه‎اي و جهاني به گونه‎اي است كه غلبه بر آن، نيازمند انسجام و عزم ملي براي تنش‌زدايي و جلب اعتماد بين‎المللي است. صلح و توسعه در خاورميانه بدون حضور ايران مقتدر, مستقل, آزاد و پيشرفته ميسر نمي‎شود؛ ايران پهناور و مقتدر, دروازه صلح و ثبات خاورميانه و پل ارتباطي شرق، غرب، شمال و جنوب است و مي‎تواند تهديدها را به فرصت‎ها تبديل كند و در بين كشورهاي جهان در جايگاه ممتاز و درخور ملت متمدن ايران قرار گيرد.
5 - مهمتر از همه، شائبه زير سئوال رفتن كارآمدي نظام اسلامي ايران است كه تاكنون افتخارات عظيمي در همه عرصه‌ها آفريده و نور‌ اميدي در دل‌هاي پاك يك و نيم ميليارد مسلمان جهان و صدها ميليون مستضعف چشم انتظار به وجود آورده است.
6- جمهوري اسلامي پس از تثبيت و توسعه ارزش‌هاي ديني و توسعه و استقرار امنيت همه جانبه در طول سالهاي دفاع مقدس و نيز طي 16 سال بازسازي و توسعه اقتصادي و سياسي و نهادهاي مدني، به مرزهاي قابل قبولي از رشد و توسعه رسيده است كه تداوم آن مي‌تواند توان ملي كشور را در همه زمينه‌ها افزون و معضل مهم بيكاري را حل نمايد. همچنين با تداوم طرح ناتمام نظام جامع تامين اجتماعي، فقر، فساد و تبعيض را به معناي واقعي كلمه ريشه‌كن كند. هم اكنون ادامه سياست سازندگي و تعميق و گسترش آن در حوزه‌هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي به «ضرورت نظام» تبديل شده است. با اين وجود هنوز توسعه از ناحيه برخي ديدگاه‌ها در معرض تهديد جدي قرار دارد. دموكراسي اقتصادي و رشد صنعتي، زيربناي دموكراسي سياسي و رشد اجتماعي است. و اين ضرورتي است كه بيش و كم مجهول و مقفول مانده است.
7- حركت همه جانبه براي تحقق سند چشم انداز 20 ساله نظام براي رسيدن به ايراني مقتدر، آزاد، آباد و دانايي محور.
8- آرزو دارم كه با ايجاد بستري مناسب كه هر ايراني بجاي تلخي هاي حذف و طرد، با شيريني همدلي و وحدت ملي در آسايش و امنيت كامل با سربلندي و موفقيت زندگي نمايد.
هرچند حضور رهبر مدبر انقلاب، مايه اطمينان و آرامش جامعه اسلامي و انقلابي ماست، امّا آثاري كه از نتايج انتخاباتي پرشور و حداكثري به دست مي‌آيد, براي ادامه گامهاي مصمم نظام اسلامي، ضروري به نظر مي‌‌رسد.
بر مبناي اين تحليل‌ها و با وجود بر جاي ماندن مباني ترديدهاي نخست، امروز بنا به ضرورت بار ديگر آمادگي خود را براي ورود به عرصه اجرايي اعلام مي‌كنم و خويش را در معرض انتخاب فرد فرد شما قرار مي‌دهم.
مي‌آيم تا ايران با اتكاء و اميد به امدادهاي الهي و به مدد قدرت بيكران هوش, عقلانيت، پشتكار و دوربيني همه ايرانيان داخل و خارج و به پشتوانه خلل ناپذير مشاركت و همبستگي ملي و ديني، البته به دور از تقابل هاي فرسايشي، شاهراه همكاري و همگرايي را با هدف توسعه همه جانبه و پايدار، با عشق و نشاط و اعتدال طي كند: تهديد‌ها به فرصت‌ها تبديل شود و فرصت‌ها دو چندان گردد تا عرصه تلاش, كار و توسعه در ايراني كه سرزمين بهار بركت هاي الهي است, گسترده‌ و متنوع تر شود و راه براي پويايي نسل جوان و خلاق و نيز همه انديشه‌هاي سازنده و همت‌هاي بلند هموار گردد تا با شعار «همه با هم؛ كار» مسير آبادي, آزادي, آسايش و همزيستي مسالمت‌آميز با جهانيان را طي كنيم و ايراني بسازيم شايسته نام ايراني و تاريخ و تمدن ايران.
با شما ملت ايران بار ديگر, آرزوي آن عارف الهي، پيرجماران را به ياد مي‌آوريم كه همواره ‌مي‌فرمود: اگر استقلال و آزادي وطن را خواهان هستيد،«همه با هم» باشيد.
از اين روي به جاي هرگونه تنش، كدورت، افراط و تفريط و يا شعارهاي بي عمل, مي‌توانيم ظرفيت‌هاي طبيعي و ميراث معنوي و سرمايه‌هاي انساني و ثروت‌هاي خدادادي ايران را با كمك يكديگر منسجم كنيم، ارزش كار را ملاك و معيار قرار دهيم و پيام قرآني «اعدلوا هواقرب للتقوي...» را ميزان گفتار و رفتار خود بدانيم.
امروز, با جامعه جواني روبرو هستيم كه باورها و الگوهاي جديدي را نسبت به نسل گذشته ارائه مي‌دهد. زنان و دختران ما بدليل تحصيلات عاليه, انگيزه بيشتري براي توسعه وآباداني كشور و حضور در عرصه‌هاي مختلف دارند. تحولات عميق اجتماعي و فرهنگي جامعه ايراني در كنار شرايط جديد بين‌المللي, كارآمدي مديريت كشور را منوط به هماهنگي هرچه مناسب‌تر با اين تحولات ساخته است.
موفقيت دولت آينده, در گروي تقويت وحدت اسلامي و ملي و بهره‌مندي از مشاركت همه اقشار جامعه است تا مشكلات و رنج هاي معيشتي مردم با اتكاء به برنامه هاي متقن، مديريتي ملي و مشاركت همگاني ترميم و التيام يابد.
اينك، به آمدن در صحنه انتخابات براي انتخاب نهمين «رئيس جمهور‌» و پاسخ متواضعانه به همه دعوت كنندگان در گستره اين سرزمين ثروتمند و تمدن ساز افتخار مي‌كنم.
ربع قرن تجربه مديريت در جمهوري اسلامي، يك سرمايه ملي است و اين سرمايه را مي‌توان در راه توسعه و ترقي كشور صرف كرد. حضور من, نفي تلاش هيچ دولتمرد يا رد توان هيچ نيروي تازه‎نفسي نيست.
اميدوارم با الطاف خدا و امامان معصوم عليهم السلام بتوانيم تلخي اختلافات و مشكلات معيشتي را به شيريني خدمت به مردم و تعميم آسايش و ديدن شادابي و لبخند رضايت در چهره همه ايرانيان تبديل كنيم.
در طول سالهاي پس از انقلاب اسلامي معمولاًً هر مقام و مسئوليتي را با راي مستقيم مردم بدست آورده‎ام. اكنون نيز خويش را در‌معرض انتخاب شما قرار‌مي‎دهم. افزون بر حمايت نخبگان و احزاب ، آنچه در نهايت سرنوشت سياسي مرا در اين انتخابات رقم مي‎زند، راي فرد, فرد هر ايراني است. فردي كه حق دارد در امنيت, رفاه و آزادي زندگي كند و دولتي را برگزيند كه خويش را وكيل و مجري همه ملت و همه افراد بداند. كارنامه من در پيشگاه ملت روشن است. در اين ميان از نقد برخي اشكالات گذشته و اهتمام به اصلاح آن و در نظر گرفتن واقعيت‎هاي امروز گريزي نيست. آينده را بدون نگاه به گذشته نمي‎توان ساخت، اما نبايد در گذشته ماند.
اين اعلام حضور، تلاش مضاعف براي پيوند تجارب موفق گذشته و تحولات اقتصادي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي آينده است و بزودي برنامه هاي جديدم را با شما ايرانيان در ميان مي گذارم و با شما مي‌گويم: «عليه توكلت و عليه فليتوكل المتوكلون».

اكبر هاشمي رفسنجاني
20/2/84»

+ نوشته شده در  چهارشنبه 21 اردیبهشت1384ساعت 11:53  توسط رضا  | 

درخواست امارات براى طرح موضوع جزاير در شوراى امنيت

«عبدالعزيز بن ناصر شمسى» نماينده امارات متحده عربى در سازمان ملل متحد طى نامه اى به دبيركل اين سازمان، خواستار آن شده است كه موضوع رسيدگى به ادعاى كشورش بر سه جزيره ايرانى ابوموسى، تنب بزرگ و كوچك در خليج فارس را در دستور كار شوراى امنيت سازمان ملل قرار دهد.
آن گونه كه در اين نامه آمده، دولت امارات نتوانسته راهى براى حل اختلاف خود با ايران بر سر اين جزاير «از راه هاى مسالمت آميز، مذاكره مستقيم و ارجاع به ديوان بين المللى دادگسترى لاهه» بيابد و از اين رو خواستار رسيدگى شوراى امنيت به اين موضوع است.
نماينده امارات در سازمان ملل در نامه خود، رسيدگى شوراى امنيت به موضوع جزاير سه گانه را تضمين كننده راه حلى جامع و پايدار براى حفظ دستاوردهاى منطقه اى و صلح، امنيت و ثبات بين المللى خوانده است. حميدرضا آصفى سخنگوى وزارت خارجه جمهورى اسلامى، در پاسخ به اين درخواست، جزاير مذكور را «جزء لاينفك سرزمين ايران» خواند و تلاش امارات براى طرح اين مسئله در محافل بين المللى را عملى «نسنجيده» توصيف كرد. ايران بارها اعلام كرده است كه جزاير سه گانه را جزء جدايى ناپذير خاك خود مى داند و ادعاى امارات بر اين جزاير بايد تنها در چارچوب تفاهمنامه اى بررسى شود كه در ۲۵ نوامبر ۱۹۷۱ و در آستانه استقلال امارات از بريتانيا ميان دولت وقت ايران و اميرنشين شارجه، يكى از اميرنشين هاى هفتگانه امارات عربى متحده، در مورد حاكميت ايران بر جزيره ابوموسى به امضا رسيد.
ارتش ايران در نهم آذر ۱۳۵۰يك روز پيش از آنكه امارات از تحت الحمايگى بريتانيا خارج شود بر اساس اين تفاهمنامه در جزاير سه گانه مستقر شد اما دولت امارات بلافاصله پس از استقلال همراه با چهار دولت عربى ديگر (از جمله عراق) نامه اى به شوراى امنيت سازمان ملل نوشت و بر جزاير ابوظبى، تنب بزرگ و كوچك ادعاى مالكيت كرد.
اما در سال ۱۹۰۳ دولت هند و بريتانيا، شيوخ موجود قبيله اى شارجه را كه آن هنگام از داشتن سرزمين بى  بهره بودند، وادار كردند كه پرچم قبيله اى خود را در جزيره ها برافرازند. ايران اعتراض به اين اقدام را تقريباً بلافاصله آغاز كرد تا سال ۱۹۷۰ كه اعتراض هاى نيرومند ايران سرانجام بريتانياى كبير را وادار ساخت تا از راه مذاكره اين مسئله را حل كند. مذاكراتى كه توسط «سر ويليام لوس» با ايران پيگيرى شد، ماه ها به درازا كشيد تا سرانجام به اين نتيجه رسيد كه دو جزيره تنب كوچك و بزرگ به ايران باز پس داده شوند و در مورد ابوموسى، اعمال حاكميت مشترك ايرانى - شارجه اى در نظر گرفته شود. اين توافق براساس تفاهمنامه ۲۷۷ نوامبر ۱۹۷۱ كه از سوى ايران و شارجه، تحت سرپرستى وزارت امور خارجه و مشترك المنافع پادشاهى متحده بريتانيا امضا شد، شكل گرفت. بازگشت جزاير سه گانه به ايران روز ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱ در شرايطى صورت گرفت كه نيروهاى ايرانى در جزيره ابوموسى مورد استقبال برادر حاكم شارجه قرار گرفتند. اين توافق در شرايطى صورت گرفت كه پادشاهى متحده بريتانيا هنوز مسئول روابط خارجى و دفاع سرزمينى امارات تحت الحمايه اى بود كه چند روز پس از آن به امارات متحده عربى تبديل شدند. پس از آن نماينده دائمى پادشاهى متحده بريتانيا در شوراى امنيت سازمان ملل متحد در جلسه ۹ دسامبر ۱۹۷۱ از اينكه اين ترتيبات و توافق ها به صلح و امنيت در منطقه يارى خواهد داد، ابراز «رضايت» كرده بود.
شوراى امنيت طى نشستى در دسامبر ۱۹۷۱ درخواست امارات را از دستور كار خود خارج كرد و رسيدگى به آن را نپذيرفت. با اين حال امارات متحده عربى همواره بر ادعاى خود بر جزاير سه گانه پافشارى كرده و به ويژه از سال ۱۹۹۲ بدين سو بر تلاش ديپلماتيك خود براى به كرسى نشاندن اين ادعا افزوده است. طى اين سال ها، اعلام پشتيبانى دولت هاى عربى از ادعاى امارات بخش ثابت بيانيه هايى بوده كه اتحاديه عرب و شوراى همكارى خليج فارس، دو تشكل عمده بين المللى عربى در پايان نشست هاى خود صادر كرده اند. اين بيانيه ها همواره واكنش ايران را در پى داشته است. كارشناسان مسائل بين المللى مى گويند انتظار نمى رود اين بار نيز شوراى امنيت درخواست امارات را براى طرح اين موضوع بپذيرد. اما با اين همه تلاش امارات براى كشاندن اختلاف قديمى حل شده با ايران به شوراى امنيت در زمانى كه بريتانيا _ به عنوان طرف اصلى مذاكره با ايران بر سر جزاير- هم اكنون در حال مذاكره در پرونده اتمى ايران نيز هست معنادار به نظر مى رسد. همين امر احتمال موفقيت امارات را در شوراى امنيت كاهش مى دهد. اما از سوى ديگر در زمانى كه براى نخستين بار موضوع جزاير براى ارجاع در شوراى امنيت مطرح شد ايالات متحده داراى چنين نقشى در نظام بين الملل نبود. كارشناسان مى گويند كه عكس العمل واشينگتن به اين درخواست امارات قابل پيش بينى نيست هرچند كه ايالات متحده تا به حال در بحث مسائل سرزمينى مشروعيت را به توافق هاى انجام شده و اسناد حقوقى داده است.
امارات متحده عربى مركز فعاليت بسيارى از شركت هاى ايرانى است اما تبادلات اقتصادى گسترده اى كه ميان دو كشور جريان دارد تاكنون تحت تاثير اختلافاتشان قرار نگرفته است. ايرانيان در امارات به عنوان بزرگترين اقليت خارجى در تمام سطوح اقتصادى امارات به تجارت و بازرگانى مشغولند. اين جمعيت پرشمار بيشترين درصد يعنى ۲ميليون و ۶۰۰ هزار خارجى امارات را تشكيل مى دهند و حتى بخش عمده اى از جمعيت ۵۸۰ هزار نفرى بومى اين كشور هم از ايرانى تباران تشكيل شده است. قطع رابطه ايران و آمريكا و به تبع آن صادرات مجدد كالا از دبى به ايران و سودهاى كلان ناشى از آن عامل اصلى رونق كنونى اين اميرنشين است. هم اكنون در نتيجه اين فعاليت هاى تجارى و پرهيز دبى از ورود به تنش هاى سياسى شاهد غلبه تدريجى دبى بر ابوظبى در ساختار امارات متحده عربى هستيم به نحوى كه اكنون امارات بيش از «ابوظبى» كه پايتخت است با دبى در جهان شناخته مى شود.
براساس آمارهاى غيررسمى موجود بيش از سه هزار شركت ايرانى در حال حاضر در امارات فعاليت دارند. اين در حالى است كه حداقل سرمايه براى ايجاد و راه اندازى يك شركت در جبل على دبى ۱۰۰هزار دلار برآورد مى شود، بدين سان است كه كسى جريان اقتصادى در دبى را بدون حضور ايرانيان نمى تواند تصور كند. در واقع مى توان گفت كه ايران به طور خواسته و ناخواسته عامل اصلى رونق امارات متحده عربى بوده است. اين پتانسيلى است كه مى تواند در راستاى تامين منافع ملى ايران به كار آيد. اما اماراتى ها به بهانه فعاليت هاى هسته اى ايران، تهران را خطر منطقه اى معرفى مى كنند و با دعوت از وزيران خارجه اتحاديه اروپا ضمن دخالت دادن كشورهاى ديگر در امور منطقه درصدد انتقال نگرانى هاى ساختگى خود به اروپا و آمريكا برمى آيند. چندى پيش در آخرين روزهاى سال ۱۳۸۳ گرهارد شرودر صدراعظم آلمان كه يكى از سه كشور اروپايى طرف مذاكره اتمى با ايران است با سفر به كشورهاى شوراى همكارى خليج فارس براى آنها از صلح آميز بودن فعاليت هاى هسته اى ايران سخن گفت تا اعراب جنوب غربى آسيا موازنه به وجود آمده ميان آمريكا و اروپا را با خطرناك نشان دادن ايران براى ايالات متحده به هم نريزند. در شرايطى كه خاورميانه و به خصوص شيخ نشين هاى عمدتاً به دور از دموكراسى روزهاى سرنوشت سازى را سپرى مى كنند، براى ايجاد آرامش در منطقه، اروپايى ها و در صدر آنها آلمان پيشقدم شده اند تا ضعف هاى سياسى اعراب را در از كف دادن فرصت ها جبران كنند؛ تلاشى كه با بى تدبيرى اعراب موفقيت آن تضمين شده نيست.

+ نوشته شده در  سه شنبه 20 اردیبهشت1384ساعت 14:19  توسط رضا  | 

به رهبری گفتم زورم به اصولگراها نمی‌رسد. کاری کنید. پاسخ دادند: صلاح نیست وارد بحث انتخابات شوم.

روز گذشته جمعی از دانشجویان بسیجی دانشگاه‌های تهران با اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، دیدار کردند. در این جلسه که در فضایی صریح و همراه با انتقاد تند دانشجویان همراه بود، اکبر هاشمی به بیان مواضعش پرداخت.
به نوشته كيهان، در ابتدای این دیدار، عبدالله گنجی، جانشین بسیج دانشجویی ناحیه تهران و دبیر شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی درباره مدیران بعد از جنگ، دلیل بال و پر دادن به عناصر سیاسی در مرکز مطالعات استراتژیک ریاست جمهوری و حمایت هاشمی از جریان دوم خرداد در خطبه‌های معروف نماز جمعه اردیبهشت 76 هاشمی را از وی سوال کرد، که هاشمی با بیان تاریخچه‌ای از چگونگی تشکیل کارگزاران گفت: تقصیر تشکیل کارگزاران به گردن من نیست و من نمی‌دانم تقصیر کیست.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره مرکز مطالعات استراتژیک گفت: اولا مرکز جایگاهی جدی و مهم نبود و آن‌ها هر جای دیگری که می‌خواستند، می‌توانستند جمع شوند. چون مرکز بودجه و امکانات خاصی ندارد. ثانیا آقای موسوی خویینی‌ها با ما همکاری خوبی داشت، ولی بقیه مثل عبدی با من دشمنی داشتند.

وی در ادامه درباره درباره حمایت از دوم خرداد در خطبه‌های نماز جمعه گفت: قبل از نمازجمعه، جو جامعه شائبه تقلب را دامن می‌زد و اوضاع سیاسی کشور مناسب نبود و اختلافات جدی بر سر تقلب بین دو جناح در گرفته بود. قرار شد در نماز جمعه در این باره که انتخابات سالم برگزار می‌شود، بحث شود. البته از بعضی کاندیداها رفع اتهام کردم که بعدا حمل بر حمایت از آقای خاتمی شد.
در ادامه این جلسه مهدی اقراریان، رییس بسیج دانشگاه آزاد تهران مرکز، با انتقاد از فساد در دانشگاه آزاد خواستار پاسخگویی هاشمی به عنوان یک عضو هیات مدیره شد. وی همچنین از طرد و خانه نشین شدن مدیران حزب‌اللهی در دوران هاشمی انتقاد کرد. اکبر هاشمی در پاسخ به این دانشجو گفت: اگر من عضو هیات مدیره دانشگاه آزاد هستم، بسیاری از مسئولین نظام نیز عضو هیات موسس هستند.

وی در ادامه با دفاع از عملکرد دانشگاه آزاد اظهار داشت: چه کسی گفته است آمار فساد دانشگاه آزاد بیشتر از دانشگاه دولتی است. شما باید برای اثبات این مساله آمار بدهید. آمار و مدارک و اسنادتان را به دفتر ما بدهید تا بررسی کنیم و اگر صحیح بود تذکری می‌دهیم.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه درباره به کارگیری مدیران حزب‌اللهی گفت: شما باید بگویید که در اول انقلاب چه کسی از ورود حزب اللهی‌ها به دانشگاه حمایت کرد. طرح سهمیه جانبازان و ایثارگران و فرزندان شهدا را من تصویب کردم. هر چند که دولت وقت مخالف بود، من پافشاری کردم. این حرف که حزب‌الله در مدیریت کشور نبوده و شما آن را تکرار می‌کنید، بیخود و از سر بی‌اطلاعی است. خیلی از مدیریت‌های کلیدی به‌ویژه در سازندگی در دست مدیران ارزشی بوده است. بسیاری از کارهای عمرانی دوران سازندگی را سپاه انجام داد. اصلا می‌دانید که سپاه را من خلق کردم و با ماموریت شورای انقلاب، 4 سپاه را یکی کردم و شورای فرماندهی را تشکیل دادم.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره مفاسد اقتصادی در دوران سازندگی گفت: در دوران من در نتیجه اشتغال‌زایی دو دهک بالا و پایین جامعه به هم نزدیک شد. من خیلی برای محرومین کار کردم. این حرف‌ها در مورد شکاف طبقاتی دروغ است و آمارها آن را تایید نمی‌کند. تامین اجتماعی در آغاز دولت من در حد صفر بود و من آن را ایجاد و تقویت کردم. سهام قانونی کارگرها را به آن‌ها فروختیم. من به جرات می‌توانم بگویم که جدی‌ترین فرد در مبارزه با مفاسد اقتصادی بوده‌ام.
یک پرونده شهرام جزایری در دولت من نبود. این جور نبود که متهم‌ها در خیابان راست راست راه بروند. اصلا در دولت من یک اختلاس کلان نمی‌بینید. ضمن این که دانشگاه هم خیلی آمده‌ام و با اصحاب دانشگاه رابطه دارم.

پس از این پاسخ هاشمی، دانشجویان سوالات خود را درباره انتخابات ریاست جمهوری مطرح کردند. یک دانشجو پرسید که شما چرا از جناح دوم خرداد حمایت می‌کنید، که هاشمی با یادآوری انتخابات دوم خرداد 76 پاسخ داد: جناح راست اشتباه کرد. در حالی که مجلس را در دست داشت، دولت را دست یافته دید و حرف‌هایی زد (درباره حجاب، نحوه زندگی فرهنگی و ...) که مردم به ویژه زنان و جوانان ترسیدند و به خاتمی رای دادند. در این دوره هم دوباره این اشتباه تکرار شد و من ناراحت شدم. به اصولگرایان پیغام فرستادم که بر روی یک کاندیدا وحدت کنید. به رهبری هم گفتم زور من به این‌ها نمی‌رسد، شما کاری کنید. که ایشان پاسخ دادند: من صلاح نیست وارد بحث انتخابات شوم.
من به خاطر عدم اجماع اصولگرایان از دست آنان عصبانی هستم و به آن‌ها گفته بودم اصل بر نیامدن من است، مگر این که اتفاق خاصی بیفتد. الان هم اگر اصولگرایان به وحدت برسند یقینا نمی‌آیم ولی تهدیدم همچنان باقی است.

دانشجوی دیگری با اشاره به تحلیل روز گذشته روزنامه شرق گفت: آیا بهزاد نبوی با پسر شما روی میرحسین موسوی توافق کرده‌اند تا فشارها از روی شما کم شود، که هاشمی پاسخ داد: این خبر کذب محض است. بهزاد نبوی با شخص من مشکل دارد و با من خوب نیست. الان هم مجاهدین انقلاب و حتی مشارکت علیه من کار می‌کنند. من جناب مهندس موسوی را دوست دارم، ولی هیچ وقت از ایشان حمایت نکرده و نمی‌کنم و خبرهای دقیق‌تری دارم که ایشان نمی‌آید.
وی در ادامه به تحلیل وضعیت انتخابات پرداخت و گفت: اگر اصولگرایان به وحدت نرسند به احتمال زیاد می‌آیم، چون رایشان خرد می‌شود. بر اساس آخرین نظرسنجی وزارت اطلاعات که امروز به دستم رسید من با 51 درصد نفر اول هستم. تا این لحظه که این جا نشسته‌ام نمی‌خواهم بیایم، اما اگر اصولگرایان به وحدت نرسند وارد فاجعه خواهیم شد. اگر با تشتت بیایند رییس‌جمهور با چهار پنج میلیون رای خواهیم داشت و این رییس جمهور در مشکلات بین‌المللی آینده نمی‌تواند کشور را اداره کند.

هاشمی رفسنجانی در انتها با انتقاد از سوالات دانشجویان گفت: شما گرفتار شبهه‌اید و از تاریخ بی‌اطلاعید. بزرگان شما به خوبی اطلاعات را به شما انتقال نداده‌اند و من متاسفم که چرا شما این‌طور هستید.

+ نوشته شده در  سه شنبه 20 اردیبهشت1384ساعت 12:32  توسط رضا  | 

"ما و هاشمی رفسنجانی"

 

چرا سردبير روزنامه شرق از حضور رفسنجانی در انتخابات استقبال می کند، اما به او رای نمی دهد؟


محمد قوچانی / روزنامه شرق:
اين روزها هركس نسبت خود و هاشمى را مى جويد:
• نامزدهاى انتخابات رياست جمهورى عموماً بر اين باورند كه رقابت اصلى در ۲۷ خرداد ۱۳۸۴ ميان ايشان و هاشمى خواهد بود. به طور مشخص هواداران مهدى كروبى و مصطفى معين از يكسو و حاميان محمدباقر قاليباف و محمود احمدى نژاد در ديگرسو معتقدند در صورت حضور هاشمى در انتخابات مرحله دوم رقابت ها ميان هريك از آنان و يك نفر ديگر يعنى اكبر هاشمى رفسنجانى صورت خواهد گرفت. برخى از نامزدها (مانند على اكبر ولايتى) گفته اند در صورت حضور هاشمى وارد انتخابات نخواهند شد و برخى ديگر (مانند ميرحسين موسوى) حضورشان چنان تاثيرگذار خواهد بود كه مرحله انتخاب ميان خود و هاشمى را قبل از اعلام نامزدى از سر خواهند گذراند (يعنى همزمان دو نفر نامزد نخواهند شد) نكته جالب توجه آنكه برخى نامزدهايى كه اختلافات فكرى روشنى با هاشمى دارند (مانند مصطفى معين) مى گويند اگر ميان دو نامزد مانند هاشمى و لاريجانى مخير شوند به صورت طبيعى ناگزير از انتخاب هاشمى خواهند شد.
•افكار عمومى در تناقضى جدى و اساسى به سر مى برند. طبق همه نظرسنجى ها (حتى نظرسنجى ستادهاى رقيب) فاصله معنى دارى ميان «افرادى كه به هاشمى راى مى دهند» و «افرادى كه معتقدند هاشمى رئيس جمهور مى شود» وجود دارد كه در همه آنها ميزان افرادى كه معتقدند او رئيس جمهور آينده است بيش از افرادى است كه به وى راى مى دهند. با وجود اين در همه نظرسنجى ها، هاشمى رفسنجانى هم موافقان بسيار دارد و هم مخالفان بسيار.
•عمده كسانى كه منتقد حضور و تبليغ هاشمى رفسنجانى در انتخابات ۲۷ خرداد هستند به سابقه اى اشاره مى كنند كه در انتخابات مجلس ششم شكل گرفت و روشنفكران و اصلاح طلبان به مخالفت با نامزدى هاشمى پرداختند. بخشى از اين روشنفكران (مانند اكبر گنجى) همچنان مخالف حضور هاشمى در انتخابات پيش رو هستند و گروهى ديگر (مانند ماشاءالله شمس الواعظين) با حضور او به عنوان يك گزينه توسعه گرا در نبود گزينه هاى ديگر (كه از الگوى آزاديخواه دفاع كنند) موافق هستند. بخش مهمى از روشنفكران اما هنوز در فضاى خاكسترى به سر مى برند. چهره هايى مانند بهزاد نبوى و محسن آرمين (از مجاهدين انقلاب) سعى مى كنند جغرافياى حضور هاشمى در انتخابات آينده را ترسيم كنند و ضمن حق تحفظ براى خود در انتخاب مصطفى معين از حضور هاشمى در انتخابات استقبال مى كنند. احزابى مانند كارگزاران سازندگى نيز حتى در دوگانگى مذكور با ديگر نيروهاى سياسى و اجتماعى شريكند. برخى (مانند غلامحسين كرباسچى) سكوت اختيار كرده اند و بعضى (مانند محمد عطريانفر) به صورت جدى مدافع حضور هاشمى هستند. هاشمى موافقانى سنتى (مانند سران خانه كارگر) و جديد (مانند سران حزب اعتدال و توسعه) دارد كه تداركات ستادى او را عملاً حتى پيش از اعلام نامزدى رسمى شخص وى آغاز كرده اند.
در اين بازار دوگانگى ها ترسيم جغرافياى سياسى ايران امروز تنها راهى است كه ما را از آشفتگى رهايى مى بخشد:
• در جناح راست اين نقشه، موافقان تمام هاشمى رفسنجانى حضور دارند. افرادى كه گمان مى كنند رياست جمهورى او نه تنها بازگشت به گذشته نيست بلكه به رشد و توسعه ايران منتهى مى شود و آينده اى درخشان را پيش روى كشور خواهد نهاد. اين گروه به نقد رفتار اصلاح طلبان در مجلس ششم مى پردازند و معتقدند حضور هاشمى در مقام رئيس مجلس ششم مى توانست حتى از شكل گيرى مجلس هفتم جلوگيرى كند.
• در جناح چپ جغرافياى سياسى موجود مخالفان سوگندخورده هاشمى رفسنجانى قرار دارند. آنان كه باور دارند هاشمى رفسنجانى نه تنها اصلاح طلب نيست بلكه اصولاً اصلاحات سال ۱۳۷۶ در تضاد با عملكرد او شكل گرفته است و به همين دليل مخالفت با حضور هاشمى را در انتخابات آينده در تداوم مخالفت با حوادث سال ۱۳۷۹ مى دانند.


با وجود اين در ميانه اين دو جريان، جناح ديگرى حضور دارند كه معتقدند هرگونه قضاوت درباره نامزدى هاشمى رفسنجانى بايد مشروط و منوط به تحليلى باشد كه از آرايش نيروهاى سياسى كشور به دست مى آيد. مبانى اين تحليل عبارت است از:
۱- هاشمى رفسنجانى يك انتخاب مطلق نيست. حتى خود نيز مى داند (و ترديدهايش ناشى از اين دانش به خويش است) كه بهتر بود رجل سياسى ديگرى از ميان دو جناح راست و چپ يا افراد ميانه اى كه با او همفكرى دارند وارد انتخابات مى شدند. احتمال نامزدى هاشمى در شرايطى شكل گرفت كه نامزدى ميرحسين موسوى در تابستان ۱۳۸۲ منتفى شد و جناح چپ نيز چهره هاى سرشناس خود مانند بهزاد نبوى را نتوانست نامزد كند. از سوى ديگر افراد راديكال جناح راست بر افراد ميانه رو اين جناح در مرحله اوليه انتخاب نامزدى پيشى گرفتند و هاشمى رفسنجانى در شرايطى قرار گرفت كه حتى از توصيه على اكبر ولايتى (و شايد در اندرون خويش، حسن روحانى) طرفى نبست.
۲- كسانى كه حامى نامزدهاى اصلاح طلب (به طور مشخص مهدى كروبى، مصطفى معين و ابراهيم يزدى) هستند نسبت به عبور برخى از آنها از فيلتر شوراى نگهبان كم اميد هستند و حتى اگر اميدى به عبور ايشان از اين فيلتر داشته باشند معتقدند در صورتى كه رقابت به مرحله دوم كشيده شود حضور هاشمى رفسنجانى در يك رقابت اصلاح طلبانه (با نامزدهاى جناح چپ) شايد مانع از پيروزى مطلق چپ شود اما به پيروزى مطلق راست هم نمى انجامد. اين افراد (كه نويسنده اين مقاله خود از اين گروه است) گرچه به نامزدهاى ديگر انتخابات رياست جمهورى راى مى دهند اما از نفس حضور هاشمى در انتخابات رياست جمهورى دفاع مى كنند و نوعاً نگران شرايط حساسى هستند كه ممكن است در اثر پيروزى مطلق راست بر كشور حاكم شود (نمونه آن را در انتخابات مجلس هفتم و شوراهاى شهر دوم ديده ايم) بديهى است دفاع از حضور هاشمى رفسنجانى در ۲۷ خرداد اولاً به معناى راى دادن اين افراد به او نيست ثانياً دفاع از اين حضور به معناى عدول از نقد حضور هاشمى در مجلس ششم نيست. هر انسانى حق دارد در مقطعى از زمان نسبت به گذشته خويش نقد و بررسى دوباره اى را سامان دهد (مانند كسانى كه در گذشته مخالف رابطه با آمريكا و تسخيركننده سفارت آن كشور در تهران بودند و اكنون موافق مذاكره و رابطه با آمريكا هستند) اما دست كم در اين يك مورد (نامزدى در مجلس ششم) نقدى بر محتوا (و نه روش) مخالفت اصلاح طلبان با هاشمى در سال ۱۳۷۹ وارد نيست. در آن سال عرصه تهى از نامزد هاى مناسب براى رياست مجلس اصلاح طلب نبود. و افرادى مانند عبدالله نورى به عنوان نامزد رياست پارلمان مطرح بودند و حتى هاشمى خود مشوق وى بود و برخلاف امروز انتخاب هاى تازه ترى در برابر مردم، اصلاح طلبان و هاشمى وجود داشت اما اكنون عرصه انتخاب به شدت محدود شده است و نمى توان شب ۲۷ خرداد را به آرامى خفت. بدين ترتيب اصولاً قياس دو انتخابات نادرست و غير راهگشا است. اين گروه از كسانى كه نسبت به هاشمى موضعى «نه مخالف/ نه شيفته» دارند در عين حال از هر آنچه به ارتقاى رابطه تفاهم آميز ميان هاشمى و جامعه كمك كند استقبال مى كند و مگر اصلاح طلبى جز اين است كه به زبان مشترك با ديگران دست يابيم؟ براساس اين تحليل هاشمى مخالف اصلاحات نيست. گزينه اى متفاوت از آن چيزى است كه در هشت سال گذشته از سوى اصلاح طلبان عرضه شده است به همين دليل هيچ اصلاح طلب صادقى نبايد حريف را اشتباه بگيرد. حريف ما حتى جناح راست متعادل و معقولى نيست كه با ما مرز بندى دارد بلكه گروهى از راستگرايان راديكالى هستند كه در محافظه كارى گوى سبقت از متحدان سابق خود ربوده اند و در آستانه ايجاد دولتى هم تراز با مجلس كنونى هستند. سياست همچون اخلاقيات نيست كه در آن خوب و بد روشن و آشكار از هم متمايز شده باشند. سياست همچون رياضيات است كه در آن ارقام متفاوت در فرمول هاى متفاوت نتايج متفاوتى را مى آفريند.
۳ _ وزن هاشمى رفسنجانى در معادلات سياسى ايران طى ۶ ماه ستاد محافظه كاران در حال پيروزى را به ستادى آشفته بدل كرد. موقعيت رفسنجانى در جناح مقابل عملاً به اصلاح طلبان نيرويى بخشيد كه خلق آن قطعاً در توان ايشان نبود يا بزرگان چپ (مانند موسوى خوئينى ها) نخواستند آن را شكل دهند. اين مهمترين كار ويژه شخص هاشمى در انتخابات اخير بود كه حتى در صورت عدم نامزدى وى نبايد ناديده گرفته شود. مردى كه در هرحال در موازنه قدرت نقش دارد، چه موافق او باشيم چه مخالف او.
۴- روزهاى آينده روزهاى سرنوشت سازى است. حضور متغير بسيار مهمى مانند ميرحسين موسوى مى تواند همه اصلاح طلبان و نيز هاشمى رفسنجانى را به آرامش نسبى و منطقى برساند كه براساس آن كشور از افتادن در ورطه يك جناح سياسى اقتدارگرا نجات مى يابد. در غير آن صورت غيرمحافظه كاران گزينه هايى خواهند داشت كه مى تواند اميد را در دل ايشان زنده نگه دارد. براى هر كس اين گزينه مى تواند به ترتيبى (مانند كروبى، هاشمى، معين و نيز ولايتى) رقم بخورد. مهم ترتيب اين گزينه ها نيست مهم اين است كه ما راهى به غير از «راست راديكال» هم در پيش داريم. رقابت اصلاح طلبانى مانند معين و كروبى با هاشمى بازى برد و باخت نيست بازى «برد- برد» است تا از بازى خطرناكى كه به عنوان باخت مطلق در پيش داريم جلوگيرى كنيم. بدين ترتيب تكثر در اردوى اصلاح طلبان (برخلاف تكثر در اردوى محافظه كاران) نه تنها سبب شكست نيست كه راه پيروزى را مى گشايد.
•••
اما آنچه در اين ميان برجاى مى ماند دو مسئله مهم است:
اول آنكه مى توان از اصلاح طلبان و هاشمى رفسنجانى پرسيد كه چرا كار به جايى رسيد كه پس از هشت سال هيچ گزينه اطمينان بخشى براى انتخابات رياست جمهورى كه مورد تفاهم اصلاح طلبان باشد (مانند عبدالله نورى) وجود ندارد يا اگر گزينه اى هست نتواند اجماع اصلاح طلبان و مجوز شوراى نگهبان را با هم به دست آورد. آيا جبهه مشاركت، مجاهدين انقلاب، روحانيون مبارز و كارگزاران سازندگى نمى دانستند كه در خرداد ۱۳۸۴ بايد جانشين خاتمى را انتخاب كنند؟
دوم هاشمى در شرايطى كه از سوى اصلاح طلبان استقبال مى شود و از سوى محافظه كاران بدرقه، انتخاب آينده خود را بر مبناى چه گفتمانى شكل مى دهد؟
او طى سه روز آينده به اين پرسش پاسخ خواهد گفت. در انتظار پاسخ وى خواهيم ماند.
•••
اين مقاله گذشته از كسانى كه عدول اصلاح طلبان از نقد هاشمى را برنمى تابند منتقدان ديگرى در ميان كسانى كه اصولاً قائل به مشاركت در انتخابات نيستند را نيز برخواهد انگيخت كه خود درخور پاسخ جداگانه اى است.
+ نوشته شده در  سه شنبه 20 اردیبهشت1384ساعت 12:9  توسط رضا  | 

اظهارات اكبر اعلمی يك نامزد احتمالی رياست جمهوری

+ نوشته شده در  سه شنبه 20 اردیبهشت1384ساعت 12:2  توسط رضا  | 

علامه طباطبایی

علامه طباطبایی:

[وقتى به نجف رسيدم , لدالورود, رو كردم به قبر و بارگاه اميرالمومنين ( ع ) و عرض كردم : يا على ! من براى ادامه تحصيل , به محضر شما شرفيات شده ام , ولى نمى دانم چه روشى را پيش بگيرم و چه برنامه اى راانتخاب كنم .از شما مى خواهم كه در آنچه صلاح است , مرا راهنمايى كنيد. منزلى اجاره كردم و در آن , ساكن شدم . در همان روزهاى اول , قبل ازاين كه در جلسه درس شركت كرده باشم , در منزل نشسته بودم و به آينده خود, فكر مى كردم . ناگاه , در خانه را زدند. در راباز كردم , ديدم يكى از علماى بزرگ است . سلام كردم . داخل منزل شد. دراتاق نشست و خير مقدم گفت . چهره اى داشت , بسيار جذاب و نورانى . با كمال صفا و صميميت , به گفتگو نشست و باامن ,انس گرفت . در ضمن صحبت ,اشعارى برايم خواند و سخنانى بدين مضمون برايم گفت :

[ كسى كه به قصد تحصيل , به نجف مى آيد, خوب است : علاوه بر تحصيل , به فكر تهذيب و تكميل نفس خويش نيز باشد واز نفس خود, غافل نماند].اين را فرمود و حركت كرد 2 .

اين استادالهى و عارف واصل , علامه را شيفته خويش كرد واو در زمره اصحاب آن بزرگ استاد, در آمد. با بهره ورى از دستورالعملهاى اخلاقى مرحوم قاضى و عمل به آنها, پا بر فرق اين عالم خاكى نهاد و با گذراز مرز ماده , به فرامرز عالم مثال رسيد و با طى اين هر دو عالم , با ملكوت عالم قدس همنوا گرديد.

[در ماههاى آخر عمرش , ديگر به امور دنيا, توجهى نداشت .ازامور دنيا غافل بود و در عالم ديگر سير مى كرد. ذكر خدا بر لب داشت .از دنيا بريده بود و به جهان ديگر پيوسته بود] 3 .

آرى او پيش از مدت طبيعى , با مرگ ارادى خود, با عالم ديگر مانوس گشت و با آنچه مرتبط به اين عالم ماده بود, وداع كرد.

[چند روز قبل از وفاتش به يكى از دوستان فرمود بود: من ديگر ميل به چاى ندارم و گفته ام سماور را در جهان آخرت , روشن كنند. ميلم به غذا نمى كشد و غذا نمى خواهم و بعداز آن هم , غذا ميل نفرمود. با كسى سخن نمى گفت و حيرت زده به گوشه اتاق , نگاه مى كرد] 4 .

حالات او در آخر عمر, خود گواهى بود بر كسانى كه مقامات معنوى را انكار كرده و يا كسب مقامات را جدى نمى گيرند.

او, ساعتهاى آخر عمر, كليد رسيدن به اين مقامات را نمود و در پاسخ پرسش يك ازاصحابش , كه ازاو رمز توجه به خدا و حضور قلب در نماز را پرسيد, وى در جواب گفت :

[توجه , مراوده , مراقبه , توجه , مراوده]... .

اين جمله را آن بزرگوار, بيش از ده بار تكرار كرده بود .

عشق او به خاندان رسالت , باعث شد كه ساعات آخر عمر خود را با ديدار و ملاقات آن بزرگواران بگذارند و آخرين لحظه هاى وداع دنيا را با وصال اولياءالهى پايان ببرد.

[ما بيرون رفتيم و يكى از دوستان , كه بعداز ما چند ساعت ديگر در حضوراستاد, باقى مانده بود, مى گفت :استاد, ساعتى به هوش آمد واز جا حركت كرد, به طورى كه گويا مى خواهد بپا خيزد. عرض كردم : ميل داريد برخيزيد؟ فرمود: آن دو نفر كه درانتظارشان بودم آمدند]. 6

اينك گوش جان را به ره آوردهاى ملكوتى و حياتبخش آن مردالهى مى سپاريم و با توفيق ربوبى و توسل به انوار هدايت الهى , آموزه هاى اين دستورالعملها را به كار مى گيريم .

بعون الله

السلام عليكم

براى موفق شدن و رسيدن به منظورى كه در پشت ورقه مرقوم داشته ايد, لازم است : همتى برآورده و توبه نموده , به مراقبه و محاسبه بپردزيد. به اين نحو كه : هر روزه كه طرف صبح از خواب بيدار مى شويد, قصد جدى كنيد كه : هر عملى كه پيش آيد, رضاى خدا, عزاسمه را مراعات خواهم كرد. آن وقت در هركارى كه مى خواهيدانجام دهيد, نفع آخرت را منظور خواهيد داشت , به طورى كه اگر نفع اخروى نداشته باشد,انجام داد, هر ه باشد. و همين حال را تا شب , وقت خواب , ادامه خواهيد داد.

وقت خواب , چهار - پنج دقيقه اى در كارهايى كه روزانجام داده ايد, فكر كرده و يكى يكى از نظر خواهيد گذارنيد, هر كدام مطابق رضاى خدا انجام يافته , شكر بكنيد و هر كدام , تخلف شده استغفار بكنيد و هر كدام , تخلف شده استغفار بكنيد. واين رويه را هر روزادامه دهيد. اين روش اگر چه در بادى حال . سخت و در ذائقه نفس تلخ مى باشد, ولى كليد نجات و رستگارى است .

و هر شب , پيش از خواب , توانستيد, سور مسبحات يعنى : سوره حديد و حشر و صف و جمعه و تغابن را بخوانيد واگر نتوانستيد, تنها سوره حشر را بخوانيد و پيش از بيست روز,از حال اشتغال , حالات خود را براى بنده در نامه بنويسيد.ان شاءالله موفق خواهيد بود.

محمدحسين طباطبايى

السلام عليكم

به عرض شريف مى رساند:

نامه شريف دوم زيارت شد. قبلا نيز يك نامه ديگرى رسيده بود كه تاكنون , پاسخ آن نوشته نشده .اصولا, در زمستان گذشته , دراثر كسالت مزاج و ناراحتى اعصاب , نه تنها نامه جناب عالى , بلكه نامه هاى زياد ديگرى , كه دراين مدت رسيده تاامروزها, براى هيچ كدام , نتوانسته ام جواب بنويسم .

امروزها كه كمى حالم را به بهبوداست , تدريجا, جواب مى فرستم . به هر حال , عذر گذشته مى خواهم . عرض كنم :

روشى كه براى ما در همه حال و همه شرائط, در حد ضرورت است , روش بندگى و به عبارت ديگر, خداشناسى است .

و راه آن طبق آنچه از كتاب و سنت بر مى آيد, همانا ياد خدا و امتثال تكاليف عملى است .

يعنى :

همان مراقبه و محاسبه است كه در نامه اولى خدمتتان عرض شده .

فعلا به اين ترتيب كه هر صبح كه از خواب , بيدار مى شويد, تصميم بگيريد كه خدا را فراموش نخواهيد كرد. آن گاه , به طوراستمرار, خود را در برابر خدا تصور كنيد.

محمدحسين طباطبائى

بسمه تعالى

برادر عزيز!

حالتى كه به شما رخ مى دهد, حالت (جذبه )است . لازم است كه به مراقبت بپردازيد و با تمامى قوا, به سوى خداى متعال توجه كنيد و خود را در برابر حق ببينيد و تصور كنيد.

و ضمنا, روزانه ,اقلا, با خداى خود, عزاسمه , ساعتى خلوت كرده و به ذكراو مشغول باشيد.

بااستخاره , يكى از دو ذكر شريف :

[لاالله الاالله] روزى هزار مرتبه , يا هزار و هفتصد و پنجاه مرتبه , يااگر توانستيد سه هزار مرتبه مشغول شويد.

و در خوردن و نوشيدن , حرف زدن , معاشرت و خواب ازافراط و تفريط بپرهيزيد. فرصت را غنيمت شماريد, چنانكه مى فرمايد:

ان لربكم فى ايام دهركم نفحات .الا فتعرضوا بها ولاتعرضوا عنها وفقكم الله وايدكم ان شاءالله .

محمدحسين طباطبائى


پاورقى ها:

1. حق و باطل و ضميمه احياء تفكراسلامى , شهيط مطهرى ,انتشارات صدرا,.86.
2. يادنامه مفسر كبيراستاد علامه سيدمحمدحسين طباطبايى ,.132.
3. همان مدرك ,.132.
4. همان مدرك .
5. همان مدرك ,.133.
6. همان مدرك ,.135.
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 21:25  توسط رضا  | 

«اصولگرايي اصلاح‌طلبانه»

رهبر انقلاب اسلامي  با اشاره به اختلافات سياسي و جناح بندي ها افزودند: اين اختلافات تا جايي كه طبيعي باشد ايراد ندارد اما دشمن با استفاده از تشديد اختلافات، هدفي فراتر، يعني ايجاد شكاف و دوگانگي در حاكميت را دنبال مي كند.
آيت‌الله خامنه‌اي خاطرنشان كردند: پروژه دشمن اين است كه در راس نظام، دو فكر متعارض با هم درگير شوند كه البته عده‌اي هم در داخل در اين جهت حركت مي كردند و فشارهاي فراواني به آقاي خاتمي آوردند اما ايشان با تدين و عقل زير بار اين فشارها نرفت.

رهبر انقلاب، برخي مخالفتها در مجلس ششم با بحث مبارزه با فساد را، گوشه‌اي كوچك از تلاش دشمن براي ايجاد حاكميت دوگانه و معطل ماندن كارها در جمهوري اسلامي ايران برشمردند و افزودند: همه بايد هوشيارانه، مراقب اين توطئه باشند.
آيت‌الله خامنه‌اي با اشاره به تبليغاتي كه نظام را به تلاش براي يك دست كردن دستگاه حكومتي متهم مي كنند افزودند: اگر منظور از اين اتهام، اين است كه نظام مي خواهد همه كشور را به دست يك جناح بدهد، اين كاملا غلط است زيرا ما معتقديم وجود دو جناح كه به قانون اساسي وفا دارند و در مجموعه نظام كار مي كنند، مانند دو بال، امكان پرواز و اوجگيري را براي نظام فراهم مي سازد و باعث رقابت و پيشرفت مي شود.

ايشان در همين زمينه خاطرنشان كردند: اگر منظور دشمنان ما از اتهام يكدست كردن نظام اين است كه ما اجازه نخواهيم داد در كشور و در اصول نظام شكاف ايجاد شود، ما همين را دنبال مي كنيم و مثل همه دنيا اجازه نخواهيم داد كساني كه به قانون اساسي معتقد نيستند و اصل نظام را قبول ندارند در راس نظام قرار گيرند.
ايشان با غلط دانستن بحث تقابل اصولگرايي و اصلاح‌طلبي افزودند: نقطه مقابل اصولگرايي، اصلاح‌طلبي نيست بلكه لااباليگري و نداشتن اصول است و نقطه مقابل اصلاح‌طلبي هم اصولگرايي نيست بلكه افساد است كه در اين ميان، راه صحيح، «اصولگرايي اصلاح‌طلبانه» است.

رهبر انقلاب در تبيين تعبير «اصولگرايي اصلاح‌طلبانه» افزودند: ما بايد ضمن حفظ اصول، روشهايمان را روز بروز اصلاح كنيم، اين معناي اصلاح‌طلبي واقعي است در حاليكه اصلاح‌طلبي از نظر امريكايي ها يعني مقابله با اسلام و نظام اسلامي.
آيت‌الله خامنه‌اي، شركت در انتخابات رياست‌جمهوري را يك حق و يك تكليف برشمردند و با اشاره به تلاش‌هاي دشمنان براي برگزار نشدن انتخابات رياست‌جمهوري افزودند: آنها اگر همچون انتخابات مجلس هفتم در تلاش براي برگزار نشدن انتخابات ناكام بمانند حتما انواع و اقسام اتهامات را متوجه نظام و انتخابات مي كنند، اما اين تلاشها هم فايده‌اي ندارد.

رهبر انقلاب اسلامي با تاكيد بر ضرورت نگاه صددرصد قانوني در بحث احراز صلاحيت نامزدهاي انتخابات افزودند: دشمن با انتخابات پرشور و موفق مخالف است اما ملت ايران توانايي يك انتخاب خوب را دارد و به ياري پروردگار، انتخابات 27 خرداد ماه، جزو بهترين انتخابات خواهد شد.
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 20:53  توسط رضا  | 

زنان وزير

محمد علی ابطحی:

 

بعد از انتخابات سال ۸۰ که آقاي خاتمي براي دومين بار رئيس جمهور شد از قم اطلاع دادند که يکي از مراجع پيامي براي رئيس جمهور دارد، به محضرشان رفتم. پيام دادند که به رئيس جمهور بگوئيد اگر در کابينه وزير زن باشد فتوا خواهيم داد که ماليات دادن به دولت حرام است. بعد از گذشت چهار سال در کابينه­ی جديد عراق ۵ زن عضو هستند و اعتراض آيت الله سيستاني مي­توانست مانع حضور زنان شود اما حضرت آیت الله کابينه را تأييد کرده­اند.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 20:27  توسط رضا  | 

٨ مه ، شصتمين سالگرد به زانو درآمدن غول فاشيسم

سعيد شروينی

sherwini@hotmail.com
شنبه ١٧ ارديبهشت ١٣٨٤

در آلمان هنوز هم اين بحث که روز ٨ ماه مه ، يعنی روز سقوط برلين و به زانو درآمدن قطعی غول فاشيسم، را چه بنامند بحثی جاری و ساری است و ٦٠ سال پس از آن واقعه که جهان نفسی به راحتی برآورد پاسخی قطعی برای آن يافت نشده. ٢٠ سال پيش ، ريچارد وایتسکر، رييس جمهور وقت آلمان در يک سخنرانی تاريخی به مناسبت اين روز، آن را "روز آزادشدن" مردم آلمان از جنگ و رژيم هيتلری ، و روز درنگ و تامل خواند. گرچه اين پيشنهاد در سطوح مختلف جامعه بدون پژواک نمانده و بخش‌ بزرگی از مردم آلمان آن را مقبول يافته است، اما این جامعه هنوز هم با گذشته خويش مشغول است و هنوز هم بررسی، واکاوی و درس گیری از آن جنایتی که با همكاری و به نام این مردم رقم خورد امری پايان یافته تلقی نمی‌شود. چند سال پیش ، مارتين واگنر، نویسنده نامدار آلمان اعتراض برآورد که دیگر صحبت از گذشته و احساس شرم و عذرخواهی از آن دوره کافی است و مگر آلمانی‌ها تا کی یاید بابت آن جنگ عذر بخواهند و طلب بخشش کنند؟ واگنر شاید علت نادرستی این سوال خود را در برنامه مارشی بیابد که قرار است گروه‌های نئونازی آلمان روز ٨ مه امسال در برلین برگزار کنند. روزی که وایتسکر آن را روز "آزادی" مردم آلمان خوانده است، نه تنها در چشم نئوفاشیست‌ها ، بلكه كماكان در نگاه بخشی از جامعه ، روز اسارت و سرشکستگی است. بخشی از برنامه نیروهای چپ و میانه جامعه آلمان برای ٨ ماه مه این است که با حضور و برنامه‌های گسترده خود عرض اندام نئونازی‌ها در این روز را بی رنگ و کم اثر کنند.کرسی‌های معینی که نئوفاشیست‌ها ظرف یکی دو سال اخیر در برخی از پارلمان‌های محلی به دست آورده‌اند اعتماد به نفس بیشتری به آنها بخشیده و برنامه تحریک آمیزشان هم قسما با همین اقبال معینی که بخش‌هایی از جامعه ، به ويژه در بخش شرقی آلمان از آنها به عمل آورده بی ارتباط نیست.
هستند کسانی که نئوفاشیست‌ها در مقیاس اروپا (از حیدر در اتریش و فونتن در هلند تا لوپن در فرانسه و نئوفاشیست‌های شریک در دولت ایتالیا و...) را به لحاظ برنامه و سیاست با فاشیست‌های کلاسیک دور و بر جنگ جهانی دوم که معجونی از ملی گرایی افراطی و سوسیالیسم راهنمای عملشان بود متفاوت می‌دانند و در قرینه سازی با راه سومی که بخشی از چپ میان سوسیالیسم و لیبرالیسم برگزیده، آنها را هم نیرویی‌های مدافع معجونی از لیبرالیسم متکی بر فردمحوری شدید از یک سو و ناسیونالیسم افراطی از سوی دیگر می‌شمارند. با همین استدلال عنوان لیبرال- فاشیست را هم برای آنها پیشنهاد می‌کنند.

صرفنظر از این که این نام تا چه حد مصداق دارد ، واقعیت این است که در اروپا و به ويژه در آلمان، به رغم وضع نه چندان مساعد اقتصادی و به رغم درصد بالا و ثابت بیکاری و با وجود دغدغه‌های فرهنگی و اجتماعی ناشی از روندهای نامساعد جهانی شدن و مسائل مربوط به دوران پس از ١١ سپتامبر، نئوفاشیسم هنوز هم مسئله‌ای نیست که تهدیدی مهلک به حساب آید و دوران قبل از جنگ جهانی دوم را تداعی کند و یا حق را دوباره به کسانی چون توماس مان ، آينشتاين و‌هانا آرنت بدهد.

آينشتاين كاسته شدن جمعيت ‍ژرمن تبار و محدود شدن قلمرو آلمان را بهترين مجازاتی می‌دانست كه جنگ جهانی دوم در حق اين جامعه و جناياتی كه در دو جنگ جهانی مرتكب شده روا خواهد داشت. توماس مان با استناد به بدبينی گوته نسبت به جنبه‌های منفی ملت شدن آلمانی‌ها، آرزو داشت كه جنگ جهانی دوم وضعيتی مشابه يهوديان را برای آنها رقم زند و با پخش و پراكنده كردن آنها در جهان، امكان شكل گيری مجدد ملت-دولتی آلمانی منتفی شود، وگرنه باز روز از نو، و جنايت و جنگ از نو. آرنت نيز معتقد بود كه آلمان با جنگ جهانی دوم نه تنها به لحاظ اخلاقی، معنوی و سياسی به انحطاط گرويده، بلكه اولين ملتی در تاريخ است كه به دست خود زوال و فنای خويش را رقم زده است.

مجازاتی كه متحقق نشد
در ميان اصحاب سياست نيز كسانی بودند كه ديدگاه‌ها و نظرات مشابه‌ای داشتند. از جمله اينان، يكی هم ، هنری مورگن تاو، دوست و همسايه روزولت و بعدتر وزير دارايی او بود كه طرحی نيز در اين رابطه پيش نهاد.بر اساس اين طرح، آلمان نه تنها بايد خلع سلاح و فاقد نيروی نظامی می‌شد، بلكه بايد ازداشتن صنايع پيشرفته نيز محروم می‌گرديد. بيرون كشيدن شرق آلمان از قلمرو حكومت اين كشور، تقسيم بقيه خاك آن به دوقسمت شمال و جنوب و زير كنترل بين المللی نهادن منطقه اساسی و صنعتی "رور" از ديگر مولفه‌های طرح مورگن تاو بود. اين طرح كه حتی در كنفرانس متفقين در كبك كانادا در سال ١٩٤٤ يكی از محورهای بحث در مورد آينده اروپا بود، ابتدائا موافقت روزولت را نيز يدك می‌كشيد. اما بعدتر، يعنی زمانی كه وی بر بستر تشديد اختلافات آمريكا و شوروی تكيه بر آلمان به عنوان متحدی در مبارزه عليه كمونيسم را مفيد يافت آن طرح نيز از چشمش افتاد و در بايگانی قرار گرفت. بدينسان ، آنچه كه آينده آلمان پس از جنگ را رقم زد در وجه عمده بروز و تشديد جنگ سرد بود و نه ميل و آرزوهای توماس مان و آينشتاين و مورگن تاو و... از جمله در چهارچوب مقتضيات همين جنگ سرد بود كه آلمان غربی به لحاظ صنعتی بازسازی و به رقيبی جذاب و مزيت مند برای بخش شرقی آن كه در محدوده اقتدار شوروی قرار گرفته بود بدل شد. پايان اين شكاف و دوپارگی، پايان جنگ سرد هم بود. از سويی، تشكيل بازار مشترك اروپا كه اينك به اتحاديه اروپا بدل شده نيز در خدمت درهم آميختن هرچه بيشتر منافع آلمان با كل اروپا قرار گرفت تا مردم اين كشور منافع و مصالح خود را در همزيستی با همسايگان ببينند و ناسيوناليسم مخرب و خانمانسوز آنها دوباره سر بر نياورد. اين پروژه گرچه هنوز هم در ميانه راه است و پيوستن كشورهای جديد و عضويت آتی تركيه در آن ، شكاف‌ها و بحث‌های بيشتری در مورد آينده‌اش را دامن زده و اينجا و آنجا به بدبينی‌هايی معطوف به لزوم احيای دوباره اقتدار ملی كشورهای عضو راه برده است، اما در مورد آلمان به نظر می‌آيد كه در دهه‌های گذشته كاركرد مثبتی داشته و اروپا را هم در مجموع خود از جنگ و ستيز و خونريزی به دور داشته است. با تكيه بر همين واقعيات و تجارب است كه برآمد گهگاهی نيروهای نئوفاشيست در آلمان ، و نه تنها در آنجا، گرچه نگرانی‌ها را برمی انگيزد و نيروهای مخالف را هم به مقابله و كارزار وامی دارد، اما در مجموع كسی را هول و سراسيمه نمی‌كند. به ديگر سخن، جامعه جهانی هنوز هم تربيب دمكراتيك نسل‌های پس از جنگ در آلمان و نيز قدرت جامعه مدنی و نيروهای دمكرات اين كشور را در آن حدی می‌بيند كه نسبت به تقلا و تشبثات نئوفاشيست‌ها و يا راه يافتننشان به اين يا آن پارلمان محلی دچار كابوس نشود. صد البته ادامه ركود اقتصادی كه با كاهش و حذف گسترده خدمات اجتماعی هم توام شده اگر پايانی معطوف به رونق وايجاد اشتغال پيدا نكند می‌تواند نيروی بيشتری برای جبهه نئوفاشيست‌ها فراهم آورد و كار مبارزه با آنها را با چالش‌ها و دشواری‌های بيشتری مواجه كند.

پيروزی كه مغلوب بازنده شده است؟
طرفه اما اين كه گروه‌های نئوفاشيست تنها در آلمان و اروپای غربی نيست كه گهگاه جولان می‌دهند و عرض ا ندام می‌كنند. در كشوری كه سربازانش با دراهتزاز درآوردن پرچم كشورشان بر فراز مجلس آلمان شكست قطعی حكومت جهنمی هيتلررا به جهان خبر دادند نيز، اينك نئونازی‌ها يه جزيی از فرهنگ سياسی بدل شده‌اند. در روسيه ، و به ويژه در حواشی شهرهای بزرگ آن اين روزها كمتر خارجی را می‌توان سراغ گرفت كه دغدغه حمله "كله تاس‌ها" را نداشته باشد. اين نيروها كه شمارشان بر ٥٥٠٠٠ نفر بالغ می‌شود سيستم تبليغاتی و اطلاع رسانی خاص خود را دارند و ابايی هم ندارند كه از پيروزی ارتششان در جنگ جهانی دوم ناخشنود باشند. اينان كه اكثرا فرزندان خصوصی سازی‌های بی در و پيكر دوران يلتسين و انهدام ساختار‌های اجتماعی و فقر و قاقه ناشی از آن هستند برآنند كه هيتلر حق داشت و غلبه ما بر ارتش او پيشرفت روسيه را به عقب‌اند اخت.
تا يكی دوسال پيش كه پوتين استناد به جنگ جهانی دوم و پيروزی شوروی درآن را برای برانگيختن احساسات ناسيوناليستی و سوار شدن بر اين موج جهت تحكيم پايگاه قدرت خويش ضروری نيافته بود در كتابفروشی‌های مسكو كمتر اثری از ماجرای پيروزی بر فاشيسم يافت می‌شد، اما كتاب " نبرد من" هيتلر و "دكترين فاشيسم" موسولينی به سهولت در دسترس بود. در كتاب‌های درسی نيز، مسائل مربوط به جنگ جهانی دوم و نقش شوروی در ان كمتر محلی از اعراب داشت. اينك گرچه نيازهای كرملين سياست ديگری را در اين عرصه رقم زده است، اما همان ١٠ ، ١٢ سالی كه آنسان طی شد راه را برای برآمد نيروهای نئوفاشيست هموارتر كرد. مصوبات دومای روسيه برای ممنوعيت و محدودسازی اين نيروها نيز تا كنون چندان موفقيتی به همراه نداشته، به گونه‌ای كه اينك ، در آستانه ٨ مه، كه دستگاه رهبری روسيه با دعوت از رهبران جهان مراسمی خاص در مسكو تدارك ديده است در جای جای اين كشور، هم مجسمه‌های جديدی از استالين را می‌توان ديد كه "رهبری داهيانه‌اش در جنگ بزرگ ميهني" دوباره بر سر زبان‌ها افتاده ، هم كهنه سربازان جنگ جهانی دوم با شماری از مدال و نشان بر سينه را می‌توان مشاهده نمود و هم "كله تاس‌هايي" كه ابايی هم ندارند كه مهر و نشانی از نئونازيسم را با خود حمل می‌كنند.

دعوت به شركت در مراسم روز ٩ مه در مسكو صد البته با استقبال رهبران همه كشورها مواجه نشده است. اگر نه همه اروپای شرقی ، دستكم سه كشور حوزه بالتيك، يعنی استونی، ليتونی و ليتوانی پيروزی قوای شوروی در جنگ جهان دوم و گسترش قلمرو نفوذ حكومت استالين را سرآغاز قربانی شدن آزادی و استقلال خود و به زير يوغ مسکو درآمدن می‌دانند. و اين يعنی اين كه سخن وايتسكر در مورد "آزادی آلمان" در روز ٨ مه سخنی نسبی است و در مورد همه اروپا مصداق ندارد. لهستان ، ‌يعنی كشوری كه آن نيز استقلال خود در دوران پس از جنگ جهانی دوم را پايمال شده می‌داند، راه ميان بری در پيش گرفته است ، به اين معنا كه رهبری آن ضمن اشاره به واقعيت تلخ يادشده، بر سهم شوروی در به زانو درآوردن قاشيسم هم تكيه كرده و از اين كه سرنوشت لهستان در دوره پس از جنگ موجب نسبی شدن جنايات فاشيسم و نفی لزوم غلبه بر آن شود برحذر داشته است. همه اين مباحث نشان می‌دهد كه جنگ جهانی دوم و روندهای پس از آن كماكان در اروپای شرقی پرونده‌ای گشوده دارد و هنوز هم بسياری از اين كشورها به تنظيم درك و نگاهی متعادل نسبت به همسايه شرقی خود نرسيده اند، امری كه صدالبته سياست و رويكردهای روسيه نيز می‌تواند به گونه‌ای مثبت يا منفی در آن تاثيرگذار شود.

ژاپنی‌ها هم مشكل دارند
اگر جنگ در اروپا در ٨ مه پايان گرفت ، چندگاهی ديگر لازم بود كه در آسيا نيز غول ديگر فاشيسم ، يعنی ژاپن از پای درآيد و آن منطقه نيز به آرامش بگرود. اين آرامش كه لكه سياه بمب‌های اتمی بر هيروشيما و ناكازاكی را بر چهره داشت سرنوشتی را برای ژاپن رقم زد كه به رغم فكر و ذكرهای اوليه چندان از سرنوشت آلمان متفاوت نبود. آن كشور نيز به سرپلی برای صف آرايی در برابر شوروی و چين بدل شد و واشنگتن كه حضور نظامی گسترده‌ای در آن به هم زده بود ضرورت چنان ديد كه بازش بسازد و نوسازی‌اش كند. دهه گذشته اما پاره‌ای از شاخص‌ها در اين كشور را نيز متفاوت كرده است. اگر ٥٠ سال جزای اعمال ژاپن در جنگ جهانی دوم اين بود كه كه فاقد نيروی مسلح جدی و تهاجمی باشد و ارتشش نتواند پا را از محدوده كشور فراتر بگذارد اينك در چهارچوب تدابير و استراتژی‌های امنيتی و نظامی جديد كه واشنگتن سهم عمده‌ای در شكل دادن به آنها دارد توكيو با اعزام نيرو به افغانستان و عراق آن سنت ٥٠ سال گذشته را شكسته است و تحرك و رقابت اقتصادی و نظامی‌اش كه بحث دستيابی به سلاح اتمی را نيز قسما دربرگرفته پاره‌ای از همسايگانش را هم به واكنش واداشته است.
در ژاپن نيز پرونده جنگ جهانی دوم همچنان گشوده است و كمتر می‌توان بسان آلمان بحث و گفتگويی اجتماعی و دامنه دار در آن سراغ گرفت. اگر در آلمان ويلی برانت به ورشو رفت و با زانو زدن خود در برابر فروافتادگان جنايات نازی‌ها سر شرم در برابر تاريخ خم كرد و اگر روسای جمهوری اين كشور يكی از تعهدات خود را تاكيد و عذر خواهی از بابت جنايات در حق يهوديان در جنگ جهانی دوم می‌دانند، در ژاپن نيروهای صلح دوست هم حتی، بيشتر رفتاری از يك فرهنگ شرم را به نمايش می‌گذارند و نه سخن گفتن آشكارا از جرم و تقصير مردم خويش. در فرهنگ شرم بر خلاف فرهنگ اذعان و عذرخواهی كه اينك به الگوی غالب آلمانی‌ها بدل شده از هرآنچه كه گذشته‌ای و يا عملی رنجبار و خطاكارانه را به ياد آورد پرهيز می‌شود. هم از اين رو اگر راست گرايان ژاپن به شمول نخست وزير اين كشور ابايی ندارند كه گاه و بيگاه با حضور بر سر قبر شماری از نظاميانی كه در كشورهای همسايه جنايتكار جنگی تلقی می‌شوند هرگونه خبط و گناهی در گذشته ژاپن را منكر شوند ، نيروهای چپ و ميانه نيز كمتر در شان و هنجار خويش می‌بينند كه آشكارا عذری بخواهند ، چه رسد كه بخواهند در برابر قربانيان زانو بزنند. اين كه اخيرا اشاره و استناد به جنگ جهانی دوم و جنايات آن دوره در ژاپن رونق و روای محسوسی يافته نيز از آن روست كه بحث بر سر تغيير قانون اساسی بالا گرفته است. راست ژاپن قصد آن دارد كه هويت پاسيفيستی اين قانون و خصلت صرفا دفاعی ارتش اين كشور را دگرگونه كند و راه آن را برای جولان در عرصه‌های بين المللی بگشايد. چپ و بخش بزرگی از جامعه اما با اين ايده و برنامه همنوايی ندارد و همين موضوع جنگ جهانی دوم و كارنامه ژاپن را دوباره به بحث‌ها و افواه كشانده است. صد البته بمباران اتمی هيروشما نيز به جامعه ژاپن كمك كرده كه جنايات گذشته خود را نسبی كند. استدلال گفته و ناگفته اين است كه اگر جنابت كرديم جنايت هم ديديم، اين به آن در.

آمريكا هنوز وقت دارد

اگر آلمان و ژاپن از بازندگان جنگ جهانی دوم دوباره در مرتبه برندگان آن نشسته‌اند و اگر شوروی به عنوان يكی از برندگان جنگ اينك بسياری از "نعم" آن جنگ را فروگذاشته و فرومی گذارد و اثری از آن پيروزی در وجهه و جغرافيايش باقی نيست ، داستان آمريكا اما هنوز در سمت و سوی برندگی رقم می‌خورد. آمريكا در كنار شوروی برنده جنگ جهانی دوم بود، پايان جنگ سرد اما آن پيروزی را دگرگونه كرد و تنها دست يكی از آن دو پيروز را به هوا بلند نمود. آنچه كه در ١٥ سال گذشته چهره جديد جهان و مختصات ژئو پلتيك آن را رقم زده است حاصل اين دگرگونه شدن توازن قواست.جنگ‌های اول و دوم عراق ، جنگ يوگسلاوی، تحولات در خاورميانه ، تدارك تغييرات در ساختار و منشور سازمان ملل كه زاده تجارب جنگ جهانی دوم است ، تلاش برای تغيير پيمان منع گسترش سلاح‌های اتمی و... را در فاصله ١٩٤٥ كه فاشيسم به زانو درآمد و در عين حال جنگ سرد آغاز گشت تا ١٩٨٩ كه ديوار برلين فروريخت به سختی می‌شد به تصور درآورد. اينك اما در جهانی برآمده از جنگ سرد كه آمريكا قدرت بلامنازع آن می‌نمايد تصور آن كه هيچ ، به واقعيت مشهود پيوستن آنها را شاهديم.

هستند صاحبنظرانی كه با اشاره به قطب‌های در حال برآمدنی از ثروت و قدرت همچون چين و اتحاديه اروپا و روسيه و هند و... تداوم بلامنازعگی آمريكا را دورودراز نمی‌بينند و با استناد به برخی شاخص‌های منفی بی سابقه در اقتصاد اين كشور افول دوران آن را در چشم انداز رصد می‌كنند، و نيز هستند كسانی كه مختصات، الزامات و پيامدهای جهانی شدن را نافی تك قطبی ماندن جهان می‌دانند. اما ما فعلا به آنجا نرسيده ايم.می گويند تاريخی كه با پيروزی توام باشد تنها مايه مباهات و افتخار است و نيازی به بازبينی‌اش حس نمی‌شود. تاريخ پس از جنگ جهانی دوم برای آمريكا هنوز چنين روايتی است و واكاوي تجربه هيروشيما و ناكازاكي و جنبه هايي از سياست آمريكا در دوران پس از آن جنگ هنوز بحثي عمومي و دامنه دار برنيانگيخته است. شايد زمانی كه در قدرت و نفوذ آمريكا خللی پديد آيد آنگاه پرداختن به تاريخ گذشته در اين كشور نيز ، به يك نياز و ضرورت بدل شود.منكر نمي توان شد كه جنگ ناموفق ويتنام بحث آموزنده و دامنه داري را در اين كشور گشود. اما سي سال پس از شكست در آن جنگ ، آمريكا اينك درگير جنگ ديگري در عراق است ،و اين مي تواند نشانه اي از آن باشد كه واشنگتن برخي از درس هاي اساسي آن جنگ را فراموش كرده است.

برای ما ايرانيان باز بينی تاريخ كشورمان در جنگ جهانی دوم تحت الشعاع وقايع و رويدادهايی است كه در عرصه داخلی در فاصله ١٣٢٠ تا ١٣٣٢ روی داده است. سقوط رضاشاه، ماجرای آذربايجان، مصدق ، ملی شدن صنعت نفت و.... آنچه كه ما را گهگاه با آن برهه از تاريخ در مقياس جهانی‌اش پيوند می‌دهد شايد نامی باشد كه متفقين بر كشورمان نهادند: پل پيروزي. اما از اين نام چه سود وقتی كه ٦٠ سال پس از آن رويداد كه منشور حقوق بشر و تجاربی غنی از دمكراسی را در گستره گيتی دامن زده و می‌زند ، جای پل‌های رابطه‌ای معقول و مدرن در گستره مناسبات سياسی و فرهنگی و اجتماعی ما خالی است و پل ما به سوی دمكراسی و بهروزی و حقوق بشر كماكان در دست ساختمان است؟ به همين در دست ساختمان بودن هم شايد فعلا بايد خشنود بود.شايد
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 14:26  توسط رضا  | 

بازگشت ميشل عون

 

با بازگشت « عون » به لبنان از اين به بعد شاهد يك صفحه جديدی از موازنه قدرت در ميان نيروهای داخلی اين كشور خواهيم بود. صفحه‌ای كه گمان می‌رفت يكی از بازيگران آن در ١٥ سال پيش، زمانی كه ميشل عون در منطقه حازميه بيروت مورد حمله نيروهای سوری و تعدادی از نظاميان لبنانی به رهبری اميل لحود (رئيس جمهور فعلی) قرار گرفته و سپس به سفارت فرانسه پناهنده شد، برای هميشه از صحنه سياسی لبنان حذف شده است.

حسن‌ هاشميان

يكشنبه ١٨ ارديبهشت ١٣٨٤

با پرواز هواپيمای خطوط «الشرق الاوسط » لبنان از فرودگاه « رواسی – شارل دوگل » پاريس ، ميشل عون همراه با خانواده خود و دو تن از وزرای همرزم خويش در سابق ، خاك فرانسه را ترك كرد و بعد از ١٥ سال تبعيد به وطن خود بازگشت. در فرودگاه هيچيك از اعضای دولت به استقبال وی نيامده بودند، اما خبرگزاريها تعداد افراد تجمع كرده برای استقبال از وی در فرودگاه بيروت را هزاران نفر ذكر كرده‌اند . اين فرمانده نظامی و نخست وزير بركنار شده سابق كه هنوز سماجت و تندخوئی خود را حفظ كرده است در اولين برخورد خود با خبرنگارانی كه در سالن انتظار تجمع كرده و مايل بودند با وی گفتگو كنند با تندخوئی و عصبانيت گفت، « .. آدمهای متمدنی باشيد و الا با شما صحبت نخواهم كرد» .
ميشل عون آنگاه از ورای شيشه‌های ضد گلوله و در جايگاهی كه به منظور ايراد سخنرانی برای وی تعبيه شده بود ، هوداران خود را مخاطب قرار داد و جمله معروف خود در زمان ترك لبنان ، را يك بار ديگر با صدای بلند و مصمم برای حاضرين تكرار كرد« .. اگر تمام جهانيان جمع شوند نخواهند توانست امضای مرا برای تسليم لبنان بگيرند » (اشاره به قبول پيمان طائف و پذيرش نيروهای سوريه در لبنان).
اكنون با بازگشت « عون » به لبنان از اين به بعد شاهد يك صفحه جديدی از موازنه قدرت در ميان نيروهای داخلی اين كشور خواهيم بود. صفحه‌ای كه گمان می‌رفت يكی از بازيگران آن در ١٥ سال پيش، زمانی كه ميشل عون در منطقه حازميه بيروت مورد حمله نيروهای سوری و تعدادی از نظاميان لبنانی به رهبری اميل لحود (رئيس جمهور فعلی) قرار گرفته و سپس به سفارت فرانسه پناهنده شد، برای هميشه از صحنه سياسی لبنان حذف شده است. در آن زمان و در پی مخفی شدن ژنرال عون، الياس لهراوی رئيس جمهور از مقر كوچك خود در منطقه « رمله البيضا » در ساحل غربی شهر بيروت به قصر « بعبدا » كه سابقاً در تصرف ميشل عون بود، نقل مكان كرد تا از اين طريق دوران جديدی را برای اين قصر به ارمغان آورد. در اين قصر بود كه سياست يكسان سازی فرماندهی ارتش و نيروهای نظامی لبنان پی ريزی شد و فرآيند پاكسازی نيروهای «عون » از آن آغاز گشت. و در همين جا بود كه مركز ديدارها و تجمع هواداران ژنرال سابق برچيده شد و بسياری از ياران عون به زندان افتادند يا مجبور شدند كشور را ترك نمايند. اما علی رغم اين تلاشها هيئت حاكمه جديد نتوانست برای هميشه عناصر پراكنده وفادار به عون را بطور كامل ريشه‌كن نمايد. زيرا اين افراد سابقاً در رأس سازمان ارتش و نيروی نظامی كشور قرار گرفته بودند. در سال ١٩٨٨ امين جميل رئيس جمهور وقت و بعد از پايان دوره رياست جمهوری خويش طبق قانون اساسی كشور ، يك دولت نظامی به رهبری ميشل عون خلق كرد كه اگرچه اين دولت به دليل امتناع سه تن از ژنرالها و اعضای مسلمان آن برای مشاركت در كابينه شش نفره ، با شكست مواجه شد اما نفوذ ميشل عون از اين دگرگونی در سازمان ارتش بيشتر گشت. اگرچه برای عون تنها دو وزير يعنی سرلشكر عصام ابوجمره و ادگار معلوف باقی مانده بودند (همان دو نفری كه در زمان تبعيد در پاريس همراه وی بودند و در هنگام بازگشت به بيروت كنار ميشل عون قرار گرفته بودند) اما از طريق مطرح كردن شعارهای استقلال ، آزادی و مبارزه با نيروهای اشغالگر سوری، توانست توده عظيمی از جوانان مسيحی را جذب خود كند.
چنين نفوذی در ميان گروه‌های سياسی – مسيحی لبنان موجب شد كه نزاعهای سياسی و به دنبال آن كشمكشهای نظامی و چريكی ميشل عون با ديگر احزاب شكل خونين به خود گيرد. نخستين درگيری عون با گروه چريكی موسوم به « نيروهای لبنانی » به رهبری سمير جعجع بود. جعجع اكنون در زندان به سر می‌برد و به دليل مشاركت در ترور رشيد كرامی نخست وزير وقت لبنان به حبس ابد محكوم شده است. اخيراً پيشنهادی به پارلمان لبنان ارائه شد كه خواستار آزادی سمير جعجع شده است اما نمايندگان از طرح اين موضوع در صحن مجلس خودداری كردند. خانواده رشيد كرامی و به خصوص بردار وی عمر كرامی به شدت با آزادی جعجع مخالفت كرده‌اند . گفته می‌شود پيشنهاد آزادی فرمانده سابق نيروهای لبنانی از سوی اميل لحود ارائه شده است و اين موضوع حكايت از آن دارد كه بازی جديدی ميان ميشل عون و رئيس جمهور فعلی لبنان در حال شكل گيری است به خصوص كه عون اظهار داشته ، اگر بتواند با جعجع در زندان ديدار خواهد كرد.
از نزاعهای خونين ديگر ميشل عون می‌توان به درگيريهای وی با حزب سوسياليستهای پيشرو به رهبری وليد جنبلاط اشاره كرد. اين درگيريها مدت زيادی ادامه داشته و فقط انتقال عون به منطقه « اليزره » و جايگزين شدن وی به جای ابراهيم طنوس فرمانده ارتش بود كه تا حدودی از شدت اين درگيريها كاست. از آن پس ميشل عون در مقام فرمانده ارتش خشم خود را متوجه نيروهای سوری كرد كه نبردهائی تحت عنوان « جنگهای آزاديبخش » با آنها راه‌اندازی كرد و در اين ميان به شدت از سوی حكومت بعث عراق پشتيبانی می‌شد.
در اين راستا پيمان طائف نيز نتوانست ميشل عون را راضی كند دست از اين نزاع‌ها بردارد و در فرآيند آرامش لبنان در سايه وجود نيروهای سوری مشاركت كند. علی رغم اينكه پيمان طائف از سوی سه كشور عربستان ، الجزائر و مغرب به شدت پيگيری می‌شد و رهبران مارونی همچون نصرالله صفير در لبنان به همراه بيشتر كشورهای مهم جهان و سازمان ملل از آن حمايت كرده بودند. اما با اين وجود عون ساز خود را می‌نواخت و به شدت با اين پيمان و حضور سوريها در لبنان مخالفت می‌كرد.
اما در آن سالها آن چيزی كه ميشل عون و ياران خود مايل بودند رخ ندهد، اتفاق افتاد و آن حمله معروف صدام به كويت و روياروئی حكومت بعث با امريكا ، اروپا و بخش مهمی از جهان عرب بود. با شكست صدام در جنگ آزادسازی كويت و مشاركت سوريه در اين جنگ برگه‌های قوی بازی در دستان سوريه افتاد. آنها حذف ميشل عون از صحنه لبنان را امری امكان پذير تلقی كردند اما منتظر فرصت نشستند تا در يك زمان مناسب دست به اين كار زنند. حافظ اسد رئيس جمهور سابق سوريه روابط جديدی با امريكا گشود و توافقهائی خاص صورت گرفت كه ميشل عون يكی از بزرگترين قربانيهای اين توافقات محرمانه بود. از آن به بعد ميشل عون ستاره بخت خود را در افول می‌ديد و به آسانی می‌توانست آنچه كه بر سر او خواهد آمد را پيش بينی كند. نفوذ سوريه رفته رفته در لبنان گسترش می‌يافت و به همان ميزان حلقه محاصره بر عون و همدستان وی تنگ می‌گشت. در اين اثنا او مجبور شد به سفارت فرانسه در بيروت پناهنده شود و مدت ١١ ماه در آن باقی بماند. بعد از اين مدت طولانی عون شبانه و در پوششی خاص سوار يك زيردريائی نظامی فرانسوی شد و خاك وطن را به مقصد پاريس ترك كرد. در مدت اقامت عون در سفارت فرانسه بنا به درخواست ديپلماتهای فرانسوی ، او كمترين ارتباطات ممكن را با نيروهای خود و احزاب سياسی لبنان داشت و اين دوره را می‌توان غيبت كامل وی از صحنه سياسی لبنان تلقی كرد. با رسيدن وی به پاريس به مدت ٥ سال از هرگونه مصاحبه و اظهار نظر سياسی منع شد و در واقع دوران انزوای سياسی خود را سپری می‌نمود. در آن زمان ياران وی در تشكلی تحت عنوان « دفتر مركزی هماهنگيها » كه اكنون به تشكل « ملی گرايان آزاد » تغيير نام داده است، فعاليت می‌كردند. در اين ميان بسياری از آنان تحت فشار دولت بودند و برخی از آنها به زندان افتادند اما در مدارس ، دانشگاه‌ها و انجمنهای حرفه‌ای طرفداران زيادی برای خود دست و پا كرده بودند و با « نيروهای لبنانی » كه آنها را دشمن اول خود می‌پنداشتند به شدت مبارزه می‌كردند.
در اين مدت ميشل عون فقط از طريق تلفن با ياران خود در ارتباط بود كه بعضاً صدای ضبط شده او را در جلسات خويش برای ديگران پخش می‌كردند. او به آنها گوشزد می‌كرد كه نااميد نشوند و بشارت می‌داد روزی به لبنان بازخواهد گشت.
+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 12:32  توسط رضا  | 

حذف و تکذیب

محمد علی ابطحی:

 

امروز مطلبي درباره­ي حرف آقاي قاليباف در مورد جمله­ي معروف رضا خان حزب اللهي که از قول آقاي قاليباف معروف شده بود نوشتم. الان خواندم که آقاي قاليباف اين حرف را نگفته است. به احترام پايبني به اصول اخلاقي آن مطلب را حذف کردم.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 12:14  توسط رضا  | 

كانديداتوري ميرحسين موسوي؟

كانديداتوري ميرحسين موسوي، اردوگاه‌هاي اصولگرايان و اصلاح‌طلبان را با چالش جدي روبه‌رو كرده و به اين ترتيب آرايش سياسي فعلي شكل‌گرفته در صحنه انتخابات را به صورت جدي تغيير خواهد داد.
كارشناس سياسي «بازتاب» در گفت‌وگويي با اعلام اين مطلب افزود: كانديداتوري مهندس موسوي ـ با توجه به شخصيت و سوابق وي ـ موجب خواهد شد بخش قابل توجهي از بدنه اصلاح‌طلبان و بخش عمده‌اي از اصولگرايان به حمايت از وي بپردازند و آرايش انتخاباتي و برخي نامزدهاي دو جناح سياسي كشور، به طور كلي تغيير كرده و دو جناح به نفع وي از نامزدي انصراف خواهند داد.
وي ادامه داد: با توجه به محبوبيت ميرحسين موسوي در ميان مردم و توانايي وي در افزايش مشاركت عمومي مردم، در صورت كانديداتوري وي، احتمالا هاشمي رفسنجاني از ثبت‌نام و حضور در انتخابات كناره‌گيري خواهد كرد.
كارشناس «بازتاب» افزود: با اظهارنظرهاي مطرح‌شده در روزهاي اخير، افكار عمومي درخصوص رويكرد ميرحسين موسوي در فضاي پيچيده كنوني، دچار ابهام گرديده و اين فضا به شايعات و تحليل‌هاي گوناگوني منجر شده است.
وي گفت: برخي تحليل‌ها، حاكي از قصد نداشتن ميرحسين موسوي براي حضور در انتخابات است كه در اين صورت، عده‌اي هدف طرح او را جلوگيري از ثبت‌نام هاشمي رفسنجاني مي‌دانند، حال آن‌كه با توجه به عدم اجماع اصولگرايان، احتمال ثبت نام هاشمي افزايش يافته است.
اين عده بر اين باورند كه طرح احتمال حضور ميرحسين موسوي از سوي اصلاح‌طلبان، تنها براي جلوگيري از ثبت‌نام هاشمي است و پس از انصراف هاشمي از كانديداتوري، مسئله مهندس موسوي به كلي از بين مي‌رود.
كارشناس «بازتاب» اضافه كرد: برخي تحليلگران نيز طرح احتمال كانديداتوري مهندس موسوي را براي جمع‌آوري پتانسيل قابل توجه وجهه مهندس موسوي و استفاده از آن براي ديگر كانديداي اصلاح‌طلبان دانسته‌اند. اين عده بر اين باورند كه با توجه به سوابق و نزديكي‌‌هاي موسوي و كروبي در اردوگاه خط امام، مهندس موسوي حاضر است در عرصه انتخابات از كروبي حمايت كند.
تحليل سوم هم كه مي‌تواند، سناريوي احتمالي حزب مشاركت باشد، استفاده از عدم كانديداتوري مهندس موسوي در كمرنگ كردن مشاركت مردم در انتخابات است و شرط‌هايي كه اين روزها به عنوان شروط مهندس موسوي براي كانديداتوري مطرح مي‌شود، مي‌تواند زمينه‌ساز اين تحليل باشد.
بنا بر اين سناريو، با پذيرفته نشدن اين شرايط و رد صلاحيت احتمالي دكتر معين، عده‌اي در پي زمينه‌سازي براي تحريم يا دست‌كم حضور نيافتن در انتخابات خواهند بود.
كارشناس «بازتاب» ادامه داد: البته از آنجا كه تاكنون مهندس موسوي، هيچ اظهارنظري در زمينه انتخابات نكرده، افكار عمومي و علاقه‌مندان وي با اين پرسش مواجهند كه آيا طرح وي با هماهنگي ميرحسين موسوي و مطابق اهداف او انجام مي‌شود يا خير؟
كارشناس «بازتاب» افزود: برخي تحليل‌ها هم ناظر به قصد ميرحسين موسوي در عرصه انتخابات است كه در اين صورت، مهندس موسوي بايد با ورود جدي به صحنه سياسي كشور به طرح ديدگاه‌هاي خود و گفت‌وگو با مردم بپردازد، چراكه حضور ناگهاني در اواخر مهلت ثبت‌نام، پس از شانزده سال سكوت سياسي، خلاف اخلاق سياسي و رويه مهندس موسوي است.
وي ادامه داد: اگرچه برخي علاقه‌مندان به مهندس موسوي، طرح ناگهاني و غيرشفاف ايشان در عرصه كانديداتوري را تاكتيكي براي جلوگيري از تخريب وي مي‌دانند، اما واقعيت آن است كه سوابق و قابليت‌ها و نيز رويه مهندس موسوي، روشن‌تر از آن است كه وي مجبور به استفاده از چنين تاكتيك‌هايي باشد.
كارشناس «بازتاب» در پايان با استقبال از حضور مهندس موسوي گفت: يقينا با توجه به فضاي كنوني كشور و موقعيت حساس بين‌المللي ايران، حضور ميرحسين موسوي در عرصه انتخابات، به افزايش قابل توجه مشاركت عمومي منجر و مايه اميد طيف گسترده‌اي از دلسوزان انقلاب خواهد شد، اما اين حضور، بايد پيش از زمان ثبت‌نام و به صورت شفاف از سوي خود ايشان اعلام شود و داشتن گروهي از سخنگويان ناشناخته، زيبنده چهره‌اي با سابقه نخست‌وزير دفاع مقدس نيست.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 12:1  توسط رضا  | 

صادق طباطبايي:براي امام، رأي مردم خط قرمز بود


دكتر صادق طباطبايي در بخشي از گفت‌وگوي مشروح خود با «بازتاب» درباره سيره حضرت امام(ره) راجع به نظر مردم گفت: حضرت امام(ره) معتقد بودند كه حكومت نبايد به هيچ وجه مخالف خواست مردم عمل كند و هميشه مي‌گفتند، مردم اشتباه نمي‌كنند.
يك بار آيت‌الله طاهري، امام جمعه سابق اصفهان خدمت امام(ره) رسيده بود و از عملكرد بني‌صدر به شدت گله كرده و گفته بود: «منشأ اختلافات، رئيس‌جمهور است» امام(ره) گفتند: مي‌دانم. آقاي طاهري گفت، در كميته فلان اتفاق افتاده و اشكال از رئيس‌جمهور است، امام گفتند، مي‌دانم. آقاي طاهري گفت، در ژاندارمري فلان‌جا، فلان اتفاق افتاده و بعد كه تحقيق كردند، معلوم شد تقصير رئيس‌جمهور است.
هرچه طاهري گفت، امام گفتند، مي‌دانم. آقاي طاهري با يك لحني گفت: آقا پس عزلش كنيد. امام گفتند، شما عزلش كنيد. آقاي طاهري گفتند: من چه كاره‌ام كه عزلش كنم؟ امام گفتند، من چه‌كاره‌ام كه عزلش كنم؟ من و شما هر كدام يك رأي داشتيم و به هر كسي خواستيم، داديم. ما رئيس‌جمهور تعيين نكرديم، كساني كه رئيس‌جمهور تعيين كردند، خودشان مي‌توانند عزلش كنند. مردم چطور عزل مي‌كنند؟ مجلس دارند، نماينده دارند.
امام دو، سه ماه قبل از عزل قطعي بني‌صدر، تازه كميته حل اختلاف تشكيل دادند. در اين كميته، آقاي يزدي از طرف حزب جمهوري، آقاي محلاتي از طرف بني‌صدر و آقاي اشراقي از طرف خود امام حاضر بودند. دو رأي به نفع بني‌صدر در اين جلسه بود، چون آقاي اشراقي هم طرفدار بني‌صدر بود و امام حتي‌المقدور مي‌خواستند رأي مردم محفوظ بماند تا يك جوري بحران حل شود.
دكتر طباطبايي ادامه داد: يك وقتي خدمت امام بودم و آقاي كروبي از امام دستوري براي براي بنياد شهيد خواست. امام به بنياد شهيد خيلي عنايت داشت انصافا آقاي كروبي هم خيلي خوب اداره كرده بود و بارها امام از ايشان تقدير كرده بود. آقاي كروبي در بنياد شهيد يك مشكلي داشتند كه از امام اجازه گرفتند فلان كار را بكنند. دو روز بعد، آقاي ميرحسين موسوي لايحه‌اي درباره نهادهاي انقلاب به مجلس برد كه اگر اين لايحه در مجلس تصويب مي‌شد، اين اختيار از آقاي كروبي گرفته مي‌شد.
آقاي كروبي دو روز بعد، سراسيمه آمد پيش امام كه مهندس موسوي چنين لايحه‌اي به مجلس برده كه اگر تصويب شود، ما نمي‌توانيم به دستوري كه داديد، عمل كنيم. شما موضوع بنياد شهيد را از اين لايحه دولت، مستثني كنيد. امام نامه‌اي كه امضا كرده بودند، از آقاي كروبي گرفتند و گذاشتند توي جيبشان و گفتند، هرچه مجلس تصويب كرد، همان را عمل خواهيم كرد.
اين نوع برخورد امام بود و خط قرمز ايشان، قانون و رأي مردم بود.

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 اردیبهشت1384ساعت 11:48  توسط رضا  | 

تبريک سال نو رييس جمهور

تهران، اول فروردين ماه 1384 هجری شمسي

+ نوشته شده در  شنبه 17 اردیبهشت1384ساعت 13:8  توسط رضا  | 

نامه کروبی به شورای نگهبان (قدیمی است)

+ نوشته شده در  شنبه 17 اردیبهشت1384ساعت 12:52  توسط رضا  | 

نامه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم وپاسخ کروبی(قدیمی است)

+ نوشته شده در  شنبه 17 اردیبهشت1384ساعت 12:49  توسط رضا  | 

يروزى تاريخى تونى بلر با اكثريت كمتر

شمارش بخش اعظم آراى ريخته شده به صندوق هاى اخذ راى در انتخابات پارلمانى بريتانيا نشان مى دهد كه حزب كارگر به رهبرى تونى بلر، نخست وزير، دولت آينده را تشكيل خواهد داد هرچند تعداد كرسى هاى حزب در مجلس عوام و آراى نخست وزير در حوزه انتخابيه وى نسبت به انتخابات قبلى كاهش يافته است. به اين ترتيب تونى  بلر در رويدادى تاريخى حزب كارگر را براى سومين بار پياپى به قدرت رسانده است. راى گيرى براى انتخاب نمايندگان مجلس عوام بريتانيا در روز پنجشنبه در سرتاسر اين كشور برگزار شد و تا لحظه تنظيم اين خبر نتايج شمارش آرا در ۶۲۷ حوزه انتخابيه از مجموع ۶۴۶ حوزه اى كه انتخابات در آنها برگزار شد از كسب اكثريت لازم حزب كارگر براى تشكيل دولت آينده حكايت دارد كه سومين دوره زمامدارى اين حزب است كه از سال ۱۹۹۷ قدرت را در دست داشته است. مجلس عوام بريتانيا در مجموع ۶۵۹ كرسى دارد كه تعدادى از آنها در اختيار هيات رئيسه است كه با راى مردم انتخاب نمى شوند و در چند حوزه نيز انتخابات به عمل نيامده است. آخرين نتايج شمارش آرا نشان مى دهد كه حزب كارگر تا اين مرحله توانسته است ۳۵۳ كرسى را به دست آورد در حالى كه دو حزب محافظه كار و ليبرال دموكرات به ترتيب در ۱۹۶ و ۶۱ حوزه انتخابيه پيروز شده اند. در انتخابات دوره گذشته كه در سال ۲۰۰۱ برگزار شد، شمار كرسى هاى اين سه حزب اصلى به ترتيب ۴۱۲ ، ۱۶۶ و ۵۲ كرسى بود هرچند در پايان دوره، به دليل برگزارى انتخابات ميان دوره اى و تصميم چند نماينده به تغيير عضويت حزبى خود، اين ارقام به ۴۰۸ ، ۱۶۰ و ۵۴ كرسى تغيير يافت.
به اين ترتيب انتظار مى رود حزب كارگر با اكثريتى به مراتب كمتر از دوره قبلى دولت جديد را تشكيل دهد هرچند سه دوره زمامدارى حزب كارگر در تاريخ اين حزب، كه اوايل قرن بيستم تشكيل شد، سابقه ندارد.
نظام پارلمانى بريتانيا از دو مجلس عوام و اعيان (لردها) تشكيل يافته و معمولاً حزبى كه در مجلس عوام به اكثريت برسد مامور تشكيل دولت مى شود. عضويت در مجلس اعيان انتخابى نيست و اعضاى آن را حدود ۵۰۰ نفر مرد و زن كه براى طول حيات خود به لقب اشرافى ملقب شده اند، همراه با حدود ۹۰ تن از اشراف موروثى و ۲۶ روحانى ارشد كليساى انگليكان تشكيل مى دهند. اكثريت حزب كارگر در آغاز مجلس قبلى ۱۶۶ كرسى بود كه در پايان دوره به ۱۶۱ كرسى رسيد.
نتايج انتخابات جارى نشان مى دهد كه حزب محافظه كار به رهبرى مايكل هوارد، كه حزب اصلى مخالف دولت بوده، توانسته است در تعداد قابل توجهى از حوزه هاى انتخابى بر حزب كارگر پيروز شود در حالى كه حزب ليبرال دموكرات به رهبرى چارلز كندى نيز تعدادى از كرسى هاى قبلى حزب حاكم را به خود اختصاص داده است. براساس نتايج اعلام شده حزب محافظه كار توانسته است ۳۱ كرسى متعلق به حزب كارگر در دوره قبلى و ۴ كرسى متعلق به حزب ليبرال دموكرات را به دست آورد. در مقابل حزب ليبرال دموكرات نيز ۱۱ كرسى از حزب كارگر و ۳ كرسى از حزب محافظه كار را نصيب خود كرده است.
به اين ترتيب تعداد آراى حزب ليبرال دموكرات براى اولين بار در تاريخ بريتانيا از ۶۰ نفر بيشتر مى شود. ميزان شركت واجدين حق راى در اين انتخابات به حدود ۶۰ درصد رسيد كه ۲ درصد بيش از دوره گذشته بود اما سهم حزب كارگر در مقايسه با انتخابات سال ،۲۰۰۱ به حدود ۳۶ درصد كل آرا كاهش يافت در حالى كه احزاب محافظه كار و ليبرال دموكرات به ترتيب ۲/۳۳ و ۶/۲۲ درصد آرا و ساير احزاب و نامزدهاى مستقل ۷/۹ درصد آرا را در اختيار گرفتند. در بريتانيا، اعضاى دولت نمايندگان پارلمان نيز هستند و معمولاً وزيران ارشد از ميان نمايندگان مجلس عوام انتخاب مى شوند.
در اين انتخابات، ميزان آراى تونى بلر در حوزه انتخابيه وى نيز نسبت به انتخابات قبلى كاهش داشت و در مقابل، بر اكثريت رهبران دو حزب محافظه كار و ليبرال در حوزه هاى انتخابيه آنان افزوده شد.
+ نوشته شده در  شنبه 17 اردیبهشت1384ساعت 12:13  توسط رضا  | 

شیخک ها و مراجعه به سازمان ملل


ايرنا: شيخ‌نشين امارات متحده عربي روز جمعه در نامه‌اي به دبيركل سازمان ملل خواستار آن شده تا موضوع جزاير ايراني تنب بزرگ، تنب كوچك و ابوموسي درسال جاري، در دستور كار شوراي امنيت قرار گيرد.
"عبدالعزيز بن ناصر الشمسي" سفير و نماينده دائم امارات نزد سازمان ملل درنامه‌اي خطاب به "كوفي عنان" دبيركل اين سازمان، از جزاير ايراني خليج فارس به عنوان "جزاير اشغالي" ياد كرده و درخواست ارجاع مساله آن به شوراي امنيت را كرده است.
در اين نامه كه امروز در سازمان ملل منتشر شد، آمده‌است: تا زماني كه راه حلي براي اين منازعه از طريق شيوه‌هاي مسالمت آميز، مذاكره مستقيم و ارجاع به ديوان بين‌المللي دادگستري به دست نيامده، خواستار بررسي آن در شوراي امنيت هستيم.
سفير اين شيخ‌نشين حاشيه جنوبي خليج فارس، ضمن ادعاهاي خود، بررسي اين موضوع را در شوراي امنيت سازمان ملل، تضمين يك راه حل جامع و پايدار براي حفظ دستاوردهاي منطقه‌اي و صلح، امنيت و ثبات بين‌المللي خوانده است.
ايران رسما اعلام كرده كه "موضوع جزاير يك مساله دو جانبه بين ايران و امارات است و سوء تفاهم موجود براساس ياداشت تفاهم سال ‪ ۱۹۷۱‬قابل حل است و اين جزاير متعلق به ايران بوده و خواهد بود."
+ نوشته شده در  شنبه 17 اردیبهشت1384ساعت 12:7  توسط رضا  | 

اظهارات آقای محتشمي‌ در مورد نهضت آزادي


محتشمي‌پور، دبير ستاد انتخاباتي مهدي كروبي، در اولين گردهمايي مسئولان كميته‌هاي دانشجويان و جوانان سراسر كشور ستاد انتخاباتي كروبي، صبح روز پنجشنبه با اعضاي اين كميته ديدار و به سؤالات آنها پاسخ گفت.

به گزارش ايسنا، محتشمي‌پور در پاسخ به سؤالي مبني بر اين‌كه آيا در جبهه اصلاحات، اجماعي ايجاد خواهد شد؟ و رابطه ستاد كروبي با ستاد دكتر معين چگونه است؟ اظهار داشت:« اعضاي اين دو ستاد تاكنون پنج جلسه با يكديگر ديدار و گفت‌وگو داشته و به نتايج مثبتي نيز رسيده‌ا‌ند.»

وي ادامه داد: در بحثي كه دو ستاد با هم داشتند به اين نتيجه رسيديم كه بحث اجماع را از دستور كار خود خارج كنيم و اگر بخواهيم موضوع اجماع را مطرح كنيم، در جبهه اصلاحات با يك ركود در فعاليت‌ها مواجه مي‌شويم. مثلا حاميان كروبي احساس قاطعيت و پايداري نخواهند داشت و آن‌گونه كه لازم است در صحنه حضور پيدا نمي‌كنند. همين‌طور نيز برعكس. ما تصميم گرفتيم بحث اجماع را از دستور كار خود خارج كنيم و با قاطعيت تا پايان كار بايستيم و رقابت كنيم.

محتشمي‌پور در مورد نهضت آزادي گفت: امام(ره) هنگامي كه آن نامه را نوشتند اجازه ندادند كه با سران اين گروه برخوردي شود. در هنگام انتشار آن نامه، سران سه قوه خدمت امام(ره) رفتند و از امام(ره) استفتاء كردند و امام(ره) در آن جلسه به آنها گفت هيچ‌كس اجازه برخورد با آنها را ندارد. آنها در جواب امام(ره) گفتند كه اينها مخالف نظام هستند، امام(ره) در جواب آنها گفت آنها مخالف نظام نيستند، مخالف شما هستند. سران سه قوه در جواب امام(ره) گفتند نهضت آزادي مخالف شماست، امام(ره) گفت مخالف من باشند، ولي كسي اجازه برخورد با آنها را ندارد و من تا هنگامي كه در دولت ميرحسين موسوي بودم اجازه برخورد با آنها را ندادم و در يك مورد كه آنها در شهرري به صورت غيرقانوني جلسه‌اي برگزار كرده بودند، وزارت اطلاعات با آنها برخورد كرده بود كه من در جلسه هيات دولت نسبت به اين امر اعتراض كردم؛ چون بايد هر كاري در اين مملكت بر اساس قانون صورت گيرد.

وي ادامه داد: احزاب در كشور ما به چند دسته تقسيم مي‌شوند؛ احزابي كه فعاليت مي‌كنند، ولي هنوز مجوزي از كميسيون ماده 10 احزاب و وزارت كشور دريافت نكرده‌اند، دوم، احزابي كه به صورت قانوني فعاليت كرده و داراي مجوز از وزارت كشور هستند و دسته سوم، احزابي هستند كه به وزارت كشور براي دريافت مجوز مراجعه كرده ولي پروانه مجوز دريافت نكرده‌اند كه نهضت آزادي نيز جزو اين گروه‌ها مي‌شود و دسته ديگري نيز هستند كه منحل شده‌اند مانند حزب توده.

وي افزود: آنهايي كه از پروانه براي فعاليت برخوردارند، از امكانات دولت استفاده مي‌كنند و آنهايي كه از پروانه برخوردار نيستند نمي‌توانند از امكانات دولتي استفاده كنند. در مجلس پنجم تعدادي از نمايندگان نهضت آزادي توسط همين شوراي نگهبان كه بعضي حرف‌ها را مي‌زند تاييد صلاحيت شدند ولي راي نياوردند. در انتخابات شوراي شهر نيز حضور داشتند ولي راي نياوردند. به نظر من نهضت آزادي در ميان مردم داراي چنان پايگاهي نيست. نامه امام(ره) در ارتباط با نهضت آزادي وجود دارد و خود مركز نشر آثار امام(ره) بايد در اين ارتباط جوابگو باشد. من معتقدم نامه امام(ره) تاثيري بر خروج نهضت آزادي از صحنه سياسي كشور نداشت بلكه عملكرد خود نهضت آزادي باعث شد كه آنها در بين مردم جايگاهشان را از دست بدهند و اكنون نيز كه براي انتخابات رياست جمهوري كانديدا معرفي كرده‌اند، اگر تاييد صلاحيت شود، كمترين آرا را خواهد داشت.

وي ادامه داد: برنامه‌هاي كروبي متنوع و تدوين شده است. اگر خاتمي بحث گفت‌و‌گوي تمدن‌ها را مطرح كرد، شعار كروبي طرح آشتي تمدن‌هاست. دين اسلام، دين صلح و آشتي است و ما به دنبال اين هستيم كه در عرصه سياست، صلح و دوستي را گسترش دهيم.

وي در پايان در ارتباط با تعامل دولت كروبي با مجلس هفتم گفت: مطمئنا بحث سازش مطرح نيست. ما سعي مي‌كنيم برخورد و تعامل سازنده‌اي با اين دستگاه داشته باشيم و در جهت تحقق اهداف و برنامه‌هاي خود كوتاه نمي‌آييم.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 15 اردیبهشت1384ساعت 21:20  توسط رضا  | 

خواب خوش!

  نويسنده : فريدون عموزاده خليلي


راست مي‌گوييد جناب آقاي احمدي‌نژاد! «كلاه» مسأله مهمي است. اين كه چه كسي، چه زماني، كدام كلاه گشادي را سر كدام آدم بخت برگشته‌اي گذاشته است! اما همه ما مي‌دانيم كه مسأله شما كلاه نيست. عصبانيت شما هم از كلاه نيست. از قضا كلاه، موجود زبان‌بسته‌اي است كه شهروندان تهراني چند سالي است افتخار آشنايي با آن را پيدا كرده‌اند و به ويژه انواع مخملي و نمدي آن را به خوبي مي‌شناسند. شهروندان تهراني به خوبي مي‌دانند آن روز كه كسي با شعار حل معضل ترافيك تهران طي چند ماه با رأي غيرمسقيم 5/2 درصد، از شهروندان راهي كاخ 15 طبقه شهرداري شد، كدام كلاه گشاد براي كدام سر بخت‌ برگشته‌اي تدارك مي‌شد؟ و آن روز كه يك نفر با نديده گرفتن مشكلات نجومي و منحصربفرد شهر تهران، وام ازدواج جوانان را در بوق تبليغات پيش رس انتخاباتي كرد كدام كلاه با چند وجب فراخي براي كدام شهروند فلاكت‌زده آماده مي‌شد و آن روز كه در كوران كولاك و بوران، پايه‌هاي زندگي خانه‌هاي گلي و خشتي جنوب‌نشينان اين كلان شهر شسته مي‌شد، شهردار خدمت‌رسان شهر براي سفر تبليغاتي در كدام شهر آفتابي از لذت خدمت‌رساني داد سخن مي‌داد و آن روز كه در هنگامه كهكشان ارتباطات و سرعت نجومي رسانه‌ها براي شنيدن، گفتن و عمل كردن، در كهكشان اينترنت، ويدئوكنفرانس، تلفن و ... شهردار براي آشنايي و حل مشكل رعاياي بلد طهران به شيوه رؤساي امور بلديه دوران قاجار بارعام مي‌داد تا رسانه ملي بارها و بارها به شيوه مدرن اسلوموشن اين رسم حكومت‌داري عصر باستان را با زوم كردن روي حركت انگشت‌ها، انگشترها و چهره ايشان نمايش دهد، قرار بود كدام كلاه سر كدام فلاكت‌زدگاني برود؟
جناب آقاي احمدي‌نژاد! كدام انديشمند غربي است كه مي‌گويد هيچ انسان قد كوتاهي با ايستادن با روي شانه‌هاي مردان بزرگ، بزرگتر نمي‌شود. آري اين احساس بسار خوشايند است كه كسي با كوله باري كه 5/2 درصد آراي شهروندان را يدك مي‌كشد، به دوش مردي بايستد كه با 80 درصد آراي مردم پشتگرم است، آنچنان كه از احساس قدبلندي تا سرحد مرگ سرمست شود، اما همه داستان همين نيست جناب شهردار!گله گذاري صميمانه مردم و دوستان رئيس جمهور از ايشان هرگز شما را دچار توهم نسازد.قد خاتمي هنوز خيلي بلند است.مواظب باشيد با سر فرود نياييد !آقاي احمدي نژاد! هرگز آنها را كه از زاويه مقابل به اين قصه نگاه مي‌كنند از ياد مبريد! ترديد نكنيد كه تماشاگران به اين همه سادگي مي‌خندند و حتي دلشان به رحم مي‌آيد از اين همه ساده‌‌لوحي. حالا شما جناب شهردار در آستانه انتخابات آمده‌ايد و بر شانه‌هاي نحيف و نجيب رئيس جمهوري ايستاده‌ايد كه لبخند زدن را به مردم ما آموخت، و زيبايي را و مهرباني را و گفت‌وگو را و مدارا را و نقدپذيري را و حتي پوزش‌خواهي را. پوزش مي‌خواهم، بايد مي‌گفتم به من آموخت، به ما آموخت، به مردم آموخت. شما را نمي‌دانم، مردم را مي‌گويم. مردمي را كه ساليان سال از دوستان شما به اقتدار آموخته بودند كه «زيبايي» جرم بزرگ، «مهرباني» خيانت عظيم، «لبخند» خطايي جبران‌ناپذير و «نوآوري» گناهي نابخشودني است اما افسوس نمي‌دانم شما هم همراه مردم آن زيبايي‌هاي مقدس را آموخته‌ايد؟ به راستي آيا اگر لبخند زدن را آموخته بوديد و مهرباني و زيبايي را، چهره شهر ما تهران حالا خيلي قابل تحمل‌تر و دوست‌داشتني‌تر از اين كه هست نبود؟
راستي آن سيمرغ غول‌پيكر ميدان ولي‌عصر كه پرندگان آهني عصر دايناسور را به ياد مي‌آورد حاصل كدام آفرينش هنري است؟
و آن چادرهاي برزنتي چرك و پاره را كه جابه‌جا علم شده تا زيباترين نمادهاي شهر را كه حاصل آفرينش هنري ستايش‌انگيز هنرمندان ايراني است به سخره بگيرد و اره هاي برقي بي رحمي كه شبانه باغ هاي سبز تهران را ذبح مي كند تا اين شهر محتضرر همچنان سر شار از سم و بيم و واهمه هاي سياه باشد.
آقاي احمدي‌نژاد آيا باور كنيم پروژه مضحكه‌سازي شهر تهران به دوستان تازه‌كاري سپرده شده كه از قبل نزديكي فكري به مديران شهر تهران قرار است از جيب شهروندان تهراني، آموزش ببينند و تجربه كسب كنند.
شهردار محترم، اگر گمان كرده‌ايد ايستادن بر شانه‌هاي رئيس جمهوري كه از قضا شانه‌هاي مهربان و نحيفي دارد و طي 8 سال آزگار هر 9 روز يك بار بر گرده‌اش زخم نشسته است چيزي بر آراي رؤيايي‌تان خواهد افزود، به بيراهه تاخته‌ايد. اين خواب هرگز تعبير نخواهد داشت. مي‌گوييد نه، صبح فردا به ميان مردمي برويد كه عادت دارند هر ماه يك بار چهره شما را با تكنيك اسلوموشن از رسانه ملي تماشا كنند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 اردیبهشت1384ساعت 13:24  توسط رضا  | 

«نقد دولت» و صداقت خاتمی

  نويسنده : امیرسیدین


سخنان پرده درانه شهردار 5/2 درصدی پایتخت مدفون شده در دود و زباله و – به یمن مدیریت نوین شهری، این اواخر – سیلاب، در نقد رئیس جمهوری که هنوز محبوب ترین چهره سیاسی کشور است، سخنانی را بر زبان رانده که هرچند انتقادات بسیاری را برانگیخته است، اما از یک منظر بسیار قابل تامل می نماید.
بدون شک بزرگترین شعار دولت خاتمی، از بدو تشکیل، چیزی به جز – در یک عبارت - «نقدپذیری دولت» نبوده است. سخنان وقیحانه شهردار پایتخت، یک واقعیت بسیار مهم را به عیان، در مقابل چشم مردمی قرار داد که خموشانه به نظاره تحولات سیاسی کشور نشسته اند. و آن اینکه، هرچند از زوایای مختلف اشکالات متنوعی بر خاتمی رواست، اما این نیز پوشیده نمانده و سخنان شهردار تهران بار دیگر بر آن صحه گذاشت که خاتمی چنان کریمانه به نهادینه ساختن مفهوم نقد دولت پرداخت که شهردار 5/2 درصدی پایتخت، به خود اجازه می دهد، با عباراتی که برازندگی آن بر قامت گویندگانش، به شدت رخ می نماید، خاتمی را مورد خطاب قرار دهد.
خاتمی، برخلاف شهردار جوان تهران، نه برای رفع چروک های خیابان های حوزه تحت مدیریتش وعده چهل روزه داد که اینک پس از چندین ماه، زخم های سترگ خیابان های پایتخت را شرمگینانه به نظاره بنشیند و نه از دفن پیکر عزیزترین یادگاران دفاع مقدس در میادین دودآلوده شهر سخن گفت تا شرمنده مادران داغدار آنان باشد.
خاتمی از زمینی کردن قدرت سخن گفت و سخنان پرده درانه شهردار تهران، بزرگترین شاخص برای ارزیابی میزان صداقت اصلاح طلبی است که هیچکس نمی تواند در عیار اصلاح طلبی او شک کند و خاتمی را همین بس!

+ نوشته شده در  چهارشنبه 14 اردیبهشت1384ساعت 13:6  توسط رضا  | 

کابینه عراق

خبرنگار «بازتاب» گزارش داد: با مقاومت ابراهيم جعفري، نخست‌وزير عراق و نمايندگان مجمع ملي اين كشور، ‌تلاش طيف اياد علاوي براي احراز پست‌هاي حساس كابينه ناكام ماند و امروز، ليست اعضاي كابينه عراق به جلال طالباني، رئيس‌جمهور عراق ارسال شد.
بنا بر اين گزارش، علت تأخير طولاني نخست‌وزير عراق در معرفي اعضاي كابينه، فشار مقامات آمريكا براي دادن پست‌هاي حساس كابينه و به ويژه وزارت دفاع عراق به طيف علاوي بود كه در اين صورت، عملا كليه اطلاعات ارتش و نيروهاي نظامي عراق در اختيار سازمان «سيا» قرار مي‌گرفت.
اين گزارش مي‌‌افزايد: از همين رو، نخست‌وزير عراق و اكثريت نمايندگان با اين درخواست طيف علاوي، مخالفت كرده‌اند، هرچند با واگذاري چند وزارتخانه ديگر به طيف «العراقية» متعلق به علاوي موافق بودند.
در اين حال، برخي سايت‌هاي عراقي، ليستي از اعضاي دولت انتقالي را اعلام كردند.
بر پايه اين ليست،‌ كابينه عراق داراي هفده عضو از ائتلاف شيعيان، هشت عضو ائتلاف كردستان، چهار عضو عرب سني و دو عضو تركمن خواهد بود.
در اين كابينه، احمد چلبي (ائتلاف شيعيان)، روزنوري شاويس (كرد) و سعيد اللهيبي (سني)، معاون نخست‌وزير خواهند بود.
همچنين پست‌هاي كليدي وزارت خارجه به كردها، وزارت كشور و نفت به شيعيان و وزارت دفاع به اعراب سني داده شده است.
ليست تأييدنشده اعضاي كابينه از اين قرار است:

ائتلاف شيعيان:
1ـ «احمد چلبي»، معاون نخست‌وزير 2ـ «فلاح السوداني» وزير آموزش‌وپرورش 3ـ «بيان جبر» وزير كشور 4ـ «موفق الربيعي» يا «عبدالكريم العنزي» وزير امنيت ملي 5ـ «علي علاوي» وزير اقتصاد 6ـ «سلام المالكي» وزير راه 7ـ «نبيل محمد ياسين» وزير فرهنگ 8ـ «محمد البهادلي» وزير كشاورزي 9ـ «سامي المظفر» وزير آموزش عالي 10ـ «سهيلة عبد جعفر» وزير امور مهاجرين 11ـ «طالب عزيز محمد» وزير جوانان و ورزش 12ـ «هاشم الهاشمي» وزير امور استان‌ها 13ـ «علاء الصافي» وزير امور جامعه مدني 14ـ «صافي الصافي» وزير امور پارلمان‌ها
15- حزب فضيلة گروه شيخ يعقوبي: وزارت نفت
16- «عبدالمطلب محمد علي» وزير بهداشت
كردها:
«روز نوري شاويس» معاون نخست‌وزير، «هوشيار زيباري» وزير خارجه، «برهم صالح» وزير برنامه‌ريزي، «رشيد لطيف» وزير آب، «نسرين برواري» وزير كار، «جوان فؤاد معصوم» وزير مخابرات، «إدريس هاني» وزير امور اجتماعي، «محمود عثمان»، وزير دولت
سني‌ها:
«سعد اللهيبي» معاون نخست‌وزير، «سعدون الدليمي» وزير دفاع، «سعد الحارث» وزير برق، «عبدالحسين شندل» وزير دادگستري.
تركمن‌ها:
وزارت محيط زيست و «جاسم محمد جعفر» وزير مسكن و بازسازي

تلاش سعودی برای جلوگیری از تشکیل دولت شیعی در عراق.
در اين حال، دیپلمات‌های مقیم واشنگتن خبر داده‌اند، به دنبال سفر چند روزه امير عبدالله به آمريكا، بیشتر مباحثات میان امیر عبدالله با مقامات کاخ سفید، درباره لزوم جلوگیری از تشکیل دولت شیعی در عراق بوده است.
دولت سعودی اصرار دارد که دولت آینده در عراق می‌بایست در اختيار سنیان عرب باشد نه شیعیان.
خبرگزاری «کربلانیوز» با گزارش این خبر همچنین از مصاحبه شخصي به نام «مشعان الجبوری» درباره عراق یاد کرده که گفته است که بغداد را عرب‌های سنی ساخته‌اند و شیعیان فقط مهمانان ناخوانده‌ای هستند که به آنجا آمده‌اند. وي يكي از عوامل اصلي ايجاد اختلافات طايفه‌اي ميان سني و شيعه در عراق مي‌باشد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 اردیبهشت1384ساعت 15:52  توسط رضا  | 

صف طولانى براى يك كلاه

خاتمى:تنوع نامزدهاى رياست جمهورى مهم است نه تعدد آن
 
103905.jpg
گروه اجتماعى،معصومه شهريارى : سيد محمد خاتمى رئيس جمهور دوازدهمين دكتراى افتخارى خود را از دانشگاه تهران دريافت كرد.خاتمى ديروز با حضور در تالار علامه امينى دانشگاه تهران دكتراى افتخارى روابط بين الملل خود را با استناد استادان دانشگاه تهران به طرح گفت وگوى تمدن ها و براساس تعهد نظرى و عملى او به صلح جهانى و ائتلاف براى صلح دريافت كرد.خاتمى در اين مراسم در جمع شخصيت هاى علمى و فرهنگى - سياسى، استادان دانشگاه و سفراى كشور هاى خارجى حضور يافت تا علاوه بر دريافت دكتراى خود بار ديگر برخى سخنان ناگفته خود را حتى در لفافه اظهار دارد. نخستين كلام خاتمى در ابتداى سخنان او و پس از دريافت دكتراى خود و به تن كردن رداى مخملى دكترا عذر خواهى از جمع حاضر بود. چرا كه پس از ۲۰ دقيقه تاخير به دليل ترافيك سنگين در جمع دانشگاهيان حضور يافته بود.رئيس جمهور با اظهار شكايت از نبود مديريت شهرى كه به محض نزول باران و برف موجب اختلال تردد در سطح شهر مى شود، گفت: با آنكه دولت به طور مستقيم مسئول سازماندهى شهر نيست اما من باز هم به موجب بسيارى از قصورات و گناهان نداشته پيشقدم مى شوم و از جانب كسانى كه با چنين مديريت و وضعى شهر را اداره مى كنند عذر خواهى مى كنم. در اين مراسم دكتر حسن حبيبى، جعفر توفيقى و برخى از مسئولان دانشگاهى خاتمى را همراهى مى كردند. دكتر سعيد حبيبا دبير ستاد اعطاى دكتراى افتخارى به رئيس جمهورى، دكتر محمدرضا تخشيد مدير گروه روابط بين الملل دانشگاه تهران، دكتر فرجى دانا رئيس دانشگاه تهران، دكتر حسن على دروديان رئيس دانشكده حقوق و علوم سياسى و دكتر احمد رضا خضرى به عنوان مدير جلسه مسئوليت اعطاى چهاردهمين دكتراى افتخارى از سوى دانشگاه تهران به رئيس جمهور را برعهده داشتند. با به تن كردن رداى مخملى دكتراى خاتمى اكثر حاضران اين مراسم در انتظار به سرگذاشتن كلاه چهارگوش مشكى رنگ بر سر رئيس جمهورى بودند تا اين پوشش كامل شود اما اين كلاه بر سر خاتمى گذاشته نشد. خاتمى در بخشى از سخنان خود با تقدير از مسئولان دانشگاه تهران اظهار داشت: از دانشگاه محترم تهران كه به من لطف كردند و كلاهى ديگر بر سر من نگذاشتند و به همين ردا اكتفا كردند تشكر مى كنم. وى ادامه داد: شايد آنان هم احساس كردند كه اين گردن و شانه و سر ديگر تاب داشتن كلاهى ديگر را ندارد گرچه به لطف خداوند تا چند ماه ديگر يكى از كلاه ها برداشته خواهد شد و من در شگفتم كه براى داشتن اين كلاه چطور چنين صف طويلى تشكيل شده است تا يك نفر آن را بر سر خود بگذارد. وى با اشاره به نزديك شدن به زمان انتخابات رياست جمهورى اظهار داشت: هرچند كه صرف نظر از اين مطايبه انتخابات باشكوه تر و پرشور تر براى ايران ارزشمند تر است. وى با اشاره به تفاوت تنوع و تعدد كانديداهاى رياست جمهورى در اين دوره، تصريح كرد: البته آنچه مهم است تنوع كانديداها است نه تعدد كه ممكن است با چند نفر اين تنوع ايجاد شود و با ده ها نفر تنوع ايجاد نشود.
• دوازدهمين دكتراى خاتمى
خاتمى پس از دريافت دكتراى افتخارى خود از دانشگاه تهران صاحب دوازدهمين دكتراى خود مى شود. رئيس جمهورى ايران آبان ماه ۱۳۷۹ نخستين دكتراى افتخارى خود را از دانشگاه صنعتى توكيو دريافت كرد. دكتراى افتخارى از دانشگاه دولتى روسيه و روابط بين الملل دانشگاه روسيه، ديپلم افتخار شهردار آتن در فروردين ماه ،۱۳۸۱ دكتراى افتخارى از بيشكك دانشگاه علوم انسانى، دكتراى افتخارى از دانشگاه فارابى قزاقستان در ارديبهشت ماه ،۱۳۸۱ دكترا از دانشگاه دهلى نو در بهمن ماه ،۱۳۸۱ ديپلم افتخار از مركز افتخارات كشور روسيه بهمن ماه ،۱۳۸۱ دكتراى افتخارى آكادمى علوم آذربايجان مرداد ماه ،۱۳۸۳ دكتراى افتخارى كشور ارمنستان مهر ماه ،۱۳۸۳ دانشگاه الجزاير و دانشگاه خارطوم سودان از جمله مدارك دكترايى است كه خاتمى طى دوره رياست خود از كشور هاى مختلف دريافت كرده است.اگرچه به گفته استادان دانشكده حقوق در روابط بين الملل طى گزارش خود از فعاليت ستاد، اعطاى دكتراى افتخارى به خاتمى براساس طرح جهانى گفت وگوى تمدن ها و استقبال جهانى از آن مطرح مى شود اما رئيس جمهور در سخنان خود در اين مراسم اظهار داشت كه اهتمام به گفت وگوى تمدن ها و تعابير آن در داخل كشور كمتر از متوسط توجه جهانى به آن بوده است و شايد اين امر ناشى از فضاى ناسالم سياست زده جامعه است كه در اثر آن رسانه هاى ملى و همگانى و بسيارى از مجامعى كه براى گفتن امكان دارند بدان توجه نكرده اند.خاتمى با اشاره به يكى از بزرگ ترين اهداف و آرمان هاى خود پس از انتخابات خرداد ۱۳۷۶ اظهار داشت: نزديك كردن زبان سياست به زبان فرهنگ يكى از اين اهداف بوده است. وى افزود: من در اين هشت سال ناكامى هاى فراوان داشتم چنان كه مردم ناكامى داشته اند. هر چند موفقيت ها نيز بوده است. اما اگر بگويم كه بزرگترين هدف من تغيير زبان و لحن و گفتمان سياسى و سياستمداران بوده است، هيچ سخنى به گزاف نگفته ام و خداى منان را سپاسگزارم كه در اين هدف چه در عرصه داخلى و چه در عرصه بين المللى چندان ناكام نبوده ام. بزرگترين دليل من اين است كه اگر ما بخواهيم با زبان سياست صحبت كنيم از آنجا كه عالم سياست عالم كسب منفعت و دفع ضرر است هيچ گاه با اين زبان نمى توانيم به همدلى و دوستى برسيم. در حالى كه جهان سخت نيازمند صلح است و صلح مبتنى است و مسبوق است بر همدلى و آشتى. وى افزود: زبان سياست زبان همدلى نيست. البته اينكه سياستمداران و همه افراد خواستار منافع و جلب منافع ملى و مصلحت ملى باشند، عيب نيست بلكه وظيفه ما است. ولى سخن اين است كه آيا كسب منفعت و جلب مصلحت فقط با زبان خشونت و زور ميسر است يا از طريق صلح هم مى توان به كسب منفعت و جلب منافع ملى پرداخت.وى با اشاره به شيوع جنگ پيشگيرانه گفت: من درباره آنچه كه جناب آقاى كوفى عنان به عنوان پيشنهاد تغيير در ساختار سازمان ملل ارائه داده اند در آينده اى نه چندان دور موضع خواهم گرفت ولى در شگفتم كه چگونه انسان بزرگوار و عدالت خواهى مثل عنان كه تجربه پر افتخار وابستگى به جهان استعمار زده را نيز درك كرده است، پيشگام براى ارائه پيشنهاداتى مى شود كه فاشيسم، تبعيض، زورگويى و اشغال را به صورت امرى مشروع در دنيا درمى آورد. رئيس جمهورى با بيان اينكه شايد تعبيرات زيادى درباره اصل و استقبال از گفت وگوى تمدن ها شده است، افزود: اما افتخار مى كنم كه اين مهم از عرصه فرهنگ وارد عرصه خشن و انعطاف ناپذير سياست شد. استقبال بى نظير مجامع جهانى كارهاى بزرگى كه در اين زمينه در علم و عمل شد، نشان دهنده اين است كه آن چه كه وجدان بشرى مى خواهد صلح و آشتى است نه ستيز و كينه توزى. وى تصريح كرد: مى پنداشتم كه با تحولاتى كه در دنيا ايجاد شده است و با وضعيتى كه به خصوص در منطقه ما پيش آمده است، نظريه گفت وگوى تمدن ها شادابى و رونق خود را از دست داده باشد. اما از الطاف خداوند منان اين بود كه در نشست اخيرى كه در يونسكو بود و متشكل از ده ها نفر از برجسته ترين شخصيت هاى علمى، فرهنگى، هنرى و سياسى جهان به علاوه اعضاى نمايندگى كشورها بود، شاهد بودند كه در اين جلسه شاداب تر از گذشته از اين نظريه (گفت وگوى تمدن ها) و لزوم پيگيرى آن در عرصه بين المللى استقبال شد.
• نيكسون هم دكترا گرفت
دانشگاه تهران از سال ۱۳۱۶ و از بدو تاسيس خود ۱۴ دكترا به شخصيت هاى علمى، فرهنگى و سياسى اعطا كرده است. سال ۱۳۲۲ دكتر سياسى رئيس وقت دانشگاه تهران نخستين دكتراى افتخارى دانشكده حقوق و علوم سياسى را به رئيس جمهورى چكسلواكى اعطا كرد. سال ۱۳۲۸ دكتراى افتخارى دانشگاه تهران به پروفسور آلبر كاكو عضو آكادمى علوم فرانسه تعلق گرفت. در سال ۱۳۳۲ نيكسون معاون رئيس جمهورى آمريكا نيز از برگزيدگانى است كه از اين دانشگاه دكتراى افتخارى دريافت كرد. اعطاى دكتراى علوم سياسى به رئيس جمهورى هند جواهر لعل نهرو در سال ۱۳۳۷ و رئيس جمهورى پاكستان در سال ۱۳۴۸ به نخست وزيرى رومانى ايون بيورگى در سال ۱۳۴۰ و همچنين اهداى دكترا به نلسون ماندلا، اصغر آقايف رئيس جمهور قرقيزستان از جمله رداى دكتراى افتخارى است كه دولتمردان خارجى از اين دانشگاه به تن كردند. پس از انقلاب نيز تنها هاشمى رفسنجانى و دكتر حسن حبيبى همزمان در سال ۱۳۷۶ دكتراى علوم سياسى و جامعه شناسى خود را از دانشگاه تهران دريافت كردند. دكتر سعيد حبيبا به عنوان دبير ستاد در اين مراسم در بخشى از سخنان خود با تشريح چگونگى شكل گيرى اين ستاد كه نهايتاً منجر به تصميم گيرى و تصويب اعطاى دكتراى روابط بين الملل به سيدمحمد خاتمى شد، گفت: انگاره گفت وگوى تمدن ها نه از ذهن سياسى كه از ذهن شخصيت علمى برجسته اى برآمده است. چنانچه اين مهم بنيانى معرفت شناسى دارد كه پيامدهاى فكرى و عملى آن غيرقابل انكار است. وى افزود: گروه روابط بين الملل و سياسى مردادماه ۱۳۸۲ اعطاى درجه دكترا را به آقاى خاتمى تصويب كرد و اين طرح در شوراى دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۳ به تصويب رسيد. وى همچنين با اشاره به اهميت گفت وگوى تمدن ها از انتشار سه جلد كتاب در اين زمينه كه مبانى مفهومى ديدگاه هاى انديشمندان سراسر جهان و نقطه نظرات انديشمندان و متفكران غير ايرانى را دربرمى گيرد، خبر داد.
+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 اردیبهشت1384ساعت 15:41  توسط رضا  | 

سخنان رئيس جمهورى در مراسم اعطاى دكتراى افتخارى

209103.jpg


از اين كه مشمول عنايت ويژه دانشگاه تهران قرار گرفته ام، افتخار مى كنم و همان طور كه استادان بزرگوار فرمودند اين مراسم به مناسبت لطفى است كه به من به جهت اصرار در نظريه گفت و گوى تمدنها و ائتلاف براى صلح بر پايه عدالت انجام دادم. وقتى كه پيشنهاد اين مراسم شد، من با دو احساس متضاد روبرو بودم.
يكى كراهت و يكى اشتياق. كراهت از اين جهت كه نمى خواستم در مقام رياست جمهورى در چنين جلسه اى حاضر شوم، چرا كه درست است كه بزرگواران، استادان دانشگاه تهران، شوراى دانشگاه، رياست محترم دانشگاه، رياست محترم دانشكده حقوق و علوم سياسى و نيز گروه روابط بين الملل اين دانشكده از سر لطف و بزرگوارى اين چنين كرده اند، اما شائبه تأثر علم از قدرت موجب كراهت من براى حضور در اين جمع مى شد. از سوى ديگر احساس اشتياق بود. اشتياق براى حضور در جمع دانشگاهيان و در مادر دانشگاههاى ايران، دانشگاه تهران با آن همه افتخارات و دمى آسوده شدن از سختى هاى كار سياسى با حضور در جمع اصحاب علم و فضيلت و بالاخره اشتياق بر اكراه غلبه كرد و با تمام ميل در مقابل دعوت دانشگاه تهران اين حضور را پذيرفتم، با اين اميد كه نشانه اى باشد از تمكين اصحاب قدرت در برابر اصحاب علم و فرهنگ و فضيلت.
من از اينجا از نسبت ميان قدرت و فرهنگ صحبت كردم. اجازه بدهيد اندكى اين معنا را بازتر كنم. كسانى كه با تفكر بشرى، فلسفه و سياست و ادبيات جهان از قديم تاكنون آشنا هستند، مى دانند كه سياست در گذشته با تربيت ارتباطى استوار داشت. اصولاً سياست براى تربيت انسانها بود، با هدف اين كه از مردمان عادى، شهروند و فرد سياسى بسازد. همين نسبت و شبيه آن ميان آنچه كه در زبان ما به فرهنگ ترجمه شده است، با تربيت وجود دارد. (كولتور) كه در همه زبانهاى اروپايى با اختلاف تلفظ به همين عنوان اصلى به كار رفته است، گرچه معادلهايى هم دارد و در ايران به فرهنگ ترجمه شده است، هم به لحاظ لفظ و هم به لحاظ معنى با تربيت مناسبت دارد. كولتور يعنى شخم زدن زمين جهت آماده كردن آن براى پذيرش بذر و تربيت نيز چيزى نيست، جز شخم زدن زمين وجود انسان براى پرورش بذر علم و معرفت و اخلاق، اين معنى در كولتور هست و اگر ما بخواهيم با فرهنگ اسلامى و ايران آن را ترجمه كنيم، شايد مناسب ترين ترجمه ادب باشد، همچنان كه در مقابل «ويرچيو» كه به فضيلت ترجمه شده است، مناسب ترين ترجمه هنر هست و همان معنايى كه در ادبيات گذشته ما از جمله در زبان فردوسى به كار مى رود. ادب خودش يعنى فضيلت، اخلاق و نيز ادب يعنى كسى كه علاوه بر آشنايى با دانش زمان خويش از نوعى ظرافت عمل، دقت زبان و لطافت روح برخوردار است و با اين خصوصيات از دانشمند و فيلسوف و سياستمدار به معنى عام كلمه ممتاز مى شود. اديب ممكن است فيلسوف باشد، عالم باشد، سياستمدار باشد، ولى هر فيلسوف و عالمى اديب نيست. ادب و اديب يعنى كسى كه داراى چنين خصوصيت هايى هست. نسبت ميان اصحاب ادب با اصحاب قدرت در قديم يعنى در قرون وسطى غرب و معادل و معاصر آن در دنيا و جوامع اسلامى نيز يكسان بوده است، يعنى شما در دربارهاى پادشاهان غرب همچنان كه در كاخهاى شاهان و خليفگان و حكمرانان دنياى اسلام مى توانيد از عده اى از اديبان و هنرمندان و شاعران سراغ بگيريد كه در واقع نمايندگى از ادب و هنر و فرهنگ جامعه در آن دربارها مى گردد. اين وجه هم در غرب و هم در شرق سابقه دارد و از اين جهت اين دو مشترك هستند. اين كه حضور اين انديشمندان و متفكران و اديبان در دربارها خوب است يا بد و اين كه ما با ملاحظات اخلاقى، دينى و سياسى از اين كار انتقاد كنيم، يك حرف است، بررسى اين مسأله حرف ديگرى است. ما چه انتقادمان از اين عملكرد و حضور موجه باشد چه نباشد، بررسى نسبت ميان اصحاب ادب و انديشه با اصحاب قدرت يك امر ضرورى است تا ما بتوانيم علل و دلايل اجتماعى، فرهنگى و سياسى اين حضور را بيابيم و چنين تحقيقى براى تشخيص نسبت ميان قدرت و حقيقت لازم است كه كم و بيش در اين زمينه كار صورت گرفته است، ولى هنوز كارهاى زيادترى بايد انجام بگيرد. به هرحال بررسى حضور و عملكرد اديبان و اصحاب فرهنگ در دربارها و مراكز قدرت يك تفنن نيست، بلكه يك ضرورت براى درك رابطه ميان حقيقت و قدرت است. در قديم چه در غرب چه شرق ما شاهد حضور اديبان و دانشمندان در دربارها و نيز وزيران دانشمند هستيم كه از جمله همه شما مى دانيد بزرگى مثل ابن سينا، بزرگى مثل خواجه نصيرالدين طوسى و بزرگى مثل خواجه نظام الملك اينها كسانى بودند كه مثل وزير و يا داراى مقامهاى بالا در دربارهاى ايران بودند. با ظهور دوره جديد يا مدرن اين نسبت تغيير كرد. يعنى با پيدايش دولت به معنى امروزى آن و با افول قدرت فردى و با ظهور قدرت مردم، انديشمندان، هنرمندان و اديبان ترجيح دادند كه به جاى اتكا يا اتصال به قدرتهاى غير مردمى به منبع قدرت، يعنى مردم برگردند و در دوران مدرن مردمى شدن يك فضيلت ارجمند شد كه در گذشته بدين صورت سابقه نداشت. بررسى نسبت ميان ادب و فرهنگ و علم و قدرت امر لازمى است ولى از حوصله اين بحث، من و اين جلسه بيرون است. ولى يك نكته را در اين جا مى خواهم به استحضار شما برسانم. بعد از انتخابات خرداد ۷۶ كوشش من نزديك كردن زبان سياست به زبان فرهنگ بوده است و اين يكى از بزرگترين اهداف و آرمان هاى من بوده است. من در اين ۸ سال ناكامى هاى فراوان داشتم چنان كه مردم ناكامى داشته اند. هرچند موفقيت ها نيز بوده است. اما اگر بگويم كه بزرگترين هدف من، تغيير زبان و لحن و گفتمان سياسى و سياستمداران بوده است. هيچ سخن به گزاف نگفته ام و خداى منان را سپاسگزارم كه در اين هدف چه در عرصه داخلى و چه در عرصه بين المللى چندان ناكام نبوده ام.
بزرگترين دليل من اين است كه اگر ما بخواهيم بازبان سياست صحبت كنيم، از آن جا كه عالم سياست عالم كسب منفعت و دفع ضرر است هيچ گاه با اين زبان نمى توانيم به همدلى و دوستى برسيم. در حالى كه جهان سخت نيازمند صلح است و صلح مبتنى است و مسبوق است بر همدلى و آشتى.
زبان سياست زبان همدلى نيست. البته اين كه سياستمداران و همه افراد خواستار منافع و جلب منافع ملى و مصلحت ملى باشند عيب نيست بلكه وظيفه ما است. ولى سخن اين است كه آيا كسب منفعت و جلب مصلحت فقط با زبان خشونت و زور ميسر است يا از طريق صلح هم مى توان به كسب منفعت و جلب منافع ملى پرداخت. هيتلر براى آن فاجعه اى كه ايجاد كرد يك دليل محكم داشت و آن ايجاد فضاى حياتى براى ملت آلمان بود و مى دانيم كه استحصال اين فضاى حياتى چه فاجعه اى براى بشر ايجاد كرد و از طنزهاى تاريخ اين است كه امروز قربانيان ديروز فاشيزم با بهانه ايجاد فضاى حياتى براى خود - عين دليل هيتلر - ابتدايى ترين و كوچك ترين فضاى حيات را براى صاحبان سرزمين اصلى يعنى فلسطين تنگ كرده اند و نيز امروز مسأله اى مطرح شده است كه اگر به تحقق بينجامد يعنى تأييد شود- عملاً كه وارد عمل شده است - فكر مى كنم دوران سياهى است كه در عرصه بين المللى ما شاهد «فاشيزم مشروع» خواهيم بود و آن اصطلاح وحشتناك جنگ پيشگيرانه است. يعنى هر كس قدرت دارد به محض اينكه توهم كرد فلان چيزى به منفعت اوست يا فلان كار به زيان اوست حق دارد كه با حمله نظامى و سركوب منافعى را تأمين كند كه نوعاً هم در تضاد با منافع كشورهاى ديگر و ملت هاى مظلوم تعريف شده است. من درباره آن چه كه جناب آقاى كوفى عنان به عنوان پيشنهاد تغيير در ساختار سازمان ملل ارائه داده اند در آينده اى نه چندان دور موضع خواهم گرفت ولى در شگفتم كه چگونه انسان بزرگوار و عدالت خواهى مثل عنان كه تجربه پر افتخار وابستگى به جهان استعمار زده را نيز درك كرده است، پيشگام براى ارائه پيشنهاداتى مى شود كه فاشيزم، تبعيض، زورگويى و اشغال را به صورت امرى مشروع در دنيا در مى آورد.
به هر حال گفت وگوى تمدن ها از اين سوى عالم به يارى خداوند مطرح شد و از عرصه فرهنگ وارد عرصه سياست شد. شايد تعبيرات زيادى در باره اين اصل و استقبال از آن شده است ولى اهميتى كه من به آن مى دهم و افتخار مى كنم اين است كه از عرصه فرهنگ، اين اصطلاح و اين اصل وارد عرصه خشن و انعطاف ناپذير سياست شد. استقبال بى نظير مجامع جهانى، كارهاى بزرگى كه در اين زمينه در علم و عمل شده نشان دهنده اين است كه آن چه كه وجدان بشرى مى خواهد صلح و آشتى است و نه ستيز و كينه توزى. مى پنداشتم كه با تحولاتى كه در دنيا ايجاد شده است و با وضعيتى كه بخصوص در منطقه ما پيش آمده است، نظريه گفت وگوى تمدن ها شادابى و رونق خود را از دست داده باشد. اما از الطاف خداوند منان اين بود كه در نشست اخيرى كه در يونسكو بود و متشكل از ده نفر از برجسته ترين شخصيت هاى علمى، فرهنگى، هنرى و سياسى جهان به علاوه اعضاى نمايندگى كشورها بود، شاهد بودند كه در اين جلسه شاداب تر از گذشته از اين نظريه (گفت وگوى تمدنها) و لزوم پيگيرى آن در عرصه بين المللى استقبال شد.
البته اهتمام به اين نظريه در ايران به مراتب كمتر از متوسط توجه جهانى به آن بوده است و شايد اين امر ناشى از فضاى ناسالم سياست زده جامعه ما است كه در اثر آن رسانه هاى ملى و همگانى و بسيارى از مجامعى كه براى گفتن، امكان دارند بدان توجه نكرده اند. گرچه من سپاسگزارم از اصحاب علم و فكر و فرهنگ كه در اين زمينه كارهاى بزرگى كردند و اين افتخار را دارند كه در اين عرصه ايران نيز سهمى داشته باشد. اكنون دانشگاه معزز و مكرم تهران در ماه هاى آخر مسؤوليت من فراهم آوردنده زمينه اى است تا باز هم در اين باب سخن گفته شود.
سخن در باره مسأله اى كه بيش از آن كه به من تعلق داشته باشد به ملت شريف با فرهنگ و تمدن آفرين ايران تعلق دارد و من معتقدم گفت وگوى تمدن ها اينك اثر جاودانه اى در ميراث تفكر و تمدن ايران و اسلام است. از اين پس بيشتر چه در داخل و چه در خارج در خدمت اين ايده و انديشه خواهم بود. توان من اندك است و همت و يارى شما اين راه ناهموار را كوتاه تر خواهد كرد.
راهى بزن كه آبى بر ساز آن توان زد
شعرى بخوان كه با آن رطل گران توان زد
بر آستان جانان گر سر توان نهادن
گلبانگ سربلندى بر آسمان توان زد
در خانقه نگنجد اسرار عشق و مستى
جام مى مغانه هم با مغان توان زد
شد رهزن سلامت زلف تو وين عجب نيست
گر راهزن تو باشى صد كاروان توان زد
گر دولت و صالت خواهد درى گشودن
سرها بدين تخيل بر آستان توان زد
قد خميده ما مهلت نمايد، اما
بر چشم دشمنان تير از اين كمان توان زد
درويش را نباشد منزل سراى سلطان
مائيم و كهنه دلقى، كاتش در آن توان زد
اهل نظر دو عالم در يك نظر ببازد
عشق است، داغ اول بر نقد جان توان زد
با فهم و عقل و دانش داد سخن توان زد
چون جمع شد معانى گوى بيان توان زد
حافظ به حق قرآن كز شيد و زرق بازآى
باشدكه گوى عيشى در اين جهان توان زد
پيروز و شاد و سر فراز باشيد
+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 اردیبهشت1384ساعت 15:32  توسط رضا  | 

واژه نامه سياسى - ۱۰


 
سيا (سازمان اطلاعات مركزى آمريكا) CIA
سازمان اطلاعات مركزى ايالات متحده آمريكا (سيا) كه فعاليت عمده آن جمع آورى و تحليل اطلاعات است. اين سازمان در سال ۱۹۴۷ براى مشاوره با شوراى امنيت ملى آمريكا تأسيس شد. اداره اطلاعات در اين سازمان، اطلاعات اقتصادى و سياسى كشورهاى جهان را ارزيابى مى كند و دايره عمليات بر نحوه عملكرد براساس ارزيابى هاى اطلاعاتى متمركز است. عملكرد «سيا» در ماجراهايى نظير خليج خوك ها و افتضاح «واتر گيت» و ماجراى «ايران گيت» به ترديدها درباره عملكرد «سيا» دامن زد.ناتوانى «سيا» در پيش بينى و جلوگيرى از عمليات تروريستى ۱۱ سپتامبر موجب شد تااين سازمان عمليات ضد جاسوسى خود را عميقاً مورد تجديد نظر قرار دهد.
شهروندى Citizenship 
به وضعيت شهروندى كه شرايط آن را قانون تعيين مى كند اطلاق مى شود. در سنت جمهوريخواهى ، شرايط شهروندى با حقوق و وظايف خاصى همراه است و تعهد حكومت به برابرى شهروندان نبايد حقوق آن عده از شهروندان را كه وظايف خاصى را برعهده مى گيرند، تحت الشعاع قرار دهد. جمهوريخواهان كلاسيك ، برده ها ، زنان و طبقاتى از كارگران را از شهروندان جدا مى كردند. اگرچه حقوق شهروندى در قانون به صراحت مورد تأكيد قرار گرفته، اما درمواردى و در برخى رژيم هاى سياسى به برخى گروههاى شهروندى امتيازهاى ويژه اى اعطا مى شود. در تمامى قوانين شهروندى بر اين نكته تأكيد مى شود كه شهروندان به عنوان انسانهايى كه در يك مجموعه زندگى مى كنند، داراى حقوق و وظايفى هستند. به عنوان مثال، ذكر شده است كه چون انسانها در يك جامعه زندگى مى كنند، داراى وظايف اخلاقى نسبت به يكديگر هستند كه اين الزامات مى توانند به فعاليتهاى اقتصادى، فرهنگى يا سياسى ارتباط يابند.
نافرمانى مدنى Civil dis obedience
فعاليتى سياسى كه مبناى آن، مخالفت اخلاقى با حكومت به هدف پيشبرد هدفى والا وساختن جامعه اى بهتر است. اين واژه براى اولين بار به وسيله «اچ.دى. تورو» در جزوه اش با عنوان «اصول اخلاقى نافرمانى مدنى» در سال۱۸۴۹ به كار گرفته شد. نافرمانى مدنى هنگامى اتفاق مى افتد كه كسى عملاً و آشكارا قانون مشخصى را نقض كند يا ناديده انگارد. قانونى كه نقض مى شود، ممكن است هدف اعتراض قرار گيرد و گاهى ممكن است هدف از آن، اعتراض مستقيم به قانون نقض شده نباشد و تنها نمايشى سمبليك براى جلب توجه به قوانين ناعادلانه ديگر باشد كه تحصن در اماكن عمومى به هنگام جنگ ويتنام يكى از نمونه هاى چنين رويكردى بود. نافرمانى مدنى اساساً با يك عمل جنايى از نظر هدفگيرى متفاوت است، زيرا اعمال جنايى منافع فردى را هدف مى گيرد، حال آنكه انگيزه نافرمانى مدنى بهبود اوضاع اجتماعى است. در حالى كه يك فرد انقلابى به هدف براندازى سيستم فعاليت مى كند، فعالين نافرمانى مدنى به نظام سياسى وفا دارند و تنها به دنبال اصلاحات هستند.
استادان علوم سياسى درچند حوزه از نافرمانى مدنى با يكديگر اختلاف دارند: آيا بايد پذيرفت كه نافرمانان مدنى به خاطر شكستن قانون مجازات شوند يا شكستن قانون به هدف نافرمانى مدنى مشروع و قانونى است؟ به نظر برخى از سياسيون، مجازات فعالان نافرمانى مدنى ضرورت دارد تا ثابت شود كه نافرمانى مدنى عملى اجتماعى است كه هدف از آن بهبود شرايط اجتماعى است، نه بهانه اى براى شورشهاى انقلابى . كسانى كه از خلاف اين نظريه حمايت مى كنند، معتقدند كه مقاومت در برابر بازداشت، هدف مقاومت براى تغيير قانون ناعادلانه را بيش از پيش به جلو مى راند. آيا اصولاً خشونت در طول عمليات نافرمانى مدنى مجاز است؟
در پى نمايش نافرمانى مدنى «گاندى» و پرهيز از هرگونه خشونت، بسيارى از سياستمداران پرهيز از خشونت را بهترين روش براى همراهى با نافرمانى مدنى دانستند، اگرچه برخى ديگر نوعى از خشونت محدود را قابل قبول مى دانند.
هنوز اين سؤال مطرح است كه آيا نافرمانى مدنى حقى است كه تمامى شهروندان از آن بهره مند هستند يا خير.
+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 اردیبهشت1384ساعت 15:29  توسط رضا  | 

نگاه محمد علی ابطحی به شعارهای برخی از نامزدهای رياست جمهوری


آقای هاشمی رفسنجانی اعلام کرده­اند که کم­کم دارند مجبور می­شوند داروی تلخ کاندیداتوری ریاست جمهوری را میل کنند و علی­رغم میل باطنی شان کاندیدا شوند. من نمی­دانم چرا آقای هاشمی از این تعبیر استفاده کرده است. این همه مشاور تبلیغاتی و مطبوعاتی که معروف است با ستادهای ایشان همکاری صلواتی دارند چرا مشاوره نداده­اند که این تعبیر توهین بزرگی به ملت ایران است و کسی بخواهد رئیس جمهور مردم بزرگوار ایران شود که از این پست به عنوان داروی تلخ یاد نمی­کند! می­کند؟.

*****

آقای کروبی هم با اعلام این ماهیانه پنجاه هزار توامان کلی سرو صدا درست کرده است. من که البته از اقتصاد سر در نمی­آورم. ولی کاش آقای کروبی بی­خیال این پنجاه هزار تومان می­شد. اصلاً چرا در ایران همه می­خواهند سیستم اقتصادی جدید بنویسند؟ نمی­شود یکی از الگوهای مورد قبول دنیا که عملی شده و جواب داده را با استفاده از مشاورانی که آن سیستم را می­دانند در ایران عملی کنند تا هی تجربه و خطا نشود؟.

*****

یک مثل آخوندی می­گوید: من از بهر حسین در اضطرابم، تو از عباس می­گویی جوابم. حالا شده قصه­ی مردم و آقای قالیباف. هی از عملکرد ایشان در مورد برخورد اماکن، اطلاعات، مسأله­ی وبلاگ نویس­ها، روزنامه­نگاران، دستگیری دختران و پسران سؤال می­کنند، ایشان از ۱۱۰ و پلیس­راه جواب می­دهد.

اگر این هم­شهری ما به این سؤالات جواب دهد بیشتر شفاف­تر میان مردم جلوه خواهد کرد. بالاخره

سؤال و جواب است و پاسخ شفاف لازم دارد.

*****

آقای د کتر معین هم توی وبلاگش یک جوری نوشته که انگاری می­خواهد پس از انتخابات ریاست جمهوری درب استادیوم های ورزشی را بر روی خانم­ها باز کند تا آن­ها هم به دیدن فوتبال بروند. اگر بتوانید جلوی نیروی انتظامی را بگیرید که اول تابستان فقط خانم ها را «گناه» نشناسد کلی کار شده. شعارهای آقای معین بعد از ا نتخاب، برای خودش که نمی­تواند آن را انجام دهد مشکل ایجاد می­کند.
+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 اردیبهشت1384ساعت 15:1  توسط رضا  | 

كابينه نجيب ميقاتي

كابينه نجيب ميقاتي نخست وزير لبنان با 109 راي موافق از پارلمان اين كشور راي اعتماد گرفت.
به گزارش پايگاه خبري الجزيره، كابينه ميقاتي با اكثريت آرا يعني 109راي موافق، سه راي ممتنع و يك راي مخالف از پارلمان اين كشور راي اعتماد گرفت.
اين در حالي است كه "نبيه بري" رئيس پارلمان لبنان تاكيد كرد انتخابات پارلماني بر اساس قانون اساسي در موعد مقرر آن يعني 29 مي برگزار خواهد شد.
نبيه بري روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: موعد برگزاري انتخابات در 29 مي است و اين مساله قطعي است و مي‌توانم به تمامي لبناني‌ها و جهان اعلام كنم كه انتخابات در 29 مي برگزاري مي‌شود
+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 اردیبهشت1384ساعت 20:54  توسط رضا  | 

نظر آيت‌الله صانعي پیرامون مبحث ربا

آيت‌الله صانعي در اظهارنظر فقهي تازه‌اي، حكم به حلال بودن نوعي از ربا داد.
به گزارش خبرنگار «بازتاب»، آيت‌الله صانعي در استنباط تازه‌اي در باب ربا اعلام كرده است كه از نظر وي، رباي استنتاجي و توليدي ايرادي ندارد و دادن و گرفتن آن حرام نيست؛ آنچه حرام است، رباي استهلاكي است كه كسي قرض گرفته تا نياز زندگي‌اش را رفع كند.
بنا بر اين فتوا، اگر كسي براي سرمايه‌گذاري از كسي پول بگيرد و شرط كند كه زياده بر پولي كه گرفته، به او بازپس دهد، رباخواري نكرده است.
مثلا اگر كسي براي يك سرمايه‌گذاري 250 ميليون توماني، 150 ميليون دارد و يك صد ميليون ديگر قرض كند و بپذيرد كه زياده بر اصل بازپس دهد، اشكالي ندارد.
بنا بر اين گزارش، ايشان در جزوه كوچكي از سلسله جزوات «فقه و زندگي» كه براي برخي فضلاي حوزه و پژوهشگران ارسال و با عنوان «رباي توليد» چاپ شده، مي‌گويد: مشهور فقيهان به اطلاق و عموم روايات و آيات استناد كرده آن را (يعني رباي توليدي را هم) تحريم كرده‌اند، ولي مدعاي ما اين است كه اين قسم، حرام نيست.
تاكنون در ميان فقها و مراجع قم درباره اين اظهارنظر تازه و شگفت، مطلبي منتشر نشده است.
ايشان نوشته است كه در گذشته، اين نوع قرض توليدي رايج نبوده و براي همين در آيات و روايات به آن توجه نشده است. چراكه اين نوع قرض توليدي از مختصات دنياي پيشرفته امروزي است.
+ نوشته شده در  چهارشنبه 7 اردیبهشت1384ساعت 20:52  توسط رضا  | 

ادبیات دکتر معین

 

  نويسنده : سیدعطاالله مهاجرانی
 (از همين نويسنده)


سال نخست پیروزی انقلاب بود. همان سالی که همه گویی بر فراز ابرها حرکت می‌کردند شادی و سرور و لبخند اولین جلوه‌ی حضور و حرکت بود. زوج دانشجویی صاحب پسری شده بودند. می‌گفتند بچه بی‌قراری می‌کند، رفتند پیش دکتر معین، پرسیدم خیر بود؟ دوست دانشجو لبخند زد و گفت این آقای دکتر معین پزشک عجیبیه! گفت این بچه که گریه نمی‌کنه باید بیش از این گریه کنه تا اکسیژن بیشتری مصرف کنه هر وقت هم دیدید بچه زیادی آرومه خودتان صدایش را در بیاورید.
این روزها پیداست که دکتر معین دارد صدای برخی را در می‌آورد. البته همه از عزیزان و بزرگان هستند، اما واقعیت این است که همه از بزرگ و کوجک به اکسیژن نیاز دارند.
وقتی موضع گیری ها و سخنان یا شعارهای کاندیداهای ریاست جمهوری را با یکدیگر می سنجیم کاملا روشن است ...
دکتر معین و نیز دکتر رضا خاتمی از ادبیاتی بهره می‌گیرند که نسبتی نزدیک با صدای مردم دارد. بدیهی است که مراد از صدای مردم همان صدایی است که نسل جوان جامعه‌ی ما نشانه و نمودار آنند. صدای زلال و شفاف و صریح و پرهیز از واژگان یا مواضعی که مثل بازی با یخ چیزی در دست و ذهن شنونده نمی‌ماند. بپذیریم که گاه جامعه نیازمند هوای تازه است اما مهم نشانه‌های هوای تازه است و نه لفظ آن یا لقلقه‌ی آن بر زبان. به نظرم با همین آهنگ صدای دکتر معین، مردم ما بازتاب صدای خود را در مواضع ایشان می‌بینند.

+ نوشته شده در  دوشنبه 5 اردیبهشت1384ساعت 22:41  توسط رضا  | 

بازرگان مسئله امروز ما

  نويسنده : سعید حجاریان
 (از همين نويسنده)


نقد آقاى دكتر يزدى به مقاله اى كه من به مناسبت دهمين سالگرد وفات مرحوم مهندس بازرگان در حسينيه ارشاد ارائه نمودم، فرصتى فراهم آورد تا ضمن درخواست علو درجات براى آن مرحوم و تشكر از تفقد دكتر يزدى، نكاتى را در جهت ايضاح مقاله مذكور بنگارم.۱قبل از هر چيز توضيح اين نكته را لازم مى دانم كه مقاله مزبور گام اول در مسيرى بود كه قصد داشتم با مقالات متتابعى آن را بپيمايم و توضيح دهم كه چرا مشروطه خواهى از لونى ديگر (آن گونه كه بازرگان مى فهميد) مسئله امروز ماست. اما با نقد دكتر يزدى معلومم شد «اين راه را نهايت، صورت كجا توان بست، كش صد هزار منزل بيش است در بدايت».لذا گمان مى كنم گام اول را جاى مستحكم ترى بگذارم و مقالات و مدعيات بعدى را به پس از پخته شدن بحث حوالت دهم.اولين ادعاى من بدون هيچ خلط مبحثى اين بود كه مرحوم مهندس بازرگان تا آستانه انقلاب طرفدار نظام مشروطه سلطنتى بود بى آنكه اين اعتقاد ذره اى از آزاديخواهى و مترقى بودن وى بكاهد.دكتر يزدى در نقد خويش مرا رمى به خلط مفهوم مشروطيت كرده اند.«اولين ايراد به اين نوشته، عدم ارائه تعريف شفاف از مفهوم مشروطه خواهى است. در اين تحليل دو مفهوم از مشروطه خواهى با هم خلط شده اند، يك معناى مشروطه خواهى هوادار مشروطه سلطنتى بودن و يك معناى ديگر آن قانون گرايى است.»۲در جواب دكتر يزدى بايد بگويم كه در سراسر مقاله من كاملاً واضح است كه مقصود من از كلمه «مشروطه خواهى» يعنى طرفدارى از رژيمى كه در آن پادشاهى وجود دارد و بخشى از قدرت وى توسط قانون مهار شده است و از اريكه قدرت مطلقه به وادى قدرت مقيده كشيده شده و گام در مسير «مشروطيت» و مقيد بودن نهاده است. لذا «مشروطه» را در مقابل «مطلقه» و هم رديف «مقيده» به كار بردم.البته اين نكته دكتر يزدى صحيح است كه لفظ فرنگى «كنسطيطوسيون» به دو معناى قانون اساسى گرايى و مشروطيت به كار رفته است اما من تعمداً از اين لفظ استفاده نكرده ام براى اينكه خلط مبحثى پيش نيايد. اين را هم بگويم كه خود كلمه مشروطه به هنگام مطرح شدن در ايران داراى معانى متعددى بود. بعضى ها از آن قانون اساسى را مراد مى كردند، بعضى عدالت خانه را ، بعضى مجلس شورا را و بعضى مجلس موسسان را. اما آنچه متفاهم عرفى بود، آنگونه كه گفته شد رژيمى در مقابل سلطنت مطلقه بود.
به هر حال واژه خوشايندى بود كه حتى عده اى آن را بر نام دخترانشان نهادند و هم اكنون شايد پيرزنانى داشته باشيم كه نامشان «مشروطه خانم» باشد.براى آنكه ديگر خلط مبحثى پيش نيايد اندكى به سابقه كلمه «مشروطه» اشاره مى كنم و توضيح مى دهم كه معناى آن به تعريفى كه من به كار بردم، نزديك تر است.در قرن دوازدهم ميلادى جان پادشاه انگليس طى منشورى (چارت chart) بخشى از اختيارات خود را به اشرافيت زمين دار واگذار كرد و جنبش مشروطه خواهى در غرب از همين نقطه آغاز شد و كلمه «مشروطه» با چارت و شارت (فرانسوى اين كلمه) هم ريشه است.بعدها با قدرت گيرى مردم و سازمان يابى آنها هر چه بيشتر از اختيارات شاه كاسته و به اختيارات مجلس و دولت مبعوث از مجلس افزوده شد.مثلاً در جنبش چارتيست ها و نيز تلاش هاى «اليور كرامول»۳ سلطنت مطلقه بازگشت ناپذير شد.لذا اگر دكتر يزدى از خلط مبحث مى هراسند، مى توانيم قرارداد كنيم كه «چارتيسم» را به مشروطه خواهى مورد نظر من اطلاق كنيم. اما به قول طلبه ها «لا مشاحه فى الاصطلاح» و همين كه دكتر يزدى، مهندس بازرگان را جمهوريخواه (Republican) نخوانده اند، جاى شكرش باقى است.دكتر يزدى اذعان دارند كه «اين درست است كه نهضت ملى ايران، تكيه اصلى اش بر اجراى قانون اساسى بود. در آن تاريخ هيچ گروهى، مقامى و حزبى وجود نداشت كه چيزى جز اجراى قانون اساسى را بخواهد و مطالبه كند.»
اولاً همين جمله اثبات مى كند كه قانون اساسى آن موقع (قبل از انقلاب) و متمم آن كه رژيم سياسى ايران را مشروطه سلطنتى اعلام مى كرد، در بطن خود اذعان به وجود مقامى به نام سلطان داشت. ثانياً سلطان به هر حال به معناى قوه است. (لاتنفذوها الا بسلطان) و اين كه گفته مى شد شاه بايد سلطنت مى كرد نه حكومت، خواسته آزاديخواهان بود. اما قانون اساسى مشروطه حقوقى را براى شاه تعيين كرده بود كه يكى از آنها تسلط بر قوه قهريه يعنى فرمانده كل قوا است. اصل پنجاهم قانون اساسى مشروطه مى گويد: فرمانفرمايى كل قشون برى و بحرى با شخص پادشاه است. اصل پنجاه و يكم اعلان جنگ و عقد صلح را به پادشاه تفويض مى كند. عزل و نصب وزرا به موجب اصل چهل و ششم به موجب فرمان همايونى است. پس مى توان گفت كه مبرا بودن شاه از مسئوليت نافى اختيارات مصرح وى در قانون اساسى مشروطيت نبوده است و اين از تناقضات قانون اساسى مشروطيت به شمار مى رود كه در طول زمان بايد توسط جنبش هاى «چارتيستى» در ايران رفع مى شده كه نشده است و برعكس شاه روز به روز بر اختيارات خود افزوده است.هم اكنون در دنيا رژيم هاى مشروطه سلطنتى فراوانى داريم كه به درجات مختلفى پادشاهان اختياراتى براى خود قائلند. نمى توان بين دانمارك، بلژيك، تايلند، اسپانيا، انگلستان، اردن، برونئى و مالزى حكم يكسانى كرد. بعضى در اوايل راهند، بعضى مانند انگلستان به انتهاى راه رسيده اند كه مى توان با يك همه پرسى آنجا را تبديل به يك رژيم جمهورى كرد.اما براى اين ادعا كه مرحوم بازرگان تا آستانه انقلاب، مشروطه خواه بوده است دلايل متقنى وجود دارد كه به بعضى از آنها اشاره مى كنم؛ ايشان در خاطرات خود كه توسط سرهنگ نجاتى تنظيم شده است مى فرمايند: در مرداد ماه ۵۷ با مشورت دوستان نهضت قرار شد پيامى به دست يكى از تجار متدين بازار كه عازم زيارت عتبات و ديدار مخفيانه ايشان (آيت الله خمينى) بود بدهم. مطالب پيام شفاهى را پس از توضيح و تفهيم، به صورت يادداشت هايى همراه آن آقا كردم كه ذيلاً قسمت هايى از آن نقل مى شود:
۱- قانون اساسى ايران به صورت اصلى و متمم آن، بدون اضافات بعدى سند زنده و قابل ارائه و استناد و دفاع در محاكم داخلى و محافل بين المللى است و فعلاً يگانه ضامن اجراى اصول و احكام اسلامى است. اگر آن را نفى كنيم، منطقاً و قانوناً هرگونه مدرك محكوميت رژيم را از دست مى دهيم. به معناى ضامن سلطنت شاه نيز نيست، چون سراسر خلاف آن عمل كرده و خود را قانوناً معزول ساخته است.‎/ ۲-...‎/ ۳-...‎/ ۴-...‎/ ۵ _ هدف نهايى، البته سرنگونى رژيم است، اما در مرحله اول رفتن شاه در مرحله دوم نظارت و محدوديت جانشينان او در چارچوب قوانين موجود و آزادى ها. سوم كار كردن روى افكار و افراد و تشكل و ترتيب و تجهيزات و بالاخره در مرحله چهارم تبديل به جمهورى اسلامى.»۴ملاحظه مى كنيد كه مهندس بازرگان اولين بار در مرداد ۵۷ سخن از جمهورى اسلامى به ميان آورده است و تازه براى رسيدن به آن مراحلى را معين كرده است كه هر مرحله خود شامل دورانى مى شود. مثلاً محدود كردن جانشينان شاه (كه لابد شوراى سلطنت منظور است) و يا كار كردن بر روى افكار عمومى و سازماندهى مردم كه معلوم نيست چه مدتى به طول بينجامد.حتى در مهر ۵۷ كه بين مهندس بازرگان و آيت الله خمينى ملاقاتى دست داد «بار ديگر بازرگان بر ضرورت تعقيب يك استراتژى تدريجى از طريق انتخابات آزاد تاكيد كرد. و بار ديگر آيت الله خمينى مسئله را مسكوت گذاشت.»۵بازرگان بعدها در مورد ملاقات خود در پاريس با آيت الله خمينى نوشت: «فوق العاده متعجب شدم كه ديدم ايشان مسائل را ساده مى گيرند... دنبال كردن بحث... را بى فايده ديدم.»۶به نظر كه همين مقدار براى اثبات مشروطه خواه بودن مرحوم مهندس بازرگان، لااقل تا مهر ،۵۷ كافى باشد. و از آنجايى كه قصد ندارم ساير مطالب مندرج در مقاله دكتر يزدى بپردازم (چون فكر مى كنم مرا از مسيرى كه انتخاب كردم دور مى كند) به همين اندازه اكتفا كرده و اگر ايشان را با خود همراه يافتم گام هاى بعدى را طى مقالات ديگرى برخواهم داشت.
پى نوشت ها:
۱- مقاله ارائه شده در حسينيه ارشاد بعداً در روزنامه شرق تاريخ ۱/۱۱/۸۳ تحت عنوان «بازرگان مشروطه خواه تمام عيار» به چاپ رسيد و نقد آن در سالنامه ۱۳۸۳ روزنامه شرق توسط دكتر يزدى با عنوان «مشروطه خواهى و جمهوريخواهى» منتشر شد.
۲- ابراهيم يزدى، مشروطه خواهى و جمهوريخواهى
۳- اليور كرامول سردار سپاه انگليس بود، با پادشاه درگير شد و اختيارات او را به مجلس عوام و دولت سپرد.
۴- شصت سال خدمت و مقاومت خاطرات مهندس مهدى بازرگان در گفت وگو با سرهنگ غلامرضا نجاتى- جلد دوم. صص ۲۵۵-۲۵۴.
۵- زندگينامه سياسى مهندس مهدى بازرگان- دكتر سعيد برزين- ص ۲۶۷.
۶- شوراى انقلاب و دولت موقت. ص ۲۱ به نقل از برزين، همان.

+ نوشته شده در  دوشنبه 5 اردیبهشت1384ساعت 22:35  توسط رضا  | 

انتقاد يك مرجع تقليد از غلو درباره امامان

آيت‌الله ميرزا جواد تبريزي گفت: صداوسيما‌ي جمهوري اسلامي ايران بايد علامت مذهب تشيع باشد.
به گزارش مهر، آيت‌الله ميرزاجواد تبريزي در پايان درس خارج فقه خود در مسجد اعظم ضمن ابراز تأسف از بيان برخي مطالب از طريق صداوسيما‌ تصريح کرد: صداوسيما‌ بايد علامت شيعه باشد تا برخي اشخاص در ممالک مختلف دنيا نگويند اينها غالي هستند.

وي گفت: برخي معممين که تعداد آنها بسيار کم است به منبر مي‌روند و سخنان و مطالبي مي‌گويند که علميتي ندارد، خيال هم مي‌کنند که به مردم و تشيع خدمت مي‌کنند و تبليغ شريعت مي‌کنند در حالي که تبليغ شريعت اين نيست.
آيت‌الله ميرزا جواد تبريزي خاطرنشان کرد: در روز وفات امام حسن عسکري(ع) کسي بالاي منبر مي‌گفت که بعد از شهادت امام حسن عسکري(ع) امور به دست امام زمان(عج) افتاد و براي مثال از ايشان سؤال مي‌شود باران بيايد يا نيايد.

وي تأکيد کرد: ائمه وسيله‌اي هستند که از خدا چيزي بخواهند نه اين‌که امور دست اينها باشد، اين حرف، تفويض است.
اين مرجع تقليد در پايان گفت: متأسفانه کار به جايي رسيده که در مملکت اسلامي و در پايتخت تشيع کسي به منبر مي‌رود و اين گونه حرف مي‌زند، بايد اين افراد هرچه سريع‌‌تر ارشاد و راهنمايي شوند.

http://www.baztab.com/news/23551.php

+ نوشته شده در  شنبه 3 اردیبهشت1384ساعت 19:0  توسط رضا  | 

مطالب قدیمی‌تر