درافشانى
امروز ۱۵ اكتبر ، روزى بس سرنوشت ساز براى مردم عراق خواهد بود كه در برگهاى تاريخ معاصر اين كشور رقم خواهد خورد و با تأييد يا رد قانون اساسى جديد عراق در اين همه پرسى، مشخص خواهد شد كه عراق پس از صدام حسين و حزب بعث در چه مسيرى قرار خواهد گرفت و چه سرنوشتى در انتظار آن خواهد بود.
پيش نويس قانون اساسى عراق كه در پى چندبار تمديد ، در نهايت در ۲۸ آگوست گذشته به تأييد كميسيون تدوين قانون اساسى رسيد، به مجمع ملى عراق تحويل شد تا بررسى نهايى درباره آن انجام شود. اين قانون اساسى كه براى اولين بار در تاريخ معاصر عراق از زمان استقلال اين كشور در سال ۱۹۲۱ ، نمايندگان واقعى مردم اين كشور در تهيه و تدوين آن نقش داشته اند، متشكل از يك مقدمه، ۶ فصل و ۱۳۳ ماده است.
نكات اصلى قانون اساسى عراق كه امروز ۱۵ اكتبر به همه پرسى گذاشته شده است، عبارتند از:
- اصول كلى: حكومت عراق، حكومتى جمهورى، فدرال، دموكراتيك و كثرت گراست. عراق كشورى چند مليتى و چند مذهبى و چند فرهنگى است. اين كشور بخشى از جهان اسلام محسوب شده است كه اعراب ساكن در آن به امت عربى تعلق دارند.
- مذهب: آزادى مذهبى و برگزارى مراسم مذهبى به رسميت شناخته شده است. اسلام، دين رسمى و منبع اصلى قانونگذارى است.
- زبان: زبان هاى عربى و كردى، زبان رسمى هستند واز اين زبانها در نهادهاى رسمى استفاده مى شود.
- فدراليسم : كشور جمهورى فدرال عراق از يك پايتخت ، مناطق ، استاندارى هاى تمركز زدايى شده و جوامع سرزمينى تشكيل شده است. اين قانون به محض تصويب ، منطقه كردستان را به رسميت مى شناسد و پارلمان عراق طى ۶ ماه بايد نسبت به قانونى كردن مناطق طى مصوبه اى اقدام كند و...
- قوه مقننه : در مجلس (فدرال) نمايندگان عراق، به ازاى هر ۱۰۰ هزار نفر عراقى، يك نفر نماينده تعيين خواهد شد. مدت نمايندگى هر دوره ۴ سال است ودر هر حالت، ۲۵ درصد از كرسى هاى مجلس فدرال به زنان اختصاص داده شده است.
- قوه مجريه: قوه مجريه فدرال عراق از رئيس جمهورى و شوراى وزيران تشكيل شده است. رئيس جمهورى بايد زاده عراق و والدين وى نيز بايد عراقى باشند.
- نحوه انتخاب رئيس جمهور: مجلس نمايندگان با اكثريت دو سوم آرا ، فردى را از ميان اعضاى خود به عنوان رئيس جمهورى كشور براى ۴ سال انتخاب مى كند. رئيس جمهورى نيز رهبر جناح اكثريت را در مجلس مكلف مى كند تا شوراى وزيران (دولت) را تشكيل دهد. در پى تعيين رئيس شوراى وزيران (نخست وزير) ، وى نيز اعضاى دولت را انتخاب خواهد كرد. نخست وزير نيز بايد داراى مدرك دانشگاهى بوده و سنش نيز كمتر از ۳۵ سال نباشد.
براى تصويب قانون اساسى عراق به رأى مثبت بيش از نيمى از ثبت نام كنندگان در همه پرسى نياز است. اين در شرايطى است كه چنانچه در سه استان از ۱۸ استان عراق حداقل دو سوم شركت كنندگان در همه پرسى به آن رأى منفى دهند، قانون اساسى به تصويب نخواهد رسيد.
با اين حال، برگزارى همه پرسى قانون اساسى عراق با چالشهاى سخت و دشوارى مواجه است. قانون اساسى عراق از آن جهت كه آينده جديد و متفاوتى با گذشته را براى اين كشور رقم خواهد زد، با واكنش منفى بخشى از اعراب اهل سنت عراق مواجه شده است. فدراليسم و بعثى زدايى از گردونه سياسى كشور دو محور اصلى در مخالفت اين گروه از عربهاى سنى با قانون اساسى اين كشور است.
پس از سقوط صدام حسين و حزب بعث در عراق در ۲ سال و اندى گذشته اعراب سنى در عراق كه حدود ۲۰ درصدجمعيت اين كشور را تشكيل مى دهند، درحالتى از قهر و غضب سياسى درعراق قرار داشته اند. تحريم انتخابات پارلمانى گذشته از سوى سنى ها، بيشتر از آن جهت قابل تأمل بود كه اين اقليت قومى مذهبى موقعيت ممتاز گذشته خود را از دست رفته ديد. يكى از بعثى هاى به اصطلاح بريده اخيراً اعلام كرده كه در هر خانواده از اعراب سنى، يك و يا دو وابسته به حزب بعث وجود داشته است.
اين در شرايطى است كه اعراب سنى در مدت زمانى كه از سقوط حزب بعث و صدام حسين مى گذرد، نتوانسته است فاصله اى را با گروههاى افراطى و تروريستى درعراق حفظ كنند. از اين رو، طى مدت زمان ياد شده، اعراب اهل سنت به شدت تحت تأثير فعاليتهاى تروريستى گروههاى افراطى قرارداشتند ودربعضى موارد حتى همسويى هايى نيز از خود بروز دادند. اما رهبران اهل سنت براى پايان دادن به انزواى سياسى اهل سنت، براى ابراز مخالفت با قانون اساسى عراق، روش ديگرى را انتخاب كرده اند. رهبران اهل سنت با اشاره به زيانهاى ناشى از عدم مشاركت در انتخابات گذشته، اين بار، با رد تحريم همه پرسى قانون اساسى، از اعراب سنى مذهب خواسته اند تا ضمن مشاركت در همه پرسى، رأى مثبت به آن بدهند.
اين در شرايطى است كه شاخه تشكيلات القاعده در عراق از جامعه اهل سنت اين كشور خواست تا همه پرسى ۱۵ اكتبر را تحريم كنند. درخواست تحريم همه پرسى از سوى القاعده و «ابومصعب زرقاوى» در حالى مطرح شده است كه رهبر القاعده عراق، حمله به غيرنظاميان رامجاز اعلام كرده و اظهارات تند و خصمانه خود عليه شيعيان اين كشور را به شدت تكرار كرده و آنان را كافر و خارجى دانسته است.
اين در حالى است كه در روزهاى گذشته ، حملات انتحارى و تروريستى گروههاى افراطى عليه شيعيان عراقى، از تلاش اين گروهها براى كشاندن شيعيان به جنگى طايفه اى و نزاع داخلى حكايت داشته است. آنچه در ناكام گذاشتن چنين تحركات توطئه آميز در عراق مؤثر واقع شده، همانا صبر و خويشتندارى شيعيان و فهم و درايت رهبران سياسى ومذهبى شيعيان اين كشور بوده است. اين در حالى است كه در تحركى سياسى برخى رهبران اهل سنت درعراق تلاش كرده اند تا از كانال آمريكا و فشارهاى اين كشور خواسته هاى خود را تحميل كنند. در ارتباطى متقابل، مقامات آمريكايى بر اين عقيده اند كه توجه به پاره اى از خواسته هاى اعراب اهل سنت در عراق مى تواند حاشيه اى امنيتى براى فاصله انداختن ميان احزاب وگروههاى اهل سنت با برخى گروههاى راديكال افراطى خشونت گرا فراهم كند. در همين ارتباط، برخى كارشناسان سياسى عقيده دارند راز بقاى گروههاى شورشى و تداوم عمليات تروريستى آنها درعراق تا حدى به حمايت آشكار و پنهان بخش هايى از جامعه سنتى اين كشور از گروههاى ياد شده مربوط مى شود.
به همين جهت، حضور وتأثيرگذارى گروههاى تروريستى و سرنوشت آنها درعراق به ميزان حمايت جامعه سنى اين كشور از آنها بستگى دارد. از اين رو، تهديد و ارعاب اعراب سنى براى تحريم كردن همه پرسى قانون اساسى عراق به عنوان حربه اى از سوى شورشيان به كارگرفته شده است.
اين در شرايطى است كه تشديد خشونت از سوى گروهى افراطى شورشى در عراق به بهانه جلوگيرى از فدراليسم در اين كشور، خود، عامل تشديد كننده آغاز جنگ داخلى در عراق و گام نهادن در مسير تجزيه عراق محسوب مى شود.
به نظر مى رسد اين موضوع جناحهاى ميانه رو در جامعه اهل سنت عراق را نگران كرده است. به همين دليل، واهمه از تجزيه عراق است كه باعث شده تا تحريم همه پرسى را شكسته و با رأى مثبت، درصدد تحقق اهداف و خواسته هاى خود برآيند. جغرافياى سياسى عراق به گونه اى است كه در صورت تجزيه اين كشور، ناكام بزرگ، جامعه اهل سنت عراق خواهند بود كه به مثابه اقليتى درخواهند آمد كه نه راهى به دريا دارند و نه چاه نفتى كه از بركت آن بهره مند شوند. از اين رو، بعيد بود كه نخبگان اهل سنت از كانال تقويت گروههاى شورشى درصدد، تحقق خواسته هاى خود برآيند. لذا آنها ترجيح داد ند تا با مشاركت سياسى و استفاده از ابزارهاى مدنى در راه خواسته هاى خود تلاش كنند.
با اين اوصاف، آنچه قابل تأمل است، آنكه اهل سنت عراق براى در پيش گرفتن شيوه هاى مسالمت آميز به منظور دستيابى به اهداف سياسى خود ناچار شدند راه خود را از راه خشونت و ترور كه شورشيان در پيش گرفته اند، جدا كنند. گام نهادن در چنين مسيرى كه با حضور در پاى صندوقهاى اخذ رأى محقق مى شود، نه تنها مى تواند عاملى در جهت كاهش خشونت در عراق باشد، بلكه راه تعامل مدنى ميان سه گروه عمده قومى و مذهبى، كردها، شيعيان واهل سنت را هموار خواهد كرد.
اما جدا از جامعه سنى عراق كه فدراليسم را عاملى در جهت فروپاشى تماميت ارضى و تجزيه اين كشور قلمداد مى كنند، بخشى از شيعيان نيز چندان با اين مسأله همراهى ندارند. اين عدم همراهى را مى توان در مواضع ضدفدرالى «مقتدى صدر»، يكى از رهبران جوان و راديكال در ميان گروههاى شيعى عراق جست وجو كرد. با اين تفاوت كه وى قصد تحريم همه پرسى و يا حتى رأى منفى به آن را نداشته است.
با اين همه، قانون اساسى عراق با چالش ديگرى كه البته آن هم به وضعيت و موقعيت جامعه اهل سنت اين كشور ارتباط پيدا مى كند، رو به روست.
اين چالش را بايد به موقعيت و جايگاه عراق جديد در ميان كشورهاى عربى و جهان عرب جست وجو كرد. در ۲سال و اندى كه از سقوط رژيم بعثى صدام حسين درعراق مى گذرد، كشورهاى عربى و اتحاديه عرب اقبال چندانى نسبت به عراق و مشكلاتى كه اين كشور با آن مواجه است، نشان نداده اند. در مقابل، سر و صداها بيشتر از آن سو بلند است كه نسبت به از بين رفتن هويت عربى عراق خود را نگران نشان داده اند. در اين ارتباط، توجه اتحاديه عرب به عراق و نگرانى آن درباره فرو رفتن در ورطه جنگ داخلى معنى دار است. عزيمت يك هيأت از اين اتحاديه به عراق و مطرح كردن كنفرانس آشتى ملى با حضور طرفهاى مختلف سياسى در اين كشور از سوى «عمرو موسى» دبير كل اتحاديه عراق، حاكى از فعال شدن اين اتحاديه در قبال وضعيت عرب و پايان دادن به حالت قهر سياسى خود با اين كشور است. اما اين در شرايطى است كه برخى كارشناسان سياسى بر اين عقيده اند كه شايد اتحاديه عرب درصدد قرينه سازى تحولات جارى عراق با اوضاع لبنان در بحبوحه جنگ داخلى در اين كشور و امضاى توافقنامه اى نظير آنچه در «طايف» عربستان در سال،۱۹۸۹ اتفاق افتاده است.
با اين اوصاف، همه پرسى قانون اساسى عراق در ميان شديدترين تدابير امنيتى برگزار مى شود. وزارت دفاع آمريكا (پنتاگون) اعلام كرد كه حدود ۱۴هزار نيروى جديد وارد عراق مى شوند كه به اين ترتيب، شمار نيروهاى آمريكايى مستقر در عراق به ۱۵۲هزار نفر خواهد رسيد. از سويى، براساس اعلام هيأت عالى نظارت بر همه پرسى قانون اساسى در عراق، ۶تيم بين المللى با ۵۰۰ناظر، امر نظارت بر اين همه پرسى را بر عهده گرفته اند. حدود ۱۵ميليون عراقى واجد شركت در همه پرسى بوده اند كه مى توانند براى حضور در آن ثبت نام كنند. حدود ۵ميليون نسخه متن قانون اساسى عراق ميان مردم اين كشور جهت آگاهى از مفاد آن توزيع شده است. با اين حال، برخى اخبار گواه آن است كه درصد بالايى از مردم عراق اطلاع چندانى از مفاد قانون اساسى اين كشور ندارند.
جدا از اين مسائل، همه پرسى قانون اساسى عراق ونتيجه حاصل از آن مى تواند ترسيم كننده سيماى آينده عراق باشد. از اين رو، قانون اساسى عراق با دو احتمال كه هر يك مى تواند نقشى تعيين كننده در فضاى سياسى آينده عراق داشته باشد، رو به روست:
۱- قانون اساسى با رأى اكثريت مردم اين كشور به تصويب برسد. در اين صورت على رغم مشكلاتى كه هر يك از سه گروه عمده قومى - مذهبى عراق به نسبت ميزان نفوذ خود در جامعه اين كشور با قانون اساسى دارند، روندى دموكراتيك در عراق شكل خواهد گرفت. با اين قيد كه شيعيان، كردها و اهل سنت عراق به تعامل سياسى و استفاده از شيوه هاى مسالمت آميز روى مى آورند و زمينه كاهش خشونت در عراق فراهم خواهد شد.
۲- قانون اساسى عراق با رأى مثبت اندكى به تصويب برسد. در اين صورت، به عاملى تنش زا درجامعه موزائيكى عراق و گسترش هرچه بيشتر بحران و امكان به راه افتادن جنگ داخلى در اين كشور تبديل خواهد شد. اين در شرايطى است كه برگزارى همه پرسى قانون اساسى عراق و تصويب آن، به يك آزمون بزرگ براى آمريكا و سياست اين كشور در خاورميانه تبديل شده است. برخى ناظران سياسى با اشاره به نفوذ نسبى مقامات كاخ سفيد ميان كردها، اهل سنت و شيعيان عراقى خاطرنشان مى كنند كه آمريكا براى گذراندن قانون اساسى عراق از بحرانى كه مى تواند نقطه اى براى شكست سياستهاى دولت آمريكا در عراق و خاورميانه باشد، تلاش جدى خواهد كرد؛ تلاشى كه سرانجام چهارشنبه گذشته با ديدگاه مثبت برخى از احزاب سنى به همه پرسى تا اندازه اى به نتيجه رسيد. على رغم برخى گمانه زنى ها راجع به نيات اصلى واشنگتن جهت استمرار بحران در عراق، به نظر مى رسد عدم تصويب قانون اساسى عراق، يك ناكامى بزرگ براى سياستهاى آمريكا در اين كشور و ناتمام ماندن پروژه هاى آن باشد.
با اين حال، تصويب قانون اساسى عراق يك آزمون جدى براى ملت و دولت اين كشور خواهد بود تا ثابت كنند در فاصله گرفتن از فضاى شوونيستى دوران صدام و حزب بعث جدى هستند و در تلاش براى استقرار نظامى نوين، كارآمد، پويا و دموكراتيك همت والايى خواهند گماشت.
http://www.iran-newspaper.com/1384/840723/html/diplomatic.htm

بايد پيش از برگزارى نشست شوراى حكام آتى در ماه نوامبر به يارگيرى بپردازيم. چرا از همين حالا غيرمتعهدها را به تهران دعوت نمى كنيم و با آنها حرف نمى زنيم؟ بايد از همين لحظه و در مدت زمان باقى مانده شروع به يارگيرى كنيم. بايد نمايندگان آفريقاى جنوبى، اندونزى، سوريه، بلاروس و ... به سرعت به تهران دعوت شوند و مسائل را براى آنها باز كرد. بايد با استفاده از تجارب گذشته سعى كرد كه پرونده هسته اى ايران به شوراى امنيت منتقل نشود. بحثى كه ما با آژانس بين المللى انرژى اتمى يا اروپايى ها مى كنيم، فنى است، اما بايد در خاطر داشت كه شوراى امنيت صرفا نگاهى سياسى را دنبال خواهد كرد. ايران بايد سعى كند يارانى را پيدا كند كه همراهى اش كنند. اين را بايد درك كنيم كه مسئله هسته اى، مسئله اى جهانى است كه فقط مربوط به دولت هاى بزرگ نمى شود. آژانس بين المللى انرژى اتمى يا معاهده منع گسترش سلاح هاى هسته اى براى رسيدگى به همين دست نگرانى هاى جهانى ايجاد شده است. فعاليت هسته اى مى بايست در همكارى با كشورهاى جهان به پيش برود. ايران بحق يا به ناحق از اين همكارى ها به دور ماند، اگر به اروپا اعتماد نداريم، از عدم تعهد همراهى بگيريم يا از اعتمادمان به آفريقاى جنوبى كمك بگيريم. همراهى به معناى رسيدن به تفاهم و تز مشتركى است كه مى توان در قبال نشست آتى شوراى حكام به آن رسيد. معتقدم اگر بتوان موضع معقولى را اتخاذ كرد، مى توانيم از رفتن به شوراى امنيت سازمان ملل اجتناب نماييم. طى يك ماه آينده تا نشست شوراى حكام ايران بايد حسن نيت خود را به اعضاى شوراى حكام ثابت نمايد و نيز با غيرمتعهدها اردوگاه مشتركى را تاسيس كند. اروپايى ها را هم مى توان با ايران همراه كرد. چاره كار اخم كردن نيست. اروپا سال گذشته خيلى با آمريكا فاصله داشت، اما يكى از دلايل نزديك شدن آنها در حال حاضر شايد روشى باشد كه ما دنبال كرده ايم. مى توان اروپا را هم به راه اورد. مى توانيم با همراهى يك عده از اروپايى ها و غيرمتعهدها به پيش گام برداريم. حتى اگر هم قطعنامه اى اكثريت را به خود اختصاص دهد و همراهان ما به ما راى مثبت بدهند، حيثيتى بين المللى را كسب مى كنيم كه مانع از ارجاع مسئله هسته اى مان به شوراى امنيت خواهد شد. حتى اگر ۱۰ يا ۱۲ كشور هم با ايران همراهى كنند، به طور قطع مسئله هسته اى مان به شوراى امنيت نخواهد رفت. حتى ابر قدرت ها هم به دنبال جلب همراهى ديگران هستند. بايد ورزش و تمرين يارگيرى را انجام دهيم. مذاكرات هسته اى در مقطع فعلى از پيچيدگى بالايى برخوردار است، بايد مذاكره كنندگان ايرانى از حيث علمى بسيار قوى باشند و از تجارب مذاكره كنندگان پيشين نيز به صورت مفيد استفاده شود. مذاكره فقط محدود به جلسات رسمى نيست، بلكه بسيارى از مسائل بر سر ميزهاى شام و ناهار قابل حل و فصل هستند.
منبع: ايسنا
http://www.sharghnewspaper.com/840721/html/diplom.htm

گروه بين الملل: سرانجام آنچنان كه پيش بينى مى شد زلزله سياسى در سوريه فرا رسيد و پيش از انتشار گزارش دتلو مهليس سرپرست تيم تحقيق بين المللى درباره ترور رفيق حريرى نخست وزير اسبق لبنان، سرلشكر غازى كنعان فرمانده پيشين اطلاعات نظامى سوريه در لبنان و وزير كشور فعلى سوريه خودكشى كرد. گرچه هنوز درباره مرگ مشكوك وى اطلاعات درستى منتشر نشده است، اما از آنجا كه وى يكى از مظنونان اصلى ترور رفيق حريرى توصيف مى شد، مى تواند حادثه خودكشى او نشانه تحولاتى عميق تر در سوريه باشد.
سرلشكر «غازى كنعان» وزير كشور سوريه پيش از ظهر ديروز در دفتر كار خود در دمشق خودكشى كرد. گفته مى شود غازى كنعان با سلاح كلت كمرى خود اقدام به خودكشى كرده است. هيات دولت سوريه در قالب بيانيه اى كه در «سانا» منتشر شد، خبر خودكشى كنعان را تاييد و اضافه كرد: مقامات مربوط سرگرم انجام تحقيقات لازم براى روشن شدن حقايق ماجرا هستند. خودكشى «غازى كنعان» در آستانه انتشار گزارش «دتلو مهليس» رئيس كميته تحقيق بين المللى در مورد ترور «رفيق الحريرى» نخست وزير لبنان پرسش هاى بسيارى را در مورد وجود ارتباط ميان كنعان، مرگ او و ترور الحريرى برانگيخت. «غازى كنعان» به همراه شمارى از مقامات و افسران ارشد سورى در زمره شاخص ترين افرادى بود كه مهليس در سفر اخير خود به سوريه از آنان بازجويى كرد. گفته مى شود كنعان روز گذشته يك نوار صوتى را در ميان برخى رسانه هاى لبنانى توزيع كرده و در آن گفته بود كه اين سخنان احتمالاً آخرين سخنان او خواهد بود. تلويزيون لبنانى «نيوتى وى» نيز روز گذشته در قالب يك گزارش، جزئياتى از تحقيقات انجام شده در مورد كنعان توسط كميته تحقيق بين المللى را فاش ساخت. در اين گزارش آمده است كنعان به همراه يك كارتن پر از اسناد به محل بازجويى وارد شد و پيش از آنكه بازپرس از او سئوال كند، خود مبادرت به حرف زدن كرد و گفت: «من، غازى كنعان هستم كه براى سال هاى بسيارى حاكم لبنان بودم.» كنعان افزود: «اگر از من در مورد فساد و رشوه سئوال داريد، بلى. من نقش داشتم و سند دارم.» وى ادامه داد: «توجه داشته باشيد كه اين مدارك را رفيق الحريرى امضا كرده است، بنابراين اگر اين چنين از شريك خود استفاده كرده باشيم، چگونه او را مى كشيم.» وزير كشور سوريه به قانون انتخابات پارلمانى لبنان كه در سال ۲۰۰۰ ميلادى تصويب شد، اشاره كرد و گفت: «اين قانون را من تدوين كردم تا آن جا كه به نام «قانون غازى كنعان» معروف شد.» غازى كنعان افزود: «من و «جميل السيد» رئيس سابق سازمان امنيت لبنان هر يك ۱۰ ميليون دلار دريافت كرديم تا قانون به گونه اى تدوين شود كه به نفع برخى شخصيت هاى سياسى همسو با ما باشد.» مسيحيان لبنانى از سهميه اى كه در پارلمان لبنان بر اساس قانون سال ۲۰۰۰ ميلادى به آنها اختصاص يافت، به شدت ناراضى بودند و به مخالفت با اين قانون برخاستند. به گزارش شبكه تلويزيونى نيوتى وى كنعان در پايان بازجويى كارتن اسناد را به مهليس تقديم كرد و گفت: «اينها مدارك سخنان من است.» سرلشكر غازى كنعان در سال ۱۹۴۲ ميلادى در روستاى علوى نشين «بحمرا» از توابع استان لاذقيه متولد شد. او در سال ۱۹۶۵ ميلادى از دانشكده علوم نظامى فارغ التحصيل شد و تا زمان مرگ عضو كميته مركزى حزب بعث بود. كنعان از سپتامبر سال ۲۰۰۴ ميلادى در كابينه «محمدناجى عطرى» پست وزارت كشور را در اختيار داشت . وى پيشتر رئيس اداره امنيت منطقه مركزى سوريه، رئيس اداره امنيت استان حمص (۱۹۸۲) رئيس نيروهاى امنيت نظامى سوريه مستقر در لبنان از سال ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۱ و رئيس اداره امنيت سوريه از ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴ بود. به فاصله اندكى از انتشار خبر خودكشى وزير كشور سوريه بازار شايعه در مورد صحت اين خبر داغ شد. بسيارى مى گويند غازى كنعان خودكشى نكرده، بلكه كشته شده است تا برخى حقايق فاش نشود.
پايگاه اينترنتى بى بى سى روز چهارشنبه با اعلام خودكشى «غازى كنعان» وزير كشور سوريه در دفتر كارش در دمشق نوشت: وى در اوايل دهه ۱۹۷۰ به يكى از نزديكترين پشتيبانان نظامى «حافظ اسد» رئيس جمهورى پيشين سوريه تبديل شد. براساس اين گزارش كنعان كه متولد سال ۱۹۴۲ بود، مدت ها به عنوان رئيس اطلاعات ارتش سوريه در لبنان خدمت كرد و در سال ۲۰۰۲ به دمشق بازگشت و رئيس سياست اطلاعات اين كشور شد. وى سال گذشته به كابينه «بشار اسد» رئيس جمهورى كنونى سوريه پيوست. به گفته برخى ناظران وى در پى يكسرى حوادث امنيتى در سال ۲۰۰۴ از جمله قتل رهبر حماس در يك خودروى بمب گذارى شده در دمشق و درگيرى با اقليت كرد در شمال شرقى اين كشور به عنوان وزير كشور سوريه انتخاب شد. وى ماه گذشته از سوى بازجويان سازمان ملل براى قتل «رفيق حريرى» نخست وزير سابق لبنان مورد بازجويى قرار گرفت. گزارش سازمان ملل درخصوص ترور حريرى تا پيش از پايان اكتبر اعلام مى شود. چندى پيش دولت آمريكا حساب هاى غازى كنعان و رستم غزاله (رئيس اداره اطلاعات نظامى) را به اتهام «حمايت از تروريسم در لبنان» بلوكه كرده بود. غزالى همزمان با خروج نيروهاى سورى، لبنان را ترك كرد. اين تصميم در پى فرمان جورج بوش در تاريخ ۱۰ مه ۲۰۰۴ گرفته شد.
• ادامه كار كميته تحقيق
در حالى كه هنوز هشت روز به پايان ماموريت كميته بين المللى تحقيق درباره ترور «رفيق حريرى» مانده است، رئيس جمهورى و نخست وزير لبنان روز چهارشنبه موضوع تمديد ماموريت اين كميته را بررسى كردند. فواد سنيوره نخست وزير لبنان پس از ديدار با اميل لحود رئيس جمهورى اين كشور در جمع خبرنگاران گفت كه درخواست از دبيركل سازمان ملل براى ادامه پيگيرى قطعنامه ۱۹۹۵ مبنى بر ادامه كار كميته تحقيق تا پانزدهم دسامبر آينده از مسائل مورد بحث در ديدار ديروز بود و قرار شد اين مسئله در نشست روز پنجشنبه كابينه لبنان نيز مطرح شود. ماموريت كميته تحقيق به رياست دتلو مهليس قاضى آلمانى بيست و نهم مهرماه (بيست و يكم اكتبر جارى) پايان مى يابد و او قرار است گزارش نهايى خود را درباره ترور حريرى به دبيركل سازمان ملل ارائه دهد. مهليس كه از يك هفته پيش در خارج از لبنان بود، ديروز به بيروت بازگشت تا فعاليت خود را از سر گيرد. حريرى بهمن ماه سال گذشته در انفجارى قوى در بيروت ترور شد و به دنبال آن شوراى امنيت با صدور قطعنامه ۱۹۹۵ كميته اى بين المللى را مامور اجراى تحقيق در اين باره كرد. اين كميته در چند ماه گذشته تحقيقات همه جانبه اى را درباره ترور حريرى انجام داده و اين تحقيقات به بازداشت چهار تن از مقام هاى پيشين امنيتى لبنان منجر شده است.
• واكنش ها
«جورج جبور» عضو مجلس خلق سوريه، وجود ارتباط ميان حادثه خودكشى «غازى كنعان» وزير كشور سوريه با تحولات منطقه به ويژه ترور «رفيق الحريرى» و تحقيقات «دتلو مهليس» را محرز دانست. نماينده پارلمان سوريه در گفت وگوى تلفنى با خبرنگار ايرنا افزود: اين حادثه مهم و ناشى از انگيزه هاى خاصى است. بى شك نزديكان به سرلشكر كنعان از جزئيات آن و انگيزه كنعان اطلاعات دقيق ترى دارند. وى در پاسخ به پرسشى در مورد بازتاب خودكشى كنعان بر موضع سوريه در برابر تحولات لبنان گفت تغييرى در موضع سوريه رخ نخواهد داد. دمشق بر موضع خود داير بر دست نداشتن در ترور «رفيق الحريرى» اصرار خواهد ورزيد. از سوى ديگر «محمد حبش» چهره شاخص سياسى، مذهبى سوريه گفت: «فكر نمى كنم، خودكشى سرلشكر «غازى كنعان» ارتباطى با پيامدهاى ناشى از ترور «رفيق الحريرى» نخست وزير پيشين لبنان داشته باشد.» محمد حبش در گفت وگو با خبرنگار ايرنا افزود: گرچه «دتلو مهليس» رئيس كميته تحقيق بين المللى درباره ترور الحريرى، از كنعان بازجويى كرد ولى از آن جا كه ماموريت او در لبنان چند سال پيش به پايان رسيد، كنعان از هر شك و شبهه اى به دور بود. عضو مجلس خلق سوريه گفت: روز گذشته در صحن مجلس، سرلشكر كنعان را ديدم به نظر بسيار آرام مى رسيد. او تحت هيچ گونه فشار سياسى نبود. باورم نمى شود كنعان دست به خودكشى زده باشد. خودكشى «غازى كنعان» وزير كشور و رئيس پيشين سازمان اطلاعات و امنيت سوريه در لبنان با واكنش برخى مقام هاى اين كشور روبه رو شد. «فواد سنيوره» نخست وزير لبنان ديروز چهارشنبه با خوددارى از اظهار نظر در اين باره گفت كه: «خدا وى را بيامرزد». «ميشل عون» از نمايندگان مجلس لبنان و از مخالفان سرسخت سوريه عصر چهارشنبه طى سخنانى در بيروت اظهار داشت: اين احتمال وجود دارد كه كنعان كشته شده باشد. عون افزود: ما از جزييات امور اطلاع نداريم و نمى توان براساس اخبار خبرگزارى ملى سوريه «سانا» و ديگر رسانه ها اظهارنظر كرد و به بيانيه رسمى و تحقيقات پزشكى نياز است. «سمير جعجع» رئيس حزب مسيحى «نيروهاى لبنانى» اظهار داشت: در اين شرايط حساس تنها مى توان گفت كه «خدا رحم كند». «جبران توينى» از نمايندگان مجلس و از مخالفان سوريه گفت: اين حادثه احتمال دست داشتن سوريه در ترور «رفيق حريرى» نخست وزير پيشين لبنان را افزايش مى دهد. حريرى بهمن ماه سال گذشته در انفجارى بزرگ در غرب بيروت كشته شد و گروه ها و جناح هاى مختلف سياسى لبنان مقام هاى امنيتى سوريه از جمله غازى كنعان را به دخالت داشتن در اين ترور متهم كردند. «شارل ايوب» سردبير روزنامه لبنانى «الديار» و از روزنامه نگاران مهم اين كشور اظهار داشت: مسئوليت حادثه خودكشى كنعان متوجه كميته بين المللى تحقيق درباره ترور حريرى است كه خبر شبكه تلويزيونى «NTV» لبنان مبنى بر اين كه وى در سال ۲۰۰۰ ميلادى با دريافت ۱۰ ميليون دلار با تصويب قانون انتخابات اين كشور موافقت كرده را تكذيب نكرده است. ايوب افزود: نسبت دادن چنين اتهامى به وزير كشور سوريه برايش سنگين بود و او را به خودكشى واداشت. وى ابراز اطمينان كرد كه پرونده تحقيقات «دتلو مهليس» رئيس كميته بين المللى تحقيق خالى از چنين اتهامى است كه به كنعان نسبت داده شد. وزير كشور سوريه كه متاهل و شش فرزند (چهار پسر و دو دختر) را از خود به جاى گذاشته است از سال ۲۰۰۲تا ۲۰۰۴ميلادى رياست و مسئوليت بخش امنيت سياسى سوريه را در اختيار گرفت. كنعان از اكتبر سال ۲۰۰۴تا اكتبر سال ۲۰۰۵ وزير كشور سوريه بود.

نيچه گفته است:
«آدمى بايد با جسم و جانش خواستار تجربه مسائل بزرگ باشد.»
و نيز گفته است:
«بزرگمرد در گذر به فراز خويش، گزند مى خورد، به تنگنا مى افتد، فشار مى بيند و شكنجه مى شود.»
و من هر بار كه به اوضاع و احوال كنونى عرصه سياست مى انديشم و به ويژه اندرون تاول زده دوستان اصلاح طلب را به مكاشفه مى نشينم، شمايل حضرت نيچه در برابر ديدگانم نمايان مى شود و گزين گويه هايش از اين دست! درست است كه دوستان جبهه اصولگرا، به بركت يكدست شدن اركان و اجزاى حاكميت، دوره ماه عسل را سپرى مى كنند - كه گواراى وجودشان باد _ اما ترديد ندارم كه به پشتوانه تجربه سهمگين چند سال گذشته، به خوبى دريافته اند كه عرصه قدرت در هميشه تاريخ، «عروس هزار داماد» است. تجربه بشرى مى گويد كه در اين ميكده هرگز «خمار مستى»  به كام هيچ كس آنگونه بر دوام نبوده و نخواهد بود كه كسى خيالاتى شود كه: «همه عمر بر ندارم سر از اين خمار مستى...»
اما سخن من در اين مجال پرداختن به ماه عسل اصولگرايان و دولت مستعجل يا مستدام آن نيست. مى خواهم اندكى به تب و تاب درونى مجمع الجزاير جبهه اصلاح طلب بپردازم كه از فرداى انتخابات، هرازچندگاهى رخسار مى گشايند و به چندين كرشمه يك ناز مى خرند كه: «اصلاح طلبان ايران!  متحد شويد.»
اين روزها پى در پى به فراخوان تشكيل «جبهه فراگير» ميهمان مى شويم، براى دموكراسى خواهى و حقوق بشر و اعتدال و در انداختن طرحى نو تا فلك را سقف بشكافيم! و جالب اين كه ميدان دارى و كارگردانى و آرايش صحنه نيز همچنان در دستان اراده باكفايت همان دوستان عزيزتر از جان است كه اوضاع كنونى جبهه اصلاحات وامدار سكاندارى تدبير و تلاش آنان است. البته گردهم آمدن و افطارى دادن و كنگره آراستن و عزيزم گفتن و جانم شنفتن، كارهاى ناپسندى نيست اما اگر حاصلى جز فرافكنى و تقسيم تقصير و پافشارى بر رويه هاى آزموده گذشته نداشته باشد و قرار باشد همچنان در بر همان پاشنه باشد كه تاكنون چرخيده است، چه خاصيتى خواهد داشت؟!
به گمان من نخستين و مبرم ترين كارى كه جريان اصلاح طلبى بايد پيش روى خود قرار دهد و به مثابه پيش نياز اجتناب ناپذير هر اقدام ديگرى قلمداد كند، آسيب شناسى نوع نگاه و نگرش اين جريان نسبت به مقوله «تحول اجتماعى» در جامعه  اى با ويژگى هاى ايران است.
كل گرايى مصلحانه، خيال پردازى، تنزه طلبى، مطلق گرايى، گرفتارى در پاى بست راهبرى هاى پدرسالارانه، رمانتيك مآبى و ظرافت طبع شاعرانه برخى بزرگترها و مواردى از اين دست نيز البته مزيد بر علت به شمار مى روند اما نكته اصلى همان آسيب معرفت شناسانه درباره تحول اجتماعى است. باور كنيد و من خود در اين چند سال بارها شاهد بوده ام كه برخى از دوستان عزيز با چه قاطعيت و آب و تابى باور داشتند كه در پى پيروزى آقاى خاتمى در دوم خرداد هفتاد و شش، به يك باره تقدير تاريخى جامعه ايران به  گونه اى ساختارى دگرگون خواهد شد !  تنها داروينيسم اجتماعى مى  تواند توجيه گر چنين جهشى باشد كه از يك انتخابات درون ساختارى نوعى دگرگونى ساختارى زاييده شود! گمان ندارم هيچ صاحب نظرى در عرصه جامعه شناسى سياسى طرفدار نظريه «بيگ _ بنگ» در تحولات اجتماعى باشد. حتى آنان كه نوسازى را يك «پروژه» مى پندارند به اصول عقلانى و عوامل عينى فرايند تحقق اين پروژه اعتقاد دارند. پس نخستين گام در اصلاح نگرش اين است كه خودمان را از چنبره «بيگ _ بنگ»هاى ناگهانى و پيش بينى نشده رها سازيم. مى دانم خيلى ها از اين سخن بر آشفته خواهند شد اما به آشكار كردنش مى ارزد كه: «جريان كنونى اصلاحات، از دوم خرداد به بعد و هنوز، دلبسته و وابسته به «بيگ _ بنگ»هاى انتخاباتى است.» وقتى سحرآمدان جريان اصلاحات و حتى شخص آقاى خاتمى نه پيش از پيروزى در دوم خرداد كه سال ها پس از آن نيز به صراحت و صداقت مى گويند: ما هيچ گاه باور نداشتيم در انتخابات پيروز شويم و بر اين گمان بوديم كه با چند ميليون رايى كه خواهيم آورد دستمايه اى براى فعاليت سياسى پس از انتخابات فراهم كنيم (قريب به مضمون)، از چه نگرشى حكايت دارد؟
من از اين سروران ارجمند مى پرسم كه: پس از پيروزى غيرمترقبه و با برخوردارى از آن پشتوانه كم سابقه اجتماعى چه كرديد كه قرار بود با چند ميليون راى هواداران خود در فرض ناكامى در دوم خرداد انجام دهيد؟! آيا اين، حكايت از نوع نگرش «بيگ _ بنگى» به تحول اجتماعى ندارد؟! كه گمان كرده ايم پس از آن همچون آفرينش جهان، تحول اجتماعى نيز موافق خواست و تدبير و اراده ما تحقق خواهد يافت؟
دوستان! تا هنگامى كه جنين تحول اجتماعى از بند ناف انتخابات تغذيه مى شود آش همين است و كاسه همين!به باور اين قلم «انتخابات» از اول انقلاب تاكنون و تا اطلاع  ثانوى هرگز نمى تواند به مثابه شاخص تمام عيار واگرايى يا همگرايى اجتماعى نسبت به يك جريان سياسى محسوب شود و بنابراين هرگز نبايد براساس آن درباره كم و كيف پايگاه اجتماعى يك جريان دچار اشتباه محاسبه شد. انتخابات در جامعه ما هنوز يك مايع سيال و سرگردان است. به لايه هاى نازك خواص و نخبگان كارى ندارم. متن و توده مردم را مى گويم. اقبال و رويگردانى آنان انگيزه ها و خاستگاه ها و محاسبه هاى ديگرى دارد متفاوت از آنچه به عنوان عوامل تحول اجتماعى شناخته مى شود.به گمان من مردم ايران به مادرى فرزند گم كرده مى  مانند كه هراسان و شتابان از اين كوى به آن برزن سرك مى كشد با ديدگاهى گاه اشكبار و گاه اميدوار و از هر كس كه گمان مى برد نشانه اى يا خبرى از گمشده اش دارد پرس وجو مى كند و در قفاى او به راه مى افتد و چون پس از يكى دو گام ناكام مى  ماند رهايش مى كند.اين ماجراى ديروز و امروز نيست، بيش از ۱۰۰ سال است كه ادامه دارد، از اوان مشروطه به بعد. البته در انقلاب اسلامى اتفاق تازه اى افتاد. اين بار نه يك يا دو نشانه بلكه تمامى نشانه هاى گمشده مادر ارائه شد: هم رنگ پيراهن او، هم قد رعنايش و هم ملاحت كلام و خوى نيكويش. نشانه ها كامل بود: آزادى، عدالت، استقلال، كرامت انسان، معنويت و حاكميت قانون.اين  بار مادر فرزند گم كرده حتى موفق شد تصوير تمام رخ دلبندش را مشاهده كند اما هنوز به هر دليل خود او را در آغوش نگرفته است. اين است رمز اقبال و رويگردانى هاى متناوب جامعه ما به  اين يا آن جريان در هر انتخابات.آيا طيف هاى گوناگون جريان اصلاح طلب آمادگى دارند كه كودك موجوديت خويش را از پستان «مادر خوانده انتخابات» بازگيرند؟!آشكار است كه مقصود من قهر با انتخابات نيست بلكه بازكردن گره سرنوشت خويش از زلف انتخابات است.اگر به واقع چنين اراده اى رخ نمايد بيش از نيمى از راه سپرده خواهد شد. آنگاه اصلاح طلبان در گردهمايى ها و هم انديشى ها و افطارى  دادن ها به جاى پرواز فانتزى بر فراز آسمان هاى رويايى گام بر زمين واقعيت خواهند نهاد و عزم و اراده هر شخصى يا طيف يا جريان مدعى اصلاح طلبى را در محك ملاحظات اجتماعى (محدوديت ها و مقدورات) خواهند سنجيد. از آن پس ديگر با خصلت هاى دوران «بيگ - بنگى» وداع خواهند كرد. (كل گرايى مصلحانه، خيال پردازى، تنزه طلبى، مطلق گرايى، پدرسالارى و...) و از نسخه پيچى هاى جنت مآبانه و گرته بردارى هاى فيلسوف نمايانه سر باز خواهند زد. توهم اعجاز و موتاسيون را در تحول اجتماعى  رها خواهند كرد و به اصل محترم و عقلانى «تدريج و پايمردى مصلحانه» سلام خواهند كرد.آنگاه با چنين رويكردى اميد مى رود كه از چنبره فضاى تعليق كنونى رهايى يابند. در چنين حال و هوايى چه بسا دورى اصلاح طلبان از عرصه هاى قدرت- دست كم براى مدتى- مجال و ظرفيت فراوان ترى در تعامل با جامعه فراهم خواهد ساخت، خواه براى شناخت دقيق و عميق تر از چالش ها و خواه براى تاثيرگذارى مستقيم و غيرمستقيم بر روند اداره كشور.به گمان من شيوه رفتارى فراكسيون اقليت مجلس هفتم در مواجهه با راى اعتماد به دولت جديد از چنين مايه عقلانى و هوشمندانه اى برخوردار بود.و بار ديگر دوستان اصلاح طلب را به گزين گويه اى از نيچه مهمان مى كنم كه گفت: «معنوى ترين انسان ها به شرط آنكه دليرترين باشند دردناك ترين تراژدى ها را تجربه مى كنند.»و پايان اين نوشته را با كلامى از امام على(ع) زينت مى دهم كه: ليس العاقل من يعرف الخير من الشر ولكن العاقل من يعرف خير الشرين خردمند كسى نيست كه نيك را از بد بازمى شناسد بلكه كسى است كه از ميان دو «بد» آن را كه بهتر است برمى شناسد.
http://www.sharghnewspaper.com/840721/html/index.htm

ديروز سفر منوچهر متكى وزير خارجه ايران به عربستان سعودى به دلايل نامعلومى به تعويق افتاد. گرچه منابع رسمى از دو سوى ايران و عربستان سعودى تاكنون درباره علت انجام نشدن اين سفر و دلايل موكول شدن آن به زمان نامعلوم ديگرى توضيحى ارائه نداده اند، اما اين اتفاق يك بار ديگر روابط ما به عنوان دو كشور بزرگ منطقه با نقش هاى استراتژيك و تعيين كننده در جهان عرب و اسلامى را در برابر يك پرسش جدى قرار مى دهد. چندى پيش وقتى هاشمى رفسنجانى رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در سفرى در عربستان سعودى به سر مى برد، شاهزاده سعود الفيصل وزير خارجه اين كشور با اظهارات تندى در مورد عراق اين طور وانمود كرد كه آمريكايى ها در عراق زمينه را براى حضور ايران فراهم ساخته اند و در واقع راه را براى دخالت ايران هموار كرده اند. گرچه اين سخنان در آن زمان و با توجه به روابط حسنه دو كشور ايران و عربستان سعودى و به ويژه هنگام حضور رفسنجانى كه روابط سنجيده اى با مقامات سعودى داشته است، بسيار عجيب مى نمود اما خبر مربوط به تعويق سفر منوچهر متكى نشان مى دهد كه آن حرف ها تازه ابتداى كار بوده و سعودى ها نقشه هاى ديگرى در سر دارند. طى دو دهه گذشته روابط دو كشور ايران و سعودى نوسانات زيادى داشت، اما در دوره رياست جمهورى دو رئيس گذشته اين روابط روز به روز بهتر  شد. اما اينك چه اتفاقى افتاده است كه دوباره سعودى ها به سر خانه اول بازگشته اند؟ براى درك بهتر اين شرايط بايد به چند نكته زير توجه كرد:
۱- مشاجرات لفظى اخير بين وزير خارجه عربستان سعودى و وزير كشور عراق كه به عذرخواهى وزير خارجه عراق منتهى شد، نشان مى دهد كه سعودى ها نسبت به عراق احساس خطر مهمى كرده و از اين بابت دست به تحركات تازه اى زده اند. چندى پيش سعود الفيصل گفت: آمريكا در عراق اشتباه كرد و راه را براى دخالت جمهورى اسلامى ايران باز نمود. اين سخنان علاوه بر واكنش منفى مقامات ايرانى واكنش تند مقامات عراقى را هم در پى داشت. تا آنجا كه «بيان جبرسولاغ» وزير كشور عراق كه در اردن به سر مى برد، با اظهارات تندى گفت: مردم عراق هرگز اجازه نخواهند داد كه يك باديه نشين شترسوار به آنها درس دموكراسى بدهد. وى همچنين از وضعيت زنان و تحقير شيعيان در عربستان سعودى انتقاد كرد و در نهايت هشدار داد كه اعراب كارى نكنند ۱۸ ميليون شيعه عراق به سمتى سوق داده شوند كه براى كل منطقه عواقب ناشناخته اى را در پى داشته باشد. هوشيار زيبارى نسبت به اين اظهارات عذرخواهى كرد و كوشيد تا روابط دو كشور را ترميم كند. اين در حالى است كه تاكنون اتباع دستگير شده سعودى در عراق به بيش از صدها تن مى رسد و همين چند روز پيش يكى از اتباع سعودى در عراق به اتهام اقدامات تروريستى محكوم به حبس ابد شد. سعودى ها از منافع اهل سنت عراق دفاع مى كنند و بر هويت عربى عراق تاكيد مى ورزند. حضور يك دولت شيعى و طرفدار ايران و نيز پارلمانى كه اكثريت آن را شيعيان دارند، نمى تواند براى سعودى ها مطلوب باشد. تصويب قانون اساسى عراق اگر در نهايت موجب به حاشيه راندن اهل سنت از كانون هاى قدرت شود بايد كشورهاى عرب منطقه و بالاخص سعودى  ها براى يك توازن قواى جديد در منطقه آماده كند.
۲- وقتى دو سال پيش طرح جنجالى «خاورميانه بزرگ»مطرح شد دو كشور مهم عرب يعنى مصر و عربستان سعودى از اولين كشورهايى بودند كه به اين طرح واكنش منفى نشان دادند. زيرا رژيم هاى حاكم بر اين دو كشور خود را مخاطبان اصلى و مستقيم آن طرح مى دانستند و متهم بودند كه با سيستم هاى بسته خود و گسترش فقر و نارضايتى زمينه را براى رشد ويروسى به نام تروريسم فراهم ساخته اند. طى دو سال گذشته حوادث بسيارى رخ داد و رژيم هاى حاكم بر مصر و سعودى بسيار تلاش كردند تا چهره خود را بازسازى كنند. اين ترميم رابطه با غرب و رفع تهديدهاى موجود به جايى رسيد كه آمريكايى ها تداوم حاكميت رژيم حسنى  مبارك را براى ثبات منطقه بهتر و ادامه حكومت سعودى و اصلاحات اميرعبدالله را شايسته تر يافتند و به همين دليل روابط غرب با اين دو رژيم به نحوى دوباره ترميم شد كه اخيراً انگليسى ها حاضر به فروش جنگنده بمب افكن هاى «تايفون» خود به ارزش ۷۲ ميليارد دلار به عربستان سعودى بدون هيچ  پيش شرطى شدند. آمريكايى ها نيز در قبال گرفتن تضمين هاى نفتى تحريم هاى سعودى را لغو كرده و حاضر شدند فروش اسلحه را به سعودى ها از سر بگيرند. عربستان سعودى در پنج ماه اول سال جارى ميلادى روزانه ۵/۱ ميليون بشكه نفت مورد نياز آمريكا را تامين كرده بود. وزارت دفاع آمريكا (پنتاگون) نيز اعلام كرد قصد دارد حدود ۲ ميليارد و يكصد ميليون دلار تجهيزات و خدمات نظامى در اختيار عربستان سعودى قرار دهد. پنتاگون هدف از انعقاد اين قرارداد را كمك به كشور عربستان «به عنوان يك هم پيمان و شريك منطقه اى آمريكا در مبارزه جهانى با تروريسم» اعلام كرد.
۳ _ در كنار اين مسائل بايد به تحركات ديپلماتيك تازه سعودى ها اشاره كرد. روز يكشنبه گذشته وزراى خارجه كشورهاى عرب در جده تصميم گرفتند «هر چه زودتر» عمرو موسى رئيس اتحاديه عرب را عازم عراق كنند تا مقدمات برگزارى يك همايش آشتى را با شركت تمام جناح هاى عراقى فراهم سازد. اتحاديه عرب قصد دارد براى همه پرسى آينده عراق پيرامون قانون اساسى اين كشور در كنار ناظران خارجى حضور داشته باشد. روز دوشنبه گذشته نيز حسنى  مبارك رئيس جمهور مصر طى سفرى به عربستان سعودى با ملك عبدالله ديدار و گفت وگو كرد. به گفته منابع سعودى در اين ديدار سه موضوع «راهبرد مشترك در قبال عراق»، «ميانجيگرى بين ملك عبدالله و رهبر ليبى» و «نحوه حمايت از سوريه در قبال فشارهاى بين المللى» مورد بحث و بررسى قرار گرفت. در همين حال يك منبع نزديك به دولت سعودى به خبرگزارى ها گفت: قاهره و رياض درصدد هستند با ارسال پيام واضح و روشن به كشورهاى ذينفع از جمله آمريكا، اتحاديه اروپا، تركيه و عراق نسبت به احتمال برهم خوردن توازن راهبردى منطقه به نفع كشورهاى ديگر هشدار دهند. در واقع رئيس جمهور مصر و پادشاه جديد عربستان سعودى يادآور مى شوند كه «موقعيت برادران بزرگ عرب» در عراق نبايد به خطر افتد. آنها ديگر نه تنها نگران اوضاع داخلى كشورهاى خود نيستند و از فشارهاى دو سال اخير غرب بر رژيم هاى خود رسته اند بلكه اكنون مى خواهند جايگاه گذشته خود را در منطقه احيا كنند و به ويژه در آينده عراق نقش تعيين كننده اى داشته باشند. در يك نگاه ديگر البته مى توان اين موضوع را به پاى موفقيت ديپلماسى مصرى ها و سعودى ها گذاشت. اكنون نه تنها توانسته اند غرب را راضى كنند تا رژيم هاى آنها را بهترين گزينه ممكن دانسته، به آنها بفهمانند كه همچنان ثبات منطقه در گرو حمايت از رژيم هاى كهنسال آنان است.
۴- اكنون اگر يك بار ديگر به سر خط روابط ايران و عربستان سعودى بازگرديم مى توان دريافت كه اين روابط در واقع تابع روابط و مناسبات عميق تر و گسترده ترى در سطح جهان بوده است. از ابتداى تاسيس نظام جمهورى اسلامى ايران و دشمنى غرب با آن و سپس جنگ تحميلى و يكپارچه شدن اعراب در پشت صدام حسين، روابط دو كشور ايران و عربستان به اوج تيرگى رسيد كه يك نمونه آن كشتار حجاج ايرانى در عربستان و بيانات شديداللحن رهبر فقيد انقلاب عليه خاندان آل سعود بود. پس از آن بسيار تلاش شد تا اين رابطه روندى عادى پيدا كرده و به يك دوستى و برادرى دينى و اسلامى ختم گردد. اينك به نظر مى رسد تغيير شرايط بين المللى و به ويژه وضعيت نگران كننده پرونده هسته اى ايران فضاى تازه اى را پديد آورده باشد كه سعودى ها را ترغيب كند تا ايران را متهم به دخالت در عراق كرده و همان اتهامات آمريكايى ها و انگليسى ها را عليه جمهورى اسلامى تكرار كنند. شرايط داخلى ايران پس از انتخابات رياست جمهورى نيز عامل ديگرى است كه بايد جداگانه مورد ارزيابى قرار گيرد. به هر حال لغو سفر وزير خارجه ايران به عربستان سعودى يك بار ديگر نشان مى دهد كه روابط دو كشور ايران و سعودى در معرض آزمون هاى تازه اى قرار گرفته است.
http://www.sharghnewspaper.com/840714/html/index.htm

كردستان عراق يك پنجم خاك اين كشور را تشكيل مى دهد كه هم اكنون تحت نفوذ دو حزب سياسى اداره مى شود. حزب دموكرات كردستان عراق كه پارتى يا pdk و حزب اتحاديه ميهنى كردستان عراق كه يكيتى يا puk خوانده مى شوند. تاريخچه تاسيس اين دو حزب به سال ۱۹۴۵ ميلادى برمى گردد كه فردى مذهبى به نام قاضى محمد اعلام خودمختارى  كرد و دو سال بعد در ۱۹۴۷ ميلادى پرچم جمهورى خودمختار كردستان را به دست ملامصطفى بارزانى سپرد. وى در آن زمان اقدام به تشكيل حزب دموكرات و از طريق اين حزب مبارزات مسلحانه كردها با دولت عراق را پيگيرى  كرد. به دنبال اين مبارزات در سال ۱۹۷۱ ميلادى دولت مركزى به طور ظاهرى با به رسميت  شناختن خودمختارى كردها طى توافقى چند كرسى از پارلمان عراق و نيز مناصبى چند از امور اجرايى را به كردها اختصاص داد. منتها در عمل مفاد توافقنامه را رعايت نكرد. به همين خاطر در اين زمان ميان كردها دودستگى ايجاد  شد و درحالى كه اقليت كردها همكارى خود را با دولت صدام ادامه دادند، اكثريت آنان تحت رهبرى گروه بارزانى به مبارزه مسلحانه روى آوردند. در سال ۱۹۷۴ كردها از حمايت مستقيم ارتش ايران و حمايت غيرمستقيم آمريكايى ها برخوردار  شدند. هر چند اين حمايت خيلى ادامه پيدا نكرد و يك سال بعد به موجب قرارداد ۱۹۷۵ الجزاير حمايت ايران از كردها قطع و ملامصطفى بارزانى به همراه بسيارى از كردهاى عراقى تحت فشار دولت مركزى مجبور به مهاجرت به ايران  شد و او با خانواده خود در كرج سكونت كرد. در اين زمان برخى از اعضاى حزب دموكرات به رهبرى جلال طالبانى شيوه مبارزاتى ملامصطفى بارزانى را مورد نقد قرار داده و آن را عشيره اى توصيف كردند. به اين خاطر از او جدا شده و حزب ديگرى را تحت نام اتحاديه ميهنى كردستان تشكيل دادند. ملامصطفى در ۱۹۷۹ همزمان با سال پيروزى انقلاب اسلامى ايران فوت كرد. ادريس پسر بزرگتر ملامصطفى اداره حزب دموكرات را به طور موقت برعهده گرفت و يك سال بعد در اثر يك بيمارى از دنيا رفت. بنابراين رهبرى اين حزب به عهده مسعود پسر ديگر ملامصطفى سپرده  شد. چندى بعد او به رغم ضعيف بودن ساختار تشكيلاتى حزب متبوعش مجدداً مبارزات مسلحانه كردها را عليه دولت صدام اعلام  كرد. در پى از سرگيرى مبارزات كردها در ۱۹۸۷ عمليات جنايتكارانه انفال (پاكسازى نژادى قوم كرد) توسط ارتش عراق صورت  گرفت كه طى آن پنج  هزار روستا از بين رفت، ۱۸۰ هزار كرد كشته شدند كه از اين تعداد ۸۰ هزار نفر آن متعلق به عشيره بارزانى ها بودند.
در ۱۹۹۱ پس از آنكه دولت عراق به دنبال حمله به كويت و متعاقب آن درگيرشدن با آمريكا تا حدودى ضعيف و زمينه هاى سقوط صدام فراهم  شد، دو انتفاضه داخلى در عراق صورت گرفت كه يكى قيام شيعيان در جنوب و ديگرى قيام كردها در شمال بود. اولى سركوب و دومى پيروز مى شود. به دنبال پيروزى كردها در سال ۱۹۹۲ به طور جداگانه دولت بارزانى ها در اربيل و دولت طالبانى ها در سليمانيه تشكيل و ارتش عراق به موجب قطعنامه سازمان ملل از ورود به سه استان سليمانيه، اربيل و دهوك ممنوع  شد. در همين سال انتخابات پارلمانى برگزار شد و طى آن دموكرات ها تحت رهبرى مسعود بارزانى ۵۱ درصد آرا و اتحاديه ميهنى تحت رهبرى جلال طالبانى ۴۹ درصد آرا را كسب كردند. در ۱۹۹۳ ميان هواداران اين دو حزب درگيرى هاى داخلى خشونت آميز آغاز مى شود و تا پنج سال بعد ادامه مى يابد.
در ۱۹۹۸ با وساطت مادلين آلبرايت در واشينگتن كردها متعهد مى شوند كه اختلافات خود را كنار گذاشته و به منظور سرنگونى صدام با آمريكا همكارى كنند. اين دو حزب پس از سقوط صدام با يكديگر ائتلاف كرده و در پى آن موفق مى شوند كه در انتخابات مجلس ملى عراق ۲۸ درصد كرسى هاى آن يعنى ۷۵ كرسى از ۲۷۰ كرسى را به دست بياورند و اين درحالى است كه به لحاظ جمعيت تقريباً ۲۰ درصد از مردم عراق را در برمى گيرند. از سوى ديگر طى توافقى ميان خود جلال طالبانى را به عنوان رئيس جمهور دولت موقت عراق معرفى كرده و در ازاى آن رياست حكومت فدرالى كردستان عراق به مسعود بارزانى مى رسد. البته او هم اكنون اختيار تشكيل كابينه كردستان عراق را به برادرزاده اش نيچيروان پسر ادريس بارزانى كه داماد خودش نيز هست، سپرده است:
شاد و اميدوار به آينده بودن و داشتن انگيزه ايجاد عمران و  آبادانى مى تواند بارزترين خصيصه قومى تازه پيروزشده باشد. قومى كه ظلم و ستم و در به درى و آوارگى را بيش از نيم قرن با پوست و خون خود لمس كرده است و اكنون با پشت سر گذاشتن آن رنج ها و مرارت ها آيند ه اى روشن را براى خود به تصوير مى كشد. پيش از سفر به كردستان عراق كردها را مردمانى خشن، مبارز، جنگجو و چريك مى پنداشتم اما اين تنها يك روى سكه بود. روى ديگر سكه در طول سفر ۹ روزه هيات روزنامه نگاران ايرانى به اين منطقه هويدا شد.
كردهاى عراق مدت ها است كه اداره سه استان اين كشور (اربيل، سليمانيه، دهوك) را خارج از اختيار دولت مركزى برعهده دارند، آنان حكومت دارى مى كنند و سياست مى ورزند، خود قانون مى نويسند و خود اجرا مى كنند، با كمك سرمايه گذاران و پيمانكاران خارجى بناها و ساختمان ها و هتل هاى عظيم مى سازند و... نوعى خودمختارى كه در اواخر دوره صدام شروع شد. حال كه ديگر صدامى وجود ندارد و از امتياز قرارگرفتن جلال طالبانى كرد در مقام رئيس جمهور عراق برخوردارند، نيز خواهان فدرالى اداره شدن عراق هستند. خواسته اى كه به واسطه پافشارى آنان و پذيرش آن از طرف شيعيان عراق در پيش نويس تازه تهيه شده قانون اساسى عراق لحاظ شده است. البته سنى ها با اين استدلال كه فدراليته شدن عراق به وحدت اين كشور لطمه مى زند، آن را خط قرمز خود مى دانند. اما جالب اينجا است كه در ميان كردهاى عراقى جماعتى وجود دارند كه فراتر از اين مى خواهند. آنان در تظاهرات و تجمع هاى گوناگون كه هنوز هم گاهى انجام مى گيرد، خواستار اعطاى خودمختارى و استقلال كامل به كردها در قانون اساسى عراق هستند و حتى شهر كركوك را كه از جمله مناطق مهم نفتى عراق محسوب مى شود، به عنوان پايتخت كردها پيشنهاد مى كنند. خواسته اى كه چندين بار مسعود بارزانى در هنگام امتيازگيرى از اعراب شيعه و سنى به آن اشاره كرده است.
در هر صورت اقليت كرد عراق در حالى بر خودگردانى مناطق كردنشين كه بخشى از منابع نفتى اين كشور در آن واقع شده اصرار دارد كه اكثريت جمعيت عراق را شيعيان تشكيل مى دهند و اقليت اعراب سنى نيز كه زمانى تمامى قدرت سياسى عراق را در دست داشتند، اكنون حاضر نيستند تحت نفوذ شيعيان و كردها قرار گيرند و به همين خاطر برخى از گروه هاى افراطى آنها براى جلوگيرى از تصويب قانون اساسى از انجام هرگونه اقدام خشونت آميز اجتناب نمى ورزند. اين اختلافات قومى و مذهبى هم اكنون مناطق غيركردنشين به ويژه جنوب عراق را به مناطق بسيار ناامنى تبديل كرده كه همچنان ادامه حضور آمريكايى ها را توجيه مى كند و اين در حالى است كه به رغم اين اختلافات، كردها با اتخاذ يكسرى سياست هاى مدبرانه كه پيش از اين به دليل برجسته بودن ويژگى مبارزاتى شان از آنان انتظار نمى رفت، توانسته اند آرامش و امنيت را به طور نسبى در مناطق تحت نفوذشان برقرار كنند. البته اين هنوز مانع رفت و آمد و حضور كمرنگ آمريكايى ها در مناطق كردنشين نشده است.
مسئله اى كه همچنان كردها به آن تمايل دارند و مسعود بارزانى نيز آن را رد نكرد. او كه ساعتى از وقت خود را در يكى از روزهاى سفر در محل استقرارش واقع در منطقه صلاح الدين به روزنامه نگاران ايرانى اختصاص داده بود، در پاسخ به اينكه آيا حضور آمريكايى ها در منطقه كردستان عراق شما را رنجيده نمى كند، گفت: آنها حضور ثابتى در كردستان ندارند و نيازى هم به آنها نيست. صرفاً گاهى اوقات به اينجا سفر مى كنند اما اينكه گفته شود آنان بايد از عراق بروند، زود است. او ادامه داد: در شرايط فعلى ضرورت دارد آمريكايى ها در عراق بمانند. نكته اى كه جلال طالبانى اخيراً در مصاحبه اى با الحيات بر آن تاكيد ورزيده است. او با بيان اينكه به نفع مردم عراق است كه پس از پايان ماموريت كنونى ارتش آمريكا، بخشى از نيروهاى اين كشور در عراق باقى بمانند، اظهار داشته كه «حضور آمريكايى ها در عراق فقط براى جنگ با تروريست ها نيست بلكه وظيفه آموزش نيروهاى عراق را نيز برعهده دارند. همچنين آنان مانع دخالت كشورهاى همجوار در امور داخلى عراق مى شوند.»
اين در حالى است كه بعضى از كشورهاى عرب منطقه و برخى اعراب سنى داخل عراق به دو دليل سخت از آمريكايى ها رنجيده اند. يكى به اين دليل كه هويت عربى را در مقابل هويت كردى و دوم سنى ها را در مقابل شيعه تضعيف كرده است. اما سرروك قادر معاون فرهنگى مسعود بارزانى كه موفق شديم او را در محل روزنامه خباط متعلق به حزب دموكرات كردستان ملاقات كنيم، درخصوص ادامه حضور آمريكايى ها در عراق و به ويژه ارتباط نزديك آنها با كردها معتقد است كه بايد به اين مسئله واقع بينانه تر نگاه كرد. او با بيان اينكه ما مى دانيم آمريكا به غير از مصلحت خود به چيز ديگرى نمى انديشد و در سياست آمريكا مسئله اى به نام آزادى خلق ها وجود ندارد، گفت: كردها از ۱۹۷۵ به بعد روزهاى سختى را گذرانده اند، خشونت هايى نسبت به آنها صورت گرفته است، مسائلى چون انفال، حمله شيميايى، كوچ ميليونى و... را داشته اند. بازيچه اى در ميان كشمكش هاى كشورهاى همسايه با دولت صدام بوده اند. واقعيت اين است گاهى به جايى مى رسى كه مى بينى يك راه بيشتر براى ماندن ندارى و بايد آن را انتخاب كنى. ما هم آن راه را انتخاب كرديم كه يك طرفش آمريكا است. اكنون مسئله دموكراسى و حفظ حقوق بشر با حضور آمريكايى ها در منطقه همراه شده است. ما با چشم هاى باز اين وضعيت را پذيرفته ايم و وارد وضعيت پرريسكى شده ايم. برخى مى گويند شما نخواهيد ماند ولى ما مطمئن هستيم كه ۱۰ سال آينده كره جنوبى خواهيم بود. حالا اين ۵ ميليون كرد توانسته اند با كمك آمريكا يك حكومت تشكيل دهند. واقعيت اين است كه مردم ما مى خواهند آمريكا به ما كمك كند. چون به واسطه رابطه با آمريكا منافع خود را دنبال مى كنند و البته اين را مى دانند كه متقابلاً آمريكايى ها از طريق كردها منافع و مصالح خود را طالبند. آمريكا مى خواهد در خاورميانه باشد. ايران و سوريه با آنها همكارى نمى كنند و در حالى كه ما به لحاظ سياسى، اقتصادى با آمريكايى ها ارتباط مستقيم داريم.
اين سخنان تنها يك ديدگاه شخصى نبود، بلكه طى ملاقات هايى كه انجام داديم، به عينه ديديم كه در ميان مقامات دولتى، روزنامه نگاران، روشنفكران و احزاب سياسى حاكم در كردستان عراق عموميت دارد. كردها فهميده اند كه در شرايط فعلى براى حفظ هويت ملى و قومى خود در عراق بهترين راه همكارى مستقيم با آمريكايى ها است. جالب اينجا است كه در ميان آنان وجود دارند كسانى كه گاهى اوقات در ذهن خود روياى ايجاد كشورى بزرگ چون اسرائيل را مى بينند.
مسئله اى كه هرگاه غيرمستقيم و تلويحاً از سوى افراد غيرمسئول به آن اشاره مى شد، واكنش اعتراض گونه هيات روزنامه نگاران ايرانى را برمى انگيخت. البته ديپلماتيك ترين پاسخ را نيچيروان رئيس دولت كردستان عراق در اين رابطه به ما داد. او كه سال هاى زيادى در ايران زندگى كرده و بسيار مسلط فارسى حرف مى زد، گفت: سياست ما در ۱۴ سال گذشته عدم دخالت در كشورهايى بوده كه كردها در آن زندگى مى كنند. ما در اين سال ها نشان داده ايم كه به دنبال ثبات و آرامش هستيم و نه اينكه هرج ومرج درست كنيم. سپس افزود: اما ما كردهاى كشورهاى همسايه را هموطنان خود مى دانيم و بر اين اساس علاقه منديم مشكلات آنها حل شود.
آميختن اين اظهارنظر با ديدگاه او درخصوص فدرالى شدن نظام سياسى عراق حكايت از اين امر مى كرد كه مقامات كردستان عراق خود به خوبى مى دانند عملى شدن روياى كشور كردستان بزرگ فرسنگ ها با واقعيت فاصله دارد. نيچيروان معتقد است فدرالى شدن عراق كمك مى كند كه دو قوم كرد و عرب به رغم داشتن اختلافات زياد بتوانند به راحتى در كنار هم زندگى كنند و در عين حال اين نظام موجب خواهد شد كه دولت مركزى نتواند هر خواسته اى را بر كردها تحميل كند. او با بيان اينكه در زمان صدام به كردها و شيعيان ظلم زيادى شده است، گفت: اكنون همه به اتفاق معتقدند كه تشكيل يك دولت مقتدر در بغداد دردسرساز است. سپس افزود: در ابتدا آمريكا تمايل داشت كه صدام را بردارد و كس ديگرى را به جاى او بگذارد. به همين خاطر هم چندين سال صبر كرد، اما در نهايت به اين نتيجه رسيد كه بايد سيستم تغيير كند.»
به هر ترتيب همكارى كردها با آمريكايى ها در آخرين سال هاى زمامدارى صدام كه در نهايت اين همكارى منجر به سقوط صدام شد، فدرالى شدن كردستان عراق را براى كردهاى اين منطقه به ارمغان آورد چنان كه هم اكنون آن را به مسئله اى كاملاً تثبيت شده در ساختار سياسى اين كشور تبديل كرده است. در پيش نويس فعلى قانون اساسى كه قرار است در ۲۵ نوامبر به همه پرسى گذاشته شود، بر فدراليته شدن نظام سياسى عراق تاكيد شده است. ولى به دليل وجود اختلاف نظر در خصوص نحوه تعيين مناطق فدرالى ميان اعراب شيعه و سنى  هرگونه تصميم در اين خصوص به بعد از تصويب پيش نويس فعلى قانون اساسى موكول شد كه البته به دليل همان نكته اى كه در بالا به آن اشاره شد، منطقه كردستان از اين موضوع استثنا گرديد.
بدين ترتيب كه تعيين مناطق فدرالى عراق به غير از كردستان به بعد موكول شد. هر چند كه به رغم اين وضعيت مطلوب آنها همچنان در خصوص تعيين سرنوشت كركوك مدعى هستند. موضوعى كه تصميم درباره آن چون بحث قبلى به بعد از پذيرش پيش نويس قانون اساسى توسط مردم عراق واگذار شده است.
به نظر مى رسد بحث نفت خيز بودن كركوك در عدم تعيين تكليف اين منطقه در حال حاضر و واگذارى آن به بعد نقش اساسى دارد. اين در حالى است كه نيچيروان در پاسخ به پرسش روزنامه نگاران ايرانى در اين خصوص تاكيد كرد: باور كنيد! مسئله نفت خيز بودن كركوك براى ما فرعى است چون مى دانيم اگر نفت اين منطقه به دست ما بيفتد، به دليل شرايط جغرافيايى كردستان نمى توانيم آن را به فروش برسانيم. او با بيان اينكه ما سياست واقع بينانه اى را دنبال مى كنيم تا به يك فرمول موردپسند كردها و اعراب برسيم، افزود: ولى در كركوك به كرد ها ظلم زيادى شده است. سياست عرب سازى كركوك از سال ۱۹۶۳ آغاز شد. به خاطر نفتى بودن كركوك تعدادى از اعراب را آوردند و در خانه كردها ساكن كردند. اگر سياسى هم به مسئله نگاه نكنيم، بحث مالكيت مطرح است. اكنون تمام اعراب دنيا در مورد فلسطينى ها معتقدند كه بايد به كشورشان برگردند اما در مورد كركوك مى گويند حالا كه عرب ها همين جا ساكن شده اند، پس بگذاريد بمانند. رئيس دولت كردستان عراق در ادامه گفت: ما درخواست مى كنيم اعرابى كه از جنوب عراق آمده و در منازل و زمين هاى كرد ها ساكن شده بودند، اين منطقه را ترك كرده و به جاى اصلى خود باز گردند و در عوض كرد ها و تركمن هايى كه از كركوك رانده شده اند، در اين منطقه ساكن شوند. البته معتقديم كه دولت عراق موظف است به اعراب كركوك در رابطه با بازگشت شان امكانات دهد و اين مسئله اى نيست كه در يك شب و روز حل شود بلكه طى يك پروسه بايد به سرانجام برسد. نيچيروان در پاسخ به اينكه اگر با شيعيان و سنى ها بر سر حل مسئله كركوك به توافق نرسيد، چه خواهيد كرد، گفت: ما فكر نمى  كنيم مسئله به آنجا برسد كه حل نشود. ما در پايه گذارى عراق جديد رل  اساسى را بازى كرد ه ايم. رخسار كركوك رخسار كردى است و هيچ كس نمى تواند آن را تغيير دهد.
به هر ترتيب با توجه به اينكه در پيش نويس قانون اساسى عراق مقرر شده درآمد كل نفت مناطق نفت خيز عراق از جمله كركوك، موصل، بصره... به عنوان بودجه عمومى كشور لحاظ شده و براساس آمار جمعيتى مناطق مختلف توزيع شود تاكيد نيچيروان بر فرعى بودن بحث نفت خيز بودن كركوك از نظر كرد ها به واقعيت نزديك مى نمايد. بر اين اساس هم بعيد به نظر نمى رسد كه در زمان تعيين مناطق فدرالى آنها به خواسته خود در خصوص كركوك دست يابند و البته اين بيش از هر چيز به برقرارى هر چه سريع تر آرامش و امنيت در عراق به ويژه جنوب آن كه همچنان كانون آتش است، بستگى دارد. به نظر مى رسد تا زمانى هم كه قانون اساسى تازه نوشته شده از تصويب مردم عراق نگذرد، ايجاد چنين آرامشى محقق نخواهد شد. شايد به همين دليل هم هست كه سنى هاى ناراضى تمام تلاش خود را در شرايط فعلى معطوف به اين مسئله كرده اند كه اين قانون اساسى در همه پرسى راى نياورد.
به موجب پيش نويس اوليه قانون اساسى عراق اگر مردم ۳ استان به قانون اساسى راى منفى بدهند، اين قانون لغو مى شود. اين در حالى است كه شيعيان و كرد ها بيشترين انعطاف را در هنگام تدوين متن قانون اساسى از خود نشان داده اند ولى بسيارى از سنى ها هنوز نمى توانند بپذيرند كه ديگر خلافت تاريخى و ديرينه اهل سنت بر عراق پايان يافته است و به طريقى به دنبال بازگرداندن نظام صدام حسين هستند. در حالى كه هم اكنون اين خلافت به دست كردها و شيعيانى افتاده است كه قرن ها اكثريت جمعيت عراق را تشكيل مى داده اند. اينجا است كه پاسخ مسعود بارزانى وقتى از او پرسيديم اگر صدام حسين را ببينى در يك جمله به او چه خواهى گفت، معنى پيدا مى كند. او گفت: مى گويم« تعزمن تشاء و تذل من تشاء» خداوند به هر كس بخواهد عزت مى دهد و به هر كس بخواهد ذلت مى دهد!

تركيب ۳۵ كشور عضو شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى تغيير كرده است. اين تغيير در جريان نشست عمومى و سالانه آژانس صورت گرفت. نشست سالانه آژانس به فاصله ۲۴ ساعت پس از صدور قطعنامه اجلاس تابستانى درباره فعاليت هاى هسته اى ايران آغاز شد. غلامرضا آقازاده رئيس سازمان انرژى اتمى ايران رياست هيات ايرانى را در اين اجلاس به عهده داشت.براساس آرايش جديد كشورها در شوراى حكام، بلاروس، كلمبيا، كوبا، مصر، يونان، اندونزى، ليبى، نروژ، اسلوونى و سوريه از اعضاى جديد هيات مديره هستند كه در ماه نوامبر درباره پرونده هسته اى ايران و گزارش آتى محمد البرادعى مديركل آژانس داورى خواهند كرد. اين كشورها با اجماع ۱۳۹ كشور عضو جايگزين مكزيك، پرو، هلند، ايتاليا، مجارستان، لهستان، نيجريه، تونس، پاكستان و ويتنام شده اند.از مجموع ۱۰ كشورى كه به تازگى به شوراى حكام پيوسته اند، يك كشور رابطه استراتژيك با تهران دارد و سه كشور مناسبات گرمى با جمهورى اسلامى دارند. سه كشور عضو اتحاديه اروپا هستند، با يك دولت هم رابطه ديپلماتيك نداريم. سوريه تنها كشورى است كه با ايران روابط استراتژيك و بسيار گرم دارد. دمشق تنها دولتى بود كه در جريان جنگ هشت ساله ايران و عراق به طور نسبى حامى منافع ايران در مجامع بين المللى بود. سوريه همچنان طى آن هشت سال، باب ورود ايران به جهان اعراب بود تا مذاكره دولت نوپاى تهران با اعراب كه تقريباً به طور كامل از عراق حمايت مى كردند، تنها نباشد.اما سه كشور يونان، نروژ و اسلوونى هم از اتحاديه اروپايى وارد حلقه حكام هسته اى شدند. ايران و يونان طى هشت سال رياست جمهورى محمد خاتمى روابط خود را مستحكم كردند و ديد و بازديد مقام هاى دو كشور از تهران و آتن افزايش يافت. ايران و يونان به همراه ايتاليا و مصر مربع تمدن هاى كهن را شكل دادند تا مناسبات ايران و يونان دوره درخشانى را شاهد باشد. نروژ نيز مناسبات خوبى با تهران دارد. به غير از مسائلى كه دو كشور بر سر مسائل مالى شركت نفتى استات اويل و يكى از مقام هاى سابق نفتى ايران وجود داشت، روابط تهران و اسلو آرام و بى فرازوفرود است. اسلوونى نيز از جمله كشورهاى تازه پيوسته به اتحاديه اروپا است كه خاطره سال ها ماندن در پشت ديوارهاى آهنين را اين روزها با همراهى بيشتر با اروپاى مركزى تسكين مى دهد. در صورت راى گيرى احتمالى در نشست بعدى شوراى حكام راى اين سه كشور را بايد همسو با اتحاديه اروپا دانست.اندونزى بزرگترين كشور مسلمان از دوستان ايران است كه به جمع ۳۵ عضو شوراى حكام وارد شد. اين كشور عضو سازمان كنفرانس اسلامى و جنبش عدم تعهد است، دست كم روى راى ممتنع اين كشور مى توان حساب كرد، هر چند كه اعضاى جنبش عدم تعهد شوراى حكام تا پيش از جلسه راى گيرى، رايزنى مفصل و گسترده اى در حمايت از پرونده ايران انجام داده اند كه اندونزى را مى توان در همين گروه رده بندى كرد.كوبا نيز كه روابط تنش آلودى با آمريكا و مناسبات گرمى با تهران دارد، به عضويت هيات مديره آژانس درآمده است. در اجلاس تابستانى شوراى حكام ونزوئلا كه اصول سياست خارجى اش بسيار شبيه به كوبا است، براى تغيير قطعنامه پيشنهادى سه كشو اروپايى تلاش فراوانى كرد و دست آخر در حالى كه كشورهاى حامى ايران موفق به تغيير اساسى در قطعنامه شدند، اين كشور درخواست راى گيرى كرد. به نظر مى رسد كه با ورود كوبا كه از اعضاى تروئيكاى جنبش عدم تعهد بود، اين گروه از توان بيشترى در رايزنى ها برخوردار شوند.اما ديگر كشورى كه در جريان اجماع نشست عمومى اعضاى آژانس به عضويت شورا درآمد، مصر است. مصر روابط ديپلماتيك با تهران ندارد.امضاى قرارداد كمپ ديويد كه در جريان آن مصر، اسرائيل را به رسميت شناخت، باعث قطع روابط سياسى تهران و قاهره شد. از آن زمان تاكنون دو كشور مناسبات سردى با هم دارند. البته در سال هاى پايانى رياست جمهورى محمد خاتمى گام هايى براى نزديكى دو كشور برداشته شد كه ناكام ماند. اوج تلاش هاى دولت  هاى وقت ايران و مصر براى نزديكى بيشتر و پايان دادن به سردى دو دهه، ديدار روساى جمهور دو كشور در حاشيه يك اجلاس بين المللى در ژنو بود. پس از آن وزير خارجه وقت مصر هم به تهران آمد، اما روابط ديپلماتيك دو كشور به حال عادى بازنگشت. با اين همه به نظر مى رسد كه از دلخورى هاى ميان تهران و قاهره كاسته شد. عمرو موسى دبيركل اتحاديه عرب كه يك مصرى تبار است، اخيراً خواستار حل وفصل مسئله هسته اى ايران در چارچوب آژانس شده است. هر چند گفته هاى عمرو موسى موضع دبيركل اتحاديه است، اما با توجه به روابط نزديك وى با حسنى مبارك رئيس جمهور مصر نظر دولت قاهره هم نبايد دور از موسى باشد. البته فشارهاى فزاينده آمريكا را در روزهاى منتهى به اجلاس شوراى حكام نبايد از نظر دور داشت تا در صورت هرگونه چرخشى در موضع مصر غافلگير نشد.هشتمين كشورى كه به شكل دوره اى به اعضاى هيات مديره آژانس پيوسته، ليبى است. معمر قذافى رهبر ليبى در دو سال اخير با چرخشى حيرت آور با جمع آورى تاسيسات هسته اى كشورش موافقت كرد و نقش آفرينى خود را در حادثه سقوط هواپيماى آمريكايى در منطقه لاكربى پذيرفت. به اين ترتيب با گردش دولت طرابلس به سوى آمريكا و اروپا و پذيرش درخواست هاى آنها، تحريم هاى سازمان ملل درباره ليبى پايان گرفت. تونى بلر نخست وزير بريتانيا به طرابلس رفت و سپس وزير خارجه آمريكا با قذافى در يك چادر عربى ديدار كرد. رابطه ليبى با جهان غرب هم اينك در طول سال هاى رياست جمهورى معمر قذافى از حيث  گرمى كم نظير و بى سابقه است. از سوى ديگر مناسبات تهران، طرابلس از پس ربوده شدن امام موسى صدر مرجع تقليد ايرانى شيعيان لبنان نزديك به سه دهه است كه در تيرگى و سردى سپرى مى شود. هر چند كه طى اين سه دهه مقام هاى دو كشور مهمان يكديگر شده اند، محور تمام گفت وگوها سرنوشت امام موسى صدر بوده است، به اين ترتيب هر چند كه ليبى عضو سازمان كنفرانس اسلامى و جنبش غير متعهدها است اما روابط به مراتب نزديك تر و گرم تر از ايران با اروپا و آمريكا دارد. كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا قرار است به زودى به ليبى سفر كند. بنابراين رأى ليبى را نيز در بهترين شرايط مى توان ممتنع دانست.كلمبيا نيز كه همراه ۹ كشور ديگر به جمع حكام هسته اى پيوسته مناسبات قابل ذكرى با ايران ندارد. اما بلاروس آخرين كشورى است كه با ورودش به جمع ۳۴ كشور ديگر آرايش شوراى حكام تغيير كرده است. بلاروس در حال حاضر به كشورى منزوى از سوى غرب بدل شده است. بلاروس آمريكا را متهم مى كند كه به دنبال انقلاب رنگى در اين كشور است، آمريكا هم متعاقباً اين كشور را متهم مى كند.روابط ايران و بلاروس كه هر دو عضو جنبش عدم تعهد هستند قبل از تنش اين كشور با غرب تا حدودى گرم و دوستانه بود چنانكه الكساندر لوكاشنكو به تهران آمد و با دعوت وى خاتمى به بلاروس رفت. احتمال مى رود با توجه به روابط تنش آلود بلاروس با آمريكا اين كشور موضعى خلاف خواست آمريكا در شوراى حكام اتخاذ كند.كلمبيا، بلاروس، كوبا، مصر، يونان، اندونزى، ليبى، نروژ، اسلوونى و سوريه جايگزين مكزيك، پرو، هلند، ايتاليا، مجارستان، لهستان، نيجريه، تونس، پاكستان و ويتنام شده اند.از مجموع ۱۰ كشورى كه از شوراى حكام خارج شدند ۵ كشور به قطعنامه اروپايى ها راى ممتنع و ۵ كشور راى مثبت دادند.آلمان، آفريقاى جنوبى، آرژانتين، استراليا، بلژيك، برزيل، كانادا، كره جنوبى، چين، آمريكا، فرانسه، بريتانيا، هند، ژاپن و روسيه اعضاى دائمى هيات مديره و شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى هستند.
http://www.sharghnewspaper.com/840709/html/diplom.htm

محسن امين زاده معاون سابق امور آسيايى ، اقيانوسيه و مشترك المنافع وزارت خارجه ايران از سياست هسته اى در گفت گو با ايسنا انتقاد و راهكارهايى را ارائه كرده است. بخش هايى از اين گفت و گو به صورت گفتار در ذيل مى آيد.
براى ايران در شرايط فعلى بسيارى از مولفه هايى كه در سياست قبلى هسته اى (دولت قبلى) وجود داشت، جايگاه خود را از دست داده است. قطعنامه اخير شوراى حكام بسيار سنگين است و قطعاً مشكلات جدى بسيارى را براى سياست خارجى مان ايجاد خواهد كرد، آنچه كه از سوى شوراى حكام صادر شد، تفاوت هاى بسيارى با ادبيات قطعنامه ها و مصوبات قبلى شورا در مورد ايران دارد. در اين متن ايران از يك كشور طرف گفت وگو براى رفع ابهامات مطرح شده عليه او، به يك متهم بدل شده كه احتمال پنهان كارى از سوى او زياد است. اگر هيچ اتفاق ديگرى عليه ايران روى ندهد، نفس تغيير لحن نسبت به ايران يك وضعيت منفى و عقب گرد جدى در سياست خارجى ما است. دست اندركاران مذاكرات هسته اى در سال هاى گذشته تلاش زيادى كردند كه اجازه ندهند ايران به يك متهم مظنون بدل شود و با ايجاد اعتماد با كشورهاى موثر جهان، فرصت ارتقاى موقعيت صنايع هسته اى ايران را بدون پرداخت هزينه هاى بسيار گزاف و كمر شكنى مثل تحريم فراهم آورند، متاسفانه قطعنامه اخير خود به خود بخشى از فرصت هاى قبلى را از ايران سلب كرده و چارچوبى اتهامى به پرونده ايران داده است. عدم موفقيت در تداوم و ارتقاى اعتماد جهانى نسبت به صنايع صلح آميز هسته اى ايران، بزرگ ترين شكست سياست خارجى ايران بعد از بحران ميكونوس است. اميدوارم دست اندركاران سياست خارجى و دبيرخانه شوراى عالى امنيت ملى بر اين بحران فائق آيند و از پيش آمدن خسارات بيشتر جلوگيرى كنند، اما در هرحال آنچه اتفاق افتاده شايد به تعبيرى حاصل چند اشتباه مهم نظرى و تحليلى نسبت به موضوع باشد. اعتماد سازى نسبت به صنايع صلح آميز هسته اى ايران بى ارتباط با حساسيت هايى كه نسبت به بحث هسته اى به طور عام مطرح است، نيست. براى تدبير درست بايد همه جوانب موضوع را درك كنيم و حتى اگر اين حساسيت ها را قبول نداريم و درصدد اصلاح آن در افكار عمومى جهان هستيم به هر حال بايد با اين درك همه جانبه پديده سياست خارجى مان را طراحى و اجرا كنيم. آنچه امروز به عنوان نگرانى هسته اى مطرح مى شود با نگرانى ۱۰ سال قبل جهان نسبت به بحث سلاح هسته اى و تهديدات آن كاملاً متفاوت است. عدم درك درست از موضوع باعث بروز شرايط زيان بار براى كشور مى شود، چيزى كه به عقيده من بخشى از آن با صدور قطعنامه اخير شوراى حكام در مورد ايران تحقق يافته است. بسيارى از كشورهايى كه به قطعنامه اخير شوراى حكام راى منفى ندادند، بهترين دوستان ايران در سطح جهان محسوب مى شوند، آنان مخالف موفقيت هسته اى ايران نيستند. عده اى از آنها ممكن است هيچ ترديدى نسبت به صلح آميز بودن صنايع ما نداشته باشند و غالب آنان تمايلى به ارجاع پرونده ايران به شوراى امنيت ندارند و منافع بسيارى از آنان اقتضا مى كند كه ايران دچار بحران نشود، اما به هر حال آنان حاضر نشده اند با اين قطعنامه مخالفت كنند. يكى از عمده ترين اشتباهات ما مى تواند عدم درك درست از علت رفتار دوستان مان باشد، ما آنقدر در تبليغات مان سياه و سفيد برخورد كرده ايم كه حالا مانده ايم چه صفتى را براى آنان كه به نفع ما راى نداده اند به كار ببريم، مسلماً همه آنان كه به نفع قطعنامه راى دادند، دشمن ما نيستند. اگر آمريكا دشمن ماست، ديگران نيستند. عده اى از آنان منافع بزرگى در ايران دارند و حتماً دلشان مى خواسته كه قطعنامه اى عليه ايران صادر نشود تا مجبور شوند در مورد راى به آن تصميم  بگيرند، اما وقتى در معرض اين تصميم قرار گرفته اند رايى مخالف نظر ما داده اند. اشتباه بزرگ تر آن است كه ما اين كشورها و آمريكا را در يك جبهه تعريف كنيم و رفتار آنان را بدون تحليل درست از مصالح آنان بررسى كنيم و آنان را غيردوست تلقى كنيم. ما اروپا را نسبت به تصميمات و اقدامات اخيرش درباره ايران نقد مى كنيم، اما واقعيت اين است كه رسيدن به اين نقطه براى اروپا هم شكست بزرگى است. منافع اروپا اقتضا مى كرد و مى كند كه اولاً موفق شود اين بحران را خودش حل كند و به علاوه مجبور نشود پرونده ايران را به شوراى امنيت ببرد و عملاً آن را به دست آمريكا بسپارد. بايد ديد كه علتش چيست. دومين اشتباه عمده ما تحليل غلط نسبت به رفتار ديگران است، بعضى از آنان نسبت به موفقيت ما خوش بين بودند و تحليل جنگ سردى نسبت به رفتار ديگران داشتند، فكر مى كردند كه چهار عضو شوراى امنيت يعنى چين، روسيه، فرانسه و انگليس علاقه مندند كه پرونده ما به شوراى امنيت نرود، چون آنجا زور آمريكا معمولاً به آنها مى چربد، فكر مى كردند كه اين چهار عضو مخالف تندروى آمريكا هستند، ولى درك نمى كردند كه اين مخالفت ها سياه و سفيد نيست، آنها مخالف رفتن پرونده ايران به شوراى امنيت هستند، اما نه به هر قيمتى. آنان در تصميم شان به منافع خودشان مى نگرند و همه جوانب را مى سنجد، بنابراين لازم نبود ما تا آنجا پيش برويم كه اين قطعنامه  عليه ما صادر شود تا بفهميم كه چين و روسيه و ديگران به نفع ما راى نمى دهند، لازم نبود بحث را به اينجا بكشانيم تا ظرفيت دوستان غيرمتعهدمان را اندازه گيرى كنيم. اين مسئله براى كارشناسان واضح بود و دلايل روشنى داشت و براى بسيارى مثل من اين راى اصلاً غيرمنتظره نبود. سومين اشتباه مسئولان هسته اى كشور ناشى از دو موضوع بود: اين كه ما دوستان مان را در معرض انتخاب سياه و سفيد و يا عليه خودمان قرار داديم، در حالى كه دوستان ما تلاش داشتند كه به ما كمك كنند راه حلى ميانه پيدا كنيم، بعضى از آنان در اظهارات شان تلاش كردند ما را قانع كنند كه شرايط را به نقطه سياه و سفيد نكشانيم و راه حل ميانه اى پيدا كنيم و نشان دهند كه در يك انتخاب سياه و سفيد نمى توانند با ما همراهى كنند، اما ما بدون اينكه به اندازه كافى به اين تلاش ها توجه كنيم آنان را مجبور به انتخاب كرديم. ما حتى نبايد ديگران را به انتخاب ميان خودمان و آمريكا بكشانيم، بسيارى از دوستان خيلى خوب ما، دوستان خيلى خوب آمريكا هم هستند. منافع آنان اصلاً اقتضا نمى كند كه با آمريكا دچار مشكل شوند. مثلاً چين دوست بسيار خوبى براى ما است، روابط اقتصادى ما با چين به رقم بى سابقه هفت يا هشت ميليارد دلار رسيده است، اما روابط اقتصادى چين با آمريكا به رقم بى سابقه حدود ۴۰۰ ميليارد دلار رسيده است كه بيش از ۱۰۰ ميليارد دلار مازاد تجارى آن به نفع چين است. آمريكايى تلقى كردن نگرانى ها نسبت به توسعه هسته اى در جهان به طور عام و در مورد ايران به طور خاص از اشتباهات ديگر ما است، درست است كه آمريكا مخالف وجود صنايع هسته اى به هر شكلى در ايران است و اگر مى توانست مانع تاسيس نيروگاه بوشهر هم مى شد، اما نگرانى نسبت به صنايع هسته اى ايران تنها نگرانى آمريكا نيست، بلكه نگرانى اروپا و يا روسيه هم هست. همه آنها از اينكه مطمئن شوند ايران سلاح هسته اى نمى سازد، استقبال مى كنند. وى درخصوص راه حل قابل قبول براى رفع مشكل پرونده هسته اى ايران تصريح كرد: من اكنون در يك موقعيت دانشگاهى هستم و طبعاً از تحولات خرد پيرامون اين موضوع تنها از طريق رسانه ها مطلعم، اما به هر حال راه حل عزتمند ما در رفع مشكلات مان در جهان، گفت وگو و اعتماد سازى است. براى رسيدن به شرايط مطلوب هسته اى بايد تلاش كنيم كه با كمك دوستان مان جامعه جهانى را براى داشتن چرخه سوخت كامل متقاعد كنيم و بايد تلاش كنيم با شفافيت كامل هر گونه سوء ظن نسبت به خودمان را رفع كنيم ولى اگر واقعاً خروج از اين بحران جز با تعليق بخشى از چرخه سوخت ممكن نباشد، راه حل پيشنهادى بعضى از دوستان مان مثل آفريقاى جنوبى واقعاً قابل مطالعه است. چرخه سوخت از سه بخش اصلى تشكيل مى شود: استخراج و تغليظ و توليد كيك زرد، تبديل كيك زرد يعنى تركيبات معدنى اورانيوم به هگزافلورايد اورانيوم UF6 در كارخانه UCF اصفهان و غنى سازى. معتقدم امكان حفظ دو بخش اول در مذاكرات وجود داشته و دارد و اختلاف بر سر بخش سوم است. حتى اگر آمريكا هم با اين طرح مخالف باشد، ما موافقان زيادى در ميان اعضاى شوراى حكام براى اين بحث داشته  و داريم.
http://www.sharghnewspaper.com/840709/html/diplom.htm

سلسله بمب گذارى هاى اخير در لبنان به ويژه حادثه اخير عليه يكى از مجريان تلويزيونى در اين كشور هم اكنون بسيارى از لبنانى ها را با اين سئوال مواجه ساخته است كه نفر بعدى چه كسى است و اينكه براى پايان دادن به اين حملات چه اقدامى بايد انجام داد. به گزارش خبرگزارى ها زخمى شدن «مى  شدياق» به عنوان اولين زنى كه مورد هدف قرار گرفت، چهاردهمين انفجار از سلسله بمب گذارى هايى بود كه سال گذشته در لبنان آغاز شد. اين بمب گذارى ها تاكنون ۲۸ كشته بر جاى گذاشته است كه نام نخست وزير سابق لبنان نيز در ميان فهرست نام اين كشته شدگان قرار دارد. هم اكنون سياستمداران لبنانى در حالى كه تيم تحقيق سازمان ملل در مورد ترور حريرى مراحل پايانى تحقيقات خود را مى گذارند، خود را براى مواجهه با خشونت هاى آتى در كشورشان آماده مى كنند، تاكنون ۴ تن از ژنرال هاى امنيتى لبنان به اتهام دست داشتن در اين ترور كه طى آن ۲۱ نفر كشته شدند، بازداشت شده اند. اين در حالى است كه هنوز هيچ كس در ارتباط با ساير بمب گذارى ها در لبنان كه سياستمداران، روزنامه نگاران و افراد سرشناس در لبنان مورد هدف قرار گرفتند، دستگير نشده است. هم اكنون ترس از بروز مجدد خشونت هاى اخير در لبنان در سراسر اين كشور حكمفرما شده است و اين بيش از همه در عدم توانايى بيروت در حل بحران ترورها و بمب گذارى ها در اين كشور ريشه دارد. بسيارى از سياستمداران لبنانى نيز براى دور ماندن شرايط امنيتى اين كشور به كشورهاى خارجى پناهنده شده اند. عده اى ديگر از آنان كه همچنان در لبنان باقى مانده اند، تحت تدابير شديد امنيتى از جان خود حفاظت به عمل مى آورند. در همين حال گزارش هايى نيز حكايت از اين دارند كه نخست وزير لبنان براى يافتن سرنخ هاى مهم در بحران اخير دست به دامن سازمان هاى اطلاعاتى و امنيتى خارجى نظير اف بى آى شده است. اين حالى است كه وى از پذيرش انتقاد گروه هاى مخالف سر باز مى زند. «فواد سنيوره» روز گذشته با رد انتقادات گروه هاى اسلام گرا از كمك گرفتن بيروت از كشورهاى خارجى براى مقابله با موجى از قتل هاى سياسى اعلام كرد اين قتل ها جرائم عادى محسوب نمى شوند. وى اعلام كرد: « ما با جرمى عادى مواجه نيستيم و براى تشكيل، آموزش و تجهيز نيروهاى امنيتى خود از كشورهاى متعددى كه قابليت هاى فنى بسيار بيشترى نسبت به ما دارند كمك خواهيم گرفت.» وى كه پس از نشست چهارساعته كابينه سخن مى گفت، اظهار داشت: «با پيشبرد اين سياست كه لبنان همواره در گذشته آن را اتخاذ كرده است، موافقت شد و ما از هيچ كارى براى پيروزى در جنگ عليه تروريسم كوتاهى نخواهيم كرد.» سنيوره در ادامه از متن گزارش «دتلو مهليس»، رئيس گروه بازرسان سازمان ملل متحد كه در خصوص پرونده ترور «رفيق حريرى»، نخست وزير فقيد سابق لبنان تحقيق مى كنند، ابراز بى اطلاعى كرد. اين در حالى است كه جنبش «حزب الله» لبنان كه در كابينه اين كشور نيز نماينده دارد بارها از حضور آمريكا در تحقيقات مربوط به قتل يك روزنامه نگار مشهور بر اثر بمب گذارى، انتقاد كرده است. يكى از اعضاى كادر فنى حزب الله كه نخواست نامش فاش شود در گفت وگو با روزنامه «السفير» لبنان گفت: «ما كشورهايى نظير سوئيس، هلند، سوئد و نروژ را كه نيات سياسى در منطقه نداشته و بى طرف هستند براى انجام اين تحقيقات ترجيح مى دهيم.» كارشناسان امور ضدتروريسم پليس فدرال آمريكا (اف بى آى) چهارشنبه گذشته تحقيقات درخصوص انفجارى كه منجر به زخمى شدن شديد «مى  شدياق»، خبرنگار شبكه تلويزيونى «ال بى سى» شد آغاز كردند. دولت لبنان پس از اين انفجار از فرانسه و آمريكا براى متوقف ساختن اين موج حملات استمداد طلبيد. جنبش حزب الله تاكنون بارها از دخالت آمريكا در امور داخلى لبنان انتقاد كرده است.
http://www.sharghnewspaper.com/840709/html/world.htm

ساخت قدرت در ايران در دو نهاد خلاصه شده است: درگاه و ديوان. ساليان دراز شاهان نماد نهاد درگاه بودند و وزيران نماد نهاد ديوان كه به تعبير سياست مدرن نهاد اول، دولت (State) را نمايندگى مى كرد و نهاد دوم، حكومت (Government).
دولت همان بخشى از ساخت قدرت است كه اكنون گاه آن را نظام مى خوانيم: «ساخت قدرتى كه در سرزمين معين بر مردمانى معين تسلط پايدار دارد و از نظر داخلى نگهبان نظم به شمار مى آيد و از نظر خارجى پاسدار تماميت سرزمين و منافع ملت و يكايك شهروندان خويش.» (دانشنامه سياسى، داريوش آشورى، ۱۶۲) اما حكومت «مجموع دستگاه ادارى، سياسى، انتظامى و نظامى كشور است كه در راس آن هياتى به نام كابينه يا هيات وزيران قرار دارد.» (همان، ۱۴۱)
در زبان فارسى اما هنوز اين دو واژه آنگونه كه در سياست مدرن مرسوم است فهميده نمى شود. در روزآمدترين فرهنگنامه زبان فارسى دولت به معناى «سعادت، شوكت، ثروت و دست آخر قوه مجريه» است و حكومت به معناى «قضاوت، قدرت و حاكميت».
(فرهنگ سخن، ج ۳ و ،۴ ص ۲۵۶۹ و ۳۴۲۲)
همين فقر مفهومى و زبانى سبب شده ادبيات كهن ايران باردار مفاهيمى شود كه هنوز در سياست سنتى ايران هضم و جذب نشده است و با وجود بديل هاى به ظاهر متناظر سياست مدرن در عصر سنت (درگاه همچون دولت و ديوان همچون حكومت) ساخت قدرت در ايران همچنان كلاسيك باقى بماند و نظريه هايى چون حاكميت ملى، دولت _ ملت و تفكيك قوا در منظومه آن بى معنا و بى فايده شود. دولت مدرن بنا به تعريف خود نهادى عمومى و اجماعى است كه بر مبناى اراده همه افراد ساكن يك سرزمين به وجود آمده است اما دولت سنتى نهادى اختصاصى و قهرى است كه در پى غلبه يك عشيره بر عشيره هاى ديگر در حوزه يك سرزمين ايجاد شده است. هريك از اين دولت ها مى توانند عادل يا ظالم باشند اما تنها دولت هاى مدرن هستند كه مى توانند به نام دموكراسى يا ديكتاتورى خوانده شوند همچنان كه براى توصيف دولت هاى مطلقه در گذشته از عبارت دولت استبدادى استفاده مى شد نه ديكتاتورى. از سوى ديگر معيار سنجش دولت هاى سنتى در گذشته عدل بود كه براساس آن دولت ها به عادل و ظالم تقسيم مى شدند. اما در عصر جديد دولت هاى مدرن را به جاى عادل و ظالم به مشروع و نامشروع يا دموكرات و ديكتاتور تقسيم مى كنند. اين رده بندى در مورد دولت هاى سنتى البته بى معنا است چرا كه همه آنها در اثر قهر و غلبه به وجود آمدند (الحق لمن غلب) و به يك معنا همه آنها نامشروع بوده اند. بر همين اساس مى توان به دو ترجمه تاريخى از مشروعيت دست يافت. در نظريه دولت سنتى مشروعيت صفتى بود كه مى توانست به دولت هايى كه پس از قهر و غلبه راه عدل و شرع در پيش گرفته اند تعلق گيرد و در نظريه دولت مدرن مشروعيت صفتى است كه تنها مى تواند به دولت هايى كه از راه راى و قانون به قدرت مى رسند تعلق گيرد بنابراين ممكن است دولتى از نظر سياست مدرن نامشروع باشد اما در سياست سنتى مشروع تلقى شود و دولتى از نظر سياست سنتى مشروع باشد اما در سياست مدرن نامشروع باشد. نتيجه آنكه گاه هنگامى كه از مشروعيت دولت سخن مى رود ممكن است طرفين گفت وگو درباره دو چيز سخن بگويند. بديهى است تداوم گفت وگو در اين باره تا زمانى كه مبانى گفت وگو اصلاح نشود نه تنها به تفاهم كمك نمى كند كه منجر به سوءتفاهم بيشتر مى شود. در تداوم همين ابهام زدايى است كه مى توان رابطه دولت و حكومت يا بهتر بگوييم درگاه و ديوان را اين چنين روشن ساخت: حكومت در ايران همواره كارگزار دولت بوده است. وزيران ايران منصوبان شاهان ايران بوده اند كه به موجب مشروعيتى كه از ناحيه قهر و غلبه عشيره به آنان تعلق مى گرفت وزيران را منصوب و حكومت را مامور به اداره مملكت مى كردند.
قضاوت ايرانيان درباره وزيران خود نيز در طول تاريخ محدود به عدل و ظلم يا علم و جهل آنان بود نه آنكه اقبال و ادبار مردم نسبت به آنان چگونه بوده است. نهاد وزارت در ايران سنتى در جوار نهاد سلطنت به كارگزارى سرگرم بود و با نظر درگاه، ديوان را اداره مى كرد. هرگاه ديوان رودرروى درگاه مى ايستاد اين ديوان بود كه سرنگون مى شد. تجربه وزيركشى در تاريخ ايران از برامكه تا اميركبير ادامه يافت و سرانجام به تبعيد وزيران (مصدق) تبديل شد. صرف نظر از تاريخ نخست وزيران مشروطه دولت سنتى «حق» داشت وزيران گماشته خود را تنبيه كند چرا كه آنان عمدتاً به جز اراده دربار و درگاه، اقتدار و اعتبارى براى حكمرانى نداشتند. عشيره، شاه و شاه، وزير را انتخاب مى كرد و وزير خائن به شاه در واقع خائن به عشيره و شورشگر عليه مبانى سنتى مشروعيت در ايران بود. پس سقوط وزير حتمى بود. از سوى ديگر به دليل سلطه عشيره ها بر سپهر سياسى ايران تنها شكل سياست ورزى يا سلطنت بود يا وزارت. راه سومى وجود نداشت. زور با شاه بود و مردم از سياست غايب بودند تا اقتدار (قدرت مشروع و قانونى) را براى حاكمان رقم زنند. با ورود ايران به عصر جديد اما امكان راه سوم به وجود آمد. عشيره ها از عرصه سياست كناره گرفتند و رضاخان اولين حاكم ايران شد كه بدون عشيره و خانواده (اما با كودتا يعنى شكل مدرن شده قهر و غلبه) به قدرت رسيد. در جهان جديد اما حزب جايگزين عشيره شده بود كه مى توانست با اقبال مردم به اقتدار دست يابد. حزب اما در فرهنگ فارسى واژه اى مهجور و معادلى نامناسب براى بديل مدرن  خود بود. در سياست مدرن حزب (Party) نهاده است كه در آن سياستمداران حرفه اى براى به دست آوردن قدرت به فعاليت مى پردازند، اما در سياست سنتى، حزب معنايى جز دسته و گروه هاى اعتقادى ندارد. در ادبيات فارسى پيش از مشروطه دو حزب بيشتر نداريم: حزب الله و حزب شيطان همچنان كه دو حكومت بيشتر نداريم: حكومت عادل و حكومت جائر. بنابراين اگر در جهان جديد امكان تكثر احزاب وجود دارد در جهان سنتى تكثر احزاب به معناى گمراهى است: جنگ هفتادو دو ملت همه را عذر بنه/ چو نديدند حقيقت ره افسانه زدند. حزب جديد نهادى صرفاً سياسى است (اگرچه مى تواند داراى ايدئولوژى دينى يا غيردينى باشد) كه براى كسب قدرت تلاش مى كند تا بتواند در چارچوب دولت حكومت كند. اين دولت، دولتى مدرن است كه مشروعيت يا عدم مشروعيت آن براساس راى مردم تعيين مى شود. بنابراين در سياست مدرن اين حزب است كه برجاى عشيره مى نشيند و اين راى و اقبال مردم است كه به جاى قهر و غلبه قبيله حكومت را ايجاد مى كند. چنين حكومت هايى كارگزار دولت هاى خويش نيستند، كارگزار ملت هاى خود هستند و چنين ديوان سالارانى وزيران درگاه نيستند كه در پى نافرمانى ارباب خويش از قدرت ساقط شوند. چرا كه اگر در گذشته عشيره و قبيله واسطه زور و قدرت  شاهان بودند در عصر جديد حزب و جبهه واسطه راى و اقتدار وزيران هستند. همان وزيرانى كه در گذشته به نام صدراعظم و اتابك منصوب شاه بودند و اكنون به نام رئيس جمهور و نخست وزير منتخب ملت هستند. در گذار جامعه ايران از سياست ورزى سنتى به سياست ورزى مدرن همين دوگانگى درگاه و ديوان و فقدان نهاد سوم (احزاب) و اقتدار بديل آن (عشاير) سبب شد سخت ترين مقاومت ها شكل گيرد. رضاخان و پسرش چون مستحضر به حمايت هيچ عشيره اى نبودند نسل عشيره ها و عشاير را برانداختند اما برخلاف آتاتورك (كه او نيز سياست سنتى كشورش را دگرگون ساخت) در كنار استقرار دولت مطلقه مدرن به فكر راه اندازى حزب نيفتادند. شگفت آور است كه رضاخان در بازگشت از تركيه كليه مظاهر مدرنيسم دولتى و آمرانه را (از كشف حجاب تا حقوق جديد) وارد ايران كرد اما نه تنها حزبى نساخت كه احزاب برآمده از مشروطه را نيز از عرصه عمومى و سياسى حذف كرد. محمدرضا پهلوى نيز تا مدت ها دشمن تحزب بود و آنگاه كه حزب ايران نوين يا رستاخيز را برپا كرد نگاهى سنتى و ارتجاعى از تحزب را به آن تزريق كرد. اين شاه بى عشيره در تلاشى نافرجام و بى معنا كوشيد حزب شاه ساخته را جايگزين عشيره نداشته خود كند و همچون شاهان ديگر تاريخ ايران دولتمردان و سياستمداران حزبى را كارگزار درگاه بخواهد غافل از آنكه پيدايش حزب مدرن محصول غلبه عنصر ملت بر دولت در نظام هاى سياسى جديد است كه آن را به نام «دولت- ملت» (Nation-State) مى خوانيم و در آن حزب نه ادامه درگاه براى تسلط بر ديوان كه ادامه جامعه براى ورود به ديوان (حكومت) است. در كنار تلاش هاى نافرجام دولت پهلوى براى تصرف در معناى تحزب ديگر تلاش هاى صورت گرفته براى حزب سازى نيز به معناى اين پديده مدرن در ايران آسيب زده است. احزاب ايرانى در جناح اپوزيسيون اكثراً نه بنگاه هاى سياستمداران حرفه اى براى كسب حكومت كه خانه هاى تيمى چريك هاى حرفه اى براى تغيير دولت بوده اند. تداوم استبداد سنتى در قالب ديكتاتورى مدرن پهلوى اين امكان را از سياست ورزان ايرانى سلب كرد كه در چارچوب نهاد دولت حكومت را در دست بگيرند. در نتيجه اولين كار آنان تغيير دولت بود تا سپس ذيل آن حكومت را (بدون هيچ  تجربه اى) اداره كنند. دولت ايران در عصر پهلوى با وجود آنكه از دالان مشروطه و مدرنيته عبور كرده بود هنوز درگاهى  بيش نبود كه قصد داشت ديوان را كارگزار خود سازد و محمد مصدق كه خود را كارگزار ملت مى دانست نه دربار بزرگترين قربانى اين تضاد تاريخى اما به صورت مدرن درآمده، شد.
تضادى كه تنها از اپوزيسيون پهلوى قربانى نگرفت بلكه در درون همان نظام حكومتى افرادى مانند قوام و امينى نيز قربانى آن شدند و سرانجام الگوى ايده آل آن نظم سياسى فردى همچون اميرعباس هويدا شد كه ساليان دراز در مقامى ميان وزير دربار و نخست وزير (جمع نقيضين) فعاليت كرد.
با پيروزى انقلاب اسلامى دولتى ديگر تاسيس شد كه با وجود جوهرى سنت گرايانه همچون دولت هاى مدرن مشروعيت خويش را از راى مردم در ۱۲ فروردين ۱۳۵۸ گرفت.
اما حتى در اين دولت مدرن تحزب صورتى مدرن نداشت. احزاب ايران كه در نيم قرن فعاليت خويش همواره مدعى دولت بودند و نه فقط حكومت اين بار نيز حريف دولت شدند و به فهم سنتى نظم جديد از تحزب دامن زدند و به جاى حزب در قامت فرقه هاى سياسى ظاهر شدند كه در واقع همان عشيره هاى مدرن بودند. هيات حاكمه جديد نيز تحزب را به معناى جنگ هفتاد و دو ملت تعبير كرد و در هنگامه جنگ خارجى از جنگ داخلى پرهيز كرد و زمينه هاى آن را از بين برد. با پايان جنگ خارجى اما براى پرهيز از جنگ داخلى، تحزب به صورت كارگزارى نظام سياسى جلوه گر شد:
احزاب نه تنها بايد وفادارى خود را به نظام سياسى ثابت كنند بلكه به صورت حلقه هايى درآيند كه اراده دولت را به برنامه تبديل مى كنند. اين پروژه البته با پيدايش حزب كارگزاران سازندگى ايران به اوج رسيد اما قرار گرفتن اين حزب در اوج و تلاش آن براى كسب قدرت سبب شد بار ديگر اعتماد نظام سياسى به احزاب سياسى سست شود. فرايندى كه در عصر اصلاحات سياسى به ويژه با فعاليت حزب مشاركت ايران اسلامى تداوم و توسعه يافت و شكاف ميان حزب و دولت فزون تر شد.
برپايى كنگره هشتم حزب مشاركت در شرايطى كه هرگونه ارتباط اين حزب و حكومت قطع شده است مى تواند به نقطه تاملى براى بازنگرى در روابط دو نهاد تبديل شود. حزب مشاركت و جمهورى اسلامى در انتخابى سرنوشت ساز قرار گرفته اند، اين براى اولين بار در تاريخ مدرن ايران است كه يك حزب سياسى تمام عيار همزمان مخالف تركيب حكومت (قوه مجريه) و مطابق قانون دولت (قانون احزاب) فعاليت مى كند. در عين حال كه هيچ نماينده اى در حكومت ندارد اما مى تواند كنگره خود را برگزار كند. هم حكومت مى تواند با غيرقانونى كردن اين حزب توازن موجود را بر هم زند و هم حزب مى تواند با زيرسئوال بردن دولت (نظام) امكان سياست ورزى را از خود سلب كند. دولت مى تواند سقف فعاليت اين حزب را كارگزارى حكومت اعلام كند و حزب نيز مى تواند سقف فعاليت خود را تغيير دولت (نه حكومت) قرار دهد. هر دو مطالبه اى است كه با تعريف حزب مدرن و دولت مدرن بيگانه يا دست كم غير راهگشا است. اكنون موازنه ميان حكومت و حزب به موازنه اى شكننده تبديل شده است. موازنه اى كه در صورت تداوم ممكن است براى اولين بار ساخت قدرت را در ايران از اين دوگانگى سنتى رهايى بخشد: افزون بر درگاه و ديوان نهاد سومى در راه است كه مى تواند با نقد حكومت و رقابت براى به دست آوردن قدرت در چارچوب همين دولت به سياست ورزى بپردازد. معامله اى دوجانبه كه فرجام آن يا «باخت- باخت» است يا «برد- برد». پيروزى حزب و دولت در اين موازنه بدون پيروزى ديگرى معنا ندارد. در اين صورت نه دولت به درگاه منحصر خواهد شد و نه حزب به ديوان. نه نظام كارفرما خواهد ماند و نه احزاب، كارگزار.
اينچنين است كه مى توان به راستى از پايان حاكميت دوگانه سخن گفت و ايجاد دولت مدرن را جشن گرفت.
http://www.sharghnewspaper.com/840709/html/index.htm

قطعنامه اجلاس تابستانى شوراى حكام سرانجام پس از شش روز مذاكره، جلسه و رايزنى گسترده ۳۵ عضو هيات مديره آژانس تصويب شد. براى نخستين بار درباره پرونده ايران شوراى حكام برخلاف روال معمول خود قطعنامه پيشنهادى را نه با اجماع كه با راى گيرى از تصويب گذراند. رجوع به راى اعضا نشان دهنده اختلاف كشورها بر سر مفاد قطعنامه بود، چنان كه بند دوم قطعنامه اختلاف انگيزترين بخش آن بود. اين بند ايران را متهم به نقض معاهده و قصور مى كند و از صلاحيت شوراى امنيت سازمان ملل در بررسى پرونده سخن مى گويد. ۲۲ كشور به اين قطعنامه راى مثبت دادند، ۱۲ كشور راى ممتنع و يك كشور راى مخالف. بيشتر پيش بينى مى شد چرخه سوخت اتمى، ۱۱ مخالف قطعى، ۱۰ راى ممتنع و ۱۴ راى موافق دارد. اما با راى گيرى در شورا كه به شكل «باز» انجام شد و مى توان از راى هر كشورى اطلاع داشت، آرايش ۳۵ عضو شوراى حكام را كاملاً شفاف كرده است و از اين پس ديگرى نيازى به گمانه زنى نيست.
•••

ونزوئلا (راى مخالف به قطعنامه)
ونزوئلا تنها كشورى بود كه با قطعنامه اجلاس تابستانى شوراى حكام قوياً مخالفت كرد. سفير ونزوئلا در آژانس بين المللى انرژى اتمى به همراه همسر خود در جريان اجلاس بيشترين تلاش ها را براى تغيير پيش نويس قطعنامه اروپا عليه ايران انجام دادند. پيشنهاد «راى گيرى» به جاى «اجماع» هم از سوى اين كشور ارائه و اجرا شد. ونزوئلا روابط بسيار گرمى با ايران دارد.ونزوئلا همچون ايران روابط تنش آلودى با آمريكا دارد.

روسيه (راى ممتنع به قطعنامه)
روسيه كشورى كه سياست خارجى سياسى نسبت به تهران دارد، اين بار در جريان اجلاس هفت روزه، به مدت شش روز از فعاليت هاى هسته اى ايران دفاع كرد. سرگئى لاوروف وزير خارجه روسيه در گفت وگوهاى مكرر با رسانه ها اعلام كرد كه مسكو قانع شده اهداف برنامه هاى هسته اى ايران صلح آميز و غيرنظامى است. وزير خارجه آمريكا يك روز پيش از صدور قطعنامه عليه ايران با همتاى روسى خود گفت وگو كرده بود. به نظر مى رسد كه در جريان اين مذاكره تلفنى مسكو دست از مخالفت جدى با ارجاع پرونده به شوراى امنيت برداشت، اما به قطعنامه پيشنهادى كه در آن «مكانيسم ماشه» تعريف شده است، ممتنع راى داد. راى روسيه اين بار كمتر از دفعات گذشته به سوى آمريكا چرخيد.وزارت امور خارجه روسيه لحظاتى پس از تصويب قطعنامه جديد از ايران خواست با آژانس بين المللى انرژى اتمى همكارى داشته باشد. وزارت امور خارجه روسيه با انتشار بيانيه اى اعلام كرد ما روى همكارى فعالانه ايران به منظور پاسخگويى هر چه سريع تر به هرگونه سئوال باقى مانده در مورد برنامه هسته اى خود به آژانس بين المللى انرژى اتمى حساب مى كنيم.روسيه اعتقاد دارد بسيار ضرورى است كه از فرصت باقى مانده پيش از جلسه بعدى شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى براى تشريح برنامه سازنده مشترك كه گرايش صلح آميز برنامه هسته اى ايران را تضمين كند، استفاده كنيم.

چين (راى ممتنع به قطعنامه)
در حالى كه تصور مى شد جمهورى خلق چين اين عضو دائم شوراى امنيت در صورت راى گيرى به قطعنامه پيشنهادى اروپا راى منفى بدهد، پكن نيز همچون روسيه راى ممتنع را برگزيد.چين كه يك عضو دائمى شوراى امنيت سازمان ملل و داراى حق وتو است، به وضوح بيان كرد كه اين مسئله بايد در چارچوب آژانس بين المللى انرژى اتمى حل وفصل شود.وو هيلونگ سفير چين در وين گفته است، پكن معتقد است استفاده از ابزارهاى ديپلماتيك در چارچوب آژانس بين المللى انرژى اتمى براى حل مسئله هسته اى ايران به صلح و امنيت در منطقه مربوطه مى انجامد. وى مى گويد: اين امر به تضمين رژيم بين المللى منع گسترش سلاح هاى هسته اى مى انجامد و در راستاى منافع بنيادين همه طرف ها است. براساس اين گزارش پكن همچنين ايران و اتحاديه اروپا را به ادامه مذاكرات با يكديگر ترغيب مى كند. سفير چين در وين گفته ما از اتحاديه اروپا و ايران مى خواهيم گام هايى عملى را در سريع ترين زمان ممكن براى ازسرگيرى مذاكرات بردارند. روسيه، چين و كشورهاى عضو جنبش عدم تعهد از حق ايران براى داشتن برنامه هسته اى صلح آميز دفاع مى كنند و بيم دارند اقدامات شوراى امنيت به تحريم هاى تجارى نظير تحريم فروش نفت در اين كشور بينجامد. اين امر همچنين ممكن است به تلافى شديد نفتى ايران بينجامد و اين چيزى است كه چين از آن بيم دارد.

پاكستان (راى ممتنع به قطعنامه)
پاكستان هم از جمله كشورهايى بود كه به قطعنامه پيشنهادى راى ممتنع داد. ژنرال پرويز مشرف رئيس جمهور پاكستان چند ساعت پيش از تصميم گيرى شوراى حكام با همتاى ايرانى خود گفت وگو كرده بود. شوكت عزيز نخست وزير پاكستان هم در جريان اجلاس هفت روزه اعلام كرد كه اسلام آباد از هيچ اقدام سركوبگرانه اى عليه برنامه هاى هسته اى ايران حمايت نمى كند. پاكستان از جمله كشورهايى بود كه در جريان استراتژى جديد ايران يعنى گردش به شرق مورد بازديد دبير جديد شوراى عالى امنيت ملى ايران قرار گرفت.

برزيل (راى ممتنع به قطعنامه)
برزيل از كشورهاى در حال توسعه آمريكاى جنوبى و از جمله ۱۲ كشورى است كه به قطعنامه اجلاس تابستانى شوراى حكام راى ممتنع داد. برزيل در ماه هاى اخير روابط بسيار گرمى با اروپا به خصوص فرانسه پيدا كرده است. راى ممتنع اين كشور به قطعنامه قابل پيش بينى بود.

مكزيك (راى ممتنع به قطعنامه)
در حالى كه تصور مى شد مكزيك اين همسايه جنوبى ايالات متحده آمريكا سياست خارجى خود را در مورد مسائل كلان بين المللى با واشينگتن همسو كند، درباره رويكرد اين كشور به قطعنامه اخير شوراى حكام اين اتفاق رخ نداد. مكزيك و برزيل كشورى از قاره آمريكا بودند كه به قطعنامه راى ممتنع دادند. راى ممتنع در شوراى حكام آژانس آن طور كه مقام هاى ايرانى تفسير مى كنند مخالفت با قطعنامه است.

الجزاير (راى ممتنع به قطعنامه)
يكى از كشور هايى كه طى دو سال گذشته در جريان تحولات پرونده هسته اى ايران قرار داشته است الجزاير است. اين كشور موافق چرخه سوخت اتمى ايران براى مصارف صلح آميز است اما ترجيح داده كه در جريان راى گيرى به قطعنامه سه كشور اروپايى راى ممتنع بدهد.

نيجريه (راى ممتنع به قطعنامه)
نيجريه اين كشور آفريقايى كه در گروه كشور هاى در حال توسعه نيز رده بندى نمى شود به قطعنامه اروپايى ها راى منفى داده است. روابط ايران و نيجريه در سال هاى اخير رو به گرمى گذاشته است و در يك سال اخير مقام هاى بلندپايه در پايتخت كشور ها مهمان يكديگر بوده اند. نتيجه اين گرمى روابط راى ممتنع نيجريه به قطعنامه بود. پيشتر با موضع گيرى نيجريه تصور مى شد در صورت راى گيرى اين كشور راى منفى به صندوق بيندازد.

يمن (راى ممتنع به قطعنامه)
جمهورى عربى يمن نيز كه در گروه كشور هاى غيرمتعهد آژانس قرار دارد به قطعنامه اروپايى ها راى منفى داد. راى منفى يمن در چارچوب تصميم غيرمتعهد ها قابل تفسير است. هر چند كه گرمى روابط ايران و يمن با سفر مقام هاى دو كشور حفظ شده است اما حسن روحانى دبير سابق شوراى عالى امنيت ملى ايران كه مسئوليت پرونده هسته اى را بر عهده داشت با سفر به اين كشور كوچك صنعا را در جريان تحولات هسته اى ايران قرار داد.

آفريقاى جنوبى (راى ممتنع به قطعنامه)
آفريقاى جنوبى، مالزى و كوبا هيات تروئيكاى غيرمتعهد هاى آژانس را تشكيل مى دهند البته كوبا عضو شورا نيست و حق راى ندارد. آفريقاى جنوبى از جمله كشور هايى است كه موافق چرخه سوخت اتمى ايران است و اين موضع را بار ها اعلام كرده است. در جريان فشار گسترده اروپا و آمريكا، به قطعنامه پيشنهادى نه راى مخالف بلكه ممتنع داده است و بيشتر تصور مى  شد آفريقاى جنوبى در صورت راى گيرى نظر منفى خود را نسبت به قطعنامه اعلام كند.

سريلانكا (راى ممتنع به قطعنامه)
برخى از كارشناسان اعتقاد داشتند كه سريلانكا اين كشور كوچك موضع خود را در تحولات جهانى با همسايه قدرتمند خود يعنى هند همسو خواهد كرد. اما اين اتفاق دست كم در مورد قطعنامه سه كشور اروپايى در شوراى حكام رخ نداد. در حالى كه هند در برابر چشمان متعجب ناظران راى موافق به قطعنامه داد، سريلانكا راى ممتنع را برگزيده است.

تونس (راى ممتنع به قطعنامه)
تونس عضو سازمان كنفرانس اسلامى و جنبش عدم تعهد است. زين العابدين بن على رئيس جمهور اين كشور در ديدار با مقام هاى ايرانى از موضع مثبت كشورش نسبت به چرخه سوخت اتمى خبر داده بود. اينك در اولين راى گيرى در تاريخ شوراى حكام در قطعنامه براى ايران تونس راى ممتنع به صندوق ريخته است. به نظر مى رسيد كه تونس تحت فشار غرب موضع مثبت خود را به راى تبديل نكرده است.

ويتنام (راى ممتنع به قطعنامه)
هانوى موافق چرخه سوخت اتمى ايران براى مصارف صلح آميز هسته اى است و در هنگام راى گيرى نيز راى ممتنع به قطعنامه پيشنهادى اروپا و آمريكا داده است. اگر آن طور كه ايران راى «ممتنع» را به معناى مخالفت با قطعنامه تفسير مى كند، موضع ويتنام را نبايد متغير دانست. فشار اروپا و آمريكا در يك گام به عقب راندن ويتنام چندان هم غيرمحتمل نبود.

آمريكا (راى موافق به قطعنامه)
ايالات متحده آمريكا اين سرسخت ترين دولت مخالف برنامه هاى هسته اى و چرخه سوخت اتمى ايران مى گويد كه از نتيجه اجلاس اخير شوراى حكام راضى است. سفير آمريكا در آژانس گفته است كه اكنون پرونده ايران بايد به علت عدم انجام تعهدات بين المللى به شوراى امنيت فرستاده شود. منابع رسمى آمريكا هم اينك از تصويب قطعنامه ابراز خرسندى مى كنند و آن را گام بزرگى به سوى منزوى كردن ايران مى خوانند. نيكلاس برنز معاون وزير خارجه آمريكا دقايقى پس از تصويب قطعنامه گفت كه اين يك گام بزرگ بين المللى است.

بريتانيا (راى موافق به قطعنامه)
پادشاهى متحد بريتانيا كه از جمله نويسندگان قطعنامه عليه ايران بود پس از تصويب از آن استقبال كرده است. جك استراو وزير خارجه بريتانيا كه حدود ۱۰ روز پيش همراه همتايان فرانسوى و آلمانى اش با رئيس جمهور جديد ايران ديدار كرده بود با انتشار بيانيه اى اعلام كرده است گزارش آخر محمد البرادعى و ناكامى ايران در اعتمادسازى كه شوراى حكام پيش از آن خواستار آن شده بود چنين تصميمى را حتمى و اجتناب ناپذير مى كرد. استراو در بيانيه اش گفته كه من و همكاران اروپايى ام به دقت به نگرانى هاى متحدان خود مبنى بر اينكه بايد به مذاكرات فرصت بيشترى داده شود گوش فرا داديم و به همين دليل بود كه موافقت كرديم پرونده با سرعت به شوراى امنيت نرود. در روزهاى اخير كه اقدامات ضدايرانى بريتانيايى ها در مجامع بين المللى عليه ايران افزايش يافته است برخى از سياستمداران در ايران خواستار اخراج سفير بريتانيا و قطع روابط با لندن شده اند.

فرانسه (راى موافق به قطعنامه)
«فيليپ دوست بلازى» وزير خارجه فرانسه در هفته هاى اخير پرونده ايران را نسبت به ارجاع به شوراى امنيت تهديد مى كرد اما در روزهاى منتهى به اجلاس با انجام مصاحبه هايى اعلام كرد كه پاريس موافق ارجاع پرونده به شوراى امنيت نيست اگر ايران به درخواست اروپايى ها توجه كند. هر چند ايران به درخواست اروپا براى تعليق مجدد تاسيسات هسته اى اصفهان عمل نكرد اما فرانسه از شدت عمل خود در ارجاع پرونده به شوراى امنيت كاست. وزير خارجه جديد فرانسه كه بيش از وزارت بهداشت كشورش را هدايت مى كرده است به گونه اى سخن مى گويد كه نشان مى دهد چندان ابتكارى نسبت به پرونده ايران ندارد و تنها تصميم كارشناسان وزارت خارجه فرانسه را انتقال مى دهد و به نوعى هدايت سياست سه كشور اروپايى را همراه همتاى آلمانى اش به بريتانيا سپرده است. فرانسه مبتكر مذاكرات اروپايى ها با ايران در پرونده اتمى است.

آلمان (راى موافق به قطعنامه)
جمهورى فدرال آلمان كه اين روزها درگير نتايج انتخابات و تعيين صدراعظمى است نيز از تصويب بيانيه ابراز خرسندى مى كند. يوشكا فيشر وزير خارجه آلمان كه به علت درگيرى هاى انتخاباتى روزهاى كمى را در مجمع عمومى سازمان ملل سپرى كرد و به آلمان بازگشت، گفته تصويب قطعنامه اخير با اكثريت آرا مى تواند نشانه اى براى ايرانى ها به حساب آيد تا بدانند كه جامعه بين المللى همچنان نسبت به برنامه هاى هسته اى اش نگران است.

هند (راى موافق به قطعنامه)
هند اولين كشورى بود كه در استراتژى «گردش به شرق» در سياست خارجى ايران هدف قرار گرفته شد و على لاريجانى به آن كشور سفر كرد. هند در برابر تعجب عميق كارشناسان و سياستمداران و ديپلمات ها با چرخشى غيرقابل پيش بينى به قطعنامه اروپا و آمريكا راى مثبت داد. بلافاصله پس از پايان سفر على لاريجانى به هند، وزير خارجه اين كشور به ايران آمد و از برنامه هاى هسته اى ايران حمايت كرد. البته در روزهاى اخير هند از سوى كاخ سفيد و كنگره آمريكا تحت فشار بود. با اين همه شگفتى اين دوره اجلاس شوراى حكام به غير از شكسته شدن اجماع و رجوع به آراى اعضا راى مثبت هند به قطعنامه بود. هند پس از تغيير موضع و موافقت با قطعنامه اروپا مدعى است كه راى مثبت اين كشور به قطعنامه اروپا عليه برنامه هسته اى ايران در شوراى حكام به برخى نگرانى هاى اين كشور پاسخ مى  دهد و منعكس كننده تغيير در موضعش در برابر ايران نيست. يك سخنگوى وزارت امور خارجه هند مى گويد موضع هند مبنى بر اين كه زمان بيشترى بايد براى ارائه قطعنامه اى رضايت بخش درباره مسئله هسته اى  ايران صرف شود با دقت انتخاب شده است.وى مى گويد پيش نويس قطعنامه با به تعويق انداختن (ارجاع) تا زمان انجام ملاحظات بيشتر درباره اين موضوع در نشست نوامبر شوراى حكام اين مسئله را تصديق مى كند. سخنگوى وزارت امور خارجه هند در ادامه مى گويد هند با ارجاع اين مسئله به شوراى امنيت سازمان ملل مخالف است و پيش نويس قطعنامه با اين كه اين مسئله در اين مرحله در آژانس بين المللى انرژى اتمى بررسى شود موافقت كرده است. «اين مسئله كه هند خود را در يك طرف يا طرف ديگر قرار داده باشد مطرح نيست بر عكس  دهلى نقش حمايت كننده اى را در تضمين حق ايران در استفاده صلح آميز از انرژى هسته اى لازم براى اقتصاد اين كشور ايفا كرده است.»هند پس از اعلام مخالفت   هاى مكرر با ارجاع پرونده هسته اى ايران به شوراى حكام و اعلام اين كه سياست خارجى هند مستقل است و تحت فشار آمريكا يا كشور ديگرى تغيير نمى كند به يك باره تغيير موضع داد و در شوراى حكام به قطعنامه اى كه بررسى پرونده ايران را در صلاحيت شوراى امنيت معرفى مى كند اما ارجاع فورى را خواستار نيست راى مثبت داد.هند مى گويد گرچه عليه ايران در شوراى حكام راى داده است،اما انتظار دارد تهران به همكارى خود براى انتقال گاز با دهلى نو همكارى كند.

استراليا (راى موافق به قطعنامه)
راى موافق استراليا به قطعنامه پيشنهادى اروپا و آمريكا كاملاً قابل پيش بينى بود. هر چند كه وزير خارجه استراليا چند روز پيش در نيويورك با وزير خارجه ايران ديدار كرده بود. در اين ديدار وزير خارجه استراليا از برنامه  هاى صلح آميز هسته اى ايران ابراز نگرانى كرده بود. استراليا همراه با سه كشور اروپايى، آمريكا و كانادا در زمره مخالفان سرسخت چرخه سوخت اتمى ايران محسوب مى شود.

سوئد (راى موافق به قطعنامه)
سوئد از مجموعه كشورهاى اتحاديه اروپا موضع تندى همچون سه كشور مذاكره كننده با ايران اتخاذ نمى كند يا دست كم آن را عنوان نكرده است. با اين همه راى مثبت سوئد به قطعنامه و همراهى با سه كشور اروپايى و آمريكا كاملاً قابل پيش بينى بود.


آرژانتين (راى موافق به قطعنامه)
گرچه موضوع پرونده آسيا كه مربوط به اتهام آرژانتين به ايران در بمب گذارى مقر يهوديان در «بوئنوس آيرس» بود به پايان رسيده و تمام متهمان ايرانى تبرئه شدند اما روابط سرد دو كشور راهى به سوى گرمى ندارند. آرژانتين همان طور كه پيش بينى مى شد در ائتلاف با اروپا و آمريكا به قطعنامه پيشنهادى راى مثبت داد.

اكوادور (راى موافق به قطعنامه)
اكوادور عضو گروه غيرمتعهدهاى شوراى حكام است. پيش از آغاز اجلاس و حتى در روزهاى نخست پيش بينى مى شد اكوادور به تبعيت از تصميم گروه غيرمتعهدها در حمايت از ايران وارد عمل شود اما با پيوستن به گروه مخالفان به قطعنامه راى مثبت داد. رهبران اكوادور تا به حال هرگز موضع خود را در قبال برنامه هاى هسته اى ايران به طور رسمى اعلام نكرده اند اما خروج اين كشور از تصميم گيرى جمعى غيرمتعهدها چندان قابل پيش بينى نبود.

غنا (راى موافق به قطعنامه)
كشور آفريقايى غنا نيز همچون اكوادور عضو گروه غيرمتعهدها است. در گزارش هاى قبلى شرق آمده بود كه اين كشور موضع مشخصى در قبال برنامه هاى صلح آميز ايران و چرخه سوخت اتمى ندارد اما اينك با پيوستن به ائتلاف غرب راى خود را عيان كرده است. غنا نيز از جمله پنج كشورى است كه از مجموع ۱۴ عضو غيرمتعهدها، خلاف پيش بينى ها و راى سازمانى به قطعنامه ضدايرانى راى داده است.

مجارستان (راى موافق به قطعنامه)
همان طور كه گمان مى رفت مجارستان طبق  نظر اتحاديه اروپا در شوراى حكام عمل كرد. اين كشور اروپاى  شرقى روابط گرمى با تهران ندارد و موضع اش نسبت به چرخه سوخت اتمى ايران گرچه به شكل رسمى اعلام نشده بود اما راى مثبتش به قطعنامه پيشنهادى گوياى نظر اين كشور است.

كانادا (راى موافق به قطعنامه)
وزيران خارجه ايران و كانادا در روزهايى كه اجلاس شوراى حكام آغاز شده بود در حاشيه مجمع عمومى سازمان ملل با يكديگر ديدار كردند. اين نخستين ديدار وزيران خارجه ايران و كانادا پس از يك دوره تنش و سردى روابط دو كشور بود. كانادا از دو سال پيش يكى از شش كشور مخالف اصلى چرخه سوخت اتمى ايران بود و ديدار اخير وزيران خارجه دو كشور هم بهبودى نسبت به اين ديدگاه اتاوا ايجاد نكرد.وزير خارجه كانادا پس از تصويب قطعنامه گفت كه از نظر اين كشور قطعنامه عليه ايران ۲ سال دير تصويب شد.

ايتاليا (راى موافق به قطعنامه)
كشورى كه طى دو سال مذاكره ايران و سه كشور اروپايى خود را خارج شده  از گردونه مذاكرات مى دانست راى موافق خود را به قطعنامه شوراى حكام در صندوق ريخت. ايتاليايى ها پس از آنكه نسبت به نتايج انتخابات ايران موضع انتقادى گرفتند و با واكنش تهران مواجه شدند مواضع خود را كمتر به شكل علنى نسبت به سياست خارجى ايران اعلام مى كنند. رايزنى با اين كشور اروپايى نيز در دوره مسئوليت دبير جديد شوراى عالى امنيت ملى ايران به تبع توقف مذاكرات با سه كشور اروپايى معلق شده است. ايران و ايتاليا روابط تجارى خوبى با يكديگر دارند اما اين موضوع باعث نشد كه رم خلاف ديپلماسى اروپا به قطعنامه اى كه ايران آن را محكوم كرد، راى منفى بدهد.

ژاپن (راى موافق به قطعنامه)
پيش از برگزارى اجلاس شوراى حكام نيز مشخص بود كه دومين شريك تجارى ايران در آسيا خواسته هاى گروه هشت كشور صنعتى جهان را اجابت خواهد كرد. آمريكا، كانادا، فرانسه، ايتاليا، آلمان، بريتانيا، روسيه به همراه ژاپن اعضاى اين گروه هستند. توكيو تا به حال موضع رسمى خود را در قبال چرخه سوخت اتمى ايران به شكل رسمى اعلام نكرده است. با اين همه رفتار آينده اين كشور را مى توان از هم اكنون پيش بينى كرد.پس از تصويب قطعنامه وزارت خارجه ژاپن طى موضعى رسمى اعلام كرد كه ايران بايد قطعنامه آژانس را كاملاً جدى بگيرد.

كره جنوبى (راى موافق به قطعنامه)
كره جنوبى گرچه تا به حال از فعاليت هاى صلح آميز هسته اى ايران دفاع كرده است اما در راى گيرى براى صدور قطعنامه درباره گذشته فعاليت هاى ايران همراه اروپا و آمريكا شده است. البته كره جنوبى هم اكنون در مذاكرات شش جانبه اى كه براى حل مسئله اتمى كره شمالى در جريان است با آمريكا و اروپا در حال همكارى است. پيش بينى مى شد كه كره جنوبى در صورت راى گيرى در شوراى حكام _ اتفاقى كه با به اجماع نرسيدن اعضا رخ داد- به قطعنامه پيشنهادى راى ممتنع بدهد اما اين گونه نشد. كره جنوبى متحد ايالات متحده در جنوب شرقى آسيا است.

هلند (راى موافق به قطعنامه)
پيش بينى راى اروپايى ها در شوراى حكام كار دشوارى نبود. اعضاى اتحاديه هرچند كه در سال هاى اخير بر سر مسائل درونى و قانون اساسى اروپا اختلاف نظر دارند اما درباره مسائل كلان سياست خارجى هماهنگ عمل مى كنند. هلند نيز همچون ديگر اروپايى ها به قطعنامه اروپا راى مثبت داد.

پرو (راى موافق به قطعنامه)
كشورى كه تا به حال در مجامع بين المللى راى منفى در حمايت از ايران به صندوق ريخته است اين بار در شوراى حكام به گونه اى ديگر عمل كرد. پرو از جمله كشورهاى عضو عدم تعهد است كه طبق پيش بينى ها و موضع مثبت عدم تعهد نسبت به فعاليت هاى اتمى ايران مى بايست راى مخالف به قطعنامه مى داد اما اين اتفاق روى نداد تا يكى از اعضاى عدم تعهد در گروه اروپا و آمريكا رده بندى شود و يك گام خود را به اروپا و مهمتر از آن آمريكا كه روابط گرمى با اين كشور ندارد نزديك كند.

لهستان (راى موافق به قطعنامه)
پيش از برگزارى اجلاس شوراى حكام هم كسى انتظار نداشت كه عضو تازه اتحاديه اروپا موضعى مخالف با اتحاديه اتخاذ كند. لهستان گرچه فعاليت هاى صلح آميز هسته اى ايران را به رسميت مى شناسد اما همچون ديگر كشورهاى اروپايى مخالف چرخه سوخت است. اين كافى بود تا ورشو راى موافق به قطعنامه بدهد.

اسلواكى (راى موافق به قطعنامه)
در هفته پايانى شهريورماه اعلام شد كه حجم مبادلات اقتصادى ايران و اسلواكى نسبت به سال هاى اخير در سال ۲۰۰۵ صددرصد افزايش يافته است. اين خبر گرچه از رويداد خوبى حكايت دارد اما مانع نگاه مثبت اسلواكى به قطعنامه اروپا نشد. همانطور كه حجم مبادلات گسترده اقتصادى ايران با هند و آلمان و ژاپن باعث نزديك شدن اين كشور ها در اجلاس اخير شوراى حكام به ايران نشد.

پرتغال (راى موافق به قطعنامه)
رهبران پرتغال ترجيح مى دهند موضع رسمى خود را در قبال پرونده اتمى ايران علنى اعلام نكنند. پرتغال روابط ديپلماتيك فعالى با ايران ندارد، اما عضو قديمى اتحاديه اروپا است. يعنى اينكه پرتغالى ها هم از سياست خارجى اتحاديه پيروى مى كنند و راى آنها را براى دوره هاى بعد نيز بايد همسو با اتحاديه اروپا دانست.

سنگاپور (راى موافق به قطعنامه)
عضو موثر جنبش عدم تعهد سازمان كنفرانس اسلامى نيز كه گمان مى رفت از موافقان چرخه سوخت ايران است رايى مخالف پيش بينى ها به قطعنامه اروپايى ها داد و در كنار آمريكا و اروپا نشست. موضع سنگاپور نيز همچون رفتار هند از شگفتى هاى اجلاس تابستانى شوراى حكام بود. پيش از اجلاس شوراى حكام تصور مى شد كه در صورت راى گيرى سنگاپور راى منفى به قطعنامه پيشنهادى اروپايى ها كه برضد برنامه هاى صلح آميز هسته اى ايران تنظيم شده بود،بدهد.اما به هر صورت اين اتفاق رخ نداد.

بلژيك (راى موافق به قطعنامه)
پادشاهى بلژيك نيز همانگونه كه پيش بينى مى شد همسو با اتحاديه اروپا به قطعنامه پيشنهادى راى مثبت داد.روابط ايران و بلژيك طى ماه هاى اخير به دنبال سفر رئيس مجلس به بروكسل كه همراه تشريفات ناقص و رفتار ناشايست ديپلماتيك بود به سردى گرائيده است.
http://www.sharghnewspaper.com/840706/html/diplom.htm